SEMINAR (CT) nhận xét các chỉ định chụp cắt lớp vi tính trong chẩn đoán và theo dõi chấn thương sọ não

Đối tượng nghiên cứu: Tất cả các bệnh nhân CTSN được tiếp nhận điều trị tại Bệnh viện Đà Nẵng trong năm 2008 có chụp CLVT sọ não ít nhất một lần.. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu • G

Nhận xét các chỉ định

chụp cắt lớp vi tính trong chẩn đoán và theo dõi

chấn thương sọ não

Đặt vấn đề

• CTSN là bệnh lý thường gặp

• Bệnh gây tử vong hoặc để lại nhiều di chứng

• Chụp CLVT là phương pháp CĐHA chọn lựa

• CLVT không những chẩn đoán mà còn góp phần tiên lượng và theo dõi bệnh

• Chưa có qui định rõ ràng về chỉ định chụp CLVT trong CTSN

Mục tiêu nghiên cứu

Đối tượng

và phương pháp nghiên cứu

1 Đối tượng nghiên cứu:

Tất cả các bệnh nhân CTSN được tiếp nhận điều trị tại Bệnh viện Đà Nẵng trong năm 2008 có chụp CLVT sọ não ít nhất một lần

Chúng tôi chọn vào nhóm nghiên các bệnh nhân

trên 15 tuổi, ở cả 2 giới và chỉ có CTSN đơn thuần

Đối tượng

và phương pháp nghiên cứu

2 Phương pháp nghiên cứu :

Nghiên cứu quan sát tiến cứu trên lâm sàng

Tất cả bệnh nhân được khám lâm sàng, đánh giá tình trạng RLYT bằng thang điểm Glasgow khi vào viện

và trước khi chụp CLVT

Chụp CLVT được tiến hành trên máy Siemens 4 dãy

và 64 dãy đầu thu tại Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đà Nẵng

Đối tượng

và phương pháp nghiên cứu

• Ghi nhận sự thay đổi điểm Glasgow và các dấu hiệu tổn thương trên CLVT trước và sau mỗi lần chụp

• Nhận xét việc chỉ định chụp CLVT trong mỗi nhóm RLYT

• Rút ra các ý nghĩa thực tiễn lâm sàng trong chẩn đoán

và theo dõi bệnh nhân CTSN bằng chụp CLVT sọ não

• Các số liệu thu nhận được phân tích bằng các phương pháp thống kê thích hợp

Đối tượng

và phương pháp nghiên cứu

Máy chụp CLVT 4 dãy đầu thu Máy chụp CLVT 64 dãy đầu thu

Kết quả nghiên cứu 

• 1509 lần chụp CLVT sọ não được thực hiện cho

1000 trường hợp CTSN đơn thuần trên 15 tuổi được tiếp nhận và điều trị tại Bệnh viện Đà Nẵng

Kết quả nghiên cứu

• Phân bố về giới:

Nam chiếm đa số với tỷ lệ 77,6%.

T.Q Vinh (1999), Parizel PM (2004)

Kết quả nghiên cứu

Phần lớn gặp ở nhóm có rối loạn ý thức nhẹ (68.4%)

V.T Huỳnh (1987), Scotti G (1994)

Kết quả nghiên cứu

70.8% hồi phục tốt, tỷ lệ tử vong chung 6.8%

Kết quả điều trị (GOS):

Smith JS (2007), Kaups (2004)

• Phân bố số lần chụp CLVT

Kết quả nghiên cứu

Số bệnh nhân chụp một lần chiếm đa số (70.5%).

Kaups K.L (2004), Smith J.S (2007)

Kết quả nghiên cứu

Số lần chụp đối với các nhóm RLYT

- Chụp 1 lần gặp chủ yếu ở nhóm RLYT nhẹ hoặc nặng

- Chụp 2 lần chủ yếu gặp ở nhóm vừa và nặng chiếm 87%

Kết quả nghiên cứu

Tổn thương trên CLVT ở nhóm RLYT nhẹ

- Số trường hợp không có tổn thương nội sọ chiếm 47.5%

trong nhóm RLYT nhẹ.

