Việchuyđộngvốnvàchovaytíndụngtạicácquỹtíndụngnhândânvừatrựctiếpgópp hần khắcphụctìnhhìnhthựctếtrên,vừagópphầnvàoquátrìnhchuyểndịchcơcấukinhtếnôngnghiệp,nôngthôntrênđiạbàntỉnhThanhHoácàng
Trang 1Huyđộngvốnvàchovaytíndụngtạiquỹt índụngnhândâncơsởtrênđịabàntỉnhT
hanhHoá
Trang 2ngưnghiệp,thúcđẩychuyểndịchcơcấukinhtếhìnhthànhcácvùngtậpt r u n g c h u y ê n c a n h ,đưacôngnghệs i n h h ọ c vàc á c phươngphápt i ê n t i ế n vàonôngnghiệp,đảmbảov ữ n g chắ
cn h u c ầ u lươngthực,thựcphẩmchoc ả t h à n h t h ị vànôngthôn,tạonguồnnguyênliệucókhốilượnglớn,chấtlượngcao,giáthànhhạ…
gópphầnt ă n g trưởngpháttriểnkinhtếnóichungvànôngthônnóiriêngđanglàvấnđềbứcxúc
Côngnghiệphoá,hiệnđạihoánôngnghiệp,nôngthônlàquátrìnhchuyểndịchcơcấukinhtếnôngnghiệp,nôngthôn,thựchiệntăngtrưởngkinhtếnhanh,bềnvữngcầnc ó vốn.ởnướctatheocácđánhgiácủamộtsốchuyêngiakinhtế,vốnđónggópkhoảng60 -
70
%mứctăngtrưởng,cònlại30-40%làcácyếutốkhác.Vìvậyvốnlàyếutốquantrọngtrongchiếnlượcpháttriển,làtiềnđềchosựtăngtrưởngkinhtế,đặcbiệtlàkhuvựcnôngnghiệp,nôngthôn
TrênđịabàntỉnhThanhHoáhiệnnaykhuvựcnôngnghiệp,nôngthônchiếmtrên7 5 % dânsốvàhơn70%laođộngxãhộitậptrungởđịabànnôngthôn.Đểphụcvụmụcti êupháttriểnnôngnghiệp,nôngthôn,chínhsáchtíndụngNgânhàngđãđượcđổimớiđ ồ n gbộvàhữuhiệu.Mộttrongnhữngchủtrươngchínhsáchđổimớiquantrọngvềtíndụngởkhuvựcnôngthônlà:“ChủtrươngthíđiểmthànhlậpQuỹtíndụngnhândân”.Hoạtđộngcủaquỹtíndụngnhândânnóichungvàquỹtíndụngcơsởnóiriêngđãkhaithácnguồnvốntạichỗ,đápứngtrựctiếp,kịpthờichosảnxuất,kinhdoanh,dịchvụ,đờis ố n g nhândânvàgópp h ầ n chuyểnd ị c h cơc ấ u kinhtếởkhuvựcnôngnghiệp,nôngthôn
Tuyn h i ê n , t ừ t hự c t ế ch o thấyt ì n h trạngkhuvựcnôngnghiệp,nôngthônvẫnthiếuvốnsảnxuấtkinhdoanh;nạnchovaynặnglãi,đápứngnhucầuvốnchưakịpthời
Trang 3Việchuyđộngvốnvàchovaytíndụngtạicácquỹtíndụngnhândânvừatrựctiếpgópp hần khắcphụctìnhhìnhthựctếtrên,vừagópphầnvàoquátrìnhchuyểndịchcơcấukinhtếnôngnghiệp,nôngthôntrênđiạbàntỉnhThanhHoácàngtrởnênquantrọng,bứcxúc.
* Vềmặtcơsởpháplýrađời,tổchứcvàhoạtđộngcủaQTDND:
-
Pháplệnhsố38-HĐBTngày23/5/1990củaHộiđồngBộtrưởng(naylàChínhphủ):Vềtổchứcngânhàng,HTX,côngtytàichính
- Nghịđịnhsố178ngày29/12/1999củaChínhphủ:Vềđảmbảotiềnvaycủatổchứctíndụng
-
Quyếtđịnhsố67-CPngày30/3/1999củaChínhphủ:vềchínhsáchchovayphụcvụpháttriểnđấtnôngnghiệp,nôngthôn
Trang 43 Mụcđíchvànhiệmvụcủaluậnvăn
* Trêncơsởlýluậnvàthựctiễn,đềtàilàmrõhuyđộngvốnvàchovaytíndụngtạicácQTDNDcơsởtrênđịabàntỉnhThanhHoá
* Đềtàicócácnhiệmvụchủyếusau:
- Làmrõnộidungcơ
bảnvềhuyđộngvốnvàchovaytíndụngtạiQTDNDcơsở,ýnghĩađốivớipháttriểnkinhtế-xãhội,chủyếukhuvựcnôngnghiệp,nôngthôn
- PhântíchthựctrạnghuyđộngvốnvàchovaytíndụngcủaQTDNDcơsởđốivớipháttriểnkinhtế-xãhộitrênđịabàntỉnhThanhHoá
- ĐềxuấtmộtsốgiảipháptăngcườnghuyđộngvốnvàchovaytíndụngtạicácQT DN Dcơsở mộtcáchhiệuquả gópphầnpháttriển kinhtếxãhộitrênđ ị a bàntỉnh ThanhHoá
+Vềkhônggian:ĐịabàntỉnhThanhHoá
+Vềthờigian:Khảosát,đánhgiáthựctếhuyđộngvốnvàchovaytíndụngtạiQTD N
Dcơ sởtrênđịabàntừnăm1995trở lạiđây
Trang 55 Cơsởlýluậnvàphươngphápnghiêncứu
- Đềtàithựchiệntrêncơ sởđiềutra,khảosátthựctế,thuthậptàiliệuvềhoạtđộngcủa40QTDNDcơsởtrênđịabàn;sựchỉđạoquảnlýcủaNgânhàngNhànướcvàc ác cơquanhữuquan
- Thựchiệntheop h ư ơ n g phápthốngkê,phương phápdựbáo,phương phápsos
á n h , phântíchvàcácphươngphápkháctheophépduyvậtbiệnchứngvàduyvậtlịchsử
6 Đónggópvềmặtkhoahọccủaluậnvăn
*Vềlýluận:Đềtàikháiquát,
hệthốnghoánhứngcăncứlýluận,thựctiễnvềhuyđộngvốnvàchovaytíndụngtạiQTDNDcơsởnhằmthúcđẩypháttriểnkinhtế-xãhộitrênđịabàntỉnhThanhHoá
ơsở trênđịabàntỉnh
1.1 KháiquátvàhoạtđộngQuỹtíndụngnhândâncơsởtrênđịabàntỉnh
1.1.1 KháiquátvềQuỹtíndụngnhândâncơsở
*KháiniệmQuỹtíndụngnhândâncơsở
QTDNDcơsởlàtổchứctíndụnghợptác,docácthànhviêntrongđịabàntìnhnguyệnthànhlậpvàhoạtđộng.ởViệtNam,theoquyđịnhcủanghịđịnh48/2001/NĐ-
Trang 6
Nộidungcủanghịđịnh48/2001/NĐ-CPnêurõ:“QTDNDlàloạihìnhtổchứctíndụnghợptác,hoạtđộngtheonguyêntắctựnguyện,tựchủ,tựchịutráchnhiệmvềkếtq u ả hoạtđộng,thựchiệnmụctiêuchủyếulàtươngtrợgiữacácthànhviên,nhằmpháthuysứcmạnhcủatậpthểvàcủatừngthànhviên,giúpnhauthựchiệncóhiệuquảcách o ạ t độngsảnxuất,kinhdoanh,
* ĐặcđiểmcủaQuỹtíndụngnhândâncơsở
- QTDNDcơsởđượcxâydựngtạiđịabànxã,phường,liênxã,liênphường,cụmkinhtếcóđủđiềukiện,làmộttổchứckhôngchỉvềkinhtếmàcònlàtổchứcxãhộigồmn h ữ n g ngườitrêncùngđịabàn,cócùngtậpquán,quanhệlàngxómgầngũi,huyếttộc,d ò n g họ,tựtrọngcao.Mỗiquỹlàmộtđ ơn vịhạchtoánđộclập,tựchủ,tựchịutráchnhiệm,lànơitrựctiếpgiaodịchvớikháchhàngvàthànhviên
- QTDNDcơsởlàloạihìnhtổchứctíndụnghợptác,hoạtđộngvớimụctiêuhỗtrợthànhviênvềcácdịchvụtíndụng,ngânhàng.Điềuđóđượchiểurằng,QTDNDcơs ở khôngphảilàtổchứchoạtđộngvìmụcđíchtươngthân,tươngáimàchỉlàphươngtiệncủacácthànhviênđểhỗtrợhọtrongcáclĩnhvựcnhưhuyđộng,chovayvàcungứ n g cácdịchvụngânhàngkhác.ĐâylàmụctiêuchủyếucủaQTDNDcơsởvàlàđiểmkhácbiệtnhấtgiữaQTDNDcơsởdướitưcáchphápnhânhợptácxãvớicáctổchứctínd ụngkhác.QTDNDcơsởkhôngtheođuổimụctiêutốiđahoálợinhuậnnhư
cáctổchứctíndụngkhácmàmụctiêucủahọlàtốiđahoálợiíchthànhviên.Mặtkhácchủsởhữu,cổđônghaythànhviêncủacáctổchứctíndụnghoặccácngânhàngkhácthànhlậpdoanh
Trang 7- QTDNDcơsở,đểthựchiệnđượcmụctiêutrên,phảitạorađượccácdịchvụtíndụng,ngânhàng,đápứngđượccácdịchvụnàychocácthànhviênvàđảmbảođượchoạtđ ộ n glâudài.M
u ốn thựchiệnđượcđiềuđó,QTDND cơsởcầnđịnhhướng thựchiệnđồngthờibamụctiêu:hoạtđộngphảiluônđảmbảokhảnăngchitrả,antoànvàphảisinhlời.Cácmụctiêunàygắnkếtchặtchẽ,cóquanhệkhăngkhítvớinhau,hỗtrợ,thúcđ ẩ y lẫnnhau
ChorằngQTDNDcơsởhoạtđộngkhôngvìmụctiêulợinhuậnlàchưathoảđángmàl à h o ạ
t độngk h ô n g vìm ụ c t i ê u l ợ i n h u ậ n t ố i đ a Lợin h u ậ n khôngp h ả i l à t ấ t c ả , khôngphảil àmụct i ê u c u ố i cùngcủaQ T D N D cơs ở nhưngnól ạ i l à p h ư ơ n g tiệnđểQ T D N D cơsởđạtđượcmụctiêucuốicùnglàhỗtrợthànhviên,vìthếQTDNDcơsởphải kinhdoanh,
phảitựhạchtoánđểđủbùđắpchiphívàcótíchluỹ
- QuảnlývàđiềuhànhhoạtđộngcủaQTDNDcơsởphảituântheonguyêntắctựnguyện,dânchủ,bìnhđẳng,tựchịutráchnhiệmvềkếtquảhoạtđộng,các thànhviênđượcthamgiaquảnlý,dânchủbànbạc,đónggópýkiếnđểxácđịnhmụctiêu,phươngh ướng hoạtđộng,chiếnlượcpháttriểnvàcácquyếtđịnhcụthểphùhợpvớithựctếcủađơnvịmình
HơnnữaphầnlớnthànhviêncủaQTDNDcơsởvừalàngườigửitiền,lạivừalàngườiđivaytiềnnênviệcquyếtđịnhvềchênhlệchlãisuấtcũngphảirấthợplý,đảmbảohài
hoàlợiíchcủathànhviên,bùđắpđượcchiphívàcótíchluỹ
VìvậycácchiphídịchvụcủaQTDNDcơsởtiết kiệmhơn,ítrủirohơn
- CánbộcủaQTDNDcơsởlànhữngngườiởtạiđịaphươnghoạtđộngtạichỗ,đãquenvớiphongtụctậpquán,hiểurõvềkháchhàng,thànhviênnắmbắtnhanhđượcchủtrương,chínhsáchđầutưpháttriểnkinhtếtạiđịaphươngđónênthuậnlợihơnnhiềusovớicáctổchứctíndụngkháctrêncùngđịabàn
Trang 81.1.2 Môhìnhtổchức,mụctiêuvànguyêntắchoạtđộngcủaQuỹtíndụngnhândâ ncơsở
1.1.2.1 Môhìnhtổchứcquỹtíndụngnhândân,chứcnăng,nhiệmvụcủaquỹtín dụn
gnhândâncơsở
ViệchìnhthànhmôhìnhQTDNDcơsởphảiđượcđiềuchỉnhtheopháplệnh“ngânhàng,hợptácxãtíndụngvàCôngtytàichính”đồngthờixâydựngmôhìnhnàysovớicácHợptácxãtíndụngtrướcđâycóđiểmkhácbiệtnổitrộilàhoạtđộngkinhdoanhcủacácQTDNDcơsởđượccấuthànhmộthệthốngliênkếtchặtchẽQTDNDcơsởquacấptrunggianlàQuỹtíndụngkhuvực(trướcđây)đếnQTDNDTrungương.Nhữngnămgầnđây,ởViệtNamđưaraýtưởngđềánthíđiểmđặtramộttổchứcliênkết(Hiệphội)giốngnhưởcácnướcpháttriển:Canada,CộnghoàliênbangĐức,Pháp.DovậybanchỉđạothíđiểmthànhlậpQTDNDđãtrìnhchínhphủmôhìnhhệthốngQTDNDtheohaiphươngán
* Phươngán1 : HệthốngQTDNDthànhlậpbacấp,gồmQTDNDcơsởở xã,phường,QT
DNDkhuvựcởcáctỉnh,thànhphốvàQTDNDTrungương
* Phươngán2:HệthốngQTDNDthànhl ậ p haicấp,gồmQTDNDcơsởvàQTDNDTrung
ương.ThựchiệnphươngánnàyQTDNDTrungươngcóthểmởchinhánhtạimộtsốkhuvựcđểgiaodịchvớiQTDNDcơsở[25,tr.15]
SaukhiđượcThủtướngChínhphủchophéptriểnkhaiphươngánmộtđềánthíđiểmthànhlậpQTDND,ThốngđốcNHNNđãbanhànhquychếtổchứcvàhoạtđộngQT DN D cơsở,điềulệmẫuQTDNDcơsở,quychếhoạtđộngcủahệthốngQTDND.Mô hìnhtổchứcQTDND,chứcnăng,nhiệmvụcủaQTDNDcơsởnhưsau:
Trang 9QTDNDcơsởcóhaichứcnăngcơbản:
+Mộtlà,Thựchiệnchứcnănghuyđộngvốn.
