slide 1 v¨n b¶n khi con tu hó tè h÷u i §äc t×m hióu chó thých 1 t¸c gi¶ tè h÷u 1920 – 2002 tªn khai sinh lµ nguyôn kim thµnh quª ë tønh thõa thiªn huõ ¤ng gi¸c ngé lý t­ëng c¸ch m¹ng rêt sím lµ m

Ng êi tï trong bèn bøc t êng bÞ t¸ch biÖt h¼n víi cuéc sèng bªn ngoµi vÒ mäi mÆt trõ ©m thanh.. Cuéc sèng nh dån vµo ©m thanh.[r]

V¨n b¶n : Khi con tu hó

Tè h÷u

I/ §äc t×m hiÓu chó thÝch :

1 T¸c gi¶ :

Tè H÷u (1920 – 2002 ) tªn khai sinh lµ

nguyÔn kim Thµnh, quª ë tØnh Thõa Thiªn

HuÕ

- ¤ng gi¸c ngé lý t ëng c¸ch m¹ng rÊt sím

- Lµ mét chiÕn sü c¸ch m¹ng lÊy th¬ lµm vò

khÝ

- ¤ng ® îc coi lµ l¸ cê ®Çu cña th¬ ca c¸ch

m¹ng ViÖt Nam

¤ng cã nhiÒu t¸c phÈm cã gi¸ trÞ nh Tõ Êy,

ViÖt B¾c, Giã Léng, Ra TrËn, M¸u vµ Hoa …

Văn bản : Khi con tu hú

Tố hữu

I/ Đọc tìm hiểu chú thích :

1 Tác giả :

2 Tác phẩm : Bài thơ Khi con Tu Hú in trong tập Từ ấy đ ợc sáng tác trong nhà lao Thừa

Phủ khi tác giả mới bị bắt giam ở đây

II/ đọc tìm hiểu thể loại , bố cục :

1 Đọc :

Tu hú

3 Từ khó :

Văn bản : Khi con tu hú

Tố hữu

1 Tác giả :

2 Tác phẩm :

1 Đọc :

2 Thể loại và ph ơng thức biểu đạt :

Thể thơ lục bát với ph ơng thức trữ tình rất mềm mại , uyển chuyển linh hoạt theo dòng cảm xúc

3 Bố cục :

Đoạn 1: Tiếng chim tu hú thức dậy mùa hè trong lòng nhà

thơ

Đoạn 2: Tiếng chim tu hú bừng thức khát vọng tự do

4 Nội dung chính :

Tâm trạng của ng ời thanh niên yêu tự do khát khao hành động nh ng lại bị trói buộc trong cảnh

tù đầy

II/ đọc tìm hiểu thể loại , bố cục :

I/ Đọc tìm hiểu chú thích :

Cảnh Tình

Văn bản : Khi con tu hú

Tố hữu

* Nhan đề

Đây

là một

nhan

đề lạ:

Cấu trúc ngữ pháp Nhan đề ch a trọn vẹn là câu, mang chức năng thành

phần trạng ngữ mà các dòng vả bài thơ là bộ phận chính

ý nghĩa :

Cách nói nửa chừng gây hấp dẫn, nuôi d ỡng , thu hút ,

sự chú của ng ời đọc

Không nói về sự việc t t ởng mà nói về thời gian , không gian , nỗi lòng của t ác giả khi nghe tiếng chim

Đây là nhan đề mở , là khởi điểm mở ra mạch cảm

xúc cho toàn bài thơ

I/ Đọc tìm hiểu chú thích :

II/ đọc tìm hiểu thể loại , bố cục :

III/ đọc tìm hiểu văn bản:

Văn bản : Khi con tu hú

Tố hữu

1 Tiếng chim tu hú làm thức dậy mùa hè trong tâm t ởng nhà thơ :

Ng ời tù trong bốn bức t ờng bị tách biệt hẳn với cuộc sống bên ngoài về mọi mặt trừ âm thanh Trong bốn bức t ờng ng ời tù chỉ nghe đ ợc bằng tai mà không thấy đ ợc bằng mắt Cuộc sống

nh dồn vào âm thanh Nh vậy âm thanh là sợi dây duy nhất của ng ời tù với cuộc sống bên

ngoài Ngừơi tù đến với cuộc sống bên ngoài bằng âm thanh tr ớc nhất

- Tiếng chim tu hú, tiếng ve ngân, tiếng sáo diều

- Xanh (v ờn ), xanh ( trời ), hồng (nắng ), vàng (bắp )

- Rộng, cao (trời )

I/ Đọc tìm hiểu chú thích :

II/ đọc tìm hiểu thể loại , bố cục :

III/ đọc tìm hiểu văn bản:

- Đang chín và ngọt dần (trái cây)

Âm thanh Sắc màu

H ơng vị Không gian

Văn bản : Khi con tu hú

Tố hữu

I/ Tác giả tác phẩm :

II/ H ớng dẫn đọc , chú giải , thể loại , bố cục :

III/ Đọc và phân tích :

1 Tiếng chim tu hú làm thức dậy mùa hè trong tâm t ởng nhà thơ :

Nghệ thuật trên đã giúp em cảm nhận về những câu thơ này nh thế nào ?

