Muốn trò học tốt cần phải có người thầy giỏi vững về chuyên môn, có kiến thức sâu rộng, nắm bắt được tâm lý học sinh, có đủ khả năng quản lý và vận hành tất cả các hoạt động học tập cho
Trang 1-
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CHUYÊN ĐỀ CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
1 Đặt vấn đề:
Chương trình giáo dục phổ thông thì Tiểu học là bậc học làm nền tảng nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học ở các bậc học trên
Từ yêu cầu đó cho thấy đội ngũ giáo viên chính là lực lượng nòng cốt giữ vai trò then chốt trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh Muốn trò học tốt cần phải có người thầy giỏi vững về chuyên môn, có kiến thức sâu rộng, nắm bắt được tâm lý học sinh, có đủ khả năng quản lý và vận hành tất cả các hoạt động học tập cho các em nhằm giúp các em có thể chủ động học tập tích cực và chiếm lĩnh được kiến thức.Chính vì thế, công tác nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ cho giáo viên là vấn đề quan trọng mà Ban giám hiệu nhà trường nói chung, bản thân tôi nói riêng rất cần phải thực hiện
Muốn thực hiện tốt điều này đòi hỏi người phụ trách chuyên môn phải tăng cường trong việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong đó việc tổ chức chuyên đề là một trong những hoạt động mũi nhọn, nếu tổ chức tốt sẽ giải quyết được những khó khăn vướng mắc trong việc giảng dạy của giáo viên trong từng
tổ chuyên môn
1.1 Lý do, sự cần thiết thực hiện đề tài:
-Đội ngũ giáo viên thường xuyên được dự các chuyên đề do trường và tổ chuyên môn, cụm chuyên môn tổ chức
-Tổ trưởng tổ chuyên môn là lực lượng nòng cốt của trường Có trình độ chuyên môn vững vàng, khả năng sư phạm tốt và có đủ điều kiện để quản lý tốt hoạt động chuyên môn ở tổ
-Trường Tiểu học Trần Phú chỉ có một điểm trường chính gồm 34 lớp và đủ
để thực hiện cho năm tổ chuyên môn chuyên biệt đó là một trong những điều kiện thuận lợi để giúp các tổ chuyên môn thực hiện chuyên đề được dễ dàng và đạt hiệu quả
- Đa số đội ngũ giáo viên nhiệt tình, năng nổ trong công tác.Có trình độ chuyên môn khá vững vàng,được đào tạo từ chuẩn và trên chuẩn trở lên với tỉ lệ cao
- Nhìn chung cơ sở vật chất của trường ổn định, đảm bảo đủ để phục vụ cho hoạt động dạy và học ( kể cả các lớp bán trú) của trường
- Trường có phòng thư viện, thiết bị riêng biệt được trang bị đầy đủ, sắp xếp khoa học, gọn gàng, ngăn nắp, tiện lợi khi sử dụng
-Việc phân hóa đối tượng học sinh của một số lớp cũng ảnh hưởng đến chất
Trang 2-
lượng của nhà trường.( Học sinh yếu, cá biệt đều dồn vào một lớp gây khó cho
GV chủ nhiệm) và bàn thảo luận chương trình,
- Trường thiếu các phòng chức năng để tổ chức chuyên đề, hội thảo
- Sĩ số học sinh trong mỗi lớp còn vượt quá quy định, sĩ số giữa các lớp chưa đồng đều
- Một vài giáo viên đã lớn tuổi, hạn chế về khả năng chuyên môn và nghiệp vụ
sư phạm nên vẫn chưa đáp ứng kịp thời với nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học hiện nay Điều đó cũng làm ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn và chất lượng dạy học chung của nhà trường
1.2 Phạm vi đề tài :
Đề tài được áp dụng và thực hiện trong các tổ chuyên môn của nhà trường và
có thể nhân rộng ra cho các trường tiểu học trong thành phố Bạc Liêu
2 Nội dung đề tài
2.1 Phần thực trạng:
