Kế toán tập hợp chi phí sx và tính giá thành sp.doc

Kế toán tập hợp chi phí sx và tính giá thành sp

ra của quá trình sản xuất , sao cho nó đợc xã hội chấp nhận và làm tăng lợinhuận cho doanh nghiệp mình Hơn nữa, mục đích cuối cùng của quá trình sảnxuất là tạo ra sản phẩm và giá thành sản phẩm chính là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp,phản ánh chất lợng toàn bộ các mặt hoạt động của doanh nghiệp Xuất phát từvấn đề đó mức tính gía thành sản phẩm đòi hỏi phải tính đúng, tính đủ chi phísản xuất bỏ ra theo đúng chế độ của nhà nớc.

Hiện nay, trong điều kiện nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hànhtheo cơ chế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc, bên cạnh những mặt thuận lợi,cũng không ít những mặt khó khăn, thách thức đối với doanh nghiệp Vì vậy,muốn đảm bảo u thế cạnh tranh, thu lợi nhuận cao thì bên cạnh việc sản xuất rasản phẩm có chất lợng tốt,mẫu mã đẹp, hợp thị hiếu ngời tiêu dùng, một yếu tốquan trọng khác là sản phẩm đó phải có giá thành hạ, phù hợp với sức mua của

đa số nhân dân Đặc biệt trong ngành xây dựng cơ bản, hạ giá thành sản phẩm đã

đợc đặt ra nh một yêu cầu bức thiết, khách quan nhằm tạo tiền đề cho các ngànhsản xuẩt trong nền kinh tế quốc dân cùng hạ giá thành sản phẩm Bởi xây dựngcơ bản nhằm trang bị tài sản cố định cho tất cả các ngành kinh tế quốc dân khácgóp phần xây dựng cơ sở vật chát kỹ thuật nâng cao năng lực sản xuất cho nềnkinh tế

Với tất cả các ý nghĩa nh vậy, cùng với thời gian thực tập ở công ty xâydựng số 4, em thấy vấn đề chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là vấn đềnổi bật, cần phải đựoc các nhà quản lý và hạch toán quan tâm Tuy còn nhiềuthiếu xót và hạn chế, song vốn kiến thức đã đợc học và tích luỹ trong nhà trờng ,kết hợp với các tài liệu đọc thêm , em quyết định đi sâu vào nghiên cứu đè tài: “

Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm “ mong muốn

góp phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh củacông ty

Bài luận văn ngoài lời nói đầu và phần kết luận còn bao gồm những nộidung chính sau:

Ch

ơng I: Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm xây lắp trong Xây dựng cơ bản

ơng II: Tình hình thực tế tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuấtvà

tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty xây dựng số 4

Ch

ơng III: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi

phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp ở Công ty xây dựng số 4

XDCB là nghành sản xuất vật chất mang tính chất công nghiệp, có những

đặc điểm riêng biệt, khác với nghành sản xuất khác; những đặc điểm này có ảnhhởng đến quản lý và hoạch toán:

Sản phẩm xây lắp là các công trình, vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cấuphức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian sản xuất dài, ảnh hởng lớn đến môi tr-ờng sinh thái Những đặc điểm này làm cho tổ chức hoạch toán khác biệt vớinghành sản suất kinh doanh khác Sản phẩm xây lắp phải lập dự toán, dự toánthiết kế, dự toán thi công Thực hiện thi công xây lắp công trình phải theo điều lệquản lý đầu t và xây dựng do Nhà nớc ban hành Quá trình thi công xây lắp phải

so sánh với dự toán, phải lấy dự toán làm thớc đo

SPXL đợc tiêu thụ ( bán ) theo giá dự toán - giá thanh toán với bên chủ

đầu t hoặc giá thoả thuận với chủ đầu t (giá thoả thuận này cũng phải xác địnhtrên một dự toán công trình )

SPXL cố định tại nơi sản xuất, còn các điều kiện sản xuất ( máy thi công,thiết bị vật t, ngời lao động ) phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm Đặc

điểm này làm cho công tác quản lý tài sản, thiết bị, vật t, lao động cũng nh hoạchtoán chi phí sản xuất rất phức tạp vì chịu ảnh hởng tác động môi trờng, dễ tổnthất h hỏng

SPXL đợc sử dụng lâu dài ảnh hởng môi trờng sinh thái, cảnh quan Saukhi hoàn thành sản phẩm xây lắp rất khó thay đổi Vì vậy việc tổ chức quản lý vàhoạch toán điều hành chặt chẽ đảm bảo cho công trình phải phù hợp dự toánthiết kế

II- Yêu cầu của công tác kế toán chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm xây lắp

Do đặc thù của nghành XDCB và sản phẩm xây lắp rất phức tạp, trong đó tiếtkiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm là một trong những mối quan tâmhàng đầu, là nhiệm vụ hết sức quan trọng của Doanh nghiệp Trớc hết kế toánpải thực hiện tốt các yêu cầu sau:

+ Phản ánh đầy đủ, kịp thời toàn bộ chi phí sản xuất thực tế phát sinh

+ Kiểm tra tình hình thực hiện các định mức chi phí vật t lao động sử dụngmáy thi công và các dự toán chi phí khác, phát hiện kịp thời các khoản chênhlệch so với định mức, các chi phí khác ngoài kế hoạch, các khoản thiẹt hại , hhỏng, mất mát trong sản xuất để đề xuúat những biện pháp nhăn chặn kịp thời + Tính toán hợp lý giá thành công tác xây lắp, các sản phẩm lao vụ hoànthành của doanh nghiệp

+ Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch thực hiện hạ giá thành của doanhnghiệp theo từng công trình, hạng mục công trình từng loại sản phẩm lao vụ,vạch ra khả năng và các biện pháp hạ giá thành một cách hợp lý có hiệu quả + Xác định đúng đắn kết và bàn giao thanh toán kịp thời khối lợng côngtác xây dựng đã hoàn thành Định kỳ kiểm kê và đánh giá khối lợng thi công dởdang theo nguyên tắc qui định.

