Giáo trình kinh tế các ngành thương mại dịch vụ

Nguyễn Duy Bột, được Nhà xuất bản Giáo dục xuất bản lần đầu năm 1997, nhằm cung cấp cho sinh viên chuyên ngành kỉnh tế và quản trị kình doanh những nguyên lý cơ bản, có hệ thống về các v

T R Ư Ờ N G Đ Ạ I H Ọ C K I N H T Ể Q U Ố C D Â N

B ộ M Ô N KINH TẾ THƯƠNG M Ạ I Chủ biên: PGS TS ĐẶNG ĐÌNH ĐÀO

G I A O T R I N H

5 W , ,* T B Ả N T H Ố N G KẼ

L Ò I N Ó I Đ Ầ U

Giáo trình "Kinh tế các ngành thương mại, dịch vụ"

do Bộ môn Kinh tế Thương mại - Đại học Kinh tế Quốc dân biên soạn, chủ biên PGS TS Đặng Đình Đào và PGS TS Nguyễn Duy Bột, được Nhà xuất bản Giáo dục xuất bản lần đầu năm 1997, nhằm cung cấp cho sinh viên chuyên ngành kỉnh tế và quản trị kình doanh những nguyên lý cơ bản, có hệ thống về các vân đề kinh tế, tổ chức và quản lý thương mại, dịch vụ Những kiến thức này rất cần thiết để giúp người học hiểu được những vấn đề kinh tế đang diễn ra trong hoạt động thương mại, dịch vụ ở nước ta, cũng như chính sách thương mại, dịch vụ của Nhà nước

Thực hiện chủ trương đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo, trong đó, chất lượng giáo trinh là một trong những nhân tố cơ bản, Bộ môn Kinh tê Thương mại - Khoa Thương mại, tổ chức hoàn thiện Giáo trình kinh tê các ngành thương mại, dịch vụ, do PGS TS Đặng Đình Đào chịu trách nhiệm chủ biên Việc biên soạn và hoàn thiện các chương của giáo trình do tập thế giáo viên Bộ môn Kỉnh tế Thương mại đảm nhiệm, cụ thể:

- PGS TS Đặng Đình Đào, Chủ nhiệm Bộ môn, chương

- TS Phan Tố Uyên, chương HI, VUI

• TS Nguyễn Thị Xuân Hương, chương XIU, XIV

- TS Nguyễn Anh Tuấn, chương XI

- Th.s Nguyễn Minh Ngọc và Th.s Lê Thanh Ngọc, chương X

- Th.s Nguyễn Hải Đạt và Th.s Trần Thăng Long, chương IX

- GV Nguyễn Thanh Phong và PGS TS Đặng Đình Đào, chương XU

Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng giáo trình tái bản lần này khó tránh khỏi thiếu sót Bộ môn Kinh tế Thương mại mong nhận được sự góp ý của các đồng nghiệp và tất cả bạn đọc Bộ môn Kinh tế Thương mại xin chân thành cám ơn sự giúp đỡ và những ý kiến đóng góp quý báu của Ban Giám hiệu nhà trường, Phòng Đào tạo, tập thế giáo viên Khoa Thương mại - Đại học Kinh tế Quốc dân, Nhà xuất bản Thông kê, các tác giả của các tài liệu mà giáo trình đã tham khảo và sử dụng

Thu" góp ý xin gửi về Nhà xuất bần Thống kê, hoác Bô môn Kinh tế Thương mại, Khoa Thương mại, Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội

B Ộ M Ô N K I N H T Ê T H Ư Ơ N G M Ạ I

PHÂN ì

K I N H T Ế , T Ổ C H Ú C VÀ Q U Ả N LÝ TRONG C Á C N G À N H THƯƠNG M Ạ I - DỊCH v ụ

• • •

Chương ì

NHỮNG VẤN ĐỀ Cơ BẢN VỀ PHÁT TRIỀN

THƯƠNG MẠI - DỊCH vụ VÀ ĐỐI TƯỢNG

NGHIÊN CỨU MÔN HỌC

Phạm vi chương

Mục tiêu chủ yêu của chương này là nghiên cứu một cách có hệ thông những vân đề cơ bản về phát triển thương mại - dịch vụ và đôi tượng nghiên cứu môn học Kinh tế các ngành thương mại - dịch

vụ Mục ì trinh bày khái niệm thương mại - dịch vụ và cơ sở hình thành Mục li nghiên cứu chức nâng và nhiệm vụ của thương mại - dịch vụ Mục IU làm rõ mục tiêu và quan điếm phát triển thương mại - dịch vụ ở ri ước ta Mục IV đề cập đèn đòi tượng và nội dung nghiên cứu môn học