- Thường gặp ở BN có đau đầu nhiều, lớn tuổi (>65).

Roka Y.B (2008), Sifri Z.C (2006)

Kết quả nghiên cứu

Lý do chØ

§au ®Çu N«n möa

Kết quả nghiên cứu

- Phần lớn bệnh nhân được chụp lại CLVT trong 24 giờ đầu

Kết quả nghiên cứu

- Có 43.2% trường hợp có tình trạng RLYT xấu đi và 60% có thay đổi hình ảnh CLVT sau lần chụp theo dõi đầu

Liên quan giữa khoảng thời gian giữa 2 lần chụp CLVT với

Kết quả nghiên cứu

- Khi tình trạng RLYT xấu đi, hình ảnh CLVT thay đổi có ý nghĩa (p<0.01)

và có thay đổi phương pháp điều trị (p<0.05)

- Khi tình trạng RLYT không đổi hoặc tốt lên, hình ảnh CLVT có thể thay đổi nhưng không có sự tương quan với thay đổi PP điều trị

Liên quan giữa sự thay đổi hình ảnh CLVT với tình trạng ý

thức và phương pháp điều trị sau 2 lần chụp đầu tiên

Kết quả nghiên cứu

Sự thay đổi các dấu hiệu CLVT sau các lần chụp CLVT theo

Gi¶m thÓ tÝch/ sè l îng m¸u tô,

Kết quả nghiên cứu

- Thay đổi phương pháp điều trị hay gặp sau lần chụp thứ 2

Sự thay đổi phương pháp điều trị sau các lần chụp CLVT theo dõi

Kết quả nghiên cứu

- Các dấu hiệu thường kết hợp Tăng thể tích máu gây tăng hiệu ứng choán chỗ thường được phẫu thuật

- Tăng phù não đơn thuần thường được hồi sức tích cực

Sự thay đổi dấu hiệu CLVT ở các bệnh nhân có thay đổi phương pháp điều trị (82)

Kết quả nghiên cứu

Các biểu hiện thay đổi lâm sàng không mong muốn gặp sau chụp

CLVT theo dõi

- Thường gặp ở nhóm có RLYT nặng (6.78%), vừa (3.05%)

- Giảm điểm Glasgow và rối loạn huyết động là dấu hiệu hay gặp

Kaups K.L (2004), Smith J.S (2007)

(13-15)

Võa (9-12)

NÆng (3-8)

Kết luận

1509 lần chụp CLVT sọ não trên 1000 bệnh nhân CTSN ở người lớn được tiếp nhận điều trị tại Bệnh viện Đà Nẵng trong năm 2008; 77,6% là nam giới, trên 86.2% có hồi phục tốt hoặc khá, tỷ lệ tử vong

là 6.8%

Kết luận

1 Không có sự tương quan giữa yếu tố thời gian đơn thuần và sự thay đổi hình ảnh CLVT sọ não Do vậy, không nên tiến hành chụp theo dõi trong một khoảng thời gian nhất định

2 Có sự tương quan giữa tình trạng ý thức xấu đi (giảm điểm Glasgow) và sự thay đổi hình ảnh trên CLVT sọ não theo dõi (p<0.01)

3 Việc di chuyển bệnh nhân để chụp CLVT có thể làm cho tình trạng lâm sàng nặng thêm, đặc biệt là

ở nhóm bệnh nhân có RLYT nặng

Kiến nghị

- Cần cân nhắc khi chỉ định chụp CLVT lần đầu tiên ở các bệnh nhân CTSN không có thay đổi ý thức để hạn chế các chỉ định không cần thiết

- Cân nhắc sự cần thiết khi chụp CLVT theo dõi đặc biệt ở những bệnh nhân nặng vì việc di chuyển để chụp có thể làm tình trạng lâm sàng xấu hơn

Xin trân trọng cảm ơn sự theo dõi

của Quý vị!