Đây là

những

câu

thơ

đẹp

vì:

Thứ nhất

Thứ hai

Nó mang hơi ấm của cuộc sống bình dị

Nói đ ợc cái ríu rít của mùa hè Cái sum suê của cây trái Cái ấm cái no của ng ời dân cày một nắng hai s ơng

Đ ợc vẽ trong hoàn cảnh đặc biệt (trong tù)

Đ ợc vẽ bằng mọi giác quan, vẽ bằng khát vọng tự do

Đ ợc thêu dệt từ tình ng ời, tình yêu quê h ơng đồng

nội, từ tình thơ lãng mạn thăng hoa

Văn bản : Khi con tu hú

Tố hữu

1 Tiếng chim tu hú làm thức dậy mùa hè trong tâm t ởng nhà thơ :

Bức tranh mùa hè rộn rã âm thanh, rực rỡ sắc màu, ngọt ngào h ơng vị, đầy sức sống, thấm đẫm tình thi nhân Cảnh đẹp lồng lộng kết đọng trong hình ảnh của tự do

Yêu tự do, yêu đời, yêu cuộc sống, gắn bó thiết tha với quê h ơng

I/ Đọc tìm hiểu chú thích :

II/ đọc tìm hiểu thể loại , bố cục :

III/ đọc tìm hiểu văn bản:

2 Tiếng chim tu hú bừng thức khát vọng tự do :

Văn bản : Khi con tu hú Tố hữu

1 Tiếng chim tu hú làm thức dậy mùa hè trong tâm t ởng nhà thơ :

I/ Đọc tìm hiểu chú thích : II/ đọc tìm hiểu thể loại , bố cục : III/ đọc tìm hiểu văn bản:

2 Tiếng chim tu hú bừng thức khát vọng tự do :

Khổ 1 T ởng

t ợng

Tự do khoáng

đạt, tràn đầy ánh

sáng

Yêu đời, yêu cuộc sống tự do

Tha thiết bồi hồi

Khổ 2 Thực

Tù ngục , ngột ngạt, tăm tối

Căm ghét cuộc sống tù đày

Uất hận, sục

sôi

- Đây là t ơng phản đối lập gay gắt giữa t ởng t ợng và cảnh thực làm nổi rõ cảnh ngộ,

thân phận ng ời tù; làm gia tăng hơn cái bức bối, ngột ngạt, khát khao … là nguyên

nhân dẫn đến tâm trạng, hành động của ng ời tù đạt đến đỉnh điểm

Cảnh Không gian Tâm trạng Giọng thơ Khổ thơ

Văn bản : Khi con tu hú Tố hữu

1 Tiếng chim tu hú làm thức dậy mùa hè trong tâm t ởng nhà thơ :

I/ Đọc tìm hiểu chú thích : II/ đọc tìm hiểu thể loại , bố cục : III/ đọc tìm hiểu văn bản:

2 Tiếng chim tu hú bừng thức khát vọng tự do :

Giọng thơ: Khi u uất dằn vặtCăng ra gân guốc

Réo lên sôi sục

- Đây không chỉ là tâm trạng u uất, ngột ngạt bị dồn nén., mà cao hơn nữa, nó là tiếng thét phẫn nộ, tiếng kêu xé lòng Có thể nói xung đột tinh thần của ng ời tù đã thành

đỉnh điểm, thành cao trào Câu thơ chất chứa bão giông và tất nhiên trong hoàn cảnh không thể dung hoà, hành động bứt phá sẽ xảy ra

- “Hè dậy bên lòng’’ , “ngột làm sao !”, “ chết uất thôi! ’’ , “ đạp tan phòng.”

- Hàng loạt động từ mạnh kết hợp với các câu cảm thán bày tỏ cảm xúc tâm trạng

- Nhịp thơ thay đổi bất th ờng

- Đây là hành động quẫy đạp, phấ cũi sổ lồng đập tan xiềng xích nô lệ h ớng ra ánh

Văn bản : Khi con tu hú Tố hữu

1 Tiếng chim tu hú làm thức dậy mùa hè trong tâm t ởng nhà thơ :

I/ Đọc tìm hiểu chú thích :

II/ đọc tìm hiểu thể loại , bố cục :

III/ đọc tìm hiểu văn bản:

2 Tiếng chim tu hú bừng thức khát vọng tự do :

- Say s a yêu đời, yêu cách mạng, hăm hở hoạt động, cống hiến

- Luôn mang trong lòng khát vọng tự do cháy bỏng, mãnh liệt

- Tu hú ngoài trời cứ kêu” ” là cuộc sống tự do cứ vẫy gọi,là khát vọng tự do trong lòng

ng ời tù không bao giờ nguôi, nghĩa là ý chí đập tan tù ngục, ý chí v ợt ngục luôn th ờng trực trong lòng ng ời tù Bài thơ kết thúc với một tâm sự không thể đầu hàng số phận, không thể khoanh tay ngồi yên

Ban đầu tiếng chim tu hú là tiếng gọi bầy hiền lành, ấm áp Nh ng cuối bài thơ đã trở thành tiếng kêu trong lòng ng ời, kêu trong cơn khát tự do Tiếng chim tu hú khắc khoải giục giã thiêu đốt gan ruột không chỉ của ng ời tù mà giục giã thiêu đốt gan ruột biết bao thế hệ thanh niên ham hoạt động cách mạng đổi đời

Tiếng chim tu hú ở đầu và cuối bài thơ tạo sự mở đầu và kết thúc tự nhiên mở.Bởi vậy

dẫu có khép lại bài thơ thì tiếng tu hú cứ kêu hoài, kêu mãi Phải chăng đó cũng là sức

cảm hoá, lay gọi, thuyết phục của thơ cách mạng chúng ta vì thơ Tố Hữu nh xui khiến

mọi ng ơì nổi dậy Ng ời đọc cùng thời, đọc thơ Tố Hữu sẽ tìm đ ợc điểm hẹn đấu tranh

Tiếng chim tu hú chính là tiếng gọi của tự do.Tiếng gọi thiết tha của cuộc sống đầy quyến rũ

IV Tổng kết

1 Khái quát nghệ thuật bài thơ

- Sử dụng tiếng chim tu hú nh một âm thanh nghệ thuật khơi nguồn cảm xúc cho toàn bài thơ

- Sử dụng nghệ thuật đối lập t ơng phản làm nổi rõ bi kịch tinh thần của ng ời tù

- Giọng điệu thơ tự nhiên: khi t ơi sáng khoáng đạt, khi dằn vặt trào sôi

2 Nội dung

- Bài thơ ghi lại một nét đẹp về bức chân dung tinh thần tự hoạ của ng ời thanh niên cộng sản Tố Hữu để lại một thời để ta nhớ, ta ng ỡng mộ và tin yêu

-Bài thơ là một minh chứng cho cuộc v ợt ngục tinh thần của ng ời chiến sĩ cộng sản, cuộc v ợt ngục ấy đ ợc nâng cánh từ khát vọng tự do

- Bài thơ có sự vận hành từ bóng tối ra ánh sáng

* Ghi nhớ

Khi con tu hú của Tố Hữu là bài thơ lục bát giản dị, thiết tha, thể hiện sâu sắc lòng yêu cuộc

sống và niềm khát khao tự do cháy bỏng của ng ời chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù đày

Tiếng chim tu hú

thức dậy

Bức tranh mùa hè

Rộn rã âm thanh Rực rỡ sắc màu Ngọt ngào h ơng vị

Bức tranh đẹp: đầy sức sống, kết đọng hình ảnh tự do

K h

á

t v ọ n g

Bức tranh tâm trạng

U uất ngột ngạt, muốn đập tan xiềng

gông

Yêu đời, yêu tự do gắn bó với cuộc sống

quê h ơng

IV Luyện tập

1 L ợc đồ nội dung chính bài học

Câu 2c Bài thơ “Khi con tu hú” đã thể hiện sâu sắc tình yêu cuộc sống tha thiết và niềm

khao khát tự do đến cháy bỏng của ng ời chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù đày

B Sai

Câu 2a Bằng khả năng quan sát nhạy bén, Tố Hữu đã vẽ ra một bức tranh thiên nhiên t ơi đẹp

qua sáu câu thơ đầu của bài thơ “ Khi con tu hú”.

A Đúng

Câu 2b Bài thơ “Khi con tu hú” đ ợc khơi nguồn từ tiếng chim tu hú gọi bầy.

B Sai

A Đúng

B Sai

A Đúng

Câu 1 Câu nào nói đúng nhất tâm trạng ng ời tù – chiến sĩ đ ợc thể hiện ở bốn câu thơ cuối

trong bài thơ “Khi con tu hú “?

B Nung nấu ý chí hành động để thoát khỏi chốn ngục tù

C Buồn bực vì chim tu hú ngoài trời cứ kêu

D Mong nhớ da diết cuộc sống ngoài chốn ngục tù

A Uất ức, bồn chồn , khao khát tự do đến cháy bỏng

2 Bài tập trắc nghiệm

Ch¬i mµ häc – häc mµ ch¬i häc mµ ch¬i

3 Trß ch¬i gi¶i « ch÷

H íng dÉn vÒ nhµ