ì KHÁI NIỆM THƯƠNG MẠI - DỊCH vụ

1 Điều kiện lịch sử của thương mại - dịch vụ

Các ngành ra đời và phát triển trong nền kinh tế quốc

h ó a l u ô n đòi h ỏ i được c h u y ê n m ô n hoa cao N ế u n h ư m ọ i chức

h ó a h a y l à m ậ u dịch T i ế n g P h á p c ũ n g có t ừ n g ữ t ư ờ n g đ ư ơ n g Commerce ( t ư ơ n g đ ư ơ n g v ố i t ừ Business, T r a d e của t i ế n g

s i n h l ợ i của c á c c h ủ t h ể k i n h doanh t r ê n t h ị t r ư ờ n g

Theo nghĩa hẹp, T h ư ơ n g m ạ i là q u á t r ì n h mua b á n

h à n g h ó a dịch v ụ t r ê n t h ị t r ư ờ n g , là l ĩ n h vực p h â n p h ố i v à

l ư u t h ô n g h à n g h ó a N ê u h o ạ t động trao đ ố i h à n g h ó a ( k i n h

doanh h à n g h ó a ) v ư ợ t ra k h ỏ i b i ê n g i ớ i quốc gia t h ì n g u ô i t a gọi đó là n g o ạ i t h ư ơ n g ( k i n h doanh quốc t ế ) Theo Luật Thương mại t h ì các h à n h v i t h ư ơ n g m ạ i bao gồm: M u a - b á n

h à n g hoa; Đ ạ i d i ệ n cho t h ư ơ n g n h â n ; M ô i giói t h ư ơ n g m ạ i ;

c h ấ t x á m đ ề u l à đ ố i t ư ợ n g m u a b á n , l à h à n g h ó a K i n h t ế t h ị

t r ư ờ n g có n h ữ n g đặc t r ư n g sau: Có m ộ t k h ố i l ư ợ n g h à n g h ó a , dịch v ụ d ồ i d à o phong p h ú m à n ề n k i n h t ế t ự n h i ê n , k i n h t ế chỉ h u y c h ư a bao giờ đ ạ t được; m ọ i h o ạ t đ ộ n g m u a - b á n đ ề u

S ự can t h i ệ p của N h à n ư ố c bảo đ ả m cho sự v ậ n động của

t h ị t r ư ờ n g được ổn đ ị n h , n h ằ m tôi đ a hoa h i ệ u q u ả k i n h t ế ,

q u á n c h í n h s á c h k i n h t ê n h i ề u t h à n h p h ầ n the o đ ị n h h ư ớ n g

X H C N t ạ o m ọ i đ i ề u k i ệ n t h u ậ n l ọ i đ ế doanh n g h i ệ p v à c ô n g

d â n đ ầ u t ư p h á t t r i ể n s ả n x u ấ t k i n h doanh; t ậ p t r u n g s ư a

đ ổ i bổ sung có c h ê c h í n h s á c h p h á p l u ậ t đôi m ỏ i c ô n g t á c chỉ đạo thực h i ệ n đê bảo đ ả m các t h à n h p h ả n k i n h t ê đ ể u được k h u y ê n k h í c h p h á t t r i ể n l â u d à i , họp t á c c ạ n h t r a n h

l à n h m ạ n h đó là k i n h t ê N h à nuốc, k i n h t ê t ậ p t h ế k i n h t ê

c á t h ê v à t i ê u c h ủ , k i n h t ê t ư b ả n t ư n h â n , k i n h t ê t ư b ả n