+ Đánh giá đúng đắn kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh ở từng côngtrình , hạng mục công trình, từng bộ phận thi công tổ đội sản xuất trong từngthời kỳ nhất định , kịp thời lập báo cáo về chi phí sản xuất và tính giá thành côngtác xây lắp, cung cấp chính xác kịp thời các thông tin hữu dụng về chi phí sảnxuất và tính giá thành phục vụ cho yêu cầu quản lý của lãnh đạo doanh nghệp

III Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây dựng cơ bản.

1 Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây dựng

1.1 Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây dựng

Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền củatoàn bộ chi phí về lao động sống và lao động vật hoá phát sinh trong quá trìnhsản xuất kinh doanh trong một kỳ nhất định của Doanh nghiệp xây lắp Chi phísản xuất xây lắp cấu thành sản phẩm xây lắp

1.2- Phân loại chi phí sản xuất

Việc phân loại chi phí sản xuất một cách khoa học và hợp lý có ý nghĩa rấtquan trọng với việc hoạch toán Mặt khác, nó là tiền đề của việc kiểm tra phântích, thúc đẩy việc quản lý chặt chẽ chi phí để hớng tới tiết kiệm chi phí, hạ giáthành sản phẩm

Trong mỗi doanh nghiệp có các cách phân loại chi phí rất khác nhau Hiệnnay trong kế toán có những cách phân loại sau:

*Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí:

Về thực chất chỉ có ba yếu tố chi phí : chi phí về sức lao động, chi phí về

đối tợng lao động và chi phí về t liệu lao động Tuy nhiên, để phân tích thông tin

về chi phí cụ thể để từ đó phục vụ cho việc xây dựng định mức vốn lu động vàphân tích các dự toán chi phí thì các yếu tố trên đợc chi tiết hoá theo qui địnhhiện hành của bộ tài chính toàn bộ chi phí đợc chia ra làm 7 yếu tố:

a) yếu tố nguyên liệu vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị NVL chính, vật liệu

phụ, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ sử dụng vào sản xuất thi công xây lắp( loại trừ giá trị vật liệu dùng không hết nhập laị kho và phế liệu thu hồi )

b) yếu tố nhiên liệu, động lực: Sử dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh

trong kỳ (trừ số dùng không hết nhập laị kho và phế liệu thu hồi )

c) yếu tố tiền lơng và các khoản phụ cấp theo lơng: Bao gồm tổng số tiền

l-ơng và phụ cấp phải trả cho công nhân xây lắp

d) yếu tố khấu hao tài sản cố định: Tổng số khấu hao TSCĐ trong kỳ của

tất cả tài sản cố định sử dụng trong kỳ

e) yếu tố BHXH, BHYT, KPCĐ: Tính theo tỷ lệ qui định trên tổng số tiền lơng

và phụ cấp theo lơng

f) yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: Là toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài

dùng vào việc sản xuất kinh doanh

g) yếu tố chi phí khác bằng tiền: Là những chi phí khác bằng tiền cha đợc

phản ánh ở các yếu tố trên

*Phân loại chi phí theo lĩnh vực hoạt động kinh doanh

Căn cứ vào việc tham gia của chi phí vào hoạt động sản xuất kinh doanh

a) Chi phí sản xuất kinh doanh: Bao gồm các chi phí có liên quan tới hoạt

động sản xuất, tiêu thụ và quản lý

b) Chi phí hoạt động tài chính: Là những chi phí liên quan đến hoạt động về

vốn cà đầu t tài chính

c) Chi phí bất thờng: Gồm những chi phí ngoài dự kiến do chủ quan hay

khách quan đa tới

* Phân loại chi phí theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm (theo công dụng kinh tế).

Cách phân loại này dựa vào công dụng của chi phí và mức phân bổ chi phícho từng đối tợng

a) Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Phản ánh toàn bộ chi phí NVL chính,

phụ, nhiên liệu tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất thi công xây lắp, chếtạo sản phẩm hay thực hiện lao vụ dịch vụ

b) Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm tiền lơng, phụ cấp theo lơng và các

khoản trích theo lơng BHXH, BHYT, KPCĐ

c) Chi phí sản xuất chung: Là những chi phí phát sinh trong phạm vi phân

x-ởng sản xuất (không kể chi phí vật liệu và nhân công trực tiếp ) Ngoài ra, khitính chỉ tiêu giá thành sản phẩm toàn bộ sẽ bao gồm chỉ tiêu giá thành sản xuấtvới khoản mục chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp

Ngoài cách phân loại chủ yếu trên phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý

và công tác kế toán chi phí sản xuất kinh doanh còn có thể đợc phân loại theocác hình thức khác nhau nh: phân loại chi phí theo chức năng trong sản xuất kinhdoanh, cách ứng xử của chi phí, cách thức kết chuyển chi phí (Chi phí sản phẩm,Chi phí thời kỳ )

Mỗi cách phân loại chi phí sản xuất có ý nghĩa riêng,phục vụ cho từng yêucầu quản lý và từng đối tợng cung cấp thông tin cụ thể nhng chúng luôn bổ sungcho nhau nhằm quản lý có hiệu quảnhất toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh trongtoàn doanh nghiệp trong từng thời kỳ nhất định

2-Giá thành và các loại giá thành sản phẩm xây lắp

2.1- Giá thành sản phẩm xây lắp.

Giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao

động và lao động vật hoá để hoàn thành khối lợng sản phẩm xây lắp theo qui

định Sản lợng sản phẩm xây lắp có thể là công trình, hạng mục công trình, giai

đoạn thi công xây lắp có thiết kế và tính dự toán riêng

Giá thành hay hạng mục công trình hoặc giá thành công trình hoàn thành toàn

bộ là giá thành sản phẩm cuối cùng của SXXL

2.2- Các loại giá thành sản phẩm xây lắp:

Trong sản xuất xây lắp cần phân biệt các loại giá thành sau: giá thành dự

toán, giá thành kế hoạch và giá thành thực tế

+ Giá thành dự toán

Do sản phẩm xây dựng có gái trị lớn, thời gian thi công dài và mang tính

đơn chiếc, có kết cấu phức tạp, khối lợng lớn nên công trình, hạng mục côngtrình đều có giá trị dự toán riêng

Căn cứ vào giá trị dự toán của công trình, hạng mục công trình ta có thể xác

định đựoc giá thành dự toán của chúng

Giá thành Giá trị dự toán Thuế Thu nhập chịu

Dự toán xây lắp sau thuế VAT thuế tính trớc

Giá thành dự toán xây lắp sau thuế: Là chi phí cho công tác xây dựng lắp rápcác kết cấu kiến trúc, lắp đắt máy móc thiết bị sản xuất giá trị dự toán baogồm: chi phí trực tiếp, chi phí chung và thu nhập chịu thuế tính trớc và thuếGTGT

+ Giá thành kế hoạch

Giá thành kế hoạch: Đợc xác định xuất phát từ những điều kiện cụ thể ở

một xí nghiệp xây lắp nhất định, trên cơ sở biện pháp thi công, các định mức và

đơn giá áp dụng trong xí nghiệp, Giá thành kế hoạch đợc xác định nh sau:

Dự toánGiá thành kế hoạch nhỏ hơn giá thành dự toán một lợng bằng mức hạ giáthành dự toán và lớn hơn gía thành dự toán khoản bù chênh lệch dự toán để trangtrải các chi phí không tính đến trong dự toán

Khi tính giá thành kế hoạch, việc quan trọng nhất là xác định đúng số tiếtkiệm do hạ giá thành dự toán nhờ các biện pháp kỹ thuật Bằng cách tính toán

có căn cứ kỹ thuật có thể tổng hợp đợc hiệu quả kinh tế do các biện pháp manglại

+ Giá thành thực tế

Giá thành thực tế: là biểu hiện bằng tiền của tất cả các chi phí thực tế mà

doanh nghiệp xây lắp đã bỏ ra để hoàn thành một đối tợng xây lắp nhất định và

đợc xác định theo số liệu kế toán cung cấp Giá thành thực tế công tác xây lắpkhông chỉ bao gồm các chi phí trong định mức mà còn có thể bao gồm những chiphí thực tế phát sinh không cần thiết nh: thiệt hại phá đi làm lại, thiệt hại ngừngsản xuất , mất mát hao hụt vật t do những nguyên nhân chủ quan của doanhnghiệp

Giá thành thực tế phản ánh toàn bộ giá thành thực tế để hoàn thành bàngiao khối lợng xây lắp mà doanh nghiệp nhận thầu

Giá thành thực tế không chỉ bao gồm những chi phí định mức mà có thểcòn bao gồm những chi phí thực tế phát sinh nh mất mát, bội chi vật t donguyên nhân chủ quan của doanh nghiệp

Giữa ba loại giá thành nói trên thờng có quan hệ với nhau về lợng nh sau:

Giá thành dự toán > Giá thành kế hoạch > Giá thành thực tế

Việc so sánh các loại giá thành này đợc dựa trên cùng một đối tợng tính giáthành (từng công trình, hạng mục công tình hoặc khối lợng xây lắp hoàn thànhnhất định )

Cũng xuất phát từ đặc điểm của sản phẩm xây dựng là có gia trị lớn, thời gianxây dựng dài Do vậy, để dáp ứng yêu cầu của công tác quản lý về chi phí sảnxuất và giá thành trong xây dựng Giá thành sản phẩm xây lắp còn đựoc theo dõitrên hai chỉ tiêu là giá thành của khối lợng hoàn chỉnh và giá thành của khối lợnghoàn thành qui ớc:

+ Giá thành khối lợng hoàn chỉnh: Giá thành khối lợng xây lắp hoàn chỉnh là

giá thành của những công trình, hạng mục công trình, đã thi công đến giai đoạncuối cùng, phù hợp với tiêu chuẩn thiết kế đã đợc bên A và bên B kiểm nhận,thanh toán bàn giao cho đơn vị sản xuất sử dụng Chỉ tiêu này cho phép tínhtoán, đánhgiá một cách tổng quát hiệu quả kinh tế vốn đầu t cho một công trìnhnhng lại không đáp ứng đựoc kịp thời cho việc phân tích đánh tình hình thực tếthực hiện kế thành