Trong nhiều năm qua, mặc dù đã đổi mới phương pháp dạy học nhưng một số giáo viên mới lên khối hoặc xuống khối, GV lớn tuổi, GV chậm tiến, Họ còn nặng tâm lý nên trong quá trình giảng dạy họ chỉ chú trọng trong việc truyền thụ kiến thức miễn sao HS làm bài đúng là được còn việc sử dụng các trò chơi học tập, sử dụng ĐDHT, sử dụng công nghệ thong tin, đối với một số giáo viên còn là hình thức hoặc có sử dụng thì cũng ở mức gượng ép, miễn cưỡng khi có người dự giờ Mặt khác, có một số ít giáo viên khi sử dụng các trò chơi học tập,
sử dụng ĐDHT, thì chưa chọn lọc kỹ nên không có tác dụng thiết thực phục
vụ mục tiêu của bài học nên đạt hiệu quả chưa cao
Qua các tiết dự giờ giáo viên được học tập và được đồng nghiệp góp ý xây dựng những kinh nghiệm qua việc giảng dạy của mình Từ nhiều ý kiến đóng góp ấy thì mỗi giáo viên sẽ đúc kết lại để tháo gỡ những vướng mắc đó trong quá trình giảng dạy.Trước thực trạng đó, tôi thiết nghĩ, mình cần phải thay đổi cách thức tổ chức chuyên đề trong từng tổ chuyên môn làm sao cho mọi thầy cô hứng thú, say mê trong công tác giảng dạy của mình Vì vậy tôi mạnh dạn đưa ra một số ý kiến để nâng cao chất lượng tổ chức chuyên đề trong tổ chuyên môn
2.2: Các giải pháp
* Phát hiện và chọn đề tài:
Đây là giai đoạn quan trọng quyết định sự thành công của chuyên đề Những vấn đề đưa ra giải quyết phải thật sự “thiết thực, cấp bách”, là những vướng mắc mà giáo viên đang cần tháo gỡ trong chuyên môn
Chuyên đề phải xuất phát từ nhu cầu của GV Tuyệt đối tránh tình trạng BGH yêu cầu tổ chức hàng loạt chuyên đề cho đủ tất cả các phân môn trong chương trình mà không cần biết những chuyên đề đó có thật sự cần thiết và đáp ứng được nhu cầu của GV hay không, điều này sẽ gây khó cho GV và cả học sinh mà lại không đạt hiệu quả, làm lãng phí thời gian vô ích
Làm cách nào để phát hiện và chọn đề tài cho phù hợp khi tổ chức chuyên đề
Trang 3-
Lưu ý: Đề tài ở đây không chỉ là những môn học chính khoá trong nhà trường
mà có thể là những vấn đề khác liên quan đến hoạt động giáo dục trong nhà
trường như: giáo dục đạo đức học sinh, chuyên đề tổ chức dạy học phân hóa cho lớp có nhiều đối tượng học sinh (khối 1);cách sử dụng ĐDDH như thế nào
để đạt được hiệu quả, ….)
Xuất phát từ những vấn đề trên và với góc độ là một Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn nên tôi mạnh dạn chọn đề tài này để nghiên cứu, tổ chức tạo điều kiện cho GV giao lưu học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chung của nhà trường
* Tổ chức và chỉ đạo thực hiện chuyên đề:
a) Xây dựng kế hoạch:
- Việc xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề cần cụ thể và chi tiết (thời gian, nội dung công việc cần làm, phân công cụ thể cho từng thành viên, )
- Thời gian tổ chức chuyên đề cần kịp thời và đáp ứng được nhu cầu cần thiết của GV
b)Chuẩn bị nội dung chuyên đề:
- Nội dung chuyên đề được các tổ chuyên môn bàn bạc, thảo luận Phó Hiệu trưởng xem lại và định hướng cho GV thảo luận xoay quanh những khó khăn, vướng mắc khi thực hiện những vấn đề mà chuyên đề đặt ra, đồng thời tự bản thân họ phải tìm ra được những biện pháp khắc phục những khó khăn đó, để sau khi tổ chức chuyên đề xong bản thân GV sẽ tự đối chiếu với cách thức họ đưa ra
và từ đó tự điều chỉnh những phương pháp dạy học cho phù hợp
Ví dụ: Dạy luyện nói cho HS lớp Một
-Khó khăn lớn nhất là khi dạy cho các em luyện nói là: HS rất ít chịu nói Khi nói thì không thành câu hoặc dùng từ ngữ thiếu chính xác khi diễn đạt ý…
