Việc phát triển tố chất “ Trớ lực và thể lực” cho học sinh, đồng thời tìm kiếm và phát huy những học sinh cú năng khiếu xây dựng đội tuyển Cờ vua cho nhà trờng để chuẩn bị cho đại hội TD
Trang 1CHUYÊN ĐỀ: KINH NGHIỆM TUYỂN CHỌN VÀ HUẤN
LUYỆN ĐỘI TUYỂN CỜ VUA THAM GIA ĐẠI HỘI TDTT HUYỆN ĐẠT THÀNH TÍCH CAO
I.LÝ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ:
Môn cờ vua là một trong những nội dung thi đấu chính thức tại các kỳ Hội Khỏe Phù Đổng cấp huyện và tỉnh
Cờ vua là một môn thể thao có lịch sử phát triển lâu đời, nó phổ biến trong cả nước nói riêng và trên toàn thế giới nói chung, được mọi người yêu thích và hàng triệu người tham gia chơi cờ thường xuyên
Nó là một môn thể thao trí tuệ, có tác dụng phát triển tư duy logic, luyện trí thông minh, giáo dục những phẩm chất tốt đẹp như tính tổ chức kỷ luật, kiên cường, bình tĩnh, luyện mưu trí, óc sáng tạo, luyện cách nhìn xa trông rộng, biết phân tích, tổng hợp tình hình một cách khách quan khoa học, rèn luyện cách làm việc có kế hoạch, tính quyết đoán và táo bạo trong xử lý tình huống Chơi cờ là một thú vui tao nhã
và đầy hầp dẫn vì cờ vua là môn thể thao trí tuệ kết hơp trong mình 3 yếu tố: thể thao - khoa học –nghệ thuật , ngồi trước bàn cờ con người tha hồ phát huy trí tưởng tượng, khả năng sáng tạo, thử thách ý chí,
Trang 2rốn luyện phương phỏp tư duy khoa học, phỏt triển cỏc đức tớnh tốt đẹp: tự tin, kiờn trỡ, … Phần lớn cỏc thế cờ xuất phỏt đều mang tớnh tỡnh huống riờng biệt, nghĩa là khụng thể tỡm ra một lời giải duy nhất tuyệt đối đỳng Do vậy người chơi luụn rơi vào tỡnh huống phải thay đổi liờn tục, đũi hỏi phải tập trung tư duy sỏng tạo để giải quyết hợp lý như trường hợp giải cỏc bài toỏn khỏc nhau
Giáo dục thể chất là một trong những nội dung cơ bản của giáo dục toàn diện học sinh đó là: “ Trí lực và thể lực ” góp phần giáo dục
tố chất vận động, nhân cách, đạo đức lối sống, tác phong làm việc, ý thức tổ chức kỷ luật Do vậy bồi dỡng sức khỏe cho học sinh hiện nay, làm nền tảng sau này đó là trách nhiệm chung của toàn xó hội, giáo viên chuyên ngành giáo dục thể chất
Vỡ là mụn thi đấu chớnh thức trong HKPĐ cấp huyện, cấp tỉnh và cũng là thế mạnh của trường nhiều năm qua nờn việc chuẩn bị lực lượng vận động viờn để tham gia cỏc giải phỏp núi trờn là mục tiờu của trường
Là giỏo viờn giảng dạy mụn thể dục Việc phát triển tố chất “ Trớ lực và thể lực” cho học sinh, đồng thời tìm kiếm và phát huy những học sinh cú năng khiếu xây dựng đội tuyển Cờ vua cho nhà trờng để chuẩn bị cho đại hội TDTT cấp huyện trong thời gian tới là điều tôi rất
Trang 3quan tõm và cũng là nhiệm vụ mà Ban giỏm hiệu nhà trường giao phú
Muốn có đợc một đội tuyển Cờ vua chuyên nghiệp, mạnh, duy trì
và phát triển, chúng ta cần phải lên kế hoạch tuyển chọn vận động viên, chơng trình huấn luyện, có kế hoạch tập dần một cách hết sức kiên trì mà con ngời gọi là “ khổ luyện ” mới đem lại sự thành công Tuy nhiên việc thành lập đợc một đội tuyển Cờ vua còn rất khó khăn,
vỡ các học sinh không có nhiều thời gian, thời gian học tại trường 2 buổi/ngày, ngoài giờ học cỏc học sinh cũn phải đi học thờm và quan trọng nhất là cha có sự đầu t của nhà trờng và gia đình về mặt vật chất
và tinh thần
Việc thành lập đội tuyển TDTT tham gia thi đấu môn Cờ vua tại đại hội TDTT cấp huyện tổ chức vào thỏng 1 năm 2019 là mục tiêu
tr-ớc mắt cũng nh lâu dài Đó chính là lý do tôi chọn đề tài: “Kinh nghiệm tuyển chọn và huấn luyện đội tuyển Cờ Vua tham gia đại hội TDTT cấp huyện ”
Qua những năm giảng dạy, tổ chức giải Hội khỏe phự đổng cấp trường tụi đó rỳt ra kinh nghiệm cụ thể để lờn kế họach tuyển chọn và huấn luyện mụn thể thao này chuẩn bị cho đại hội TDTT cấp huyện như sau :
II NỘI DUNG:
Trang 41 - Thực trạng :
1.1 - Về thuận lợi:
- Cờ Vua là môn thể thao được nhiều thầy, cô và các em học sinh ủng hộ và ưa thích Nó đem lại sự tao nhã và cảm giác thoải mái sau một tiết học căng thẳng Chỉ cần một bộ quân - bàn cờ là người chơi
có thể chơi trong các giờ giải lao
- Cờ vua không đòi hỏi nhiều về thể lực, không đòi hỏi phải có sân bãi hay những dụng cụ phức tạp như một số môn thể thao khác
- Giáo viên có đủ trình độ chuyên môn, có năng lực để giảng dạy
vầ huấn luyện, có trình độ để nhận biết tài năng của học sinh, có khả năng tổ chức, thành lập, tuyển chọn và huấn luyện đội tuyển Cờ Vua cho nhà trường
1.2 - Về khó khăn:
- Cờ Vua tuy là môn thể thao có từ lâu nhưng chưa được quan tâm và đầu tư Bước đầu sẽ rầt khó khăn về mặt nguồn lực và vật chất
- Cờ Vua không phải là môn thể thao được phân phối chương trình học chính khóa mà nó chỉ là môn học TT tự chọn trong chương trình Nó là môn trí tuệ đòi hỏi phải có năng khiếu, có thời gian tập
Trang 5luyện lâu dài, có tính kiên trì, kiên nhẫn Mà học sinh cấp TH,THCS lại không có nhiều thời gian để dành cho một môn thể thao cụ thể nào
2 Biện pháp đã thực hiện:
Trên cơ sở “ Kinh nghiệm tuyển chọn và huấn luyện đội tuyển
Cờ Vua tham gia đại hội TDTT cấp Huyện” tôi thực hiện theo trình
tự các bước sau:
Bước 1: Tuyển chọn
Tổ chức thi đấu HKPĐ cấp trường.Tham mưu cho tổ chuyên môn
và Ban giám hiệu nhà trường phát hành điều lệ giải trong đó quy định đối tượng, lứa tuổi, thể thức thi đấu Bằng hình thức thông báo dưới
cờ và trong các giờ giảng dạy môn thể dục và khuyến khích học sinh
tự giác đăng ký tham gia thi đấu, sau đó giáo viên tiến hành công tác
tổ chức thi đấu giải cấp trường theo thể thức vòng tròn tính điểm để có
sự công bằng và tạo điều kiện cho các VĐV cọ sát và học hỏi lẫn nhau giành cho 2 lức tuổi : tuổi 12-13 nam- nữ, tuổi 14-15 nam- nữ thi Kế thúc giải chọn những học sinh đạt từ hạng I đến hạng III đưa vào đội tuyển để tiến hành huấn luyện, Sau 1 tháng huấn luyện cơ bản sẽ tổ chức thi đấu để chọn đội tuyển chính thức để đi thi đấu cấp huyện
Trang 6Đồng thời qua mổi tiết học thể dục trên lớp tôi và các giáo viên thể dục khác tự tìm kiếm để phát hiện thêm những học sinh có năng khiếu về môn cờ như tính chịu khó, kiên nhẫn, chăm chỉ để học cờ về căn bản Bên cạnh đó cũng động viên khích lệ những VĐV dự nguồn
từ các năm trước tham gia cùng đội tuyển nhằm chuyền lửa và kinh nghiệm thi đấu cho các VĐv mới
Bước 2: Kế hoạch và nội dung huấn luyện
- Thứ nhất giáo viên phải giới thiệu cho học sinh hiểu được lợi ích
và tác dụng của môn cờ vua
- Đồng thời giới thiệu thành tích của một số VĐV giỏi của nước nha như; Nguyễn Ngọc Trường Sơn, như Lê Quang Liêm hay Đào Thiên Hải…để từ đó học sinh có ý trí rèn luyện bản thân
- Những VĐV được chọn vào đội tuyển sẽ được ưu tiên miễn lao động và một số hoạt động của trường, của lớp để có thời gian tập luyện
-Thời gian tập luyện: ngoài thời gian giảng dạy trong các tiết
học thể thao tự chọn, cần bồi dưỡng thêm một số buổi theo kế hoạch
cụ thể như sau:
+ Từ tháng 9-10: Tập luyên 2 buổi/ tuần
+ Từ tháng 11-12: Tập luyên 3 buổi/ tuần
Trang 7- Các buổi khác giáo viên hướng dẫn bài tập cho học sinh tự tập tại nhà
- Cần duy trì tập luyện từ khi tuyển chọn đến khi thi đấu, khối lượng tập luyện sẽ nâng dần tùy theo trình độ của mổi vận động viên, tận dụng thời gian các buổi tập luyện để làm việc một cách tích cực và hiệu quả Đối với thời gian chuẩn bị thi đấu tránh tập quá sức sẽ gây căng thẳng cho học sinh
Nội dung tập luyện:
- Hướng dẫn cho học sinh các kỹ thuật căn bản, các bài học cơ bản
- Những thủ pháp, thuật ngữ thông dụng trong Cờ Vua
- Đặc điểm, cách sử dụng và giá trị tương đối của các quân
- Giai đoạn khai cuộc ( giai đoạn mở đầu)
- Giai đoạn trung cuộc ( giai đoạn giữa ván đấu)
- Giai đoạn tàn cuộc
- Đấu tập
*Chú ý:Để thực hiện được các bước trên, tôi đã phải dựa trên một số
điểm sau:
Trang 8+ Quỹ thời gian cho phép.