+ Giá thành khối lợng xây lắp hoàn thành qui ớc: phản ánh kịp thời chi phí

cho đối tợng xây lắp trong qui trình thi công xây lắp,giúp cho donh nghiệp phântích kịp thời các mặt sản xuất kinh doanh để có các biện pháp uốn nắn những sailệch để đảm bảo nhiệm vụ hạ giá thành Nhng chỉ tiêu này phản ánh không toàndiện và không

Do đó, trong việc quản lý giá thành đòi hỏi phải sẻ dụng cả hai chỉ tiêu để

đảm bảo quản lý giá thành đợc toàn diện chính xác

Việc nghiên cứu kết cấu của giá thành xây lắp có ý nghĩa quan trọng đốivới việc tăng cờng quản lý giá thành bởi vì: thông qua kết cấu giá thành sẽ cho tathấy rõ tình hình chi phí của doanh nghiệp cũng nh biến động của các khoảnchhi phí trong một thời kỳ để biết đợc khoản mục nào tăng (giảm) và tăng , giảm

là bao nhiêu Trên cơ sở đó có hớng để quản lý và đề ra biện pháp hạ giá thành

Đồng thời, thông qua việc nghiên cứu kết cấu giá thành xây lắp ( từng côngtrình, hạng mục công trình) cho ta biết đợc u, nhợc điểm của quá trình thi công

và quản lý giá thành Từ đó rút ra kinh nghiệm để cải tiến phơng pháp sản xuất

và quản lý thi công

3- Đánh giá sản phẩm làm dở trong doanh nghiệp xây dựng.

Đặc điểm của xây dựng cơ bản là có kết cấu rất phức tạp do đó việc xác

định chính xác mức độ hoàn thành của nó là rất khó Vì vậy khi đánh giá sảnphẩm làm dở, kế toán cần kết hợp chặt chẽ với bộ phận kỹ thuật, bộ phận tổ chứclao động để để xác định mức độ hoàn thành của khối lợng xây lắp dở dang mộtcách chính xác

Trên cơ sở kết quả kiểm kê sản phẩm làm dở đã tổng hợp đợc, kế toán tiếnhành đánh giá sản phẩm làm dở

a) Phơng pháp đánh giá sản phẩm làm dở theo chi phí dự toán:

Chi phíthực tế của Chi phí thực tế của Chi phí Chi phí khối lợng xây lắp + khối lợng xây lắp khối lợng thực tế dở dang đầu kỳ thực hiện trong kỳ xây lắp

khối lợng = X dở dang cuối

dở dang Chi phí của khối Chi phí của khối kỳ theo dự cuối kỳ lợng xây lắp hoàn + lợng xây lắp dở toán

thành bàn giao dang cuối kỳ theo trong kỳ dự toán

b) Phơng pháp đánh giá sản phẩm làm dở dang theo tỷ lệ sản phẩm hoàn thành tơng đơng:

Phơng pháp này chủ yếu áp dụng đối với việc đánh giá sản phẩm làm dởcủa công tác lắp đặt

Chi phíthực tế của Chi phí thực tế của Chi phí theo Chi phí khối lợng lắp đặt + khối lợng lắp đặt dự toán khối thực tế của dở dang đầu kỳ thực hiện trong kỳ lợng xây lắpkhối lợng = X dở dang cuối lắp đặt dở Chi phí của Giá trị dự toán kỳ theo sản dangcuối khối lợng lắp + của khối lợng lợng hoàn

kỳ đặt bàn giao lắp đặt dở dang thành tơng

trong kỳ theo cuối kỳ đơng

dự toán

c) Phơng pháp đánh giá sản phẩm làm dở theo giá trị dự toán:

Chi phíthực tế của Chi phí thực tế của Chi phí Chi phí khối lợng xây lắp + khối lợng xây lắp khối lợng thực tế dở dang đầu kỳ thực hiện trong kỳ xây lắp

khối lợng = X dở dang cuối

dở dang Giá trị thực tế Giá trị dự toán kỳ theo dự cuối kỳ lợng xây lắp hoàn + của khối lợng xây toán

thành bàn giao lắp dở dang trong kỳ cuối kỳ

4-Phơng pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp:

Phơng pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp là phơng pháp sử dụng số liệu

về chi phí sản xuất để tính toán ra tổng giá thành và giá thành đơn vị thực tế củasản phẩm hoặc lao vụ đã hoàn thành theo yếu tố hoặc khoản mục giá thành trong

kỳ tính giá thành đã đợc xác định

Trong đó thời kỳ tính giá thành là thời kỳ bộ phận kế toán giá thành cần phảitiến hành công việc tính giá thành cho các đối tợng tính giá thành

Tuỳ theo đặc điểm của từng đối tợng tính giá thành và mối quan hệ giữa các

đối tợng tập hợp chi phí và đối tợng tính giá thành mà kế toán phải lựa chọn, sử

dụng một hoặc kết hợp nhiều phơng pháp thích hợp để tính giá thành cho từng

đối tợng

Trong các doanh nghiệp xây lắp thờng áp dụng các phơng pháp tính giáthành sau:

a) Phơng pháp giá thành giản đơn (hay phơng pháp trực tiếp ).

Phơng pháp này đợc áp dụng trong các xí nghiệp xây lắp cá số lợng côngtrình, giai đoạn công việc ít nhng thờng có khối lợng lớn, chu kỳ sản xuất tơng

đối ngắn không có hoặc chỉ có một số ít sản phẩm dở dang

Giá thành từng công trình, giai đoạn công việc hoàn thành theo phơng phápnày đợc xác định bằng cách cộng tất cả các chi phí sản xuất đã tập hợp cho côngtrình, giai đoạn công việc đó

Công thức tính: Z = C

Trong đó:

Z - là tổng giá thành sản phẩm xây lắp

C - là tổng chi phí sản xuất đã tập hợp theo đối tợng

Nếu đầu kỳ và cuối kỳ có sản phẩm dở dang thì công thức đợc tính nh sau:

Đặc điểm của phơng pháp này là tất cả các chi phí sản xuất đều đợc tập hợptheo mỗi đơn đặt hàng không kể sản phẩm ghi trong đơn nhiều hay ít, cũngkhông kể trình độ phức tạp của việc sản xuất đó nh thế nào Khi bắt đầu sản xuấttheo mỗi đơn đặt hàng, bộ phận kế toán mở ra một bảng chi tiết tính riêng cácchi phí sản xuất theo từng khoản mục giá thành

kế toán phải tập hợp đầy đủ chi phí cho từng công việc, từng hạng mục công

trình Bên cạnh chi phí trực tiếp đợc tập hợp ngay, các chi phí gián tiếp ( chi phí chung ) phải đợc phân bổ theo tiêu thức nhất định.

d) phơng pháp định mức chi phí sản xuất và tính giá thành.

Phơng pháp này vận dụng một cách hiệu quả u việt của nền kinh tế kế hoạch

và trên cơ sở hệ thống định mức để quản lý và kế hoạch chi phí sản xuất và tính giá thành

Giá thành thực

Tế của sản phẩm

Giá thành định mức của sản phẩm

Đợc áp dụng trong trờng hợp đối tợng tập hợp chi phí là nhóm sản phẩm,

nh-ng đối tợnh-ng tính giá thành lại là từnh-ng sản phẩm Tronh-ng trờnh-ng hợp này căn cứ vàotổng chi phí thực tế và tổng chi phí kế hoạch hoặc tổng chi phí dự toán của cáchạng mục công trình có liên quan để xác định tỷ lệ phân bổ

Giá thành thực tế Giá thành kế hoạch Tỷ lệ điều chỉnh

sản phẩm (hay dự toán) (tỷ lệ phân bổ)

6 - Phơng pháp hoạch toán tập hợp chi phí sản xuất:

Trong các DNXL chủ yếu áp dụng phơng pháp kê khai thờng xuyên đểhoạch toán chi phí sản xuất Với phơng pháp này, tất cả các nghiệp vụ kinh tếphát sinh, đặc biệt là các nghiệp vụ hàng tồn kho đợc phản ánh kịp thời và đầy

đủ

6.1-Đối tợng chi phí sản xuất.

Để xác định đợc đối tợng tập hợp chi phí sản xuất ở từng doanh nghiệp, cầncăn cứ vào các yếu tố nh tính chất sản xuất, loại hình sản xuất và đặc điểm quitrình sản xuất công nghệ sản phẩm, đặc điểm tổ chức sản xuất

Căn cứ vào yêu cầu tính giá thành,căn cứ vào việc xác định đối tợng tính giáthành, yêu cầu quản lý, khả năng, trình độ quản lý doanh nghiệp

Đối với doanh nghiệp xây lắp do những đặc điểm về sản phẩm, về tổ chức sảnxuất và công nghệ sản xuất sản phẩm nên đối tợng tập hợp chi phí sản xuất thờng

Trong các doanh nghiệp xây lắp, đối tợng tính giá thành thờng trùng với đốitợng tập hợp chi phí sản xuất, đó có thể là: công trình, hạng mục công trình haykhối lợng xây lắp hoàn thành bàn giao

6.3- Phơng pháp kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621).

* Tài khoản sử dụng : TK 621 " Chi phí NVLTT " : Tài khoản này để tập

hợp toàn bộ chi phí NVL dùng cho sản xuất, thi công xây lắp, chế tạo sản phẩmphát sinh trong kỳ, cuối kỳ kết chuyển sang TK 154

- Giá thực tế NVL sử dụng không hết nhập lại kho

TK 621 cuối kỳ không có số d, TK này có thể mở chi tiết cho từng đối tợngtập hợp chi phí sản xuất để phục vụ cho việc tính gía thành cho từng đối tợngtính giá thành

*Kế toán chi phí NVLTT:

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp bao gồm chi phí về các loại nguyên vậtliệu chính ( gạch, đá, vôi, cát, sỏi, xi măng, sắt, thép ), nửa thành phẩm ( panen,

vật kết cấu,thiết bị gắn liền với vật kiến trúc ), vật liệu phụ, phụ tùng thay thế,công cụ lao động thuộc tài sản lu động.

Chi phí NVL trực tiếp đợc căn cứ vào các chứng từ xuất kho để tính giá trịthực tế vật liệu trực tiếp xuất dùng (Giá hoach toán, Giá thực tế )

Do đặc điểm của sản phẩm xây dựng nên việc tập hợp chi phí NVL trựctiếp, tức là NVL chỉ liên quan đến một công trình, một hạng mục công trình,từng hợp đồng hoặc từng đơn đặt hàng

6.4 - Phơng pháp kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622).

* Tài khoản sử dụng: TK 622 "Chi phí nhân công trực tiếp" dùng để tập

hợp và kết chuyển số chi phí tiền công của công nhân sản xuất xây lắp trực tiếp (bao gồm tiền công, tiền lơng, tiền thởng, và các khoản phải trả có tính chất tiềnlơng của công nhân sản xuất xây lắp Cuối kỳ kết chuyển sang TK 154

TK 622 "Chi phí nhân công trực tiếp" không phản ánh chi phí trích 19%(BHYT, BHXH, KPCĐ)

Kết cấu TK 622:

+Bên nợ: Chi phí nhân công trực tiếp trong kỳ

+Bên có: Kết chuyển, phân bổ vào TK 154

TK 622 "Chi phí nhân công trực tiếp" không có số d

*Hoạch toán chi phí nhân công trực tiếp:

Chi phí nhân công đợc tính trong giá thành công tác xây lắp bao gồm: Tiền

l-ơng và các khoản trích theo ll-ơng (BHXH, BHYT, KPCĐ)

Chứng từ ban đầu để hoạch toán khoản mục nhân công là các bảng chấmcông đợc lập hàng tháng cho từng đội sản xuất, từng bộ phận sản xuất công tác

Nó cho ta biết rõ lao động làm việc ngày nào, hởng lơng ngày đó theo mức qui

định đối với từng loại công việc

Hàng tháng căn cứ vào bảng chấm công, hợp đồng làm khoán và các chứng từkhác có liên quan, kế toán làm bảng thanh toán lơng theo từng tổ, đội sản xuất,các phòng ban và kiểm tra việc trả lơng theo cán bộ công nhân viên Sau đó kếtoán lập bảng thanh toán lơng cho toàn xí nghiệp và làm thủ tục rút tiền gửi vềquĩ tiền mặt để trả lơng

Trong chi phí trực tiếp của công nhân xây lắp không bao gồm các khoảnKPCĐ, BHXH, BHYT

Để theo dõi các khoản đợc trích BHXH và chi tiêu quĩ bảo hiểm xã hội, bảohiểm y tế, kế toán sử dụng TK 338" Phải trả phải nộp khác"

Trích BHXH, BHYT, KPCĐ hàng tháng cho công nhân xây lắp, công nhânmáy thi công vào chi phí sản xuất

Nợ TK 627

Có TK 338 (chi tiết 3382, 3383, 3384)

6.5- Phơng pháp kế toán chi phí sử dụng máy thi công (TK 623).

* Tài khoản sử dụng: TK 623"Chi phí sử dụng máy thi công" dùng để tập

hợp và phân bổ chi phí sử dụng máy phục vụ trực tiếp cho hoạt động xây lắpcông trình

Tài khoản này chỉ sử dụng trong những DNXL tổ chức thi công xây lắp hỗnhợp vừa thủ công vừa kết hợp bằng máy

Không hoạch toán vào TK 623 chi phí về trích KPCĐ, BHXH, BHYT tínhtheo lơng công nhân điều khiển máy (hoạch toán vào TK 627).

* Kế toán chi phí sử dụng máy thi công:

Máy thi công là các loại máy phục vụ trực tiếp cho sản xuất xây lắp nh máytrộn bê tông, cần trục, cần cẩu tháp, máy ủi, máy xúc

Chi phí sử dụng máy thi công gồm toàn bộ các chi phí về vật t, lao động,khấu hao và chi phí bằng tiền trực tiếp cho quá trình sử dụng máy thi công của

xí nghiệp Trong xây dựng chi phí sử dụng máy thi công đợc chia làm hai loại(Chi phí tạm thời và chi phí thờng xuyên)

Trong chi phí sử dụng máy thi công không bao gồm các khoản mục sau: lơngcông nhân vận chuyển, phân phối vật liệu cho máy ngừng sản xuất, chi phí lắp

đặt lần đầu cho máy, chi phí sử dụng cho sản xuất phụ

+ Đối với DN có tổ chức đội máy thi công riêng biệt và có phân cấp quản lý

để theo dõi riêng chi phí nh một bộ phận sản xuất độc lập Sản phẩm của bộ máythi công cung cấp cho các công trình xây dựng có thể tính theo giá thành sảnxuất thực tế hoặc giá khoán nội bộ

+ Nếu DN không có tổ chức bộ máy thi công riêng biệt, hoặc có nhng khôngphân cấp thành một bộ phận độc lập và không theo dõi riêng chi phí thì chi phíphát sinh đợc tập hợp vào TK 623

6.6 - Phơng pháp kế toán tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất chung (phục vụ trực tiếp thi công xây lắp ) (TK627).

* Tài khoản sử dụng: TK 627"Chi phí sản xuất chung" dùng để tập hợp tất

cả các chi phí có liên quan trực tiếp đến việc phục vụ sản xuất thi công, quản lýsản xuất, chế tạo sản phẩm phát sinh trong kỳ, trong các phân xởng, các bộ phận,

đội sản xuất thi công xây lắp

* Chú ý: Theo chế độ hiện hành TK 627 còn phản ánh 19% theo tiền lơng của

công nhân xây lắp, công nhân điều khiển máy thi công

*Kế toán chi phí sản xuất chung:

Chi phí SXC là các chi phí liên quan đến việc quản lý công trình, trongphạm vi tổ, đội sản xuất thi công xây lắp bao gồm chi phí về tiền công và cáckhoản chi phí khác do nhân viên quản lý phân xởng , tổ, đội chi phí về vật liệu,dụng cụ dùng cho quản lý các công trình

Các khoản chi phí chung thờng đợc hoạch toán riêng theo từng địa điểmphát sinh chi phí, tổ đội công trình Sau đó tiến hành phân bổ cho từng đối tợngchịu chi phí chỉ liên quan đến một công trình, hạng mục công trình sẽ đợc tậphợp trực tiếp cho từng công trình, hạng mục công trình đó

Việc tập hợp, kết chuyển và phân bổ chi phí chung đợc thực hiện trên TK627

6.7 - Tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp.

a ) Hoạch toán và tổng hợp chi phí sản xuất.

Căn cứ vào đối tợng hoạch toán chi phí sản xuất và phơng pháp hoạch toán chiphí đã đợc xác định tơng ứng, kế toán tiến hành hoạch toán và tổng hợp chi phísản xuất theo trình tự sau:

+ Căn cứ vào đối tợng hoạch toán đã xác định mở sổ hoặc thẻ hoạch toánchi tiết chi phí sản xuất, mỗi thẻ mở cho một đối tợng hoạch toán

+ Các chi phí phát sinh trong tháng có liên quan tới đối tợng hoạch toán nàothì ghi vào thẻ (sổ) của đối tợng đó

+Đối với các chi phí cần phân bổ phải đợc tập hợp riêng và tính phân bổ chotừng đối tợng liên quan

+ Cuối tháng, quí tiến hành tổng hợp toàn bộ chi phí phát sinh cho từng đốitợng và toàn công ty

b ) Tính giá thành công tác xây lắp.

Trong sản xuất xây dựng, sản phẩm cuối cùng là các công trình, hạng mụccông tình đợc xây dựng xong và đa vào sử dụng Nhiệm vụ của hoạch toán chiphí sản xuất và tính giá thành xây lắp là phải tính đợc giá thành của từng loại sảnphẩm đó

Giá thành công trình xây lắp đã hoàn thành đợc xác định trên cơ sở tổnghợp các chi phí phát sinh từ lúc khởi công đến lúc công trình hoàn thành ở thẻchi tiết chi phí sản xuất

Trong từng thời kỳ báo cáo, ngoài việc tính giá thành các hạng mục côngtrình xây lắp hoàn thành, phải tính giá thành các khối lợng công tác đã hoànthành và bàn giao trong kỳ

Sản phẩm dở dang trong sản xuất xây lắp đợc xác định bằng phơng phápkiểm kê hàng tháng Việc tính và đánh giá sản phẩm dở dang trong SXXL phụthuộc vào phơng thức thanh toán KLXL hoàn thành giữa ngời nhận thầu và ngờigiao thầu

Hàng tháng tổng giá thành thực tế công tác xây lắp hoàn thành đơch kếtchuyển từ bên Có TK 154 sang bên Nợ TK 632

Ch ơng II

Tình hình thực tế tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm ở công ty xây dựng số 4 I- Đặc điểm tình hình chung của Công ty xây dựng số 4

1- Quá trình hình thành và phát triển

Công ty xây dựng số 4 là một doanh nghiệp Nhà nớc trực thuộc Bộ xâydựng thuộc Tổng công ty xây dựng Hà Nội Hiện nay, trụ sở chính của công ty

đóng tại 243 A Đê La Thành - Đống Đa - Hà Nội

Công ty xây dựng số 4 đợc thành lập vào 18-10-1959, cơ sở ban đầu tiềnthân là Công trờng xây dựng nhà máy phân đạm Hà Bắc Sau phát triển là công

ty kiến trúc Hà Bắc và công ty kiến trúc khu bắc Hà Nội

Năm 1975 Bộ xây dựng có quyết định số 11/ BXD- TC ngày 13/01/1975hợp nhất Công ty xây dựng Hà Bắc và Công ty khu Bắc Hà Nội lấy tên là Công

ty xây dựng số 4

Năm 1992 Bộ xây dựng có quyết định số 132/ BXD- TC LĐ ngày 23/03/1992 hợp nhất Xí nghiệp xây dựng số 3 và Công ty xây dựng số 4 lấy tên làCông ty xây dựng số 4 mới

Năm 1995 Bộ có quyết định nhập Công ty xây dựng số 4 vào Tổng Công

ty xây dựng Hà Nội Từ đó đến naycông ty xây dựng số 4 là một doanh nghiệpNhà nớc trực thuộc Tổng công ty xây dựng Hà Nội

Trải qua 40 năm trởng thành và phát triển Công ty xây dựng số 4 đã đónggóp cho đất nớc hàng trăm công trình lớn nhỏ tăng thêm cơ sở vật chất choCNXH, góp phần làm thay đổi bộ mặt của đất nớc Những năm gần đây Công tyxây dựng số 4 liên tục đợc xếp hạng nhà nớc hạng I, là một công ty xây dựngthuộc Tổng Công ty xây dựng Hà Nội có giá trị sản lợng cao nhất

Một số công trình tiêu biểu:

- Tu bổ và nâng cấp Nhà hát lớn Thành phố Hà nội

- Nhà họp Chính phủ

- Trụ sở ủy ban Nhà nớc về hợp tác và đầu t

- Trung tâm giao dịch tiền tệ Trung ơng

- Ngân hàng công thơng Đống Đa

- Gói thầu CP3, CP4, CP7C ( thuộc Dự án thoát nớc Hà nội )

- Trung tâm giao dịch và khai thác bu điện Hà nam

- Th viện Quốc gia

- Nhà thi đấu TDTT Hà tây

2- Đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh và tổ chức quản lý

sản xuất kinh doanh của công ty.