Trang 10Điều20chương1LuậtCáctổchứctíndụngquyđịnh:Tổchứctíndụnghợptácl à tổchứckinhdoanhtiềntệvàlàmdịchvụngânhàng,docáctổchức,cánhân,hộgiađ ì n h tựnguyệnthànhlậpđểhoạtđộngngânhàngtheoluậtnhằmmụctiêuchủyếulàtươngtrợnhaupháttriểnsảnxuấtkinhdoanhvàđờisống,khaithácvàsửdụngvốnđápứ n g nhucầucủamọithànhviên.
HuyđộngvốncủaQTDNDcơsởbaogồm:
.Vốngópcủacácthànhviên
.Huyđộngvốntiếtkiệm,nhànrỗitrongdâncư,cáctổchứckinhtế, cácđoànthể
.Vốnvaytừcácdựán:thôngquaQTDNDTrungươnglàmđầumốiđểthamgiacácdựánđầutưvàopháttriểnnôngnghiệp,nôngthôn
- Nhậnvốnđ i ề u hoà t ừ Q TD ND Tr un g ương(trướcnăm2001l à QTDNDkhuvực)
ThôngquachứcnăngnàyQTDNDcơsởđãgópphầnchuyểnhoásửdụngnguồn
vốn,đápứngsảnxuấtvàlưuthônghànghoátrongdâncư
+Hailà:Chứcnăngchovay.
SửdụngvốnởQTDNDcơsởchủyếulàchovaythànhviên,đâycũnglàchứcnăngcơbảncủaQTDNDcơsở.Vớivốnhuyđộngđượctừcácnguồn,QTDNDcơsởc h o vayhỗtrợcácthànhviênlàcánhân,hộgiađình,doanhnghiệp,trênđịabànnhằmgópphầnthúcđẩyviệcmởrộng,khôiphụcngànhnghề,đápứngnhucầusảnxuất,kinhd o a n h , dịchvụđờisống,hạnchếchovaynặnglãiởvùngnôngnghiệp,nôngthôn
Ngoàihaichứcnăng,nhiệmvụcơbảntrên,QTDNDcơsở cònthựchiệnchứcn ă n
g tưvấnchămsócthànhviên
PhầnlớnthànhviênQTDNDcơsởlàhộsảnxuất,kinhdoanhmàchủyếulàsảnx u ấ t nôngnghiệp,ởkhuvựcnôngthôn,cónhiềuhạnchếnênngoàinhiệmvụhuyđộngvốnvàchovay,thìQTDNDcơsởcònthườngxuyêntưvấnchothànhviênnhư:Phươngán,dựánsảnxuấtkinhdoanhđểcóh
nhằmgiúpthànhviênpháttriểnkinhdoanhvàsửdụngvốncóhiệuquả,hạnchếtốiđanhấtrủirotrongtíndụng
Trang 11VìvậyngàycàngtạonênsựgắnkếtthànhviênvớiQTDNDcơsởvàgiữacácthànhviênvớinhau
1.1.2.2 MụctiêunguyêntắchoạtđộngcủaQuỹtíndụngnhândâncơsở
Mộtlà:MụctiêuhoạtđộngcủaQTDNDcơsở
- MụctiêuhoạtđộngcủaQTDNDcơsởchủyếulàtươngtrợgiữacácthànhviên,nhằmpháthuysứcmạnhtậpthểvàcủatừngthànhviên,giúpnhauthựchiệncóhiệuquảcáchoạtđộngsảnxuất,kinhdoanh,
dịchvụvàcảithiệnđờisống,cónghĩalàQTDNDcơsởthựchiệnhuyđộngvốnnhàndỗitrongdâncư,cácnguồnvốnkháchoặccủanhữngt h àn h viêncóđiềukiệnkinhtếđểhỗtrợ
chonhữngthànhviênnghèo,thiếuvốnsảnxuất,kinhdoanh,rấ tkịpthờiđápứ n g chomùavụ,h
oặ c lànhững điềuk i ệ n sinhhoạtkháct r á n h đượctìnhtrạngphảiđivaynặnglãi
HoạtđộngcủaQTDNDcơ sởphảiđảmbảobùđắpchiphívàcótíchluỹđểpháttriển[12]
Hailà:NguyêntắchoạtđộngcủaQTDNDcơsở
QTDNDcơsởmuốnthựchiệnđượcmụctiêuhỗtrợthànhviênthìphảiđảmbảonhữngnguyêntắcsau:
-Thứnhất:NguyêntắctựnguyệngianhậpvàrútkhỏiQTDND:Đâylànguyêntắcrấtcơbảncủa
hoạtđộngQTDNDcơsởvìchỉcónhữnggìthànhviêntựnguyệnlàmmớicócơsởpháttriểnvàtồntạilâudài.Nguyêntắctựnguyệnnóilênthànhviênhoànto àn tựnguyệnkhihọthấycólợivànhucầucủahọđượcthoảmãnmàkhôngphảibịépbuộc,cưỡngchếkhixingianhậphayrútkhỏithànhviênQTDNDcơsở.HọlàngườitựquyếtđịnhvềviệcgianhậphayrútkhỏiQTDNDcơsở.vìchỉkhitựnguyệnhợptác,tựnguyệnthamgia,c á c t h à n h viênmớiq u a n tâm,n h i ệ t t ì n h vàh ế t lòngtâmh u y ế t vớiQTDNDcơsở,vànhưvậyQTDNDcơsởmớicócơsởvữngchắcđểtậphợpđượcsứcmạnhlâudàivềvậtchấtvàtinhthầntừcácthànhviênchosựpháttriển
Tuynhiênmuốnh ọ trởthànhthànhviêncủaQTDNDcơsởthìnhiệmvụcủacáccơquanchứcnăngcấpu ỷ , chínhquyềnđịaphương,cácđoànthểphảituyêntruyềnlàmrõlợiíchthiếtthựcvềmôhìnhhoạtđộngcủaQTDND.Phảitíchcựctuyêntruyền,thuyếtphụcđểhọhiểuđượcquyềnlợi,nghĩavụvàlợiíchcủahọkhithamgiaQTDNDcơsở
Đâycũngchínhlàthựch i ệ n chủtrươngcủaĐảngvàNhànướcta
Trang 12- Thứhai: Nguyên tắcq u ả n lýd â n chủvàbìnhđẳng;điềunàyc ó nghĩal à cáct h àn h
viênđượctựmìnhtoànquyềnquảnlý,quyếtđịnhcácvấnđềcủaQTDNDcơsởtrongkhuônkhổvàtheocácquyđịnhcủaphápluật,màkhôngchịubấtcứsựcanthiệp,chiphốihaysựchỉđạonàotừbênngoài.CácthànhviêntựquảnlýthôngquaviệcthamgiavàchỉcóhọduynhấtmớiđượcquyềnthamgiavàocơquanquyềnlựccaonhấtcủaQTDND cơsở,đólàĐạihộithànhviênhoặclàĐạihộiđạibiểuthànhviên;tạiĐạihội,thànhviênthểhiệnquyềnvàtráchnhiệmcủamìnhđểlựachọn,đềcử,ứngcử,bầucửđềnghịchinhánhngânhàngnhànướctỉnhbổnhiệm,miễnnhiệmbanđiềuhành,bankiểmso átcủaQTDNDcơsởnhằmthựchiệnquảnlý,điềuhànhvàgiámsáthoạtđộngcủaQTDNDcơsở.Tựquảnlýởđâyđượcthựchiệntrênnguyêntắcdânchủvàbìnhđẳng,mọit h à n h viênc ủ a Q T D N D cơs ở đ ề u c ó q u y ề n vàt r á c h n h i ệ m thamgiaq u ả n l ý vàquyếtđịnhnhưnhau,khôngphânbiệtgiầunghèo,địavịxãhội…
vàđặcbiệtlàkhôngp h â n biệtsốvốngópvàoQTDNDcơsở
Ngườigópnhiềucũngnhưngườigópítđềuchỉc ó mộtquyềnbiểuquyếtngangnhau.Đâycũnglàđiểmkhácbiệtcơbảntrongquảnlýcủ aQTDNDcơsởsovớicáctổchứctíndụngkhác
Nguyêntắctựquảnlýdânchủ,bìnhđẳngđãđềcaosựthamgia,vaitròcánhânp háthuytinhthầntráchnhiệm củatấtcảmọithànhviênvàotậpthểđ ể tạosứcmạnhch u n g lớnhơn,giúphọgiảiquyếtcácvấnđềđangvướngmắc.Nguyêntắctựquảnlý,t h a m giađiềuhànhvàgiámsátsẽgópphầnđảmbảochoQTDNDluônbámsátmụctiêutươngtrợthànhviên
- Thứba:Nguyêntắctựchịutráchnhiệmvàcùngcólợi:Điềunàythểhiệncácch ủs
ởhữulàthànhviênphảiđónggópđủsốvốncầnthiết,tốithiểuphảiởmứcvốntheoqu yđịnhcủaNgânhàngnhànước,đểchoQTDNDcơsởhoạtđộng,tựchịutráchnhiệmvềsựtồntại,duytrìhoạtđộngvàkếtquảhoạtđộngcủamình,đoànkếtthốngnhấtcaocùng chịutráchnhiệmvớimọihoạtđộngcủaQuỹ.ThựchiệnnghĩavụđốivớiQTDNDcơsở,sựtựchịutráchnhiệm,khôngphảilàvôhạnmàchỉtựchịutráchnhiệmbằngsốvốngópvàoQTDNDcơsởvàcácnghĩavụthoảthuậnđónggópbổsungkhácnếuđượcq u y địnhtrongđiềulệcủatừngQTDNDcơsở.Nhưvậy,nếuQTDNDcơsởnàohoạtđ ộ n gkinhdoanhbịthualỗthìthànhviênkhôngchỉthiệtthòitrongviệchưởngcácdịchvụngânhàngmàcònphảichịuthiệtthòivềtàichínhnhư:Lợitứcvốngóp…cũngnhư
Trang 13Chínhvìvậynguyêntắctựchịutr áchnhiệmvàcùngcólợivừalàđộnglựcvừatạosứcépđốivớicácthànhviênphảithamgiatíchcựcvàocôngtácquảnlývàgiámsáthoạtđộngcủaQTDND
- Thứtư:Nguyêntắcchialãibảođảmkếthợplợiíchcủathànhviênvàsựphátt r i ể n c
ủaQTDNDcơsở,cónghĩalàkếtthúcnămtàichính,saukhilàmxongnghĩavụn ộ p thuếNhànước,lãicònlạiđượcphânphốinhưthếnàochohợplýđểvừatăngtíchluỹmởrộng,vàduytrìchohoạtđộngvừađảmbảolợiíchcủathànhviên,khuyếnkhícht h à n h viêntíchcựcthamgiaxâydựngQuỹ.Mặtkhácphảiđảmbảođúngtheoquyđịnhcủ a bộtàichínhvềphânphốilợinhuậncủaQTDNDcơsởvàđượcđạihộithànhviênq uy ết địnhhoặcđạihộiđạibiểuthànhviên
- Thứnăm:Nguyêntắchợptácvàpháttriểncộngđồng:QTDNDcơsởhoạtđộngvàpháttri
ểndựatrênsựtậphợpsứcmạnhcủacácthànhviên,tựnguyệncùngnhaugópvốnđểthànhlập,pháthuysứcmạnhnộilựccủathànhviênvớimongmuốnlàduytrìvàngàycàngpháttriểncủaQTDNDcơsởđểthànhviênthôngquađónhậnđượcsự
hỗtrợ,c á c dịchvụtíndụng,Ngânhàngđểđápứngnhucầusảnxuất,kinhdoanhdịchvụvàcảithiệnđờisốngmộtcáchnhanhhơn,tốthơn.PhầnlớnthànhviênQTDNDcơsởởnôngnghiệp,nôngthôn,cónhiềukhókhăntrongviệcvayvốntừcácngânhàngthươngmạiq u ố c doanhvì:tàisảnth