N h à nước, k i n h t ê có v ố n đ ầ u t u nưổc n g o à i N ề n k i n h t ê

n h i ề u t h à n h p h ầ n t r o n g sự v ậ n đ ộ n g của cò c h ê t h ị t r ư ờ n g ỏ míốc ta là n g u ồ n lực t ồ n g h ọ p to l ố n đê p h á t t r i ể n n ề n k i n h

m ạ i N h ữ n g v ấ n đ ề đó t r ự c t i ế p hay g i á n t i ế p đ ề u có t á c động ngược t r ở l ạ i v à có ả n h h ư ơ n g đ ế n sự p h á t t r i ể n t h ư ơ n g

m ạ i dịch v ụ Vì v ậ y sự t á c đ ộ n g của N h à nước v à o c á c h o ạ t động t h u ó n g m ạ i t r o n g nuỏc v à v ố i nước n g o à i là m ộ t t ấ t y ế u của sụ p h á t t r i ể n Sụ q u á n lý của N h à nước đ ố i v ố i t h ư ơ n g

m ạ i ó nước ta được t h ụ c h i ệ n b ằ n g l u ậ t p h á p v à c á c c h í n h

s á c h c h i ê n lược quy hoạch v à k ế hoạch p h á t t r i ể n t h ư ơ n g

m ạ i N h à nước sứ d ụ n g n h ữ n g c ó n g cụ đó đ ế q u á n lý c á c h o ạ t (lộng t h ư ơ n g m ạ i l à m cho t h ư ớ n g m ạ i p h á t t r i ể n t r o n g t r ậ t t ự

ky cương, k i n h doanh theo đ ú n g quy t ắ c của t h ị t r ư ơ n g

- Thương mại - dịch vụ tự do hay t ự do l ư u t h ô n g h à n g

h ó a dịch v ụ theo quv l u ậ t k i n h t ê thị t r ư ờ n g v à theo p h á p

l u ậ t S ả n x u ấ t h à n g h ó a trước hết là sản x u ấ t n h ữ n g giá t r ị

sử d ụ n g n h ư n g n h ữ n g g i á t r ị sứ d ụ n g n à y p h ả i qua trao đôi

m ố i l à h à n g h ó a được Bói v ậ y , t h ư ơ n g m ạ i l à m cho s ả n x u ấ t

bó, h ạ n c h ế t h ì r ú t cuộc s ả n x u ấ t c ũ n g bị k ì m h ã m

- Thương mại, dịch vụ theo giá cà thị trường G i á cả t h ị

t r ư ờ n g được h ì n h t h à n h t r ê n cơ sở giá trị t h ị t r ư ờ n g , n ó là giá

li CHỨC NÀNG VÀ NHIỆM vụ CỦA THƯƠNG MẠI

- D Ị C H V Ụ

1 Chức năng của thương mại - dịch vụ

Chức năng CÚM một ngành kinh tê là một phạm trù

13

k h á c h quan, được h ì n h t h à n h t r ê n cơ sỏ p h á t t r i ể n lực l ư ợ n g

t h ô n g qua h o ạ t đ ộ n g của các doanh n g h i ệ p t h ư ờ n g m ạ i ,

t h ô n g qua h o ạ t đ ộ n g của đ ộ i n g ũ c á n bộ k i n h doanh

2 N h i ệ m v ụ c ủ a t h ư ơ n g m ạ i - d ị c h v ụ

a Cơ sở xác định nhiệm vụ của thương mại - dịch vụ

- Đặc điểm kinh tế- xã hội cơ bản của nước ta:

Thứ hai, đ ế n nay nước ta v ẫ n c ò n là m ộ t t r o n g n h ữ n g nước n g h è o t r ê n t h ế giỏi t r ì n h độ p h á t t r i ể n k i n h t ế của nước

ta còn t h ấ p , c h ấ t lượng, h i ệ u q u ả v à sức c ạ n h t r a n h c ò n k é m quy mô s ả n x u ấ t n h ỏ b é , các c â n đ ố i n g u ồ n lực c ò n h ạ n h ẹ p , cộng t h ê m đó là cở chế c h í n h s á c h k h ô n g đ ồ n g bộ v à c h ư a

t ạ o động lực đế p h á t t r i ể n Đ ặ c đ i ể m n à y m ộ t m ặ t n ó i l ê n

k h ó k h à n của n ư ố c t a t r o n g việc t h a m gia p h â n c ô n g lao động

quốc t ế , ả n h h ư ơ n g đ ế n cung - c ầ u h à n g h ó a , m ặ t k h á c nói

l ê n t í n h c ấ p t h i ế t của việc m ỏ r ộ n g v à p h á t t r i ể n t h ư ơ n g m ạ i , dịch v ụ , t h a m gia t h ị t r ư ờ n g t h ế g i ỏ i đ ể t ạ o t i ề n đ ề cho p h á t

t r i ể n n ề n k i n h t ê h à n g h ó a ỏ nước ta

- Những mục tiêu nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội

của đất nước:

Giai đoạn 2001-2010 là thời kỳ đấy nhanh công nghiệp

hoa, h i ệ n đ ạ i hoa đ ấ t n ư ố c theo đ ị n h h u ố n g X H C N M ụ c t i ê u

t ô n g q u á t của g i a i đ o ạ n n à y đ ã được x á c đ ị n h là: Đ ư a đ ấ t

n u ó c ta r a k h ỏ i t ì n h t r ạ n g k é m p h á t t r i ể n ; n â n g cao r õ r ệ t đ ờ i sống v ậ t c h ấ t , v ă n hoa, t i n h t h ầ n của n h â n d â n ; t ạ o n ề n t ả n g

đ ế đ ế n n ă m 2020 n ư ố c ta cơ b ả n t r ỏ t h à n h m ộ t nước c ô n g

n g h i ệ p theo đ ị n h h ư ố n g h i ệ n đ ạ i N g u ồ n lực con n g ư ờ i , n ă n g lục khoa học v à c ô n g n g h ệ k ế t c ấ u h ạ t ầ n g , t i ề m lực k i n h t ế

quốc p h ò n g , a n n i n h được t ă n g cường: t h ế c h ế k i n h t ế t h ị

t r ư ờ n g đ ị n h h u ố n g x ã h ộ i c h ủ nghĩa được h ì n h t h à n h v ề cơ

b ả n : vị t h ế của nước ta t r ê n t r ư ờ n g quốc t ế được n â n g cao

M ụ c tiêu cụ t h ế của C h i ế n lược là: đ u a G D P n ă m 2010 l ê n ít

n h ấ t gấp đôi n ă m 2000 N â n g cao r õ r ệ t h i ệ u q u ả v à sức c ạ n h

t r a n h của s ẩ n p h à m doanh n g h i ệ p v à n ề n k i n h t ế ; đ á p ú n g tót h ò n n h u c ầ u t i ê u d ù n g t h i ế t y ê u m ộ t p h ầ n đ á n g k ê n h u

- Chức năng của thương mại, dịch vụ:

Chức năng lưu thông hàng hóa, dịch vụ quyết định tính

đặc t h ù của t h ư ơ n g m ạ i so v ố i các n g à n h k i n h t ế quốc d â n

k h á c Đ ó là m ộ t n g à n h m à đ ố i t ư ợ n g phục v ụ là m ọ i n h u c ầ u

17

6 Những nhiêm vụ chủ yếu của thương mai - dịch vu

- Nâng cao hiệu quả của hoạt động kinh doanh thương

m ạ i - dịch v ụ , t h ú c đ ẩ y q u á t r ì n h c ô n g n g h i ệ p hoa, h i ệ n đ ạ i hoa đ ấ t nước

p h á t t r i ể n m ạ n h m ẽ của n g o ạ i t h ư ở n g sẽ bảo đ ả m m ở r ộ n g

t h ị t r ư ờ n g các y ế u t ố đ ầ u v à o , đ ầ u ra của t h ị t r ư ờ n g t r o n g nước v à bảo đ ả m sự c â n b ằ n g giữa h a i t h ị t r ư ờ n g đó V ì v ậ y ,

t h ư ơ n g m ạ i có v a i t r ò là c ầ u n ố i g ắ n k ế t n ề n k i n h t ế t r o n g

n ư ố c v ố i n ề n k i n h t ế t h ế giói, t h ự c h i ệ n c h í n h s á c h m ỏ cửa Thứ tư, n ó i đ ế n t h ư ơ n g m ạ i l à n ó i đ ế n sự c ạ n h t r a n h

2 Nội dung cơ bản của thương mại

Là một quá trình kinh tế, thương mại thường có những

n ộ i d u n g c h ủ y ê u sau đ â y :