* Đặc trng riêng của Công ty:

- Các đội trởng trực tiếp phụ trách thi công chịu toàn bộ trách nhiệmtrong hoạt động của mình, tự lên phơng án hoạt động, tự chịu tráchnhiệm về tài chính, kỹ thuật, luật pháp

- Công ty chỉ thu 9 % phí quản lý cho mỗi công trình, còn 91% dự toán

là do xí nghiệp tự quản lý, sử dụng

- Mặc dù Công ty vẫn quản lý và xí nghiệp vẫn phải nộp tất cả chứng từ

về chi phí nhng Công ty không chịu trách nhiệm bù lỗ nếu chi phí ởcác xí nghiệp vợt dự toán

Quy trình công nghệ sản xuất của Công ty nh sau:

Hiện nay Công ty xây dựng số 4 tổ chức lực lợng lao động thành 8 xínghiệp xây dựng, 1 chi nhánh và nhiều đội xây dựng Các xí nghiệp vàcác chi nhánh công ty tổ chức hạch toán riêng, còn các đội xây dựngcông ty không có tổ chức kế toán riêng

Công ty xây dựng số 4 là Công ty có qui mô lớn, địa bàn hoạt động rộng,phân tán trên nhiều vùng của đất nớc cho nên việc tổ chức lực lợng thi côngthành các xí nghiệp và chi nhánh có tổ chức hạch toán riêng nh trên, giúp chocông ty trong việc quả lý lao động và phân công lao động thành nhiều điểm thicông khác nhau một cách có hiệu quả, đồng thời nâng cao hiệu suất công tác kếtoán phù hợp với đặc điểm tổ chức sản xuất của công ty Đối với các xí nghiệp vàchi nhánh, mọi công việc kế toán từ xử lý chứng từ ban đầu đến lập báo cáo kếtoán gửi lên công ty đều do phòng kế toán của các xí nghiệp, chi nhánh thựchiện Trên cơ sở đó phòng kế toán công ty lập báo cáo chung toàn công ty Các

xí nghiệp và các chi nhánh tiến hành hạch toán kinh doanh lãi hởng, lỗ chịu vàquan hệ với công ty thông qua việc công ty giao vốn, tài sản,đồng thời các xínghiệp,chi nhánh phải nộp cho công ty những khoản nh: lệ phí sử dụng vốn, cácloại thuế do nhà nớc hoặc đợc sự uỷ quyền của công ty để vay vốn ngân hàng.Các xí nghiệp và các chi nhánh có tổ chức kế toán riêng nhng không có t cáchpháp nhân

Bên cạnh đó công ty còn tổ chức 1 đội xây dựng trực thuộc công ty Nhiệm

vụ chính của đội này là thi công xây dựng các công trình trong nội thành thànhphố Hà Nội với qui mô không lớn lắm do công ty trực tiếp giao Đối với đội này,mọi công việc kế toán từ xử lý các chứng từ ban đầu đều do phòng kế toán công

Bàn giao công trình

Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty gồm có : Ban Giám đốc , Phòng

kế hoạch kinh tế thị trờng, Phòng kỹ thuật, Phòng Tài chính- kế toán , Phòng tổchức lao động và văn phòng công ty, Phòng thi công, Phòng đầu t, Phòng hànhchính quản trị Bên cạnh giám đốc còn có hội đồng doanh nghiệp, hội đồng cốvấn, phó giám đốc thờng trực, phó giám đốc kỹ thuật dự án và phó giám đốckinh tế thị trờng

3- Đặc điểm tình hình chung về công tác kế toán ở Công ty xây dựng số 4

*Tổ chức bộ máy kế toán ở Công ty xây dựng số 4 gồm 6 nhân viên biên chế vớitrình độ 100% là đại học và cao đẳng đảm nhận những việc sau:

+ 01 kế toán trởng + 01 kế toán ngân hàng

+ 01 kế toán TSCĐ + 01kế toán tổng hợp

+ 01 kế toán thanh toán + 01 thủ quỹ

Sơ đồ : Mô hình tổ chức bộ máy kế toán

* Nhiệm vụ của từng bộ phận nh sau:

+ Kế toán trởng ( Kiêm trởng phòng kế toán ) : phụ trách chung , chịu

trách nhiệm trớc giám đốc và cấp trên về mọi hoạt động kinh tế

+ Kế toán tổng hợp: thực hiện tập hợp chi phí sản xuất, tính giá thành,

xác định kết ủa và lập các báo biểu kế toán

+ Kế toán thanh toán: thực hiện kế toán vốn bằng tiền tất cả các khoản

thanh toán trong nội bộ công ty với ngời cung cấp

+ Kế toán ngân hàng: thực hiện kế toán vốn bằng chuyển khoản của tất

cả các khoản phát sinh trong công ty

+ Thủ quĩ: thực hiện các quan hệ giao dịch với ngân hàng, rút tiền mặt về

quĩ đảm bảo cho sản xuất

Ngoài phòng kế toán tài chính là khâu trung tâm hạch toán kế toán , ở cácphòng ban đội sản xuất và ban quản lý công trờng , còn có các nhân viên kinh tếlàm nhiệm vụ theo dõi mọi hoạt động kinh tế phát sinh ở các phòng ban, độicông trờng

Công tác đảm bảo vật t cho xây dựng chủ yếu do phòng kinh tế kỹ thuât cungứng tận chân công trình

*Hình thức kế toán đợc công ty áp dụng đó là: hình thức nhật ký chungvàmọi nghiệp vụ kinh té phát sinh đều phản ánh vào chơng trình kế toán máy

Kế toán TSCĐ

Thủ quỹ