-Để HS nói được GV thường đưa ra những gợi ý nhỏ để HS trả lời
-GV thường bỏ qua giờ luyện nói mà tập trung vào dạy đọc chữ cho HS
Vậy thì làm thế nào để HS tự tin khi nói và có thể nói tốt chủ đề yêu cầu của bài Nhiệm vụ của chuyên đề là phải giúp họ giải quyết được những khúc mắc này
Qua chuyên đề cần giúp cho giáo viên hiểu được rằng:
- Hoạt động luyện nói của HS là hết sức quan trọng không thể bỏ qua (mặc
dù nó chỉ chiếm khoảng 10-15 phút trong một tiết dạy).Tuy nhiên nếu dạy tốt hoạt động này sẽ giúp các em tự tin trong giao tiếp, mạnh dạn bày tỏ ý kiến trước đám đông và điều quan trọng nhất là sẽ giúp các em học tốt hơn ở các môn học khác
- GV cần hiểu rằng đây là giờ luyện nói: HS phải vận dụng tất cả những vốn sống của mình để nói Chính vì vậy việc đưa ra từng câu hỏi nhỏ để gợi ý cho
HS trả lời là không phù hợp Chỉ nên đưa từng gợi ý nhỏ đối với những em yếu, không biết cách diễn đạt mà thôi
-Đối với những chủ đề quen thuộc GV cần khai thác triệt để vốn sống của các
Trang 4-
em, phải chịu khó lắng nghe và kịp thời chỉnh sửa những từ ngữ mà các em dùng chưa chính xác trong từng ngữ cảnh cụ thể
-Khi tổ chức chuyên đề cần giúp cho tất cả GV nắm được cấu trúc của một
chuyên đề bao gồm:
* Báo cáo lý thuyết:
Tôi xin thông qua cách trình bày tóm tắt qui trình (các bước tiến hành) trong việc tổ chức thực hiện chuyên đề như sau:
- Trên thực tế hầu hết các chuyên đề được thực hiện còn sơ sài chưa đầy đủ các bước theo qui trình Cũng chính vì thế mà đại đa số giáo viên chưa nắm được nội dung lý thuyết của chuyên đề đó là gì?
Chọn
chuyên
đề
Nghiên cứu tài liệu
Soạn kế hoạch
Triển khai đến khối
Tổng
kết
chuyên
đề
Triển khai và kiểm tra chuyên
đề
Tổ chức dạy minh họa
Phân công thực hiện
Lí do thực hiện chuyên đề
Mục đích, yêu cầu của chuyên đề
Cơ sở lý luận của chuyên đề
Nội dung cụ thể của chuyên đề
Các điều kiện thực hiện
Trang 5-
- Thường thì giáo viên được nghe phổ biến chuyên đề qua hình thức đọc lướt
dự giờ minh họa và tham gia góp ý về giờ dạy thông qua quy trình tiết dạy Giáo viên đã được góp ý qua phần lý thuyết của chuyên đề Một số GV ít quan tâm đến phần lý thuyết mà chỉ tập trung vào tiết dạy để nhận xét, rút kinh nghiệm cho bản thân.( quan niệm xưa) Quan niệm ngày nay là tất cả giáo viên đứng lớp đều phải tham gia góp ý phần lý thuyết của chuyên đề và tiết dạy minh họa Để mọi người hiểu để thực hiện
-Đề tài được chọn làm chuyên đề đã phải là những vấn đề gây khó khăn, trở ngại cho GV trong giảng dạy Nếu chỉ dựa vào một tiết dạy minh hoạ không thôi thì chưa giải quyết thoả mãn nhu cầu cấp thiết của GV mà phải cùng nhau nhìn nhận được những khó khăn, vướng mắc để từ đó tìm ra biện pháp tháo gỡ
- Một vấn đề nữa là GV phải nắm được mục đích của chuyên đề để đóng góp xây dựng cho chính xác Nhiều chuyên đề tổ chức bị rơi vào tình trạng GV chỉ tập trung xoay quanh “mổ xẻ” tiết dạy minh hoạ, cứ cho đây là một tiết dạy mẫu
và cứ thế đem về thực hiện rập khuôn vào lớp mình, như vậy chuyên đề đó chưa đạt hiệu quả
* Dạy minh họa:
- Những tiết dạy minh họa thường được thực hiện bởi những giáo viên có trình
độ chuyên môn vững vàng Đại đa số giáo viên tham gia các phần việc khác như
dự giờ tiết dạy minh họa, tham gia góp ý nội dung chuyên đề và tiết dạy
- Tiết dạy minh họa chuyên đề do Phó Hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn
sẽ trực tiếp góp ý xây dựng sau đó Hiệu trưởng nhà trường là người kiểm tra lại trước khi thực hiện Sau khi tham dự tiết dạy minh họa xong, tất cả giáo viên ngồi lại để đóng góp ý kiến cho tiết dạy minh họa đó
- Qua thời gian tìm hiểu thực tế tại trường mình,trường bạn và trong cụm chuyên môn tôi thấy cần giúp cho GV có được những nhận thức và quan điểm đúng đắn về việc tổ chức chuyên đề là nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ, là vấn
đề hết sức thiết thực và cần thiết cho mỗi GV đứng trên bục giảng Các chuyên
đề thường tập trung đi sâu vào một số vấn đề chuyên môn cần giải quyết do đó giáo viên có điều kiện học tập bồi dưỡng chuyên môn tốt hơn Sau chuyên đề thì mỗi giáo viên trong tổ bắt đầu thực hiện các tiết dạy theo chuyên đề để mọi thành viên trong tổ góp ý, xây dựng cho hoàn chỉnh rừng môn học đó để giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp dạy phù hợp hơn
- Trong những năm gần đây tôi thấy chất lượng sinh hoạt của tổ chuyên môn ngày càng tiến bộ và khởi sắc hơn nhất là giáo viên tự tin hơn trong giảng dạy Mạnh dạn khi BGH dự giờ đột xuất
* Vận dụng – kiểm tra chuyên đề:
Phó Hiệu trưởng kết hợp cùng tổ trưởng tổ chuyên môn tiến hành dự giờ các
thành viên trong tổ xem kết quả vận dụng chuyên đề ấy đạt hiệu quả như thế nào
* Tổng kết chuyên đề:
Trang 6-
-Qua các tiết kiểm tra chuyên đề Phó hiệu trưởng kết hợp cùng tổ trưởng tổ chuyên môn tiến hành nhận xét ưu khuyết điểm của các tiết dự giờ và có ý kiến
đề xuất thêm cho việc vận dụng chuyên đề
-Cần xác định đúng đối tượng học sinh của mình để vận dụng chuyên đề cho phù hợp Phải hiểu rằng có những cái bản thân GV thấy rất hay, rất thuyết phục trong tiết dạy minh họa của chuyên đề nhưng khi vận dụng vào lớp mình lại không đạt hiệu quả thậm chí phản tác dụng Đó là lý do tại sao cần phân tích kĩ bài tham luận để có hướng đi đúng, thấy được trường hợp nào thì vận dụng phương pháp nào, hình thức tổ chức nào cho phù hợp
-Phải xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện chuyên đề cụ thể ngay từ đầu năm học.Có kế hoạch phổ biến lý thuyết của đề tài cụ thể trong chuyên đề và bồi dưỡng cho giáo viên cách viết một bài báo cáo chuyên đề
-Tạo điều kiện để tất cả giáo viên mạnh dạn trình bày quan điểm của mình và đóng góp ý kiến trong các buổi thảo luận chuyên đề
- Định hướng và bồi dưỡng nhận thức để giáo viên có nhận định đúng hơn về việc thực hiện chuyên đề ở nhà trường
2.3 Kết quả:
Trong nhiều năm học tôi thấy, khi vận dụng những phương pháp này vào việc tổ chức các buổi chuyên đề trong nhà trường, tôi cảm thấy rất khả thi Giáo viên được tiếp cận nhiều phương pháp dạy học tích cực, nhiều hình thức tổ chức lớp học thân thiện học sinh tích cực đạt hiệu quả Điều quan trọng nhất là chất lượng học sinh qua các thời điểm kiểm ta định kì
ngày một nâng cao Giờ dạy của GV không còn rập khuôn như trong sách giáo viên mà trở nên linh hoạt, sáng tạo hơn nhiều
Nhiều GV tham gia các tiết dạy cấp trường, cấp thành phố đạt giải cao
Các chuyên đề được mở trong năm học:2018-2019
T
T Khối Tên chuyên đề Báo cáo lý thuyết Người thực hiện Dạy minh họa
01 MỘT
Chuyên đề dạy phân môn Tập
02 HAI
Chuyên đề môn Toán( Hội
Chuyên đề môn
03 BA
Chuyên đề môn Toán( Hội thảo cấp trường)
Phạm Thị Vân Phạm Thị Vân
04 BỐN
Hội giảng cấp trường phân môn Tập đọc
Nguyễn Thị Quyên Nguyễn Thị Quyên
Trang 7-
3 Kết luận