Thứ nhất, là q u á t r ì n h đ i ề u t r a , n g h i ê n c ứ u v à x á c đ ị n h

2 0

Chương ỉ: Nhũng vân đè 00 bân vé phát triển thương mại - dịah vụ

-n g h i ê -n c ứ u của -n ó v à sau -n ữ a l à c ă -n cứ v à o -n h ữ -n g y ế u t ố

k h á c h q u a n c h i p h ố i n h ư : M ụ c t i ê u đ à o t ạ o , q u ỹ t h ờ i g i a n cho

m ô n học, n ộ i d u n g c á c m ô n học có l i ê n quan T ừ n h ữ n g cở sỏ

t r ê n đ â y , g i á o t r ì n h " K i n h t ế c á c n g à n h t h ư ơ n g m ạ i - dịch v ụ " được sử d ụ n g cho s i n h v i ề n c h u y ê n n g à n h k i n h t ế v à q u ả n t r ị

k i n h doanh của Đ ạ i học K i n h t ế Quốc d â n t r o n g đ i ề u k i ệ n đ ổ i

m ố i đ à o t ạ o ở nước ta

M ô n học Kinh tế các ngành thương mại - dịch vụ đ ư a v à o

g i ả n g d ạ y n h ằ m các mục đích sau:

- T r a n g bị cho s i n h v i ê n h ệ t h ố n g lý l u ậ n cơ b ả n v ề tố chức, q u ả n lý v à k i n h doanh t h ư ơ n g m ạ i - dịch v ụ t r o n g n ề n

-t h ư ơ n g m ạ i - dịch v ụ ; h ệ -t h ố n g -t ồ chức q u ả n lý k i n h doanh,

h o ạ t đ ộ n g t h ư ơ n g m ạ i - dịch v ụ t r o n g s ả n x u ấ t v à l ư u t h ô n g ;

t h i ế t l ậ p cá c m ố i q u a n h ệ k i n h t ế t r o n g t h ư ơ n g m ạ i , dịch v ụ

v à v ấ n đ ề h ạ c h t o á n k i n h doanh ( t ừ c h ư ở n g Ì đ ế n c h ư ơ n g 7) Phần li: G i ớ i t h i ệ u t ố n g q u á t m ộ t sô l ĩ n h vực dịch v ụ p h ố

VI CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN

1 Thương mại là gì? Phân tích cơ sơ hình thành và các

đặc t r ư n g cổ b ả n của t h ư ớ n g mại?

l i

5 N h i ệ m v ụ v à n ộ i d u n g m ô n học K i n h t ế c á c n g à n h

t h ư ờ n g m ạ i - dịch vụ?

6 P h ư ơ n g p h á p n g h i ê n c ứ u của m ô n học K i n h t ế c á c

n g à n h t h ư ơ n g m ạ i - dịch v ụ l à gì ?

Lịch sử hình thành và phát triển nền thương mại Việt

Nam gắn liền với cuộc đấu tranh oanh liệt giành lại độc lập,

tự do, thông nhất Tổ quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Quá trình này củng gắn liền với những biền đổi to lớn trong công cuộc xây dựng và phát triển kinh tê ở nước ta từ một nền kinh

tế kém phát triển, hiệu quả và sức cạnh tranh thấp Chương này trình bày các nội dung sau:

- Khái quát thương mại Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám năm 1945

- Thương mại Việt Nam thời kỳ 1945 - 1954

- Thương mại Việt Nam thời kỳ 1955 -1975

- Thương mại Việt Nam thời kỳ 1976 - 1986

- Thương mại Việt Nam thời mở cửa từ 1986 đến nay, đánh giá những thành tựu, những tồn tại của thương mại Việt Nam trong những năm đổi mới và chiến lược phát triển thương mại năm 2001 - 2010

H o ạ t động t h ư ở n g m ạ i dịch v ụ bị t h u h ẹ p t r o n g t h ị t r ư ờ n g

t ừ n g địa p h ư ơ n g n h ỏ b é ; l à m m ô i giói cho n h ữ n g n g ư ờ i s ả n

x u ấ t n h ỏ trao đ ổ i h à n g h ó a v à l à m m ô i giói cho địa c h ủ phong k i ế n đ e m b á n m ộ t p h ầ n s ả n p h ẩ m t h ặ n g d ư c h i ế m

