Khi bơm dung dịch nhớt qua ống có nhiều lỗ nhỏ ngâm trong axit sunfuric loãng,dung dịch nhớt (ở dạng tia) bị thủy phân tạo thành những sợi dài và mảnh.Những sợi mới này có bản chất cấu[r]
Trang 1I Trạng thái thiên nhiên
Xenlulozơ là thành phần chính tạo nên lớp màng tế bào thực vật,giúp cho các mô thực vật có độ bền cơ học và tính đàn hồi
Xenlulozơ có nhiều trong bông (khoảng 98% xenlulozơ) ,trong các loại sợi đay,gai,tre,nứa trong gỗ có khoảng 40-50% xenlulozơ
II Tính chất vật lí của xenlulozơ
Xenlulozơ là chất rắn,có dạng sợi,màu trắng,không mùi.Xenlulozơ không tan trong nước và các chất hữu cơ như ete,rượu,benzen Nhưng tan trong gnuowcs Svayde (dung dịch amoniac chứa đồng (II) hiđroxit)
III Cấu tạo phân tử của xenlulozơ
Tương tự tinh bột,phân tử xenlulozơ cũng gồm nhiều gốc glucozơ kết hợp với nhau và có công
Khác với tinh bột,phân tử xenlulozơ có cấu tạo mạch không phân nhánh và khối lượng phân tử rất lớn,khoảng 1700000 - 2400000 đ.v.C (đối với xenlulozơ) của bông)
Qua nghiên cứu phản ứng este hóa xenlulozơ,người ta thấy mỗi gốc glucozơ ( có ba nhóm hiđroxyl
Phân tử xenlulozơ được cấu tạo bởi các gốc Các gốc liên kết với nhau ở nguyên tử của gốc này với nguyên tử của gốc kia qua một nguyên tử oxi
IV Tính chất hóa học của xenlulozơ
Xenlulozơ không cho phản ứng tráng gương Nó chỉ tham gia các phản ứng sau :
1 Phản ứng thủy phân
Tương tự tinh bột,khi đung nóng xenlulozơ (nhúm bông hoặc giấy lọc) trong dung dịch axit vô
cơ loãng,sẽ thu được dung dịch glucozơ :
2 Phản ứng với axit nitric (phản ứng este hóa)
Trang 2Đun nóng xenlulozơ (nhúm bông) với hỗn hợp axit nitric đặc và axit sunfuric đặc,thu được xenlulozơ trinitrat :
Xenlulozơ trinittrat rất dễ cháy và nổ rất mạnh,không có khói,nên được dùng làm thuốc súng không khói
V Ứng dụng
1 Thường sử dụng trực tiếp các nguyên liệu có chứa xenlulozơ :
Thí dụ : Bông,đay,gai để kéo sợi dệt vải,bện thừng
Gỗ,tre,nứa để xây dựng nhà cửa,làm đồ gỗ,hoặc chế biến thành giấy
2 Ngoài ra ,xenlulozơ còn để sản xuất rượu etylic ,sản xuất tơ nhân tạo :
a) Tơ visco : Cho xenlulozơ (từ gỗ) tác dụng với dung dịch natri hiđroxit và một số hóa chất
khác,thu được dung dịch rất nhớt,gọi là visco Khi bơm dung dịch nhớt qua ống có nhiều lỗ nhỏ ngâm trong axit sunfuric loãng,dung dịch nhớt (ở dạng tia) bị thủy phân tạo thành những sợi dài
và mảnh.Những sợi mới này có bản chất cấu tạo gần giống xenlulozơ,nhưng đẹp,óng mượt như
tơ và được gọi là tơ visco
b) Tơ axetat : Tơ axetat được chế biến từ hai este của xenlulozơ :
Xenlulozơ điaxetat
Xenlulozơ triaxetat Hai este này còn ddowcj dùng để chế tạo phim không cháy
Rừng nước ta chiếm một diện tích khá rộng (khoảng một phần ba diện tích phần đất liền).Do điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm,thuận lợi cho sự phát triển của thực vật nên rừng nước ta có nhiều loại gỗ quý,nhiều loại tre,nứa Đó là nguồn tài nguyên phong phú phục vụ cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu.Gỗ,tre,nứa còn là nguyên liệu quan trọng trong công nghiệp sản xuất giấy Hiện nay chúng ta có nhà máy giấy Bãi Bằng thuộc loại tương đối hiện đại,do Thụy Điển giúp ta xây dựng