Bài thơ của anh chưa được hay lắm ..[r]
Trang 2Thế nào là nói quá ? Cho biết tác dụng của
nói quá ? Lấy vớ dụ minh họa ?
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện t ợng đ ợc miêu tả để nhấn mạnh , gây ấn t ợng, tăng sức biểu cảm
Vớ dụ: Nắng như đổ lửa
Trang 3TiÕt 40 : Tiếng Việt
Trang 4I Nói giảm nói tránh và tác dụng của
nói giảm nói tránh.
* Vớ dụ :
1 Những từ ngữ in đậm trong các đoạn trích sau
có nghĩa là gì ?
Tại sao ng ời viết, ng ời nói lại dùng cách diễn đạt
đó ?
Trang 5- Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi
sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê-nin và các vị
cách mạng đàn anh khác, thì đồng bào cả n ớc,
đồng chí trong Đảng và bầu bạn khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột
- Bác đã đi rồi sao, Bác ơi !
Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời
- L ợng con ông Độ đây mà … Rõ tội nghiệp, về Rõ tội nghiệp, về
đến nhà thì bố mẹ chẳng còn.
+Cú nghĩa : đều chỉ cỏi chết.
=> Giảm nhẹ, trỏnh sự đau buồn.
Trang 6? Tương tự , em hãy tìm những ví dụ trong các văn bản đã học ở lớp 8 có cách dùng
như trên?
- Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ !
- Một tâm hồn đang chuẩn bị sẵn sàng cho
chuyến đi xa xôi bí ẩn của mình
Trang 72 Vì sao trong câu văn sau, tác giả dùng từ ngữ
bầu sữa mà không dùng một từ ngữ khác cùng
nghĩa ?
“Phải bé lại và lăn vào lòng một ng ời mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của ng ời mẹ, để bàn tay ng
ời mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống
l ng cho, mới thấy ng ời mẹ có một êm dịu vô cùng.”
(Nguyên Hồng - Những ngày thơ ấu)
+ Dùng từ: bầu sữa
= >Tránh thô tục, gõy cười
Trang 83 So sánh hai cách nói sau đây, cho biết cách nói nào nhẹ nhàng, tế nhị hơn đối với ng ời nghe ?
- Con dạo này l ời lắm
- Con dạo này không đ ợc chăm chỉ lắm
=> Cách nói thứ hai nhẹ nhàng, tế nhị
hơn đối với ng ời nghe.
Trang 9+ Bài văn em viết dở lắm.
? Em hóy dựng cỏch núi khỏc tế nhị và
nhẹ nhàng hơn ?
-> Bài văn em viết chưa được hay lắm.
*Ghi nhớ :
Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển,
tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề ; tránh thô tục, thiếu lịch sự.
Trang 10* Lưuưýư: Nói giảm nói tránh có thể theo nhiều cách :
- Dùng các từ đồng nghĩa, đặc biệt là các
từ Hán Việt.
- Dùng cách nói phủ định từ ngữ trái
nghĩa.
- Dùng cách nói vòng.
- Dùng cách nói trống, nói tỉnh l ợc.
Trang 11II – Luyện tập
Bài tập 1 Điền các từ nói giảm nói tránh sauđây vào chỗ trống : đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau,có tuổi,
đi b ớc nữa.
a Khuya rồi, mời bà … Rõ tội nghiệp, về đi nghỉ
b Cha mẹ em … Rõ tội nghiệp, về từ ngày em còn rất
bé, em về ở với bà ngoại
d Mẹ đã … Rõ tội nghiệp, về rồi, nên chú ý giữ gìn sức khoẻ
c Đây là lớp học cho trẻ em
e Cha nó mất, mẹ nó … Rõ tội nghiệp, về , nên chú nó rất
th ơng nó
chia tay nhau
có tuổi
đi b ớc nữa
khiếm thị
Trang 12Bài tập 2 Đánh dấu (x) vào câu có sử dụng cách nói giảm nói tránh :
A1 Anh phải hoà nhã với bạn bè.
A2 Anh nên hoà nhã với bạn bè.
B1 Anh ra khỏi phòng tôi ngay.
B2 Anh không nên ở đây nữa
C1 Xin đừng hút thuốc trong phòng.
C2 Cấm hút thuốc trong phòng.
D1 Nó nói nh thế là thiếu thiện chí.
D2 Nó nói nh thế là ác ý.
E1 Hôm qua em hỗn với anh, em xin anh tha lỗi.
E2 Hôm qua em có lỗi với anh, em xin anh tha lỗi.
x
x
x
x
x
Trang 13Bµi tËp 3.
§Æt c©u theo mÉu :
+ Cậu lười học quá Cậu không được siêng
năng lắm
+ Bài thơ của anh dở lắm Bài thơ của
anh chưa được hay lắm.
Trang 14Bài tập 4.
Thảo luận những tình huống giao tiếp nh thế nào thì không nên sử dụng cách nói giảm nói tránh ?
Trong tr ờng hợp cần thiết phải nói thẳng, nói
đúng mức độ sự thật thì không nên nói giảm nói tránh vì nh thế là bất lợi
Trang 15Nãi gi¶m nãi tr¸nh
C¸c c¸ch Nãi gi¶m nãi tr¸nh
VËn dông Nãi gi¶m nãi tr¸nh trong giao tiếp
Nãi gi¶m nãi
tr¸nh vµ t¸c
dông cña Nãi
gi¶m nãi tr¸nh
Trang 16Viết đoạn hội thoại , trong
đó có sử dụng phép nói
giảm nói tránh.
Viết đoạn hội thoại , trong
đó có sử dụng phép nói
giảm nói tránh.
Bài tập về nhà