làsựcầnthiếtvàcólợichothànhviên,nênhọcóýthứchợptácvớinhau,tươngtrợlẫnnhau.NhưvậycácthànhviênQTDNDcơsởsẵnsàngđoànkết,tươngthân,tươngái,tương trợ
l ẫ n n h a u giữac á c t h à n h viênt r o n g quỹvàtrongcộngđồngxãhội,n h ờ đ ó Q T D N D đãpháthuyđượctácdụngtạorathếmạnhchohoạtđộngcủamìnhphùhợpvớimôhìnhtổchứchệthốngQTDNDvàcácnguyêntắchoạtđộngtrênđây[12]
1.1.3 HoạtđộngchủyếuvàvaitròcủaQuỹtíndụngnhândâncơsởđốivớik h u vựcki nhtếnôngnghiệp,nôngthôn
1.1.3.1 CáchoạtđộngchínhcủaQuỹtíndụngnhândâncơsở
NhữnghoạtđộngchủyếucủaQTDNDcơsởbaogồmnhưsau:
- Thứnhất,huyđộngvốn:QTDNDcơsởđượchuyđộngvốngópcủathànhviêngồmvốn
cổphầnxáclậpvàcổphầnthườngxuyên.Đặcđiểmcủanguồnvốnnàylàchỉhu yđộngcủathànhviên.Đốivớinguồnvốnhuyđộngtiếtkiệm,QTDNDcơsởđược
Trang 14QTDNDcơsởđượcvayvốntừcácnguồnvốndựáncủaChínhphủ,cáctổchứcphichínhphủ,…
ThôngquaQTDNDTrungươnglàmđầumối,đượcnhậnvốnđiềuhoàtừQuỹtíndụngTrungươngvàđượckhaitháccácnguồnkhácnhư:Vốntàitrợcủacáctổchức,cánhântrongnướcvànướcngoài,cácnguồnvốnuỷthácchovay….theoquyđ ị n h củangânhàngNhànước
-Thứhai, chovaycủaQuỹtíndụngnhândâncơsở.
HoạtđộngchovaytheonghĩaphổbiếnlàquanhệvaymượnvềvốngiữaQTDNDc ơ sởvớicáccánhân,hộgiađình, doanhnghiệptheonguyêntắchoàntrảcảvốnvàlãi
ChovaylàmộttrongnhữnghoạtđộngquantrọngnhấtcủaQTDNDcơsở,đemlạinguồnthunhậpchínhchoQTDNDcơsởvàcũnglàhoạtđộngcórủirotiềmẩncaonhất CóthểnóirằnghoạtđộngthànhcôngcủamộtQTDNDcơsởtuỳthuộcvàohoạtđộngchovay.Hoạtđộngchovayđượcantoànsẽđảmbảochosựtồntại,pháttriểncủatổchứctíndụngnóiriêngvàthúcđẩysựpháttriểncủanềnkinhtếnóichung.VìvậyQT D ND cơsởnóiriêngvàcáctổchứctíndụngnóichungkhichovayluônđặtrachomìnhmụctiêulàphảiđảmbảoantoànnguồnvốnđồngthờiđảmbảokhảnăngsinhlờicủanguồnvốnđó
ĐốivớiQTDNDcơsở,đốitượngchovayphảilàthànhviêncủaQTDNDcơsởtheoquyđịnhcủaNgânhàngNhànước Đâylàđiểmkhácbiệtnhấtsovớicáctổchứctínd ụ n gkhác
- Thứba,chămsócthànhviên:
Khácvớic á c t ổ c h ứ c t í n dụngkhác,Q T D N D cơs ở r a đ ờ i l à d o t h à n h viênt ự nguyệngópvốnvàgian h ậ p , h ọ vừal à c h ủ vừal à k h á c h hàng,t ự c h ủ , t ự c h ị u t r á c h nhiệm,nêngiữaQTDNDcơsởvớithànhviêncómốiquanhệrấtkhăngkhít,gầngủivàl u ô n gắnbóvớinhau.Vìvậy,QTDNDcơsởthựchiệntốtcôngtácchămsócthànhviên:T hămhỏilúcthànhviênốmđau,hoạnnạn,chiasẻkhithànhviêngặpkhókhăn,tưvấnvềquảnlýkinhdoanh,pháttriểnkinhtếgiađình…
ChínhvìvậycánbộQTDNDcơsởngoàitrìnhđộvềchuyênmôn,cầnphảicótrìnhđộhiểubiếtvềkiếnthứcxãhộivàcác
Trang 15Đặcbiệtlàcótâmhuyếttrongcôngviệc,nhiệttình,tráchnhiệmthìmớiđápứ n g đượcnhucầuđặtra
- Thứtư,phânphốilợinhuận.
HàngnămQTDNDcơsởphảitổchứcĐạihộithànhviênhoặcĐạihộiđạibiểuthànhviên(TheođiềulệQTDNDcơsở)đểthựchiệncôngkhaidânchủvềkếtquảkinhd o a n h củanămtàichính.Đạihộiquyếtđịnhphânphốilợinhuận,lợitứcvốngóp…
trêncơ sởkếtquảkinhdoanhvàphápluậtquyđịnh
NgoàinhữnghoạtđộngtrênthìQTDNDcơsởcònthamgianhiềuhoạtđộngkháctạiđịaphươngnhư:Thamgiah o ạ t độngtừt h i ệ n, thamgiađónggópvàocácch ư ơ n g t r ì n h pháttriểnkinhtếxãhộiởđịaphương…
1.1.3.2 VaitròcủaQuỹtíndụngnhândâncơsởđốivớiviệcpháttriểnkinhtếxãhộitr
ênđịabàntỉnh
Hơn20nămđổimớicủađấtnước,m ô hìnhhệthốngQTDNDnóichungv à QTDNDcơsởnóiriêngtuycònrấtnontrẻvàkhókhănnhưngđãbướcđầuthểhiệnvaitròcủamìnhtrongtừngđịaphươngvàcộngđồngxãhội
đượccảithiệnrõrệt.TỉnhThanhHoálàmộtminhchứnghiệnnaycó42QTDNDvớigần40.000thànhviênthamgiatươngứngvớigần40.000hộgiađình,v ì thôngthườngmỗihộcómộtngườiđạidiệnchủhộthamgiathànhviênQTDNDcơsở.Bình
Trang 16quânmỗiQTDNDc ơ s ở trênđịabànl à 883hộđượchưởngdịchvụngânhàngcủaQTDNDcơsở.Điềuđósẽcóýnghĩahếtsứctolớn,tạothêmnguồnlựcmạnhm ẽ nhằmthúcđẩypháttriểnkinhtếxãhộiởđịaphương.Đặcbiệtgópphầnhổtrợtíchcựcchođịaphươngchuyểnđổic ơ cấuvậtnuôicâytrồngtrongnôngnghiệp,nôngthôn,gópphầntạođiềukiệnxoáđóigiảm
nghèocóhiệuquảtrênđịabàn
ĐiềuđángchúýlàQTDNDcơsởhoạtđộngvớitưcáchnhưlàmộtdoanhnghiệptr ê n địabàn,nênhàngnămhệthốngQTDNDcơsởđãgópmộtphầnđángkểcáckhoảnthuếchongânsáchđịaphương,trựctiếpthamgiavàocácchươngtrìnhpháttriểnkinhtếx ã hộiởxã,phường,hỗtrợđắclựcnhấtchocáchộgiađình,cácdoanhnghiệpnhỏlàthành viênmộtcáchkịpthời,tạoranhiềuviệclàmvàgópvàotăngtrưởngkinhtế
Trongn h i ề u nămquathựctiễnnhữngkếtquảđạtđượccủahệthốngQTDNDcơ sởtrênđịabànđãkhẳngđịnhvaitròcủahệthốngtíndụnghợptácđốivớiđịabànnôngnghiệp,nô
làmộttrongnhữngyếutốkinhtếquantrọnggópphầnnângcaođờisống,thunhậpcủangườidânởvùngnôngthôn,tạocôngănviệclàm,đemlạiổnđịnhtr ật tựchínhtrị, xãhộitrênđịabàn
- Thứhai,đố ivớithànhviên:Môh ì n h Q T D N D cơsởhìnhthànhvàxuấtp h á t ho
àn toàntrêntinhthầntựnguyện,tươngthân,tươngái,giúpđỡ lẫnnhau,làtổchứcliênkếthợptáccủacácthànhviên,cánhân,hộgiađìnhtrêncùngđịabàn,khảnănghợptáctr ợgiúplẫnnhaulàrấtthuậnlợi.ThôngquaQTDNDcơsở,cácthànhviêncóthểhỗtrợvàcóđiềukiệntiếpcậnvớicácsảnphẩm,dịchvụcủathịtrườngtíndụng,ngânhàngphùh ợp vớikhảnăngđiềukiệnkinhtếcủathànhviên.MặtkhácthànhviêncủaQTDNDcơs ở cònđượctưvấn,chămsóc,cungcấpthôngtin,traođổikinhnghiệmsảnxuất,kinhd o a n h , dịchvụ,ngànhnghề;vàthành
hữuđượcc h i a cổtức,đượcquyềnthamgiabiểuquyếtbầubanđiềuhànhvàbankiểmsoátcủaquỹ,t
h amgiaquyếtđịnhcácchínhsáchvàcácphươngánpháttriểnkinhdoanhcủaQTDNDcơsởthôngquađạihộithànhviênhoặcđạihộiđạibiểuthànhviênhàngnăm
Trang 171.2 HuyđộngvốnvàchovaytíndụngtạiQuỹtíndụngnhândâncơsởtrênđịabàntỉn h
1.2.1 Huyđộngvốntạiquỹtíndụngtoàndâncơsởtrênđịabàntỉnh
1.2.1.1 Hìnhthứchuyđộngvốn
NguồnvốnđốivớiQTDNDcơsởlà đặc biệtquantrọng,nó quyết địnhvàchiphốicácmặthoạtđộngcủaQTDNDcơsở.VìvậycácQTDNDcơsởluôntíchcựcmởr ộn gcáchìnhthứchuyđộngvốnđểđápứngnhucầuvayvốncủathànhviên.Cơcấunguồnvốnnhưsau:
- Vốnđiềulệ:lànguồnvốnđónggópcủacácthànhviênbaogồmvốncổphầnxáclậpvàvốnc
ổphầnthườngxuyên
+Cổphầnxáclập:làvốndocácthànhviênđónggópkhigianhậpQTDNDcơsở.Th
eođiềulệcủaQTDND;mệnhgiácổphầnxáclậpdođạihộithànhviênhoặcđạih ộ i đạibiểuthànhviênQTDNDcơsởquyđịnhphùhợpvớitừngthờiđiểmvàphùhợpvớitìnhhìnhthựctếcủatừngđịaphươngnhưngkhôngđượcdướimứcquyđịnhtốithiểuc ủ a NgânhàngNhànướctạithờiđiểmđó(hiệnnaymứctốithiểukhôngdưới50.000đ/
1c ổ phầnxáclập).VốncổphầnxáclậpcónghĩalàxáclậptưcáchcủathànhviênkhibắtđầugianhậpQTDNDcơsởvàkhôngđượchưởnglãi
+Cổphầnthườngxuyên:làsốvốngópcủathànhviêntứclàcủanhữngngườiđãgópcổph
