slide 1 kióm tra bµi cò trong ch­¬ng tr×nh ng÷ v¨n thcs em ® ®­îc häc bµi th¬ nµo viõt vò h×nh ¶nh ng­êi bµ cña t¸c gi¶ nµo t¸c phèm thó hiön néi dung g× bµi th¬ “tiõng gµ tr­a” cña nhµ th¬ xu©n qu

bÕp löa trë thµnh mét m¶nh t©m hån, mét phÇn kh«ng thÓ thiÕu trong ®êi sèng tinh thÇn cña ch¸u..[r]

Kiểm tra bài cũ:

 Trong ch ơng trình ngữ văn THCS em đã đ ợc học bài thơ nào viết về hình ảnh ng ời bà? Của tác giả nào?

Tác phẩm thể hiện nội dung gì?

- Bài thơ “Tiếng gà tr a” của nhà thơ Xuân Quỳnh.

- Viết về tình cảm bà cháu.

TiÕt 56

B»ng ViÖt

+ Bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi t ởng cảm xúc về bà.

+ Hồi t ởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà và hình ảnh bà gắn liền với hình ảnh bếp lửa.

+ Suy ngẫm về bà và cuộc đời bà.

+ Ng ời cháu đã tr ởng thành, đi xa nh ng không nguôi nhớ về bà.

Ch¸u th ¬ng bµ biÕt mÊy n¾ng m a.”…

- Më ®Çu dßng håi t ëng cña t¸c gi¶, h×nh ¶nh bÕp löa

® îc hiÖn lªn nh thÕ nµo?

- T¸c gi¶ sö dông c¸c tõ l¸y nµy nh»m gîi ®iÒu g×?

Qua ph©n tÝch ba c©u th¬ ®Çu gîi

ra sù kh¬i nguån dßng håi t ëng c¶m xóc cña t¸c gi¶ lµ g×?

 H×nh ¶nh bÕp löa th©n th ¬ng Êm ¸p t×nh bµ

1 Nội dung của văn bản

2 Những hồi t ởng về bà và tình bà cháu:

 Nhớ về quá khứ, tác giả đã nhớ lại những năm tháng cuộc sống nh thế nào?

dân Pháp gian khổ, đói nghèo

 Tác giả đã sử dụng thành ngữ

“đói mòn đói mỏi” muốn nhấn mạnh điều gì?

 Tuổi thơ gian nan, vất vả đắm chìm trong nghèo khổ, đói rét.

 Hình ảnh chi tiết nào ám ảnh mãi trong tâm trí anh đến nỗi bây giờ mỗi lần nghĩ lại anh vẫn vô cùng xúc động? Vì sao?

- Khói hun nhèm mắt cháu: Hình ảnh bếp lửa, ngọn khói cùng với hình ảnh

ng ời bà hiện ra trong nỗi nhớ th ơng, ngậm ngùi.

- Bà hay kể chuyện

- Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe.

- Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học.

 Bếp lửa hiện diện nh tình bà cháu ấp

áp đậm đà, nh chỗ dựa tinh thần, nh sự

c u mang đùm bọc đầy chi chút của bà,

s ởi ấm cho cháu suốt một thời thơ dại

 Tiếng chim tu hú vang vọng

trong trí nhớ của tác giả , giúp tác

giả nhớ lại những kỷ niệm gì về

bà? Em hãy nhận xét về những việc

làm đó?

2.Những hồi t ởng về bà và tình bà cháu

- Tu hú kêu trên những cánh đồng xa

- Khi tu hú kêu bà có nhớ không bà

- Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế

- Tu hú ơi chẳng đến ở cùng bà

- Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa.

A- Tiếng chim tu hú báo hiệu một mùa hè đã

đến.

B- Tiếng chim tu hú gợi cảnh sống cô đơn đói

nghèo của hai bà cháu.

C- Tiếng chim gợi nỗi nhớ th ơng bà, nhớ quê

tiếng chim tu hú gợi nên?

 Bếp lửa đánh thức cả kỉ niệm tuổi

thơ, ở đó lung linh hình ảnh ng ời bà và

có cả hình ảnh quê h ơng, đất n ớc.

- Bµ dÆn ch¸u ®inh ninh

- Bè ë chiÕn khu bè cßn viÖc bè

- Mµy cã viÕt th chí kÓ nµy kÓ nä-

Thảo luận nhóm:

Hãy nêu ý nghĩa của các hình ảnh sau:

Nhóm 1: Nhóm niềm yêu th ơng khoai sắn ngọt bùi Nhóm 2: Nhóm nồi xôi gạo mới thổi chung vui.

ơng chi chút dành cho con cháu.

