• Kinh lạc là tên chung của kinh mạch và lạc mạch • Kinh là đường thẳng, cái khung của hệ kinh lạc và đi sâu.. • 1-Huyệt nguyên: huyệt tập trung khí huyết nhất của một đ ờng kinh gồm 1
Trang 1SƠ LƯỢC HỌC THUYẾT KINH LẠC
I ĐỊNH NGHĨA:
• Nghiên cứu sự hoạt động của hệ kinh lạc
• Kinh lạc là tên chung của kinh mạch và lạc mạch
• Kinh là đường thẳng, cái khung của hệ kinh lạc và đi
sâu
• Lạc là đường ngang, cái lưới, là nhánh tách ra từ kinh mạch và đi nông
• Kinh lạc phân bố toàn thân, là con đường vận hành của
âm dương, khí huyết, tân dịch, kết nối các bộ phận của
cơ thể thành chỉnh thể thống nhất
Trang 2II Cấu tạo của hệ kinh lạc, huyệt:
12 đ ờng kinh chính:
6 đ ờng kinh ở tay( thủ):
• 3 kinh âm: Thái, thiếu, quyết âm ( Phế, tâm,
tâm bào)
• 3 kinh d ơng: Thái, thiếu d ơng, d ơng minh (Tiểu tr
ờng, tam tiêu, đại t ờng).
6 đ ờng kinh ở chân (túc):
• 3 kinh âm: thái, thiếu, quyết âm ( Tỳ, thận, can)
• 3 kinh d ơng: thái, thiếu, d ơng minh ( Bàng quang,
đởm, vị).
8 kinh mạch phụ:
• Mạch nhâm mạch đốc
Trang 312 kinh biÖt: tõ 12 kinh chÝnh
12 kinh c©n: nèi c¸c ®Çu x ¬ng ë tø chi kh«ng vµo
t¹ng phñ
15 biÖt l¹c: tõ 14 kinh chÝnh biÓu lý nhau vµ mét
tæng l¹c
• Ngoµi ra cßn cã t«n l¹c, phï l¹c.
III- Sù vËn hµnh khÝ huyÕt:
• KhÝ huyÕt vËn hµnh trong kinh l¹c
• T¸c dông chung toµn th©n vµ t¸c dông riªng cña
® êng kinh
Trang 4Tãm t¾t ® êng tuÇn hßan 14 ® êng kinh
• PhÕ §¹i trµng(Mòi) VÞ Tú
• T©m TiÓu tr êng(M¾t) Bµng quang
ThËn T©m bµo Tam tiªu(m¾t)
• §ëm Can (®Çu) §èc
Nh©m
Trang 5IV- H ớng đi của các đ ờng kinh chính:
• Đ ờng kinh d ơng: h ớng từ ngoài vào phủ
• Đ ờng kinh âm: h ớng từ tạng ra ngoài
• 3 kinh âm ở tay:
- Từ tạng ra tay
- xuất phát từ trong ngực theo mặt trong cánh tay xuống đầu chót ngón tay
• 3 kinh d ơng ở tay: tiếp với 3 kinh âm ở đầu chót ngón tay, đi theo phía sau ngoài cánh tay lên
đầu mặt
• 3 kinh d ơng ở chân: Bắt đầu từ đầu mặt tiếp với 3 kinh d ơng ở tay, đi xuống phía ngoài, sau chân đến các mé ngoài ngón chân
Trang 6• 3 kinh âm ở chân: Bắt đầu từ kẽ ngón chân
tiếp nối với 3 kinh d ơng đi phía trong chân vào bụng lên phần ngực và lại tiếp tục vòng tuần
hoàn
• Các kinh âm phân bố ở mé trong, tr ớc tay, chân, bụng, ngực
• Các kinh d ơng phân bố phía ngoài, sau chân
tay và l ng
• Các kinh thái âm ở phía tr ớc, thiếu âm ở giữa, quyết âm ở sau Mạch nhâm ở giữa bụng từ
huyệt thừa t ơng đến hội âm
• Mạch đốc nằm chính giữa sống l ng từ huyệt tr ờng c ờng đến ngân giao (kẽ môi lợi trên)
Trang 7V- Huyệt:
• 690 huyệt từ 14 đ ờng kinh, 250 huyệt ngoài đ ờng kinh
• Huyệt là nơi kinh khí vào ra và áp dụng thủ thuật châm cứu chữa bệnh còn gọi là du huyệt (du= chuyển vận, huyệt là chỗ trống)
• Có 8 loại huyệt đặc biệt: huyệt nguyên, huyệt
lạc, du, khích, bát hội, hội, ngũ du
• 1-Huyệt nguyên: huyệt tập trung khí huyết nhất của một đ ờng kinh gồm 12 huyệt
• Huyệt lạc: huyệt liên quan đến đ ờng kinh biểu lý gồm 15 huyệt
• Huyệt du: huyệt tạng phủ nằm trên kinh bàng
quang
• Huyệt mộ: huyệt tạng phủ nằm trên đ ờng kinh
qua ngực bụng
Trang 8• Huyệt bát hội: huyệt hội tụ 8 chức năng chính:
khí huyết, tạng phủ, gân x ơng, kinh mạch.
• Huyệt hội: Nơi gặp 2 đ ờng kinh trở lên (tam âm
giao)
• 8- Huyệt ngũ du: hợp, kinh, du, huỳnh, tỉnh
VI- ứng dụng:
• Qui kinh thuốc: mỗi vị thuốc qui vào 1 hoặc vài
đ ờng kinh, có nhiều tác dụng, cần chọn thuốc
thích hợp trong điều trị.
• Xoa bóp, bấm huyệt: dựa vào đ ờng đi, huyệt
của đ ờng kinh để xoa bóp, bấm huyệt chữa
bệnh.
• Châm cứu: 2 thủ thuật kích thích trên huyệt để
chữa bệnh Dựa vào tác dụng của luyệt để chọn huyệt châm cứu chữa bệnh.
Trang 9Tóm tắt 8 loại huyệt đặc
biệt
Loại huyệt Chức năng
Huyệt
nguyên Tập trung khí huyết nhất
Huyệt lạc đ ờng kinh biểu lí với nó
Huyệt du Tạng phủ nằm trên kinh bàng quang
Huyệt mộ Tạng phủ nằm trên kinh lạc đi qua bụng,
ngực Huyệt
Khích Cảm giác đau, tr ớng khi tạng phủ bệnh
Bát hội(8) Tụ hội 8 chức năng chính: Khí, huyết,
tạng, phủ, cân, mạch, x ơng, tủy Huyệt hội Nơi gặp nhau trên 2 đ ờng kinh trở lên
Trang 10THUYẾT ÂM- DƯƠNG, NGŨ
HÀNH, TẠNG TƯỢNG
Trang 11ThuyÕt ©m- d ¬ng,
Ngò hµnh, T¹ng t îng
* ThuyÕt ©m- D ¬ng:
- Tr×nh bµy ® îc quy lo¹i ©m D ¬ng trong Y-D îc
- Tr×nh bµy ® îc néi dung häc thuyÕt ©m d ¬ng
- Tr×nh bµy øng dông trong chÕ biÕn vµ sö dông thuèc YHCT
* ThuyÕt ngò hµnh
- Tr×nh bµy ® îc quy lo¹i ngò hµmh trong Y-D îc
- Tr×nh bµy ® îc néi dung thuyÕt ngò hµnh
- Tr×nh bµy øng dông trong chÕ biÕn vµ sö dông thuèc YHCT
* ThuyÕt t¹ng t îng
- Tr×nh bµy ® îc nguån gèc, chøc n¨ng Tinh, khÝ,
Trang 12Bài 2: Thuyết Kinh lạc,
Nguyên nhân gây bệnh.
* Thuyết kinh lạc
• Trình bày đ ợc khái niệm cơ bản về kinh lạc: Kinh
mạch, lạc mạch, 12 đ ờng kinh chính, kinh biệt, biệt lạc, tôn lạc, phù lạc
• Trình bày ứng dụng thuyết kinh lạc trong y d ợc học CT
* Nguyên nhân gây bệnh
• Trình bày đặc tính, các chứng bệnh của lục dâm gây ra
• Trình bày nội nhân và các chứng bệnh do nó gây nên
Trang 13Bài 3: Chẩn đóan, phép tắc trị bệnh, Đại c ơng thuốc YHCT
* Chẩn đóan
• Trình bày tên của tứ chẩn, tên các mục nhỏ trong mỗi tứ chẩn
• Trình bày tên của bát c ơng, nêu ý nghĩa của mỗi
c ơng lĩnh
* Phép tắc chữa bệnh
• Trình bày tên và ý nghĩa của lục tắc, bát pháp
* Đại c ơng về thuốc đông y
• Trình bày tác dụng của tứ khí, ngũ vị, thăng
giáng phù trầm, bổ tả
• Trình bày cách phối ngũ, kiêng kị, cách sắc
thuốc, liều l ợng