ầnxáclập,đểkinhdoanhtiềntệdướihìnhthứccổphiếudoQTDNDcơsởph át hànhhàngnăm,chỉcónhữngngườiđãgópvốnxáclậprồimớiđượcmuacổphầnthườngxuyên.Hàngnămcăncứvàokếhoạchkinhdoanh,QTDNDcơsởthôngquađạihộithànhviênhoặcđạihộiđạibiểuthànhviênđểbànbạcvàquyếtđịnhmệnhgiácổp h i ếu thườngxuyênvàsốlượngcổphầnđượcpháthànhphùhợpvớitốcđộtăngtrưởngnguồnvốncổphầncủatừngQTDNDcơsở,cổphầnthườngxuyênvàcổphầnxáclậpđ ư ợ c chialợitứchàngnămtheokếtquảkinhdoanhcủanămtàichính
Trang 18Có kỳ hạn Không kỳ hạn
+Vốnđảmbảothanhtoán:cónghĩalànguồnvốnchoQTDNDcơsởvayđểchit r ả chok
háchhàngrúttiềngửiđộtxuấttrướchạnmàbảnthânQTDNDcơsởtạithờiđ i ểm đóchưacóđủnguồnđểchitrả
+Nguồnvốndựán:ThôngquaQTDNDTrungươnglàmđầumối,QTDNDcơsởthamgiav
ayvốncácdựántrongnướcvànướcngoài
+N g u ồ n v ố n thoảt h u ậ n :l à n g u ồ n vốnQ T D N D c ơ s ở n h ậ n vốnđ i ề u h o à t
ừQTDNDTrungươngvềchothànhviênvayđể pháttriểnsảnxuấtkinhdoanh,dịchvụđờisống,nhấtlàhổtrợtronggiaiđoạnmùavụcủathànhviên
+NgoàicácnguồnvốntrênthìQTDNDcơsởcònhuyđộngcácnguồnvốnkhácnhư:nhậ
nvốntàitrợ,vốnlàmdịchvụuỷthácđầutưcủacácphápnhân,thểnhântrongnướcvànướcngoài,…
Kháiquátcơcấunguồnvốnhuyđộngquasơ đồsau:
Sơđồ1.2:CơcấunguồnvốnhuyđộngcủaQTDNDcơsở
Trang 19c h o việcđ i lạigửitiềnc ủ a t h à n h viênv à kháchhàng.Ch ín h vìvậyQTDNDcơsởsẽthuhútđượctừnhữngmóntiềntiếtkiệm,tiềnnhànrỗirấtnhỏtrởlên(thựctếchothấycónhữngmóntiếtkiệmcómệnhgiá100.000đ).
- Thứhai:Cánbộ,nhânviênQTDNDcơsởlàconemtạiđịaphươngnênrấthiểurõ điềukiệ
n,tâmlý,tìnhcảmcủakháchhàng,nhấtlànắmbắtrấtnhanhcácnguồntiềnnhànrỗitrongdâncư(nhưlànguồntiềnbánsảnphẩm,vậtnuôi)vàkịpthờiđộngviênkhuyếnkhíchkháchhàng,đồngthờithựchiệntốtchínhsáchkháchhàngnhưlãisuấthợpl ý nhằmkhaitháctốiđatiềmnăngnguồnvốnnhànrỗisẵncótạiđịaphương
- Thứba:Phầnlớncấpuỷ,chínhquyềnđịaphương,cácđoànthểchínhtrịxãhộiởnhững
nơicóQTDNDcơsởhoạtđộngđãtíchcựcủnghộtuyêntruyềntrongcáchộinghị,trêncáckênhthôngtinđạichúngvềmôhìnhhoạtđộngcủaQTDND,nênnhândânr ấ t tintưởngvàosựlãnhđạocủaĐảngđồngthờitintưởngvàohoạtđộngQTDNDcơsởvàyêntâmgửitiềnvàoQuỹ.MặtkháchệthốngQTDNDcơsởđãthamgiabảohiểmtiềngửichokháchhàngtheoquyđịnhcủaNhànước
- Thứtư:QuaquátrìnhhoạtđộnghệthốngQTDNDkhôngngừnglớnmạnhvàt ă n g
cườngmốiliênkếtchặtchẽtrongtoànhệthốngnênđápứngnhanhnguồnvốnchitrảthanhtoá
nkịpthời, tuyệtđốikhôngđểmấtlòngtinđốivớikháchhàngvàthànhviên.Tómlại,QTDNDcơsởlàmộttổchứckinhtếgầnnhưcùngsống,cùngăn,cùngở,cùnghiểunguyệnvọng,ướcmong,nỗiniềmvàkhókhăncủangườidânsốngtạinôngt h ô n , gắnbóvớinôngnghiệplàchính
* NhượcđiểmhuyđộngvốntạiQuỹtíndụngnhândâncơsở:
- Thứnhất:MặcdùQTDNDcơsởđãrấttíchcựcvàcónhiềuthuậnlợitrongviệch u y độngv
ốnnhưngkếtquảmộtsốQTDNDcơ sởcònthấp;đặcbiệtlàvốnhuyđộngtại
Trang 20chỗ.Điềunàydonhiềunguyênnhân,cónhữngQTDNDcơsởtuyêntruyềnđộngviênnh ândânthựchiệnchưatốt,chưasâurộngnênngườidâncótiền,nhấtlànhữngmóntiếtkiệmlớncònengạichưathựcsựtintưởngyêntâmđểgửitiềnvàoquỹ.
Trang 21- Đốivớinguồnvốnvay:Nguồnvốndựánởkhuvựcnôngnghiệp,nôngthôncónhiều lợit
hếđượchưởngcácdựánđầutưcủanướcngoài,cácdựáncủacáctổchứcphiChínhphủnhưdựánđầutưtrồngcâyănquả,dựánhỗtrợtàichínhvimô,nhưngbấtlợilàtrìnhđộquảnlýdựáncủaQTDNDcơsở,vềthamgiavốnđốiứngcủathànhviên,vềsử dụngvốncònnhiềubấtcập, hạnchế
Tómlại:Về côngtáchuyđộngvốntạicácQ T D N D cơsởtrên địabàntỉnhcónhiều
thuậnlợ,ikhókhăn,đồngthờicónhiềulợithế hơnsovớicáctổchứctíndụngkhác,nhưngcũngcónhữngđiểmbấtlợitrongcôngtáchuyđộngvốnnhưđãnêuởphầntrên
1.2.2 ChovaytíndụngtạiQuỹtíndụngnhândâncơsởtrênđịabàntỉnh
1.2.2.1 HìnhthứcchovaytíndụngtạiQuỹtíndụngnhândâncơsở
ChovaylàhoạtđộngquantrọngcủaQTDNDcơsở,chiếmtỷtrọngcaonhấttrongtổngtàisản,đemlạinguồnthuchínhchoQTDNDcơsởvàcũnglàhoạtđộngcótiềmẩnr ủ i rocaonhất,cóthểnóithànhcônghaythấtbạicủaQTDNDcơsởtuỳthuộcchủyếuvàochứcnăngchovay
Chovaycónghĩal à quanh ệ vaymượnvềv ố n giữaQ T D N D c ơ sở vớicác cán h â n , hộgiađình, doanhnghiệplàthànhviênQTDNDcơsởtheonguyêntắccóhoàntrả(cả vốnvàlãi)
Nộidungcơbảncủakháiniệmchovaylàquanhệvaymượnvềvốngiữahaiđốit á c, mộtđốitáclàchủthểchovay,
cònđốitáckháclàngườiđivayvàcóthểhoánđổivịt rí c h o n h a u t h e o t ừ n g t r ư ờ n g h ợ p c ụ t h
ể S ự c h u y ể n d ị c h v ố n giữah a i đ ố i t á c l à s ự c h u yể n d ị c h q u y ề n s ử dụngvốntạmthời
đ ư ợ c x á c đ ị n h b ở i t h ờ i hạnd o h a i b ê n t h o ả t hu ận ,
hếtthờihạn,vốnđượchoàntrảlạikèmtheolãichođốitácsởhữuvốnđóvàquanh ệgiữacácbênvayvàchovayđềubịràngbuộcbởiphápluậthiệnhành[23]
Trang 22- Thứhai, chovaycóđảmbảo:làloạihìnhcho vaykhiQTDNDcơ sởchovayđòihỏingườivay(thànhviên)phảicótàisảncầmcố,
thếchấphoặcbảolãnhcủabênthứba,điểmkhácvớicáctổchứctíndụngkháclà:d ù người vaycótàisảncầmcốthếc h ấ p nhưngquyđ ị n h bắtbuộcngườivayđ ó phảil à thànhviênc ủ a QTDNDcơsở thìmớiđ ư ợ c vayvốn
* Căncứvàomụcđíchsửdụngvốncủathànhviên,QTDNDcơsởchovaytheothờih ạnnhưsau:
- Thứba,chovaydàihạn:baogồmcáckhoảnchovaycóthờigiantrên60tháng,n h ằm đáp
ứngnhucầucủathànhviênvàcóthờihạnthuhồivốnchậmhơn
HiệnnayởQTDNDcơsởhìnhthứcchovayngắnhạnlàchủyếuvì:ởkhuvựcn ô n gnghiệpnôngthônphầnlớnnhucầuvayvốncủathànhviênlàpháttriểnsảnxuấtc h ă n nuôitheotínhchấtmùavụ.Cònnhucầucủamộtsốthànhviênđầutưchocácdựán , h o ặ c đ ầ u t ư vàotà
is ả n c ố địnht ỉ l ệ c h ư a n h i ề u Đ ặ c b i ệ t l à chovayd à i hạnở QTDN Dcơsởcònquáít.MặtkhácQTDNDcơsởchưakhaithácđượcnguồnvốnđểđ áp ứngđủnhucầuvốntrungvàdàihạnđốivớithànhviên
- Thứhai,nguồnvốntíndụngtạiQTDNDcơsởđầutưchovaythànhviênhiệuq u ảsửd
ụngvốncaovì:phầnlớnlàthànhviênvayvốntạiQTDNDcơsởnhữngmónvaynhỏmụcđíchchủyếulàpháttriểnsảnxuất,chănnuôi,kinhdoanhnhỏởđịabàn
Trang 23sởđápứngnguồnvốnnhanhnênthànhviênđầut ư ngayrấtkịpthờivớitínhchấtmùavụ,đảmbảotăngnăngsuấtvậtnuôi,câ ytrồng ho ặc sửdụngvốnchonhucầupháttriểnkhácđemlạihiệuquảcao
.MặcdùphầnlớnQTDNDcơsởchovaybằnghìnhthứctínchấptứclàchỉdựavàophươngánsảnxuấtkinhdoanhvàuytíncủabảnthânthànhviênmàtỉlệnợquáhạnthấp vì:ngoàikháiniệmvay,trảthìhọcònđảmbảobằngtưcáchthànhviêncủamình,ýthứctráchnhiệmvềxâydựng QTDNDcơsở;thựchiệnquyềnvànghĩav ụ củathànhviên.đâycũnglàtínhchấtưuviệttronghoạtđộngtíndụngtạiQTDNDcơsở
- Thứtư,nguồnvốntíndụngởQTDNDcơsởtrênđịabànxã,liênxã,phường,li ê n
phườngtuychưanhiềunhưngđãgópphầntạođượccôngănviệclàm,đặcbiệtkhuvựcnôngnghiệp,nôngthôn,hạnchếnạnchovaynặnglãigópphầnổnđịnhtìnhhìnhanninh trậttựxãhộitrênđịabàn
* NhượcđiểmcủachovaytíndụngtạiQTDNDcơsở:
- Thứnhất,côngtácthẩmđịnhtrước,trongvàsaukhichovaycònquáđơngiản,côn gtác
kiểmtra,giámsátchưachặtchẽ,tintưởngthànhviênlàchính,nhiềumónvayQ T D N D cơsởkhôngđithẩmđịnhthựctế
