slide 1 chµo mõng c¸c vþ §¹i bióu vµ c¸c thçy c¤ §õn dù giê häc ng÷ v¡n líp 9a3 tr­êng thcs lª danh ph­¬ng h­ng hµ th¸ng 9 n¨m 2009 thu hương thu hương i đọc hiểu chú thích 1t¸c gi¶ cï huy cën1919

C¶nh­lao­®éng­cña­®oµn­ thuyÒn­trªn­biÓn -§oµn­thuyÒn­tung­hoµnh­ lµm­chñ­biÓn­kh¬i.. C¶nh­®oµn­thuyÒn­trë­vÒ -­Khung­c¶nh­thiªn­ nhiªn­kú­vÜ.[r]

- Huy Cận đ ợc trao tặng giải th ởng Hồ Chí

Minh về văn học nghệ thuật đợt I (năm1996).

- Sáng tác của ông chia làm 2 mảng:

+TrướcưCáchưmạngư: Ông là nhà thơ nổi tiếng

trong phong trào Thơ Mới với hồn thơ ảoư “ảo

não” và nỗi “ảo sầuưvạnưcổ”

+SauưCáchưmạngư: Ông là nhà thơ tiêu biểu

của nền thơ hiện đại Việt Nam với sự khởi sắc của hồn thơ t ơi vui, khoẻ khoắn, tin yêu.

* Sự nghiệp văn học :

A, Tr ớc Cách mạng :

- Tập thơ đầu tay “ảo Lửaư

thiêng”: 50 bài thơ có 49 chữ

“ảo buồn” và 33 chữ “ảo sầu”.

- Cảm hứng về vũ trụ: con ng ời

cô đơn, nhỏ bé, lạc lõng

B, Sau Cách mạng tháng Tám :

- Huy Cận có những mùa thơ rực rỡ

với niềm vui tr ớc cuộc sống mới:ư

Trờiư mỗiư ngàyư lạiư sáng,ư Đấtư nởư hoa,ư Bàiư thơư cuộcư đời,ư Ngôiư nhàư giữaư nắng,ư Hạtư lạiư gieo,ư Lờiư tâmư nguyệnư cùngưhaiưthếưkỉ,ưTaưvềưvớiưbiển

-ưCảm hứng về vũ trụ: con ng ời với t

thế làm chủ

Thu Hương 5

“¶o Trêi­mçi­ngµy­l¹i­s¸ng ­.­­ ”

3) Gi¶i thÝch tõ khã :

- Bæ sung chó thÝch 1 sgk : §©y lµ ®iÓm nh×n nghÖ

thuËt, kh«ng h¼n ë vÞ trÝ con thuyÒn.

- KÐo­xo¨n­tay : KÐo nhanh, m¹nh , liÒn tay.

Cáưsong: Cá biển sống gần bờ,thân

dày và dài, có nhiều vạch dọc thân

hoặc chấm tròn màu đen hoặc màu

hồng

Cáưbạc: Cá biển sống ở tầng đáy, thân

và má có vảy nhỏ, màu trắng bạc

- 2 khổ đầu : Đoàn thuyền bắt đầu hành trình lúc hoàng hôn.

- 4 khổ tiếp : Đoàn thuyền đánh cá trong đêm trăng

- 1 khổ cuối: Đoàn thuyền đầy ắp cá trở về trong bình minh

a) 2khổ thơ đầu: Đo n thuyền bắt đầu h nh trình lúc ho ng hôn.àn thuyền bắt đầu hành trình lúc hoàng hôn àn thuyền bắt đầu hành trình lúc hoàng hôn àn thuyền bắt đầu hành trình lúc hoàng hôn

- Thời điểm: hoàng hôn

=> Thời gian nghệ thuật trong thơ Huy Cận đã tắm đẫm ánh nhìn lạc quan, tin t ởng vào cuộc sống mới, không còn buồn,

Quy luật tự nhiên -Quy luật vận hành: vũ trụ

và con ng ời đi vào nghỉ ngơi

- Quy luật tâm lý : ngày tàn

gợi buồn, gợi sầu.

Hình ảnh trong thơ Huy Cận Con ng ời bắt đầu hành trình mới, hoàng hôn của vũ trụ là bình minh của lao động con

ng ời.

Tâm trạng con ng ời sôi nổi, vui vẻ, náo nức…Những giai điệu của hoàng hôn ngân nga bay

biển khơi…Những giai điệu của hoàng hôn ngân nga bay

+ Nhân hoá:ưsóng - càiưthen, đêm – sậpưcửa.

Then cài, cánh cửa : gợi sự gần gũi thân thuộc, gợi về mái ấm với những tình cảm thiêng liêng gắn bó…Những giai điệu của hoàng hôn ngân nga bay Huy Cận đã gợi sự gắn kết thiêng liêng giữa con ng ời và thiên nhiên Vũ trụ nh một ngôi nhà kì vĩ, sóng là then cài, đêm là cánh cửa và mặt trời là bếp lửa hồng ấm nóng Ng ời ng dân đi trên biển nh đi trong ngôi nhà của mình thân thiết gần gũi…Những giai điệu của hoàng hôn ngân nga bay

- Không gian: biển cả bao la với vẻ đẹp huy hoàng, tráng lệ

• - Hoạt động của con ng ời: Đoàn ng dân ra khơi sôi nổi, khí thế.

+ Không còn thấy cô đơn nhỏ bé:

Đoànưthuyền : tập thể đông đảo, tràn đầy sức mạnh

Lại : Công việc th ờng nhật, việc lấy đêm làm ngày, đi ng ợc

lại quy luật của tự nhiên đã trở thành quen thuộc Con ng ời hiện lên với t thế dũng mãnh chấp nhận mọi thách thức, mọi hiểm nguy

để ngân vang bài ca lao động

+ Câu hát: vui t ơi khỏe khoắn

Câuưhátưcăngưbuồm : cách nói khoa tr ơng, lấy ảo để tả thực,

thể hiện niềm lạc quan, phấn chấn, hào hứng của ng ời lao động ra khơi

=> Con ng ời có sức mạnh hơn cả thiên nhiên

“ảo ” “ảo ” Nhịp thơ 2/5 , 4/3 nh lời mời gọi thiết tha Đó là giai

điệu của khát vọng chinh phục thiên nhiên, chiếm giữ những báu vật của biển cả

-Cácưloàiưcá:ưưưư+cáưbạcư-ưlặng : ở d ới tầng sâu của biển cả

+cáưthuư-ưưđoànưthoi : trên mặt n ớc

Huy Cận đã lấy những thi liệu từ thực tế sinh động Cuộc đời không chỉ ban cho nhà thơ nguồn cảm hứng mà còn là nơi nhà thơ khai thác

“ảo chất quặng” để tạo nên những tác phẩm nghệ thuật độc đáo

-Tiếngưgọiưcá : Đêmưngàyưdệtưbiểnưmuônưluồngưsángư“ảo

ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưĐếnưdệtưlướiưta,ưđoànưcáươiư!ư”

Những luồng sáng đ ợc dệt khắp các tầng không gian d ới đáy sâu – trên mặt n ớc, đ ợc dệt liên tục trong các hành trình thời gian đêm – ngày.Đó cũng là vẻ đẹp, là thứ ánh sáng mà đoàn thuyền h ớng tới

để dệt lên những bài ca phơi phới niềm vui Tiếng gọi cá vang lên nh tiếng gọi bạn bè, thân thiết gần gũi

=> Sự hài hoà giữa con ng ời và thiên nhiên , tình cảm gắn bó của ng dân với biển cả

TiểU kếT 1:

• Cácưbiệnưphápưnghệưthuậtưđộcưđáo : So sánh, nhân hoá, : So khoa tr ơng với những liên t ởng phong phú Cách gieo vần, tạo nhịp linh hoạt, khéo léo Lời thơ giàu chất nhạc, chất hoạ.

• Nộiưdung:

- Biển cả kì vĩ, tráng lệ nh thần thoại

- T thế của con ng ời dũng mãnh, làm chủ thiên nhiên Đó chính là khúc dạo đầu của tráng ca, ca ngợi con ng ời

Thu Hương 15

Phiếu học tập

ưưưDựaưvàoư phầnư tiểuư kếtư 1ư emưhãyưdùngưlờiưvănư củaưmìnhưdiễnưđạtư thànhưđoạnưvănưnhữngưnétưđặcưsắcưvềưnộiưdungưưvàưnghệưthuậtưcủaư2ư khổưthơưđầu.

Thuyềnưtaưláiưgióưvớiưbuồmưtrăng Lướtưgiữaưmâyưcaoưvớiưbiểnưbằng Raưđậuưdặmưxaưdòưbụngưbiển Dànưđanưthếưtrậnưlướiưvâyưgiăng

Hìnhưảnhưconưthuyềnưđặtưtrongư

mốiưquanưhệưvới:ưgió,ưbuồmưtrăng,ư

mâyưcao,ưbiểnưbằng

-ưSửưdụngưthủưphápưphóngưđạiưvàưnhữngư liênưtưởngưđộcưđáo

=>ưKhôngưgianưmênhưmôngưnhưngư

conưthuyềnưưcũngưlớnưlao,ưkìưvĩ.

=>ưCuộcưđánhưcáưnhưưmộtưtrậnưchiến,ưtrậnư chiếnưtrênưmặtưtrậnưlaoưđộngưnhằmưchinhư phụcưbiểnưkhơi.

b)4khổ thơ tiếp: Đoàn thuyền đỏnh cỏ trong đờm trăng

phong­phó.

Taưhátưbàiưcaưgọiưcáưvào

Gõưthuyềnưđãưcóưnhịpưtrăngưcao

-ưBútưphápưlãngưmạnưcùngưnhữngư liênưtưởngưđộcưđáo

=>ưBiếnưcôngưviệcưnặngưnềưthànhư niềmưvui,ưlòngưyêuưđờiưchanưchứa.

Saoưmờưkéoưlướiưkịpưtrờiưsáng

Taưkéoưxoănưtayưchùmưcáưnặng

-ưTảưthựcư ưkéoưxoănưtay :ưkéoưlướiư“ảo ”

bằngưtấtưcảưsứcưlực.ư

Thu Hương 19

TIỂU KẾT 2:

Những phép liệt kê,khoa tr ơng,bút pháp lãng mạn v tả thực,t ởng t ợng àn thuyền bắt đầu hành trình lúc hoàng hôn

đ ợc vận dụng linh hoạt

- Thiên nhiên thống nhất hài hoà với con ng ời, trợ giúp cho con ng ời trong công việc, ban tặng cho con ng ời các loài cá

- Con ng ời lao động làm chủ thiên nhiên, làm chủ cuộc sống yêu biển,

ân tình với biển

c)Khổưcuối:ưĐo nưthuyềnưđầyưcáưtrởưvềưtrongưbìnhưminh àn thuyền đầy cá trở về trong bình minh

Câuưhátưcăngưbuồmưvớiưgióưkhơi

Đoànưthuyềnưchạyưđuaưcùngưmặtưtrời Mặtưtrờiưđộiưbiểnưnhôưmàuưmới

Thu Hương 21

TIỂU KẾT 3

• Cấu trúc đầu cuối t ơng ng có tính trọn vẹn của b i àn thuyền bắt đầu hành trình lúc hoàng hôn.

thơ, sử dụng phép nhân hoá, hoán dụ, khoa tr ơng tạo nên những hình ảnh thơ đẹp.

• Đoàn thuyền đánh cá trở về hoàn tất hành trình àn thuyền bắt đầu hành trình lúc hoàng hôn o n thuyền đánh cá trở về ho n tất h nh trình àn thuyền bắt đầu hành trình lúc hoàng hôn àn thuyền bắt đầu hành trình lúc hoàng hôn.

chinh phục thiên nhiên, gặt hái những th nh quả rực àn thuyền bắt đầu hành trình lúc hoàng hôn rỡ.

Thu Hương 23

Bàiưthơư ưĐoànưthuyềnưđánhưcá“ảo ”

-ưXâyưdựngưhìnhưảnhưlãngưmạnưbằngưtríưtưởngưtượngưphongưphú -ưÂmưhưởngưkhoẻưkhoắn,ưhàoưhùng,ưbayưbổng

nhiênưkỳưvĩ.

-ưConưngườiưchạyưđuaư

vớiưthờiưgian.

-Thànhưquảưcủaưlaoưđộng,ư niềmưvuiưcủaưconưngười.

-Nhiềuưhìnhưảnhưtrángưlệ,ưthểưhiệnưsựưhàiưhoàưgiữaưthiênưnhiênưvàưngườiưlaoưđộng.

ư-ưBộcưlộưniềmưvui,ưniềmưtựưhàoưcủaưtácưgiảưtrướcưđấtưnướcưvàưcuộcưsống.

Ghi nhớ

Bức tranh thiên nhiên và con ng ời lao động : kì vĩ,

tráng lệ , hài hoà

Thiên nhiên kì vĩ tráng lệ

nh thần thoại Trăng ,

sao ,gió…Những giai điệu của hoàng hôn ngân nga bay hoà hợp trợ giúp

cho con ng ời Biển lộng

lẫy, giàu có ban tặng cho

con ng ời sản vật

Con ng ời lao động ra khơi trong không khí hứng khởi, lao động trên biển với tinh thần lạc quan , làm chủ cuộc đời, thu đ ợc thành quả tốt đẹp

Thu Hương 25

• Bài thơ giúp ta cảm nhận đ ợc khung cảnh thiên nhiên tráng lệ , con ng ời hăng say lao động, lạc quan , làm chủ cuộc sống.Từ đó , ta thêm yêu quý , tự hào

về thiên nhiên đất n ớc và con ng ời Việt Nam

• Qua đây , ta học tập đ ợc ở nhà thơ kinh nghiệm: Khi miêu tả , ngoài quan sát còn cần đến trí t ởng t ợng , liên t ởng Muốn biểu cảm sâu sắc phải có cảm xúc mãnh liệt , dồi dào…Những giai điệu của hoàng hôn ngân nga bay

LUYệN TậP

• Hãy so sánh cảnh đánh cá trong “ảo Quêưhương’’

của Tế Hanh v àn thuyền bắt đầu hành trình lúc hoàng hôn Đo nưthuyềnưđánhưcáư “Đoàn thuyền đánh cá àn thuyền đánh cá ” của Huy Cận.