SỎI hệ TIẾT NIỆU (CHẨN đoán HÌNH ẢNH SLIDE)

đ nghĩa Sỏi đường tiết niệu là các sỏi nằm trong hệ thống đường bài xuất đ bể thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo... Sỏi tiết niệu- Mục đích của CĐHA Chẩn đoán dương tính sỏi và vị

SỎI HỆ TIẾT NIỆU

đ nghĩa

Sỏi đường tiết niệu là các sỏi nằm trong hệ thống đường bài xuất đ bể thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo).

Sỏi tiết niệu- Mục đích của CĐHA

 Chẩn đoán dương tính (sỏi) và vị trí sỏi

 ảnh hưởng trên đường bài xuất (giãn?), chức năng thận (suy thận?)

 Chẩn đoán nguyên nhân : Sỏi trên chỗ hẹp?

 Chọn phương pháp điều trị

 Theo dõi: Thất bại, di chứng, tái phát

Chụp hệ tiết niệu không chuẩn bị

•Sỏi là hình cản quang đậm độ cao (xương)

• Không thay đổi trên các phim chụp

• Phát hiện các sỏi hệ tiết niệu cản quang >5 mm, định khu vị trí sỏi, phân biệt sơ bộ sỏi thuộc bộ máy tiết niệu hay ở ngoài (chụp nghiêng)

• Không nhìn thấy sỏi không cản quang hay sỏi cản quang kích thước nhỏ (bổ xung bằng siêu âm, UIV, CLVT)

Đặc điểm hình ảnh sỏi hệ tiết niệu theo thành phần sỏi

- Sỏi Phốtphát - Can xi: Đậm độ cản quang cao, thường nhẵn, có

thể có nhiều vòng, lớp, hay gặp dạng sỏi san hô.

- Sỏi Oxalat: Đậm độ cản quang tương đối cao, sù sì có hình khía,

gai, loại này hay gặp nhất.

- Sỏi Phốtphát-amoniac- magiê: Độ cản quang ít, thường nhiều lớp, không đồng nhất, hay gặp dạng sỏi san hô Bệnh lý nhiễm trùng đường tiết niệu, goutte là điều kiện thuận lợi hình thành.

- Sỏi Cystin, sỏi urat: Thường không cản quang hoặc cản quang

rất mờ nhạt, tròn, nhẵn, ít gặp ở Việt nam.

Nhìn chung tỷ lệ cản quang của sỏi khoảng 92%.

Sỏi san hô điển hình trong bể thận

Sỏi niệu quản

Sỏi nhỏ ở niệu quản tiểu khung

Chẩn đoán phân biệt với vôi hoá trong ổ bụng

 1 Thành bụng: Sụn sườn, máu tụ sẹo

Sụn sườn

Chẩn đoán phân biệt với vôi hoá trong ổ

Sỏi túi mật

Túi mật vôi hoá (Túi mật hình sứ- porcelaine)

Chẩn đoán phân biệt với vôi hoá trong ổ

Di căn gan vơi hĩa (tumeur carcinóde du grờle)

Chẩn đoán phân biệt với vôi hoá trong ổ

Hạch mạc treo vôi hoá

Sỏi phân ruột thừa (Stercolithe)

Chẩn đoán phân biệt với vôi hoá trong ổ

Vôi hoá ĐM thận

Chẩn đoán phân biệt với vôi hoá trong ổ

Apxe thượng thận vôi hóa

Chẩn đoán phân biệt với vôi hoá thận

Loạn sản nang vôi hóa

Pyonéphrose tuberculeuse exclue

ou rein «mastic»

Siêu âm

Hình ảnh sỏi: Hình đậm âm kèm bóng cản phía sau, sỏi trên 3 mm mới tạo được bóng cản Bóng cản của sỏi không phụ thuộc nhiều vào

sỏi cản quang hay không cản quang

Gián tiếp: ± giãn đường bài xuất thượng lưu.

Vai trò của siêu âm: Đo kích thước sỏi, xác định định khu của sỏi, vị trí sỏi, phát hiện dấu hiệu gián tiếp giãn trên vị trí sỏi, xuất dịch dưới bao thận, tìm một số biến chứng của sỏi (ứ mủ ), tìm các bất thường

bộ máy tiết niệu tạo điều kiện thuận lợi hình thành sỏi (hẹp vị trí nối,

Đau quặn thận phải

Chậm bài tiết và chậm bài xuất Trong cơn đau quặn thận thì

nhu mô xuất hiện muộn nhưng tồn tại lâu.

Giãn đường bài xuất thượng lưu

Phát hiện sỏi cản quang và không cản quang: Trên UIV, sỏi cản

quang khó nhìn hơn, sỏi không cản quang là hình khuyết

trong lòng đường bài xuất

Dấu hiệu phù nề niêm mạc quanh sỏi, ngay cả khi sỏi đã thoát

ra ngoài vẫn còn thấy dầy, phù nề phía trên và dưới vị trí sỏi,

quanh vị trí sỏi (dấu hiệu Vespignani).

Thoát thuốc cản quang.

Cơn đau quặn thận: Triệu chứng trên UIV

1. Thì nhu mô xuất hiện

Triệu chứng sỏi HTN trên UIV

Sỏi không cản quang

Dấu hiệu Vespignani

Cơn đau quặn thận có thoát thuốc cản quang

Các phương pháp khác

Chụp niệu quản ngược dòng qua soi bàng quang

Chụp cắt lớp vi tính Cộng hưởng từ