- Thứhai,mộtsốQTDNDcơsởcònchưathựchiệnđúngnguyêntắcchovayvì:xu ất phá
ttừthựctếcánbộtạiQTDNDcơsởmớiđượcđàotạongắnngày,kinhnghiệmcò n ít,
trìnhđộmộtsốcánbộcònkhiêmtốnnênchưanắmchắcchếđộ,nguyêntắc,
hoặclàcònnểnang“Tìnhlàngnghĩaxóm”nênđãdẫnđếnmộtsốsaiphạmkhácnhautrongcô ngtácchovaytạiQTDNDcơsở
- Thứba,chovaycácmón vaynhỏ, lẻnhiều,chiphíquảnlýtăng,…
Trang 24cấpchínhquyềnđịaphươngnhiệttìnhủnghộ,đặcbiệtlàtuyêntruyềnđảngviênhộiviênthamgiavàhỗtrợtrongcôngtácthunợ,chỉ trườnghợpcábiệtphảihỗtrợbằngbiệnpháphànhchính.
- Thứba,đốivớithànhviênkhithamgiaQTDNDcơsởhọcũngđãhiểuđầyđủquyềnlợ
ivànghĩavụcủathànhviên,họcóýthứctrongviệcvayvàtrảnợchoQTDNDc ơ sởnêncôngtácchovayđốivớiQTDNDcơsởcónhữngđặcthùriêngvàthuậnlợitrongcôngtáctíndụng
* NhữngkhókhăntrongchovaytíndụngtạiQTDNDcơsở
- Thứnhất,QTDNDcơsởchủyếuchovaycácmónnhỏđểthànhviênpháttriểnsảnxuất
chănnuôitheomùavụ,còntỉlệchovaydùngvàomụcđíchkinhdoanhdịchvụchưanhiều.Quátrìnhpháttriểnsảnxuấtnôngnghiệpchịuảnhhưởngcủathiêntai,dịchbệnhliêntiếpxảyra…hơnnữavềnănglựctàichínhcủathànhviênlàhộnôngdâncònnhiều khókhănnênviệcchovaytạiQTDNDcơ sởnhiềulúcgặpkhôngítkhókhăn
- Thứhai,đốivớinhữngdựánđầutưcótínhchấtquymôlớnhơnthìviệcchovaytíndụn
gtạiQTDNDcơsở cũngchưathuậnlợivì:
.NguồnvốncủaQTDNDcơsởcònkhiêmtốn,chưađápứngđượcnhucầu,kểcảvềthờigianvànguồnvốn
.Trìnhđộthẩmđịnh,phântíchđầutưdựánđểđầutưcóhiệuquảđốivớicánbộQTDNDc
ơ sởthựctếlàcònnhiềubấtcập
.SựamhiểuphápluậtkinhtếvàcácchínhsáchliênquancủathànhviênQTDNDcơ
sởvàđộingũcánbộquảnlýQTDNDcơ sởtrêncácđịabàncònhạnchế
Trang 251.2.2.4 Tácđ ộ n g t í c h cựcc ủ a h u y đ ộ n g vốnv à c h o v a y t í n dụngt ạ i q u ỹ tíndụ
ngtoàndâncơsởđốivớiviệcpháttriểnkinhtếxãhộitrênđịabàntỉnh
* Mộtlà,khaithácvàlấpđầykhoảngtrốngthịtrườngchovay.CácQTDNDcơs ở đượ
chìnhthànhtừnhucầucủangườidântứclàởnhữngnơicónhucầuthịtrườngvốncònbịbỏngỏ,chưađượckhaitháclấpđầy,nơingườidâncónhữngkhoảntiềnnhỏ,khoảntiềntạmthờinhànrỗiphảicấtgiữtrongnhàhoặcphảiđiđếnngânhàngthươngmạicáchx a , l ã i t i ề n gửikhôngđ
ủ b ù c h i p h í …
N h ữ n g nơingườid â n muốnv a y vốnn h ư n g khóc ó k h ả năngtiếpc ậ n vớic ác Ngânhàngthươngmạiđ ể đ ư ợ c vay,d o cácNgânhàngnàychưahoạtđộngtrênđịabànhoặccóthểhọchưacóuytínđốivớiNgânhàng,chưahộitụđủđiềukiệnvayvốncủaNgânhàng,hoặcchưaphảilàđốitượngphụcvụcủaNgânhàngdoquymôquánhỏ
ChínhtạiđóQTDNDcơsởrađời,ngaytạichỗvàh oạ t độngkhaithácnguồnvốnvàchovayphụcvụnhucầucủachínhngườidân(thànhviên)đểpháttriểnsảnxuấtkinhdoanhvàdịchvụđờisống.Pháthuynộilực,QTDNDc ơ
s ở huyđộngnguồnvốntạichỗlàchủyếuđểchovaycácdựánnhỏcótínhkhảthicủat hành viên,nhằmhỗtrợpháttriểnkinhtếphụcvụtrởlạichođịaphương,nângcaođờisố n g dâncưởnôngthôntrênđịabàn
* Hailà,khuyếnkhíchcạnhtranhtạođộnglựcchosựpháttriển;QTDNDcơsởrađời,h
oạtđộngvớitưcáchlàmộttổchứckinhtếnêncũnglàmộtthànhviênthamgiavàothịtrường,đượcbìnhđẳngnhưcáctổchứckinhtếkhácvàphảicạnhtranhtrênthịtrường,cũngmuốnchiếmlĩnhthịtrường, muốnphụcvụđápứng đượcnhiềuhơnchon h u cầuthànhviênvàngườidântrênđịabàn.VìvậyQTDNDcơsởthamgiatạođộnglựcthúcđẩypháttriển,ngườihưởnglợicuốicùngchínhlàngườidânvớitưcáchthànhviênQTDNDcơsởvàcộngđồngxãhộitrênđịabànđó
* Balà,tạovàcungcấpviệclàmtrựctiếptrênđịabàn.QTDNDcơsởđãtạoramộtkênhd
ẫnvốnnhằmhỗtrợchothànhviênpháttriểnsảnxuấtkinhdoanh,giúpthànhviêncócôngănviệclàm.Thànhviênmởrộngsảnxuấtkinhdoanhtạoranhiềuviệclàmmớichongườidântrênđịabàn.MặtkhácQTDNDcơsở
làmộtdoanhnghiệpnênvớitưc á c h làngườisửdụnglaođộng,nótrựctiếptạoravàcungcấpviệclàmtạiđịaphương.T ổn gquátnhất,QTDNDcơsởđãtrựctiếpvàgiántiếpthôngqua cungcấptíndụngcho
Trang 26* Bốnlà,đẩylùinạnchovaynặnglãitrênđ ịa bàn,đưahoạt độngchovayphichínht
hứcvàoquảnlýtheophápluật.ởđâucóQTDNDcơsởhoạtđộngthìởđónạnchovaynặnglãisẽbịhạnchếtốiđavàlậptứcbịđầylùi
QTDNDcơsởrađờihỗtrợthànhviêntrongviệctiếpcậnvớivốnvaymộtcáchkịpthời,thuậntiện,vớimứclãisuấthợplý.NgoàiraQTDNDcơsởhoạtđộngtheoluật,có cơcấutổchứcchặtchẽ,nêncáchoạtđộngphichínhthứckhôngchịusựkiểmsoát,qu ản lýtrướcđâycủacáckiểu“hội,hụi”đếnnayđượcđưavàoquảnlýtheophápluật,chịusựquảnlýchặtchẽcủaNhànướcvàphápluật,gópphầnnângcaohiệuquảquảnlý,giámsátcủanhànướcđốivớihoạtđộngchovaytrênđịabàn
1.2.2.5 Hạnchếcủaquỹtíndụngtoàndâncơsởđốivớipháttriểnkinhtế
xãhộitrênđịabàntỉnh,chủyếulàkhuvựcnôngnghiệp,nôngthôn
TrongthờigianquahoạtđộngcủaQTDNDcơsởđốivớipháttriểnkinhtếxãhộitrênđịabàntỉnhđãđạtđượcnhữngkếtquảkhảquan,đónggópvàosựnghiệppháttriểnc h u ng củatỉnh.Tuynhiên,hoạtđộngcủaQTDNDcơsởvẫncònnhiềuhạnchếnhưsau:
- Quymônguồnvốncònnhỏ,vốnđiềulệthấp,tỉlệtănghàngnămchậm,tốcđộh u y độngvốnchưađápứngđượcnhucầuhỗtrợvốnchothànhviên,đặcbiệtlàđápứngn h u cầumùavụ.MộtsốQTDNDcơsởtrênđịabàntỉnh,quymôhoạtđộngchưatươngxứngvớitiềmnăng.Nhucầucủanhữngthànhviêncóquymôsảnxuấtlớn,cầnnguồnvốnlớn,thờigiansửdụngvốndàihơn thìQTDNDcơsởchưađápứngđược,làđiềubấtlợichothànhviêntrongviệcpháttriểnsảnxuấtkinhdoanhtrênđịabànnôngnghiệp,n ô n g thôn
- TrìnhđộcánbộQTDNDcơsởchưađápứngđượcyêucầuđặtra,nănglựctàic h í n h cònkhiêmtốn,chấtlượnghoạtđộngcủaQTDNDcơsởchưathựcsựbềnvững
Trang 271.3 KinhnghiệmvàbàIhọcvềhuyđộngvàchovayvốntíndụngtạiQuỹtíndụngnhân dâncơsở
1.3.1 Kinhnghiệmởmộtsốnướcvàđịaphươngvềhuyđộngvàchovayvốnt í n dụngt ạiQuỹtíndụngnhândâncơsở
đâynhấtlàtầnglớpnôngdânvàn g ư ờ i sảnxuấtnhỏvàocảnhđóinghèo,thấtnghiệptrànlan.TrongkhiđócácNgânhàngthươngmạih ầ u nhưch ỉ h o ạ t độngởkhuvựct h à n h t h ị V ì vậyn ạ n c h ovaynặnglãihoànhhoànhởkhắpnơi,nhấtlàkhuvựcnôngthôn
QuanghiêncứucácmôhìnhHợptácxãtíndụngởcácnướcchâuÂunhư:Đức,Pháp,ýnhằmtìmkiếmmộtmôhìnhthíchhợpápdụngvàođiềukiệnthựctiễnởQuebecđểhỗtrợnôngdânvàngườinghèopháttriểnsảnxuất,Quỹtíndụng
đầutiênđượcthànhlậpởthịtrấnLevis,bangQuebec-Canadavớinhữngmụcđích:giúpcácthànhviêncảithiệnđiềukiệnkinhtếvànângcaođờisống;tạođiềukiệnthuậnlợichongườidântrongvùnggửitiếtkiệmvàvayvốnpháttriểnsảnxuất,đềcaotínhhợptác,tươngtrợgiữaquỹt í n dụng(QTĐ)vớicácthànhviênvàgiữacácthànhviênvớinhau.Từnăm1908,Nhàn ư ớ c mớichínhthứcchophépthựchiệnmôhìnhnày.Đếnnăm1920đãcókhoảng160QTDcơsởđượcthànhlậpởnhiềuvùngtrongbangQuebec-
Canada.Trongthờigiann à y cácQTDcơsởđềuhoạtđộngđộclậpvớinhau,chủyếulàhuyđộngvốntrongdâncư vàchovayhỗtrợthànhviênpháttriểnsảnxuất,hạnchếtốiđaviệcchovaynặnglãitạicáckhuvựcnày