đ o ạ t được của n g ư ơ i lao động

S ả n x u ấ t h à n g h ó a g i ả n đ ơ n v à m ộ t t h ị t r ư ờ n g t r o n g

nưốc c h ậ t hẹp, chia c ắ t là đặc đ i ế m n ổ i b ậ t của k i n h t ế V i ệ t

N a m t h ò i k ỳ n à y H à n g n h i ề u t h ế k ỷ , t ì n h h ì n h k i n h t ế t r o n g nưốc ỏ t r ạ n g t h á i k h ô n g có n h i ề u s ả n p h ẩ m c ầ n được t i ê u

t h ụ T h ế k ỷ 17, 18, 19, t h ư ơ n g m ạ i t r o n g nưốc có b ư ó c p h á t

t r i ể n h ơ n trước n h ờ sự p h á t t r i ể n của s ả n x u ấ t h à n g h ó a v à

n g o ạ i t h ư ơ n g T r ê n t h ị t r ư ớ n g đ ã x u ấ t h i ệ n c ác n h à b u ô n nưốc n g o à i Ngay t ừ t h ế k ỷ 17, các n h à b u ô n H à L a n đ ã có

m ặ t t ạ i H ộ i A n v à m u ố n t h i ế t l ậ p q u a n h ệ n g o ạ i t h ư ờ n g ,

quan h ệ h à n g h ó a - t i ề n t ệ đ ả p h á t t r i ể n t h ê m m ộ t bưốc

N g o ạ i t h ư ơ n g d ư ớ i t h ờ i phong k i ế n d i ễ n ra giữa m ộ t s ố nước m u ô n b á n s ả n p h ẩ m công n g h i ệ p của m ì n h cho V i ệ t

N a m v à mua h à n g t h ú công n g h i ệ p c ù n g s ả n v ậ t t h i ê n n h i ê n

2 8

H à n g hoa n h ậ p v à o chia l à m ba l o ạ i : M ộ t l o ạ i là đê thoa m ã n

t i ê u d ù n g xa hoa của v u a q u a n phong k i ế n n h ư l ụ a là, g ấ m

T r o n g l ĩ n h vực n g o ạ i t h ư ơ n g , đ ể bảo v ệ đặc q u y ề n , đặc lợi, thực d â n P h á p cho á p d ụ n g ỏ Đ ô n g D ư ơ n g m ộ t h à n g r à o

D ư ơ n g - v à của các nước Đ ô n g D ư ơ n g n h ậ p v à o P h á p k h ô n g được m i ễ n t h u ế , t r ừ n h ữ n g m ặ t h à n g C h í n h p h ủ P h á p quy

li THƯƠNG MẠI VIỆT NAM THỜI KỲ 1945-1954

Cách mạng tháng Tám 1945 thành công lập ra nưốc Việt

N a m D â n c h ủ cộng h ò a N h ư n g c h ư a được bao l â u , thực d â n

P h á p đ ã t r ỏ l ạ i x â m lược n ư ó c ta, buộc n h â n d â n ta p h ả i c ầ m

v ũ k h í đ á n h gi ặ c c ứ u n ư ố c T r o n g n h ữ n g n ă m k h á n g c h i ế n ( 1 9 4 6 - 1 9 5 4 ) t r ê n cả n ư ố c h ì n h t h à n h h a i v ù n g xe n k ẽ l ẫ n

n h ằ m mục đích phục v ụ n h â n d â n v à l ợ i ích của cuộc k h á n g

c h i ế n T h a m gia h o ạ t đ ộ n g t h ư ơ n g m ạ i t r o n g nư ớ c t h ờ i k ỳ

n à y n g o à i n h ữ n g n g ư ờ i b u ô n b á n n h ỏ , n h ữ n g n g ư ờ i s ả n x u ấ t

h à n g h ó a n h ỏ , n h ữ n g t ư s ả n d â n tộc c ò n có m ậ u dịch q u ô c doanh T h ư ơ n g m ạ i quốc d o a n h được t ô chức t ừ n ă m 1951 v à

s o á t g ồ m n h ữ n g n ộ i d u n g sau:

- Đ ẩ y m ạ n h x u ấ t k h ẩ u đ ể p h á t t r i ể n s ả n x u ấ t ở v ù n g t ự

do, n â n g cao đ ờ i sống n h â n d â n đế có n g o ạ i t ệ ( t i ề n Đ ô n g

Dường), n h ậ p k h ẩ u h à n g h ó a c ầ n t h i ế t

Chương tk Quá bình phát triển các ngành thương mại - mai vụ.,

HI THƯƠNG MẠI VIỆT NAM 1955 - 1975

Thời kỳ 1955 - 1975 đất nưốc còn bị chia làm hai miền

Chương ít: Quớ Hỉnh phồt iriển các ngành mương mại - dịch m

s ả n x u ấ t , đòi sống của d â n cư, chịu sự c h i p h ố i b ổ i k ế h o ạ c h

t ậ p t r u n g của N h à nước N ă m 1954, c ù n g v ố i việc k h ô i p h ụ c

Biểu 2.1: Tỷ trọng của c á c t h à n h phần kinh t ế trong t ổ n g mức b á n b u ô n , b á n l ẻ 1960-1967

Đơn vị tinh %

- Thương nghiệp quốc doanh 93,6 92,7 81,3

c h i ế m t r o n g t ổ n g m ứ c b á n l ẻ của t h ư ơ n g n g h i ệ p t h u ầ n t u y

n ă m 1955 là 19,8%, n ă m 1957 là 25,8%

T ố chức t h ư ơ n g n g h i ệ p quốc doanh c ũ n g p h á t t r i ể n

m ạ n h : N ă m 1955 m ớ i có 4 t ổ n g c ô n g t y c h u y ê n doanh, n ă m

m ỏ r ộ n g k i n h doanh p h ụ c v ụ ă n uống, may mặc v à sửa chữa

M ạ n g l ư ố i của t h ư ở n g n g h i ệ p quốc doanh, m ạ n g l ư ố i t h u mua, b á n b u ô n v à b á n l ẻ , đ ề u được mở rộng T ổ n g số cửa h à n g

b á n l ẻ của t h ư ơ n g n g h i ệ p quốc doanh n ă m 1957 có 906 cửa

h à n g , n ă m 1960 đ ã có 1.345 cửa h à n g (trong đó có 571 cửa

t h à n h p h ố v à ỏ n ô n g t h ô n , ở m i ề n x u ô i , m i ề n b i ể n v à m i ê n

n ú i , ở các k h u lao động, k h u c ô n g n g h i ệ p v à các c ô n g t r ư ở n g

T r ì n h độ c h u y ê n n g h i ệ p hoa của t h ư ơ n g n g h i ệ p quốc

doanh c ũ n g được n â n g cao t h ê m m ộ t bước N ă m 1957 h ệ

t h ố n g t h ư ớ n g n g h i ệ p quốc doanh t h u ộ c B ộ T h ư ơ n g n g h i ệ p có

10 t ổ n g c ô n g t y c h u y ê n n g h i ệ p , bao g ồ m n h i ề u c ô n g t y v à cửa

h à n g c h u y ê n doanh C h ế độ p h â n cấp q u ả n lý c ũ n g b á t đ ầ u được t h ự c h i ệ n t ừ n ă m 1958: H ệ t h ố n g t ổ chức của t h ư ơ n g

n g h i ệ p quốc d o a n h được p h â n t h à n h c á c c ô n g t y cấp ì thuộc

v ụ c h i ê n đ ấ u t ố t

Sau t h ờ i k ỳ c ả i t ạ o v à p h á t t r i ể n k i n h t ế , m i ề n B ắ c b ắ t tay v à o n h i ệ m v ụ x â y d ự n g cơ sỏ v ậ t c h ấ t - k ỹ t h u ậ t T u

t ư ở n g chỉ đạo x u y ê n suốt t o à n bộ t h ờ i k ỳ 1960-1975 v ê c ô n g

H i

đ ã g ó p p h ầ n t h ự c h i ệ n có k ế t q u ả c h í n h s á c h đ ố i n g o ạ i của

Đ ả n g v à N h à n ư ố c ta

Sau k h i c h i ê n t r a n h k ế t t h ú c , n ề n k i n h t ế n ư ó c ta v ẫ n là

3 9