[r]
Trang 2a. Bài tập 1 : Cho các đoạn trích sau :
-Vì vậy tôi để sẵn mấy lời này , phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác , cụ Lê Nin
và các vị cách mạng đàn anh khác , thì đồng bào cả n ớc , đồng chí trong Đảng
và bầu bạn khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột
- Bác đã đi rồi sao , Bác ơi ! Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời
- L ợng con ông Độ đây mà …Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ chẳng còn
+ Các từ in đậm đều nói đến cái chết
+ Để tránh sự đau buồn , giảm nhẹ sự thật
Bài tập nhanh : Tìm các ví dụ văn thơ mà em đã đ ợc học , đọc có sử dụng cách nói
nh trên ?
- Trong văn bản “ Lão Hạc “ : Cậu Vàng đi đời rồi ông giáo ạ !
- Trong văn bản “ L ợm “ : Bỗng loè chớp đỏ
Thôi rồi ! L ợm ơi !
- Trong văn bản “ Khóc D ơng Khuê” :
Bác D ơng thôi dã thôi rồi
N ớc mây man mác ngậm ngùi lòng ta
Trang 3b Bài tập 2 : Cho câu văn sau :
Phải bé lại và lăn vào lòng một ng ời mẹ , áp mặt vào bầu sữa nóng của ng ời mẹ , để bàn tay ng ời mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm , và gãi rôm ở sống l ng cho , mới thấy ng
ời mẹ có một êm dịu vô cùng
- Dùng từ “ bầu sữa “ để thể hiện cách nói tế nhị , lịch sự , nhã nhặn , tránh thô
tục
c Bài tập 3 : Cho 2 câu văn sau :
- Con dạo này l ời lắm
- Con dạo này không đ ợc chăm chỉ lắm
+ Cách nói 2 “ Con dạo này không đ ợc chăm chỉ lắm “ là cách nói nhẹ nhàng tế nhị hơn của ng ời mẹ đối với ng ời con
Trang 42 Bài học :
Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị ,
uyển chuyển , tránh gây cảm giác quá đau buồn , ghê sợ , nặng nề ; tránh thô tục thiếu lịch sự
+ Câu 1 : Có ng ời cho rằng nói giảm
nói tránh là nói sai sự thật , theo em có
đúng không ?
+ Câu 2 : Khi nào cần dùng cách
nói giảm nói tránh ?
Câu hỏi thảo luận nhóm :
* Nói giảm nói tránh không phải nói sai sự thật mà chỉ nói tránh đi để không gây những ấn t ợng đau buồn , tiếc th ơng đối với ng ời nghe hoặc tránh sự thô tục , thiếu lịch sự
* Khi đề cập đến chuyện đau buồn Khi cần tránh gây cảm giác thô tục ,
khó chịu
Trang 52 Bài học :
Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị ,
uyển chuyển , tránh gây cảm giác quá đau buồn , ghê sợ , nặng nề ; tránh thô tục thiếu lịch sự
Cách 1: Dùng các từ đồng nghĩa ,
đặc biệt là các từ ngữ Hán Việt
3 L u ý: các cách nói giảm nói tránh.
* Cho 2 câu sau :
- Bà bạn ấy chết rồi
- Bà bạn ấy đã từ trần
* Cho 2 câu sau :
- Bài thơ của anh dở lắm
- Bài thơ của anh ch a đ ợc hay lắm
Chết : đi , về , quy tiên , từ trần …Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ Chôn : mai táng , an táng …Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ
Cách 2 : dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa
* Cho 2 câu sau :
- Anh còn kém lắm
- Anh cần phải cố gắng hơn nữa Cách 3: Nói vòng
* Cho hai câu sau :
- Anh ấy bị th ơng nặng thế thì không sống đ ợc
lâu đâu chị ạ !
-Anh ấy thế thì không đ ợc lâu nữa đâu chị ạ !
Cách 4 : Nói trống ( tỉnh l ợc)
Trang 62 Bài học :
Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị ,
uyển chuyển , tránh gây cảm giác quá đau buồn , ghê sợ , nặng nề ; tránh thô tục thiếu lịch sự
đi b ớc nữa
II Luyện tập
Bài tập 1 : Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh sau đây vào chỗ trống : đi
nghỉ , khiếm thị , chia tay nhau , có tuổi , đi b ớc nữa
a) Khuya rồi , mời bà …Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ
b) Cha mẹ em …Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ …Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ từ ngày em còn rất bé , em về ở với bà ngoại
c) Đây là lớp học cho trẻ em …Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ …Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ
d) Mẹ đã …Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ …Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ rồi , nên chú ý giữ gìn sức khoẻ
e) Cha nó mất , mẹ nó …Rõ tội nghiệp , về đến nhà thì bố mẹ nên chú nó rất th ơng nó
đi nghỉ
chia tay nhau
khiếm thị
có tuổi
3 L u ý: các cách nói giảm nói tránh
Trang 72 Bài học :
Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị ,
uyển chuyển , tránh gây cảm giác quá đau buồn , ghê sợ , nặng nề ; tránh
thô tục thiếu lịch sự
II Luyện tập
Bài tập 2 : Trong mỗi cặp câu d ới đây , câu nào có sứ dụng cách nói giảm nói tránh ?
a1 ) anh phải hoà nhã với bạn bè !
a2 ) Anh nên hoà nhã với bạn bè !
b1 ) Anh ra khỏi phòng tôi ngay !
b2 ) Anh không nên ở đây nữa !
c1 ) Xin đừng hút thuốc trong phòng !
c2 ) Cấm hút thuốc trong phòng !
d1) Nó nói nh thế là thiếu thiện chí
d2) Nó nói nh thế là ác ý
Bài tập 1 :
3 L u ý: Các cách nói giảm nói tránh.
Đ
Đ
Đ
Đ