Từnăm1918dokhủnghoảngkinhtếởBắcMỹđãtácđộngmạnhđếntoànhệt h ố n gNgânhàngcũngnhưđốivớicácQuỹtíndụngCanada,nhiềuQuỹtíndụnglâmvàotìnhtrạngmấtkhảnăngchitrả,thậmchímấtkhảnăngthanhtoán,đãgâymấtlòngtinđ ố i vớikháchhànggửitiềnvàt h à n h viên.T r ư ớ c t ì n h h ì n h t r ê n cá c Q u ỹ t í n dụngCanadađãtậphợpthànhliênđoàntheotừngvùngnhằmtăngcườngsựhợptáctươngtrợ,h ỗ trợnhauvượtquanhữngkhókhăntàichính.Đếnnăm1932khủnghoảngthịtrường
Trang 28chứngkhoánởMỹđãlàmchonềnkinhtếbắcMỹsuysụp,hoạtđộngcủaQuỹtíndụngvàliênđoànđềubịảnhhưởngvàđedoạnêncácliênđoàntậphợpthànhtổngliênđoànvớiq u y môhoạtđộngl
ớ n T ớ i n h ữ n g năm5 0 c ủ a t h ế kỷ2 0 h ệ t h ố n g Q u ỹ t í n dụngCanad a tiếptụcpháttriểnvàlậpracáccôngtydịchvụtàichínhnhằmhỗtrợhoạtđộngcủatổngliênđoàn.Nhữngnăm60tiếptụcthựchiệnchuẩnđịnhhóahệthốngcơ
chếhoạtđộngcủaQuỹtíndụng,năm1979QTDTrung ươngCanadađượcthànhlập, đếnnăm2000toànhệthốngQuỹtíndụngCanadacókhoảng1.400Quỹtíndụngnhândâncơsở,1 4liênđoàn,QTDTrungương,mộttổngliênđoànvớihệthốngmạnglướihoànchỉnhvàcôngnghệhiệnđại, hệthốngQuỹtíndụngCanadađượcđánhgiálàtậpđoàntàichínhmạnhđứngthứ6ởCanadavàđứngthứ150trongsốcáctậpđoàntàichínhhàngđầutrênt h ế giới(năm2000)
ThựcchấtQTDcơsởcủaCanadathựchiệnhuyđộngvàchovaythànhviêncủaquỹvàlàTổchứckinhtếthuộclĩnhvựctíndụngvớisốlượnglớnnhất(1400QTDcơsở) tronghệthống.DođócũngcóthểcoiQTDcơsở
củaCanadatươngứngnhưtổchứcQTDNDcơsởcủaViệtNam.CácQTDNDcơsởCanadađãrútrabàihọckinhnghiệml à: QTDNDcơsởmuốntồntại,pháttriểnnhằmmụctiêuhuyđộngvốntạichỗvàchovaytíndụngđốivớithànhviênđểpháttriểnsảnxuấtkinhdoanh,dịchvụđờisống,hạnc h ế nạnchovaynặnglãit h ì ngoàinhữngkinhnghiệmtuyênt r u y ề n , quảng cáo,độngviên,cònphảicósựliênkếtchặtchẽ,tươngtrợtronghệthốngvàsựhỗtrợtạođiềukiệncủaNhànước
*KinhnghịêmởCộnghoàliênbangĐức
CộnghoàliênbangĐứclàcáinôicủaphongtràoHợptácxãtíndụng(nayđượcgọilàNgânhàngHợptácxã),năm1854cácHợptácxãtíndụngđầutiênđượcthànhlậpnhằmhuyđộngvốnhỗtrợsảnxuất,kinhdoanh,cảithiệnđờisốngchonhữngngườilaođộng,các Hợptácxãnôngnghiệp,tiểuthủc ô n g nghiệp.Quá trình pháttriểnchođế n năm2002toàncộnghoàliênbangĐứccókhoảng1.700NgânhàngHợptácxãcơsở,mộtNgânhàngHợptácxãkhuvựcvàmộtNgânhàngHợptácxãTrungương.TínhchấthoạtđộngcủaNgânhàngHợptácxãcơsởở
cộnghoàliênbangĐứccũngnhưQTDNDcơsởCanada.Mụctiêulàhuyđộngvốn,chovaytíndụnghỗtrợsảnxuất,kinhdoanh,dịchvụởcáckhuvực.HoạtđộngcủaNgânhàngHợptácxãĐứccũngbaogồm02bộ
Trang 29Vớihơn100nămhìnhthànhvàpháttriển,hệthốngQuỹtíndụngCanadavàhơn150 nămpháttriểnthànhcôngmôhìnhNgânhàngHợptácxãởcộnghoàliênbangĐứcđãrútnhữngbàihọckinhnghiệmquýbáuđólà:
- Balà,việchìnhthànhQTDNDcơsởphảixuấtpháttừchínhnhucầucủathànhviênvàQ
nhữngnơicómôitrườngkinhtếhànghoáphátt r i ể n , vìchínhnơiđómớicónguồnvốnnhànrỗiđểhuyđộngvàcónhucầuvayvốnđểpháttriểnsảnxuấtkinhdoanh
- Bốnlà,đểđảmbảopháttriểnantoànbềnvững,cácQTDNDphảiđượctổchứcvàđiềuh
bìnhđẳng,tựchịutráchnhiệmvềkếtquảhoạtđộng,đồngthờiphảixâydựngđượcmôhìnhtổchứchoànthiệnbaogồm:T ổ chứctrựctiếphoạtđộngkinhdoanhphụcvụthànhviêntứclàhuyđộngvốnvàchovaythànhviên,tổchứcliênkếtpháttriểnhệthống,đượcliênkếtchặtchẽvớinhautrênnguyêntắcđềcaotínhtựchủ,tựchịutráchnhiệm,khôngcạnhtranhlẫnnhaumàpháth u ytinhthầnđoànkếttươngtrợgiữacácbộphậncấuthành.ĐâylàđiềukiệnkhôngthểthiếuđượckhimuốnpháttriểnthànhcôngQTDNDcơsở
- Nămlà,QuỹantoànhệthốngQTDND.ĐâylàgiảiphápquantrọngđểhỗtrợcácQ
TDNDcơsởkhắcphục,vượtquanhữngkhókhănvềtìnhhìnhtàichính,đảmbảosựantoàntronghoạtđộngcủatừngQTDNDcơsởcũngnhưđốivớitoànhệthống
Trang 30- Sáulà,hoạtđộngkiểmtoánmangtínhtưvấndochínhQTDNDtổchứcthựchiện,
làmộttrongnhữngbiênpháphữuhiệunhấtgiúpchocácQTDNDcơsởpháthiệnvàkhắcphụcnhữngtồntạiyếukém,đồngthờigiúpchocáccơquanquảnlýgiámsáth oạt độngcủacácQTDNDcơ sởmộtcáchchặtchẽcóhiệuquả
vàhoạtđộngcókếtquảtốt,đặcbiệtcósựchỉđạo,quảnlýsátsao,hổtrợthiếtthực,hữuhiệucủangânhàngnhànướctỉnh
Trongquátrinhhoạtđộng,cácđịaphươngđãbámsátchủtrươngcủaĐảng,Nhàn ư ớ c ,chỉđạoQTDNDcơsởhoạtđộngđúngchứcnăng,nhiệmvụlà:Huyđộngvốntạichỗvàhỗtrợchovaythànhviêntrênđịabànpháttriểnsảnxuấtkinhdoanh,dịchvụvàđ ời sống.MặcdùcónhữngbướcpháttriểnquantrọngnhưngQTDNDcơsởởcácđịap h ư ơ n g đãbộclộnhữngtồntạivàyếukémnhư:chovayngoàiđịabàn,chovaysaiđốitượng,saimụcđích,chovayvượt15%/vốntự có…
SaukhithựchiệnChỉthị57/CT/
TWcủaBộchínhtrịngày10/10/2000‘’vềcủngcố hoànthiệnvàpháttriểnhệthốngQTDND’’,vàchỉđạocủaNHNNcácQTDNDcơsởở cácđịaphươngđãcóbướcchuyểnbiếncănbảnvềmặtnhậnthức,tậptrungrútkinhnghiệmvàsửachữanhữngyếukém,saiphạm.Sựchuyểnbiếntừquảntrịđiềuhànhđếnh o ạ t đ ộ n g tốth ơ n n ê n n g ư ờ i d â n t i n t ư ở n g gửitiềnvàoQ T D N D c ơ s ở, t h u h ú t đ ư ợ c nhi ều nguồnvốnnhànrỗitrongdâncư,hỗtrợkịpthờichothànhviêntrênđịabànvayvốnpháttriểnsảnxuấtkinhdoanh,dịchvụđờisống.NhờđónhiềuQTDNDcơsởtăng
Trang 31- Bốnl à ,h ệ t h ố n g Q T D N D c ơ s ở ở c á c đ ị a p h ư ơ n g đãp h á t huyvait r ò , t r á c h
nhiệm,tâmhuyếtvớicôngviệc,cóýthứcxâydựngmôhìnhhoạtđộng.Đồngthờitíchcựcđẩymạnhcôngtácđàotạocánbộnhânviênđểsớmđápứngvớinhucầuhoạtđộng
1.3.2.BàihọcvậndụngởViệtNam
ĐốivớiViệtNamlànướcnôngnghiệpcótớigần76%dâncưvàlựclượnglaođ ộ n g sốngở
địabànnôngthônvàhoạtđộngchủyếulàsảnxuấtnôngnghiệp,dovậygiảiquyếtnhữngvấnđềliênquanđếnđịabànnôngthôn,nôngdânkhôngchỉlàvấnđềruộngđấtmàcònphảigiúphọgiảiquyếtnhữngkhókhăntrongsảnxuấtvàđờisống,đấutranhvớinạnchovaynặnglãi.SaukhigiànhchínhquyềnđượcmộtthángHồChủTịchđãkýsắclệnhtổchức“nôngbìnhphốngânquỹ”làquỹchovayvàkêugọicácnhàtưsảngửitiềnđểgiúpChínhphủcóvốnđểchonôngdânvay.Ngày03/02/1946HộChủTịchkýs ắ c lệnhsố14/
SLthànhlập“Nhatíndụngsảnxuất”cótổchứchệthốngtớicáctỉnhlàmn h i ệ m vụchonôngdânvayvốnđểtănggiasảnxuất.Nguồnvốnchonôngdânvaychủy ếu dựavàotiềncủaChínhphủcùngvớivốncủanhatíndụng.Nhànướcđãchúýxâydựngvàpháttriểncáchìnhthứctíndụngnhândânđểhỗtrợhoạtđộngcủanhatíndụng,p h át h u y t r u y ề n t h ố n g đoànkếtt ư ơ n g t r ợ t r o n g n h
â n d â n, t r o n g t h ờ i giann à y đ ã xâ y d ự n g gần900tổchứcvaymượn,tiềnthâncủaHợptácxãtíndụngsaunày,gồmhàngchụ cvạnnôngdânnghèothamgia
Trang 32Đếncuốinăm1960cácđịaphươngmiềnBắcđãcơbảnhoànthànhviệcxâydựngH ợp tácxãtíndụngởnôngthôn.Với 5.249H ợ p tácxã,2082ngànxã viênthamgiac h i ế m 71%hộnôngdânởĐồngbằngTrungduvà61%hộmiềnnúi.ViệcxâydựngHợptácxãtíndụng,Quỹtíndụngđãhìnhthànhquanhệvaymượnmới,mởrộngkhắptrongn ôn gthôn,làcôngcụđấutranhnạnchovaynặnglãivàhỗtrợphongtràoHợptáchoán ô ng nghiệp.MạnglướiHợptácxãtíndụng,Quỹtíndụngđượccoinhư“cánhtayđắclực”củaNgânhàngtrongkhuvựckinhtếnôngthôn[25,tr.