+ Khả năng ban đầu của học sinh
+ Khả năng tiếp thu của học sinh
+ Điều kiện dụng cụ trong quá trình học tập và rèn luyện
- Đấu tập - thực hành nhiều Sau mỗi ván đấu giáo viên cần phân tích, rút kinh nghiệm cho học sinh
- Ngoài huấn luện và cho học sinh thi đấu đối kháng, giáo viên cấn bố trí phòng tập có máy tính kết nối mạng internet để VĐV trực tiếp thi đấu và học hỏi nhũng thế cờ hay
III HIỆU QUẢ CỦA CHUYÊN ĐỀ:
Kết quả đã đạt được khi áp dụng vào thực tiễn đơn vị:
- Năm học 2015-2016: + Cấp huyện: 1 giải nhất
2 giải nhì
2 giải ba + Cấp tỉnh: 2 huy chương bạc
1 huy chương đồng
- Năm học 2017-2018: + Cấp huyện: 1 giải nhất
2 giải nhì
2 giải ba
Trang 9+ Cấp tỉnh: 1 Huy chương đồng
- Từ nhũng kết quả như trên rất nhiều học sinh đã tự mua cho mình những bộ quân - bàn cờ và sách báo để nghiên cứu thêm
- Tạo môi trường tốt cho học sinh vui chơi, học tập và rèn luyện
- Thành công lớn nhất của tôi là bước đầu gây dựng lên phong trào cho một môn thể thaothế mạnh cho trường, tôi đã có danh sách những học sinh để thành lập lên một đội tuyển chính thức cho nhà trường ở những năm sau này Tinh thần, phong trào TDTT của trường luôn được duy trì và phát triển
Qua kết quả đạt được, tôi cho rằng“Kinh nghiệm tuyển chọn và huấn luyện đội tuyển Cờ Vua tham gia đại hội TDTT cấp Huyện ”
là hợp lý vì nó phù hợp với tình hình và điều kiện hiện nay của nhà trường
IV NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ NHỮNG ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ SAU QUÁ TRÌNH TRỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ
1 Những bài học kinh nghiệm:
Trang 10- Để nâng cao chất lượng giáo dục cụ thể theo đề tài này thì theo tôi trước tiên cần sử dụng linh hoạt phương pháp và nội dung tổ chức huấn luyện
- Có kế hoạch cụ thể thời gian tuyển chọn, chọn ra đội tuyển bao gồm những học sinh tiêu biểu cho đội nam, đội nữ của từng lứa tuổi học sinh
- Giáo viên dạy môn thể dục trực tiếp phụ trách huấn luyện các
em được chọn, bồi dưỡng
- Ban giám hiệu nhà trường phân công cụ thể cho giáo viên phụ trách chịu trách nhiệm về môn Cờ Vua để lên lịch tập, nội qui, bảo quản thiết bị, vệ sinh phòng tập
2 Kiến nghị:
- Lãnh đạo nhà trường cần phải quan tâm và tạo điều kiện trong việc chuẩn bị đồ dùng dạy học, tài liệu, máy tính nối mạng internet để cập nhật thông tin
- Tổ chức đoàn thể, nhà trường thường xuyên tuyên truyền hoạt động TDTT nhất là hoạt động môn Cờ Vua và đưa vào giải thi đấu định kỳ như: Chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11, ngày thành lập đoàn 26/3
Trang 11Do vậy, muốn đơn vị mạnh phong trào chúng ta cần tạo điều kiện
và “ Vào cuộc” ngay, có như vậy phong trào mới duy trì và phát triển mạnh
- Có chế độ bồi dưỡng cho giáo viên phụ trách bồi dưỡng phù hợp
Trên đây là một số kinh nghiệm mà bản thân tôi đã thu thập được trong quá trình thi đấu, giảng dạy và huấn luyện môn cờ vua Trong khi tham khảo nội dung trình bày, tôi rất mong có thêm nhiều góp ý chân tình của quý thầy cô giáo và đồng nghiệp để bản thân có thêm kinh nghiệm trong công tác
Vĩnh Hậu A, ngày 26 tháng 10 năm 2018
Người viết
Phạm văn Sự