 Bà nhóm “nồi xôi gạo mới ” là

nhóm lên tình yêu th ơng san sẻ cho

 “Nhóm tâm tình tuổi nhỏ” là nhóm lên vẻ đẹp tâm hồn, thắp sáng ớc mơ cho cháu.

 Bếp lửa kì lạ thiêng liêng vì đ ợc thắp lên bởi tình yêu th ơng, sức sống,

 Ngọn lửa từ bàn tay bà với bao yêu th ơng trìu mến đã nuôi lớn tuổi thơ cháu, từ ngọn lửa của bà cháu nhận ra niềm tin ở ngày mai và hiểu đ ợc một linh hồn của dân tộc vất vả, gian lao mà tình nghĩa

Råi sím råi chiÒu l¹i bÕp löa bµ nhenMét ngän löa lßng bµ lu«n ñ s½n

Mét ngän löa chøa niÒm tin dai d¼ng

- Hình ảnh bếp lửa đ ợc nhắc tới 10 lần: gắn với hình ảnh ng ời bà- ng ời phụ nữ Việt Nam tần tảo, đảm đang, giàu tình yêu th ơng và đức hy sinh Bếp lửa là tình bà ấm nóng, là bàn tay bà chăm chút, và gắn với khó khăn gian khổ đời bà

 Hình ảnh bếp lửa đ ợc

nhắc đến bao nhiêu lần trong

bốn khổ thơ?

 Tại sao khi nhắc đến bếp

lửa là cháu lại nhớ đến bà?

Và nhớ đến bà là nhớ đến

bếp lửa?

- Bếp lửa là hình ảnh của cuộc sống thực đầy vất vả nhọc nhằn của

hai bà cháu và là hình ảnh mang ý nghĩa t ợng tr ng (Tình bà ấm áp nh chỗ dựa tinh thần, nh sự đùm bọc che chở chắt chiu của bà dành cho cháu

 Vì sao tác giả đi tới lời

khẳng định ca ngợi: “Ôi kì lạ

và thiêng liêng – khơi nguồn dòng cảm xúc về bếp lửa!”?

- Bếp lửa luôn gắn liền với bà - ng ời giữ lửa, nhóm lửa, truyền lửa, ng

ời tạo nên tuổi thơ ấu của cháu bếp lửa trở thành một mảnh tâm hồn, một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của cháu

- Điệp từ trăm: mở ra một thế giới rộng lớn, với bao điều mới

mẽ Cháu đã đ ợc sống với những niềm vui rộng mở

 ở hai câu thơ trên tác giả

đã sử dụng biện pháp nghệ

thuật nào? Qua đó tác giả

muốn nói điều gì?

4 Niềm th ơng nhớ của cháu.

 Dù có đ ợc niềm vui rộng mở nh vậy nh ng ng ời cháu

có quên đ ợc bếp lửa của bà hay không? Câu thơ nào nói

lên điều ấy?- Mỗi ngày cháu đều nhớ về bà và bếp lửa của bà.

Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu

Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngã

* Vậy theo em, câu tho cuối

có ý nghĩa nh thế nào?

Nh ng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở

- Sớm mai này bà nhóm bếp lên ch a?

Hình ảnh ấy đã trở thành một kỉ niệm thiêng liêng làm

ấm lòng, nâng đỡ cháu trên những b ớc đ ờng đời

ơng, và đó cũng là khởi đầu của tình ng ời, tình yêu n ớc.

A- Hiện diện nh tình cảm ấm áp của ng ời bà dành cho cháu

B- Là chỗ dựa tinh thần của ng ời cháu trong những năm tháng tuổi thơ

C- Là sự c u mang, đùm bọc, chi chút của bà dành cho cháu

D- Cả A, B và C đều đúng

ý kiến nào sau đây nêu đúng ý nghĩa của

hình ảnh bếp lửa?

Bài tập củng cố

A- Sáng tạo hình ảnh bếp lửa vừa thực vừa mang ý nghĩa biểu t ợng.

B- Hình thức và giọng điệu phù hợp với cảm xúc hồi t ởng, suy ngẫm

C- Kết hợp nhiều ph ơng thức biểu đạt trong một bài thơ.D- Âm h ởng thơ khỏe khoắn, hào hùng, lạc quan

Nhận định nào không phù hợp với vẻ

đẹp nghệ thuật của bài thơ?

Bài tập củng cố

Dặn Dò

- Đọc thuộc lòng bài thơ Nắm nội dung bài học.

-Viết một đoạn văn nêu cảm nghĩ của em về hình ảnh bếp lửa trong bài thơ.

- Đọc tr ớc bài thơ: Khúc hát ru những em bé lớn trên l ng

mẹ, trả lời các câu hỏi phần đọc- hiểu văn bản.