3].Ngày28/05/1966Banbít h ư TWvề“củngcốHợptácxãtíndụngđ ể tăngcườngcôngtáctíndụngvàquảnlýtiềntệởnôngthôn”.Ngày15/02/1972HộiđồngChínhphủ(naylàThủtướngChínhphủ)đãbanhànhN
TrungươngĐảngđãbanhànhchỉthị131/CT-CPvề“Tăngcườngq u ả n l ý t í n dụngtiềnt ệ ở nôngthônvàc h ấ n c h ỉ n h c á c H ợ p t á c x ã t í ndụng”.Đếncuốinhữngnăm1980,đầunhữngnăm1990thịtrườnghànghoá,thịtrườngtiềntệ,thịtrườngvốnhoạtđộngsôiđộng,ngàycàngpháttriển.CácHợptácxãtíndụng,Q u ỹ tíndụngmởrộngkinhdoanh,nhưngbấtcậpvớinănglựcquảntrị,điềuhành,mặtkháctrongquátrìnhchuyểnđổicơchế, tiếp cậnvớicơchế thịtrường,ngườigửitiềncũngnhưngườiđivaykhôngnắmbắtnhanhnhạyvòngxoaythịtrường,làmănthualỗđã dẫnđếnmộtsốlớnHợptácxã,Quỹtíndụngmấtkhảnăngthanhtoán,phásản.HoạtđộngcủaHợptácxãtíndụng,Quỹtíndụngkiểucũk
ghịquyếtsố98-hôngphùhợpvớicơ chếthịtrường.NhìnlạichặngđườnglịchsửgầnnửathếkỷxâydựngvàpháttriểnHợptácxãtínd ụ n g ởnướcta,ngànhNgânhàngtựhàovềs ự đónggópcủamìnhđốivớisựtrưởngt h à n h củamôhìnhtíndụngnày.Tuynhiên,phongtràoxâydựngvàpháttriểncácHợpt á c xãtíndụngởViệtNamvớinhiềuthăngtrầm,cólúclên,lúcxuống,thậmchícóthờigianngừnghoạtđộng,đổvỡnặngnề,songcácHợptácxãđãđóngvaitròtrunggiantàic h í n h , cungứngdịchvụNgânhàngchonôngdânởmọimiềnđấtnước,kểcảvùngsâu,vùngxa.HoạtđộngcáctổchứcnàychiếmtỷtrọngtuynhỏtrênthịtrườngdịchvụNgânhàngnhưngđãcótácdụngthúcđẩytăngtrưởngkinhtếquốcdân,tạocôngănviệclàmch ongườilaođộng,đặcbiệtkhuvựcnôngnghiệp,nôngthôn.TừnhữngbàihọckinhnghiệmquýbáuquamộtchặngđườngxâydựngvàpháttriểnHợptácxãtíndụngvàhọctậpkinhnghiệmcủacácnướcnhư:Đức,Canada,ngày27/07/1993
ThủtướngChínhphủđ ã kýquyếtđịnhsố390/TTgtriểnkhaiđềánthíđiểmthànhlậpQTDND
Trang 33TừkếtquảthíđiểmthànhlậpQTDNDđợtmột,trưởngbanchỉđạoTrungương-ThốngđốcNgânhàngNhànướcđãbáocáolênChínhphủvàngày22/08/1994,PhóThủt ư ớng PhanVănKhảihọpvớibanchỉđạocủaTrungươngđãkếtluận:
ViệcthànhlậpQTDNDởnôngthônlàmộtyêucầuthựctếvàbứcbách.MôhìnhtổchứcQTDNDquathựctiễnthíđiểmở148cơsởtrongmộtthờigianngắnđãthuhút
đượckếtquảbướcđầuchứngtỏlàmộthướngđúng,đáp ứngđượcyêucầukhaitháctiềmnăngvềvốnphụcvụtạichỗchopháttriểnnôngnghiệpvànôngthôn.Trêncơsởkinhnghiệmbướcđầucầncủngcốvàpháttriểnthêm[25,tr.18-19]
Đếnnaycảnướcđãcóhơn1000QTDNDcơsởhoạtđộngtại53/61tỉnhThànhphố.C á c Q T D N D c ơ s ở khôngn h ữ n g p h á t t r i ể n vềmặts ố l ư ợ n g màngàymộttăngt r ư ở n
g vềq u y môh o ạ t động,q u a t ừ n g nămnguồnv ố n đ ư ợ c tănglên,vớic h ứ c năngn h i ệ m vụcủaQTDNDcơsởlàhuyđộngvốnvàchovaythànhviênpháttriểnsảnxuấtkinhdoanh,dịchvụđờisống,chủyếulàkhuvựcnôngnghiệp,nôngthôn.Qua15nămt h í điểmvàđivàohoạtđộngcóthểkhẳngđịnhchủtrươngcủaĐảngvàNhànướcvậnd ụ n gmôhìnhQTDNDvàothựctiễnViệtNamlàmộthướngđúng,đápứngđượcyêucầukhaitháctiềmnăngvềvốnphụcvụtạichỗchopháttriểnnôngnghiệp,nôngthôn,p h ù hợpvớinguyệnvọngcủađôngđảoquầnchúngnhândân,đãgópphầnthúcđẩypháttri ểnkinhtếxãhộitrênđịabànnôngthôn,tạothêmcôngănviệclàmchonôngdân,gópphầnthúcđẩyviệcmởrộngkhôiphụclàngnghềvàchuyểndịchcơcấukinhtếtrênđịab àn Thôngquaviệchuyđộngvốnnhànrỗitrongdâncưđểchovaytrựctiếpcácthànhviênđãhạnchếtìnhtrạngchovaynặnglãiởnôngthôn.SựrađờiQTDNDđãtạođiềukiệnthuậnlợichocácthànhviêngửivốn,vayvốnkhicầnthiếtvàcóđiềukiệntươngtrợgiúpđỡ
đờisống,gópphầnxoáđ ó i giảmnghèotrênđịabàn,gópphầnhìnhthànhquanhệsảnxuấtmớiởnôngthôn,khôip h ụ c lòngtincủanhândânvềloạihìnhtíndụnghợptác,tạođượcsựđồngtìnhcủacấpuỷ,chínhquyềnđốivớimôhìnhQTDND
Quakinhnghiệmquốctếvàmộtsốđịaphươngởnướcta,nhữngbàihọccóthểvậndụngđốivớihoạtđộngcủacácQTDNDcơ sởở ViệtNam
Trang 34- Thứnhất,côngtáctuyêntruyềnvềchủtrương,chínhsách,mụcđích,yêucầu,n ộ i d
unghoạtđộngQTDNDcơsởphảiđitrướcmộtbướcvàphảiduytrìthườngxuyên,l i ê n tục.Nộidungtuyêntruyềnphảisâusát,thiếtthực,dễhiểu,phùhợpvớitrìnhđộdânt r í Hìnhthứctuyêntruyềnvừađơngiản,vừaphảisâurộngphongphúvàđadạng
h ị u tráchnhiệmvềkếtquảtàichínhcủamình
sởphảiđủđiềukiệnquyđịnhnhư:Môitrườnghoạtđộngtiềntệ,tíndụng,ngânhàngvàyêucầunguyệnvọngcủanhândân,sựnhấttrícủacấpuỷ,chínhquyềnđịaphương
Khôngxâydựngtheokiểuphongtrào
- Thứnăm,phảichọnđộingũcánbộlàmviệctạiQTDNDcơ
sởcóphẩmchấtđạođứctốt,cókinhnghiệm,cóchuyênmônnghiệpvụgiỏivàamhiểusâurộngtrênđịabàn
- Thứsáu,Ngânhàngnhànướcthựcsựgiữvaitròchỉđạo,quảnlý,giúpđỡtạođiềukiệ
nthuậnlợichocácQTDNDcơsởrađờivàhướngdẫnkiểmtra,kiểmsoátgiúpQ T D N D cơsởhoạtđộngđúngquytrình,quychế,chínhsáchvàphápluật
- Thứbảy,HệthốngQTDNDhoạtđộngantoàn,hiệuquảvàpháttriển,cầncósựq u an tâ
m,hỗtrợ,khuyếnkhíchcủaNhànước,cácbanngànhliênquanvàcáctổchứcđo àn thểvềnhiềumặt,nhấtlàchínhsáchưuđãithuế,chínhsáchcánbộ
cầncóhànhlangpháplýđầyđủ,đ ồn gbộ,nhấtquán,thiếtthựcvàphảikhôngngừngđượcbổsunghoànthiệncơsởđó
Trang 35Chương2 ThựctrạnghuyđộngvốnvàchovaytíndụngtạiQ uỹtíndụngnhândâncơsởtrênđịabànTỉnhThanh
Hoá
2.1 Quátrìnhhìnhthành,pháttriểnvàthựctrạngcácquỹtíndụngnhândânc ơ sởtrê nđịabàntỉnhThanhHoá
2.1.1 Đặcđiểmtựnhiên,kinhtế,xãhộicủaThanhHoávàquátrìnhhìnhthànhc ácQuỹtíndụngnhândântrênđịabàn
2.1.1.1 Kháiquáttựnhiên,kinhtếxãhộiTỉnhThanhHoá
ThanhH o á l à mộtt ỉ n h t h u ộ c k h u vựcmiềnt r u n g c ó d i ệ n t í c h t ự n h i ê n hơn11.000km2,làtỉnhcómiềnnúi,vùngcao,biêngiới,vùngđồngbằngvàvùngbiển.Dâns ố toàntỉnhtrên3.7triệungườixếpthứ2vềdânsốtrongcảnước,gồm27huyệnthịvớitổngsố627xã,phường.Hiệnnaycó42QTDNDcơsởhoạtđộngở65xãphườngchiếm10,3.%/
tổngsốxãphườngtrongtỉnh
Đặcđiểmđịahìnhcủatỉnhkháphongphúvàđadạng,cóbờbiểndài102km,cónhi ều bếncảngrấtthuậntiệnchoviệcpháttriểnnôngnghiệp,ngưnghiệptoàndiện,dễdàng chuyểndịchcơcấutrongnộibộtừngngành
Thanhhoálàmộttỉnhcóvịtríđịachínhtrị,địakinhtếquantrọng,cónhiềutiềmnăng.Nhữngthànhtíchđãđạtđược,nhữngkinhnghiệmlãnhđạo,chỉđạocủahơn20n ă m đốimới,nhữngcôngtrìnhhạtầng,nhữngkhucôngnghiệplớnđãvàđangđượcđưavàosửdụngsẽpháthuytácdụng.Đặcbiệttronggiaiđoạnhộinhập,ThanhHoáđãcónhiềuđổimớiquantrọngtrongtiếntrìnhpháttriển,
nhiềucôngtrìnhlớntầmcỡquốcgiađãvàđangđượcđầutưvàonhiềulĩnhvựcnhư:côngtrìnhthuỷđiệnCửaĐạt,nhàmáylọchoádầuNghiSơn,nhàmáysảnxuấtgangthépNghiSơn
Trongl ĩ n h vựct à i c h í n h ngânhàngq u a c á c n ă m đãđ ư ợ c đ ầ u t ư vàp h á t t r i ể n mạnhmẽ;nhiềungânhàng,côngtytàichínhđãrađờivàpháttriểnnhanhchóngtrênđịab à n
Trongnhiềunămquatìnhhìnhchínhtrị-xãhộitrênđịabàntỉnhổnđịnh,đólàđiềukiệnđểpháthuynộilực,tranhthủngoạilực,tạorabướcpháttriểnmớivớitốcđộ
Trang 36cao,bềnvững.Kinhtếtăngtrưởngkhá,nguồnlựclaođộngdồidào,ngànhnghềphátt r i ể
n đadạngphongphú,
Tuynhiênnhữngyêucầuphảigiảiquyếtcủamộttỉnhđấtrộng,ngườiđông,điểmx u ấ t phátcủakinhtếcònthấp,
tíchluỹít,trìnhđộ,kinhnghiệmquảnlýtrướcyêucầuhộinhậpcònnhiềubấtcập.Nhữngmặttráicủacơchếthịtrường,sựphânhoágiàunghèo,sựônhiễmmôitrường,tệthamnhũng,quanliêu,sựgiatăngcáctệnạnxãhội,thiêntai,d ị c h bệnh Vànhữngdiễnbiếnphứctạpcủatìnhhìnhthếgiới,khuvựcđanglànhữngt h á ch thứct o l ớ n Đ ặ c b i ệ t n ô n g nghiệpvẫnc h i ế m tỷt r ọ n g lớn,đ ô t h ị h o á p h á t t r i ể n chậm,t h ấ t nghiệpvẫnc ò n , côngnghiệpphátt r i ể n c ò n chậm;K h
u vựcnôngnghiệp,n ô n g thônvàlựclượnglaođộngở
địabànlàtiềmnănglớnchưađượckhaithácmộtcáchh i ệ u quả.ĐiềuđódòihỏiphảIcóhìnhthứctổchứckhaithác, hổtrợmớitrênđịabàn
ĐốivớiViệtNam,lànướcnôngnghiệp,dâncưsốngởđịabànnôngthônvàhoạtđ ộ n g chủyếulàsảnxuấtnôngnghiệp,dovậyphảigiảiquyếtnhiềuvấnđềliênquanđếnn ô n g dân,nôngnghiệp,nôngthôn
ThanhHoá,mộttỉnhnôngnghiệpcònchiếmtỷtrọnglớntrongcấuthànhgiátrịtổngsảnphẩmtrênđịabàn,mộttỉnhđôngdânsốngchủyếuởnôngthônđânsốtrên70%nênkhôngphảilàmộtngoạilệ.SựrađờiQTDNDtrênđịabànlàcầnthiếtvàcũngphảigiảiquyếtnhiềuvấnđềliênquan
Ngày27/07/1993Thủtướngchínhphủđãraquyếtđịnhsố390/
TTgvềviệc”thíđ i ể m thànhlậphệthốngQTDND”,ngày12tháng10năm1994BanBíthưTWĐảngrathôngbáosố93/TB-TWvềviệcthíđiểmvàmởrộngthíđiểmthànhlậpQTDND[2]
Trang 37ThựchiệnchủtrươngcủaĐảng,Nhànước,ngày5/04/1995banThườngvụTỉnhu ỷ ThanhHoárac h ỉ thịsố 27/CT-
TV;ngày2 7 / 0 4 / 1 9 9 5 U ỷ bann h â n d â n tỉnhT h a n h
Hoáraquyếtđịnhsố918/UB-THvềviệctriểnkhaithíđiểmvàthànhlậpbanchỉđạocủaTỉnhvề”ThíđiểmthànhlậpQ T D N D
t r ê n địabànTỉnhT h a n h H o á ” Banchỉđ ạ o BCĐngày26/01/1995chấpthuậnchoThanhHoáđ ược triểnkhaiđềánthíđiểmthànhlậpQTDNDtheokếhoạchmởrộngnăm1995[3],[42]
thíđiểmTWđãrathôngbáosố40/TB-BanchỉđạothíđiểmthànhlậpQTDNDtrênđịabàntỉnhThanhHoáđãtiếnhànhtriểnkhairộngr ã i đ ế n c á c ngành,c á c đ ị a p h ư ơ n g t r o n g t ỉ n h vàc h ọ n l ọ c mộts ố địap h ư ơ n g cóđủđiềukiệnđểthíđiểmthànhlậpQTDNDcơ sở.Điềukiệncụthểnhưsau;
- Thứtư,lãnhđạođịaphươngtạomọiđiềukiệnvềnguồnnhânsự,côngtáctuyêntruyền,vềcơs
ởvậtchấtbanđầu,chothuêđấtđểxâydựngtrụsởlàmviệc….đảmbảođủđiềukiệnđểQTDNDcơsởrađờivàhoạtđộngantoàn
Kếtquảnghiêncứuvàkhảosátthựctếchothấynhiềucơsởxãphườngtrongtỉnhc ó đủđiềukiệnđểthànhlậpQTDNDcơsở.Đếncuốinăm1995có11QTDNDcơ sởđượcthànhlậpvàđượcNHNNcấpgiấyphéphoạtđộngở11xãphường,thịtrấnthuộc8/27huyệnthịtrongTỉnhvàtiếptụcđượcmởrộng,đếnnaynăm2008đãcó42QTDNDcơ sởhoạtđộngtại65xã,thịtrấntrên địabàntỉnh, đảmbảoantoànvàhiệuquả
Hoá
2.1.2 ThựctrạngcácquỹtíndụngnhândâncơsởtrênđịabànTỉnhThanh
2.1.2.1 Thựctrạnghệthốngtổchứcquỹtíndụngnhândâncơsởtrênđịabàn
* SốlượngQTDNDcơsở:
Trang 38TrênđịabàntỉnhThanhHoáhiệnnaycó42QTDNDcơsởđượcNHNNThanhHoácấpphépvàđanghoạtđộngtạicácđịaphươngtrongtỉnhnhưsau:
Trang 39- Mộtlà,khuvựcmiềnnúigồmcó3QTDNDcơsởđólàQTDLongVânthuộch u y ện Bá
Thước,đ ịa bànhoạtđộngtạithịtrấnLongVâncủahuyệnvàbaxãlâncậnmiềnnúi.Ngànhnghềchủyếucủabaxãlàtrồngvàkhaitháclâmnghiệp,ởđịabànthị
Trang 40trấnngànhnghềchủyếulàdịchvụvàpháttriểnngànhnghềnhư:Chếbiếnlâmsản,khait h á c mỏt à i
n g u y ê n , d ị c h v ụ … Đ ặ c điểmcủaQ T D N D cơ s ở LongVânl à ở miềnn ú i n hư ng hoạtđôngởkhuvựcthịtrấn,vềđiềukiệnkinhtếpháttriển,trìnhđộdântrícaohơn,nêntốcđộpháttriểnnhanhhơnsovớicácQTDNDcơ sởmiềnnúikhác
CònlạihaiQuỹtíndụngcơsởBìnhMinhhuyệnNhưXuânvàQTDXuânChâuhuyệnT
trêncáchthànhphốThanhHoátrungbìnhkhoảng75-80kmvềphíatây.Ngànhnghềchủyếulàlâmnghiệp,chănnuôit r ồ n g trọt,tỷlệdịchvụrấtít,kinhtếtrênđịabànpháttriểnchậm,trìnhđộdântríthấphơnso vớimặtbằngchung…
nênh o ạ t độngcủah a i Q T D N D cơs ở nàycó b ư ớ c pháttriểnchậmhơnsovớicácQTDND
cơ sởtrênđịabàntỉnh
- Hailà,khuvựcmiềnbiểnbaogồm3QTDNDcơsở;QTDHảiBìnhhuyệnTĩnhGia;QTD
QuảngĐạihuyệnQuảngXương;QTDNgưLộchuyệnHậuLộc.Đâylàbaqu ỹhoạtđộngởkhuvựcđánhbắtvàchếbiếnhảisản.Đặcđiểmởkhuvựcmiềnbiểntậpt ru ngđôngdâncư,mậtđộdânsốđông,đặcbiệtxãNgưLộchuyệnHậuLộctổngsố17nghìndântrêndiệntíchlà0,5km2,trìnhđộđântrítrungbìnhsovớicácvùngdâncưkhác.Ngànhnghềchủyếulàđánhbắtvàchếbiếnhảisản,đâylàkhuvựcgiầutiềmnăngkinhtế,đemlạilợinhuậncaonhưngcũngcónhiềurủiro.Nhìnchungvềkinhtếxãhộiởkhuvựcnàytrongnhiềunămquarấtổnđịnhvàpháttriển,hoạtđộngcácQTDNDcơsởan toàn, pháttriểnởmứckhásovớicácQTDNDcơ sởtrênđịabàntỉnh
- Balà,khuvựcmiềntrungduvàđồngbằnggồmcó36QTDNDcơsởcònlại(Biểu 2.
1)đượcphânbổhoạtđộngở12huyệntrongtỉnh.TrongsốQTDNDcơsởcònlạithìcó4QTDNDcơsởhoạtđộngởkhuvựcđôthịthuộcthịtrấncủa4huyệnđólàHuyệnHàTrung;HoằngHoá;TriệuSơn;vàhuyệnNgaSơn.Đặcđiểmởkhuvựcđôthịh u y ệ n , lànơitậptrungcáccơquanđầunãochínhtrị,kinhtếcủahuyện,cótrìnhđộdânt r í caohơn,lànơitrungtâmgiaolưukinhtếxãhộiởkhuvựchuyện,nhucầusửdụngvốn,gửivốnnhiềuhơn…
nênhoạtđộngQTDNDcơsởcónhữngthuậnlợihơn,nhưngc ũ n g cónhiềukhókhănnhấtđịnh.Đólà,cùngtrênđịabàncónhiềungânhàngvàcáctổchứctíndụnghoạtđộng,mứcđộcạnhtranhgaygắthơnmàtrìnhđộcánbộcủaQTDNDcơsởcònnhiềuhạnchế.NhưngnhìnchungcácQTDNDcơsởhoạtđộngởkhuvựcđôt hị pháttriểnantoànvàcótốcđộnhanhhơnsovớimặtbằngchung