Có thể nói rằng, trong một thời gian ngắn mà những biện pháp nêu trên, tôi đã thấy được sự tiến bộ của giáo viên Những biện pháp này của tôi chưa hẳn
là tối ưu nhưng bản thân tôi rất hài lòng với những gì mà GV tôi đã làm được
Vì vậy để nâng cao hiệu quả giờ dạy đòi hỏi mỗi thầy,cô giáo chúng ta phải nỗ lực hết mình, tích cực đổi mới phương pháp dạy học, đầu tư suy nghĩ sáng tạo làm cho các em say mê, hứng thú hoạt động học tập Và mục tiêu cuối cùng của giáo dục là đào tạo học sinh thành những con người phát triển toàn diện.Muốn đạt được mục tiêu này không có con đường nào khác là phải bồi dưỡng, nâng cao tay nghề của đội ngũ giáo viên Giáo viên phải thường xuyên học hỏi, cập nhật thông tin, trình độ để có thể đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh cũng như nhu cầu nâng cao chất lượng giáo dục của xã hội Một trong những con đường đưa đến thành công đó chính
là việc nâng cao chất lượng chuyên đề trong nhà trường Đây là cơ hội để
GV có thể trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau
Do trình độ có hạn nên đề tài của tôi mới chỉ dừng lại ở phạm vi nhỏ, sự trải nghiệm còn chưa nhiều Song tôi tin chắc rằng với những biện pháp này, bằng
sự sáng tạo của mình các giáo viên sẽ vận dụng có hiệu quả trong quá trình dạy học trong nhà trường
Tôi rất mong sự đóng góp ý kiến của các bạn đồng nghiệp
Phường 7, ngày 20 tháng 12 năm 2018
Người viết
ạ ị
Trang 8-
PHIẾU ĐÁNH GIÁ, CHẤM SÁNG KIẾN
- Tên SKKN/giải pháp/đề tài nghiên cứu:
- Tác giả:
1 Tính mới
(30 điểm)
Những sáng kiến, giải pháp đưa ra chưa có người nào thực hiện trước
đó
20 điểm
Ứng dụng có hiệu quả những thành tựu mới về khoa học – công nghệ, luận điểm, quan điểm mới, những chủ trương, chính sách mới
10 điểm
2
Tính hiệu
quả
(35 điểm)
Đem lại hiệu quả trong công tác 25 điểm
Dễ thực hiện, không tốn kém nhiều
3
Tính ứng
dụng
(20 điểm)
Có khả năng phổ biến ứng dụng vào thực tiễn
(Tùy theo tỷ lệ đơn vị, cá nhân áp dụng để làm căn cứ tính điểm)
20 điểm
4
Phù hợp với
nhiệm vụ
được giao
(10 điểm)
Nếu phù hợp với nhiệm vụ của cá nhân thì được 10 điểm
Nếu phù hợp với nhiệm vụ của đơn
vị thì được 5 điểm
10 điểm
5
Hình thức,
bố cục
(5 điểm)
Trình bày đúng bố cục, câu văn rõ ràng, dễ hiểu, mạch lạc; từ ngữ sử
………, ngày … tháng … năm 2019
HIỆU TRƯỞNG
Trang 9-
TP.Bạc Liêu, ngày … tháng … năm 2019
PHIẾU ĐÁNH GIÁ, CHẤM SÁNG KIẾN
- Họ và tên người chấm:
- Chức vụ trong Hội đồng:
- Tên SKKN/giải pháp/đề tài nghiên cứu:
- Tác giả/nhóm tác giả:
1 Tính mới
(30 điểm)
Những sáng kiến, giải pháp đưa ra chưa có người nào thực hiện trước
Ứng dụng có hiệu quả những thành tựu mới về khoa học – công nghệ, luận điểm, quan điểm mới, những chủ trương, chính sách mới
10 điểm
2
Tính hiệu
quả
(35 điểm)
Đem lại hiệu quả trong công tác 25 điểm
Dễ thực hiện, không tốn kém nhiều
3
Tính ứng
dụng
(20 điểm)
Có khả năng phổ biến ứng dụng vào thực tiễn
(Tùy theo tỷ lệ đơn vị, cá nhân áp dụng để làm căn cứ tính điểm)
20 điểm
4
Phù hợp với
nhiệm vụ
được giao
(10 điểm)
Nếu phù hợp với nhiệm vụ của cá nhân thì được 10 điểm
Nếu phù hợp với nhiệm vụ của đơn
vị thì được 5 điểm
10 điểm
5
Hình thức,
bố cục
(5 điểm)
Trình bày đúng bố cục, câu văn rõ ràng, dễ hiểu, mạch lạc; từ ngữ sử
NGƯỜI ĐÁNH GIÁ
(Ký, ghi rõ họ và tên)
1 Đặt vấn đề:
Trang 10-
1.1 Lý do, sự cần thiết thực hiện đề tài:
1.2 Phạm vi đề tài:
2 Nội dung đề tài:
2.1 Thực trạng:
2.2 Các giải pháp:
2.3 Kết quả:
3 Kết luận: