trường thcs lạc tánh giáo án sử 7 – năm học 2008 2009 tuần 1 24 8 → 30 8 2009 ngày soạn 20 8 2009 tiết 1 – bài 1 sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở châu âu thời sơ – trung kì t

GV : Dùng bản đồ giới thiệu sơ lược về quá trình hình thành nhà nước phong kiến Trung Quốc bên lưu vực sông Hoàng Hà, với những thành tựu văn minh rực rỡ thời cổ đại phong kiến Trung [r]

Trang 1

Tuần 1 : 24/ 8 → 30/ 8/ 2009 Ngày soạn : 20/ 8/ 2009

Tiết 1 – Bài 1 : SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN

Ở CHÂU ÂU ( Thời sơ – trung kì trung đại )

I Mục tiêu :

- Quá trình hình thành xã hội phongkiến châu Âu Hiểu khái niệm '' Lãnh địa phong kiến'' ,đặc trưng của lãnh địa phong kiến Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại

- Thấy được sự phát triển hơp quy luật của xã hội loài người chuyển từ xã hội chiếm hữu nô

lệ sang xã hội phong kiến

- Biết xác định vị trí các quốc gia phong kiến châu Âu trên bản đồ Biết vận dụng phươngpháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiến hữu nô lệ sang xã hộiphong kiến

II Chuẩn bị của GV và HS :

III Tiết trình dạy học:

1 Dạy bài mới

a/ Giới thiệu bài mới: Lịch sử xã hội loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn.

Từ lịch sử lớp 6 chúng ta sẽ học nốt tiếp một thời kì mới: Thời trung đại Trong bài học đầutiên chúng ta sẽ tìm hiểu'' Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở châu Âu.''

GV giảng: Từ thiên niên kỉ thứ I TCN các quốc gia

Hi Lạp, Rô-ma cổ đại phát triển và tồn tại đến thế kỉ

thứ V Từ phương Bắc người Giéc-man tràn xuống

tiêu diệt các quốc gia này Lập nên nhiều vương quốc

mới ( Kể tên )

CH : Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rô-ma ,

người Giéc-man đã làm gì?

HS: Chia ruộng đất , phong tước vị cho nhau

CH : Những việc làm ấy làm cho xã hội phươngTây

biến đổi như thế nào?

CH :Những người như thế nào được gọi là lãnh chúa

phong kiến?

HS: Những người vừa có ruộng đất vừa có tước vị

CH :Nông nô do tầng lớp nào hình thành?

1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu :

* Hoàn cảnh lịch sử

Cuối thế kỉ thứ V, người Giéc-man tiêudiệt các quốc gia cổ đại Lập nên nhiềuvương quốc mới

* Biến đổi trong xã hội:

- Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụpđổ

- Các tầng lớp mới xuất hiện :+ Tướng lĩnh quý tộc được chia nhiềuruộng đất, phong chức tước  Các lãnhchúa phong kiến

+ Nô lệ và nông dân hình thành tầng lớp

Trang 2

HS: Nô lệ và nông dân

CH :Quan hệ giữa lãnh chúa và nông nô như thế nào?

Hoạt động 2

GV yêu cầu HS đọc SGK phần 2

CH :Em hiểu như thế nào là ''lãnh địa phong kiến''?

HS: Lãnh địa phong kiến là vùng đất do quý tộc

phong kiến chiếm được

GV yêu cầu HS quan sát H.1/ SGK/ Tr.4

CH : Hãy miêu tả và nêu nhận xét về lãnh địa phong

kiến ?

HS dựa vào SGK trả lời

CH : Em hiểu như thế nào là “lãnh chúa phong kiến”?

HS : Lãnh chúa là những người đứng đầu lãnh địa

CH : Nông nô là những người như thế nào trong lãnh

địa ?

HS: : Nông nô là người phụ thuộc lãnh chúa Phải

nạp tô thuế cho lãnh chúa

CH : Trình bày đời sống sinh hoạt trong lãnh địa?

CH : Nêu đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa?

HS : Tự sản xuất và tiêu dùng, không trao đổi với bên

ngoài  tự cấp, tự túc

Gv tổ chức cho HS thảo luận theo bàn (3 phút)

CH : Phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại và xã

hội phong kiến ?

HS : - Xã hội cổ đại gồn có chủ nô và nô lệ Nô lệ chỉ

là “công cụ biết nói”

- Xã hội phong kiến gồm lãnh chúa và nông nô Nông

nô phải nộp tô thuế cho lãnh chúa

GV yêu cầu HS đọc phần 3 SGK

 GV khái quát : Lãnh địa là đơn vị chính trị và kinh tế

cơ bản trong thời kì phong kiến phân quyền ở châu

Âu Hàng hóa đều do nông nô làm ra Nền kinh tế

chính trong lãnh địa là tự cung tự cấp, chưa có sự trao

đổi, buôn bán với bên ngoài

CH : Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào?

HS : Do hàng hoá nhiều  cần trao đổi buôn bán  lập

xưởng sản xuất  mở rộng thành các thị trấn  thành thị

trung đại ra đời

CH : Cư dân trong thành thị gồm những ai? Họ làm

những nghề gì?

HS: Cư dân chủ yếu là Thợ thủ công và thương nhân

nông nô

Nông nô phụ thuộc vào lãnh chúa

 Xã hội phong kiến ở châu Âu hình thành

2 Lãnh địa phong kiến

* Tổ chức : Là vùng đất rộng lớn do lãnhchúa làm chủ, trong đó có lâu đài vàthành quách

* Đời sống trong lãnh địa:

- Lãnh chúa sống xa hoa đầy đủ

- Nông nô đói nghèo, khổ cực và phảisống phụ thuộc

* Đặc điểm kinh tế: tự cấp, tự túc khôngtrao đổi với bên ngoài

3 Sự xuất hiện của các thành thị trung đại.

* Nguyên nhân:

Cuối thế kỉ XI, sản xuất phát triển hànghoá thừa được đưa đi bán  thị trấn ra đời thành thị trung đại xuất hiện

* Tổ chức:

- Cư dân : tầng lớp thị dân (thợ thủ công+ thương nhân)

Trang 3

Học cùng nhau sản xuất và buôn bán hàng hoá.

CH :Thành thị ra đời có ý nghĩa gì?

HS: Thúc đẩy sản xuất và buôn bán phát triển tác

động đến sự phát triển của xã hội phong kiến

- Bộ mặt thành thị: bao gồm phố xá, nhàcửa…

* Vai trò: Thúc đẩy xã hội phong kiếnphát triển

2 Củng cố:

CH : - Xã hội phong kiến ở châu Âu được hình thành như thế nào?

- Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại?

- Kinh tế thành thị có gì mới?

- Vai trò của thành thị trung đaị?

3 Dặn dò:

- Học bài cũ Trả lời các CH cuối bài Tr.5/ SGK

- Chuẩn bị bài sau'' Sự suy vong của XHPK và sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu'' :

+ Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội châu Âu?

+ Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào?

Ngày soạn : 20/ 8/ 2009

Trang 4

Tiết 2 – Bài 2 : SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH THÀNH

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU

I Mục tiêu

- Nguyên nhân và hậu quả của cuộc phát kiến địa lí, một trong những nhân tố quan trọng,

tạo điều kiện để cho sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa

Quá trình hình thành sản xuất Tư bản chủ nghĩa trong lòng XHPK châu Âu

- Thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ XHPK lên XH - TBCN ở

châu Âu Mở rộng thị trường giao lưu buôn bán ở các nướclà thứ yếu

- Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ Biết khai thác tranh ảnh lịch sử

1 GV : Bản đồ thế giới

2 HS : - SGK + đồ dùng học tập

- Bảng phụ + bút lông

III Tiến trình dạy học

a Giới thiệu bài mới

b Bài mới

Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ : Xã hội phong kiến châu Âu được hình

thành như thế nào ?

GV tồ chức cho HS thảo luận nhóm (3 phút) theo nội

dung sau :

N 1 : Vì sao lại có các cuộc phát kiến địa lí?

N 2 :Các cuộc phát kiến địa lí thực hiện nhờ những điều

kiện nào?

N 3 : Kể tên các cuộc phát kiến địa lí lớn, nêu sơ lược các

cuộc phát kiến địa lí đó trên bản đồ Thế giới ?

N 4 : Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí?

N 5 :Các cuộc phát kiến địa lí có ý nghĩa như thế nào?

Các nhóm tiến hành thào luận, trình bày kết quả trước lớp

và nhận xét, bổ sung

GV nhận xét, bổ sung và chuẩn xác kiến thức.

GV giảng : Các cuộc phát kiến địa lí đã giúp cho việc

giao lưu kinh tế và văn hoá được đẩy mạnh Quá trình tích

luỹ tư bản cũng dần dần hình thành Đó là quá trình tạo ra

1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lí

* Nguyên nhân: Sản xuất phát triển nảysinh nhu cầu về thị trường, nhiên liệu…

* Điều kiện : Khoa học – kĩ thuật tiến bộ

* Các cuộc phát kiến tiêu biểu : + 1487: Đi-a-xơ Vòng qua cực Namchâu Phi

+ 1498 Va-xcô đơ Ga-ma đến Ấn Độ+ 1492 Cô-lôm-bô tìm ra châu Mĩ.+ 1519- 1522 Ma-gien-lan Vòng quanhTrái Đất

* Kết quả:

+Tìm ra những con đường mới + Đem lại những món lợi khổng lồ chogiai cấp tư sản châu Âu

+ Đặt cơ sở cho việc mở rộng thị trườngcủa các nước châu Âu

Trang 5

vốn ban đầu và những người làm thuê.

CH : Quý tộc và thương nhân châu Âu đã tích luỹ vốn và

giải quyết nhân công bằng cách nào?

HS: +Cướp bóc của cải, tài nguyên từ thuộc địa

+ Buôn bán nô lệ da đen

+Đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa  không có viêc làm 

làm thuê

CH : Với nguồn vốn và nhân công có được quý tộc và

thương nhân châu Âu đã làm gì?

HS: -Lập xưởng sản xuất quy mô lớn.

-Lập các công ty thương mại

-Lập các đồn điền rộng lớn

CH : Những việc làm đó tác động gì đối với kinh tế ?

HS : Hình thức kinh doanh TB ra đời – công trường thủ

công – dây là cơ sở sản xuất được xây dựng dựa trên việc

phân công lao động và kĩ thuật làm bằng tay, chuẩn bị

chuyển sang giai đoạn sản xuất bằng máy móc Ở nông

thôn, sản xuất nhỏ của nông dân được thay thế bằng đồn

điền hay các trang tại sản xuất với quy mô lớn Các công

ty thương mại nổi tiếng thời đó như công ty Đông Ấn,

Tây Ấn…

CH : Những việc làm đó tác động gì đối với xã hội ?

Giai cấp tư sản và vô sản hình thành từ những tầng

lớp nào trong XHPK châu Âu ?

CH : Về chính trị, xã hội châu Âu tồn tại những mâu

thuẫn nào ?

GV kết luận : Quan hệ sản xuất TBCH hình thành ngay

trong lòng xã hội phong kiến

tích luỹ tư bản nguyên thuỷ hình thành :Tạo vốn và người làm thuê

* Hậu quả :

- Về kinh tế : hình thức kinh doanh theolối tư bản chủ nghĩa ra đời ( các côngtrường thủ công, các công ty thươngmai…)

- Về xã hội: các giai cấp mới hình thành:

Tư sản và vô sản

- Về chính trị:

+ Giai cấp tư sản mâu thuẩn với quý tộcphong kiến  đấu tranh chống phong kiến+ Tư sản bóc lột kiệt quệ vô sản

 Quan hệ sản xuất tư bản hình thành

2 Củng cố:

* CH : Kể tên và trình bày trên bản đồ thế giới các cuộc phát kiến địa lí

- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở châu Âu được hình thành như thế nào?

* Chọn câu trả lời đúng nhất : Tác động của các cuộc phát kiến địa lí tới xã hội châu Âu đã

làm

A Tìm ra vùng đất mới, con đường mới, tộc người mới, mang lại nguồn lợi khổng lồ cho

giai cấp tư sản

B Làm cho nền kinh tế các vùng đất mới phát triển

C Bước đầu tạo cho ngành hàng hải phát triển

3 Dặn dò:

- Học thuộc bài cũ

- Chuẩn bị trước bài "Cuộc đấu tranh của g/c TS chống PK thời hậu kì trung đại ở châu Âu”

+ Nguyên nhân dẫn đến phong trào văn hóa Phục hưng Nội dung, tư tưởng của phong trào

văn hóa Phục hưng là gì ?

+ Phong trào cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp như thế nào đến xã hội châu Âu thời

bấy giờ ?

Trang 6

Tuần 1 : 24/ 8 → 30/ 8/ 2009 Ngày soạn : 20/ 8/ 2009

Tiết 1 – Bài 1 : SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN

Ở CHÂU ÂU ( Thời sơ – trung kì trung đại )

I Mục tiêu :

- Quá trình hình thành xã hội phongkiến châu Âu Hiểu khái niệm '' Lãnh địa phongkiến'' , đặc trưng của lãnh địa phong kiến Nguyên nhân xuất hiện thành thị trungđại

- Thấy được sự phát triển hơp quy luật của xã hội loài người chuyển từ xã hộichiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến

- Biết xác định vị trí các quốc gia phong kiến châu Âu trên bản đồ Biết vận dụngphương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiến hữu nô

lệ sang xã hội phong kiến

III Tiết trình dạy học:

a/ Giới thiệu bài mới: Lịch sử xã hội loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai

đoạn Từ lịch sử lớp 6 chúng ta sẽ học nốt tiếp một thời kì mới: Thời trung đại.Trong bài học đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu'' Sự hình thành và phát triển của xã hộiphong kiến ở châu Âu.''

GV giảng: Từ thiên niên kỉ thứ I TCN các quốc

gia Hi Lạp, Rô-ma cổ đại phát triển và tồn tại

đến thế kỉ thứ V Từ phương Bắc người

Giéc-man tràn xuống tiêu diệt các quốc gia này Lập

nên nhiều vương quốc mới ( Kể tên )

CH : Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rô-ma ,

người Giéc-man đã làm gì?

HS: Chia ruộng đất , phong tước vị cho nhau.

CH : Những việc làm ấy làm cho xã hội

phươngTây biến đổi như thế nào?

CH :Những người như thế nào được gọi là lãnh

chúa phong kiến?

HS: Những người vừa có ruộng đất vừa có tước

1 Sự hình thành xã hội phong kiến

ở châu Âu :

* Hoàn cảnh lịch sử

Cuối thế kỉ thứ V, người Giéc-mantiêu diệt các quốc gia cổ đại Lập nênnhiều vương quốc mới

- Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệsụp đổ

- Các tầng lớp mới xuất hiện :+ Tướng lĩnh quý tộc được chia nhiềuruộng đất, phong chức tước  Cáclãnh chúa phong kiến

Trang 7

CH :Nông nô do tầng lớp nào hình thành?

HS: Nô lệ và nông dân

CH :Quan hệ giữa lãnh chúa và nông nô như

HS: Lãnh địa phong kiến là vùng đất do quý tộc

phong kiến chiếm được

GV yêu cầu HS quan sát H.1/ SGK/ Tr.4

CH : Hãy miêu tả và nêu nhận xét về lãnh địa

phong kiến ?

HS dựa vào SGK trả lời

CH : Em hiểu như thế nào là “lãnh chúa phong

HS: : Nông nô là người phụ thuộc lãnh chúa.

Phải nạp tô thuế cho lãnh chúa

CH : Trình bày đời sống sinh hoạt trong lãnh

địa?

CH : Nêu đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh

địa?

HS : Tự sản xuất và tiêu dùng, không trao đổi

với bên ngoài  tự cấp, tự túc

GV tổ chức cho HS thảo luận theo bàn (3 phút)

CH : Phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại

và xã hội phong kiến ?

HS : - Xã hội cổ đại gồn có chủ nô và nô lệ Nô

lệ chỉ là “công cụ biết nói”

- Xã hội phong kiến gồm lãnh chúa và nông nô

Nông nô phải nộp tô thuế cho lãnh chúa

GV yêu cầu HS đọc phần 3 SGK

 GV khái quát : Lãnh địa là đơn vị chính trị và

kinh tế cơ bản trong thời kì phong kiến phân

quyền ở châu Âu Hàng hóa đều do nông nô làm

ra Nền kinh tế chính trong lãnh địa là tự cung tự

+ Nô lệ và nông dân hình thành tầnglớp nông nô

Nông nô phụ thuộc vào lãnh chúa

 Xã hội phong kiến ở châu Âu hìnhthành

2 Lãnh địa phong kiến

* Tổ chức : Là vùng đất rộng lớn dolãnh chúa làm chủ, trong đó có lâuđài và thành quách

* Đời sống trong lãnh địa:

- Lãnh chúa sống xa hoa đầy đủ

- Nông nô đói nghèo, khổ cực và phảisống phụ thuộc

* Đặc điểm kinh tế: tự cấp, tự túckhông trao đổi với bên ngoài

3 Sự xuất hiện của các thành thị trung đại.

* Nguyên nhân:

Cuối thế kỉ XI, sản xuất phát triểnhàng hoá thừa được đưa đi bán  thịtrấn ra đời  thành thị trung đại xuấthiện

Trang 8

cấp, chưa có sự trao đổi, buôn bán với bên

ngoài

CH : Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào?

HS : Do hàng hoá nhiều  cần trao đổi buôn bán 

lập xưởng sản xuất  mở rộng thành các thị trấn 

thành thị trung đại ra đời

CH : Cư dân trong thành thị gồm những ai? Họ

làm những nghề gì?

HS: Cư dân chủ yếu là Thợ thủ công và thương

nhân Học cùng nhau sản xuất và buôn bán

hàng hoá

CH :Thành thị ra đời có ý nghĩa gì?

HS: Thúc đẩy sản xuất và buôn bán phát triển

tác động đến sự phát triển của xã hội phong

* Vai trò: Thúc đẩy xã hội phong kiếnphát triển

2 Củng cố:

CH : - Xã hội phong kiến ở châu Âu được hình thành như thế nào?

- Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại?

- Kinh tế thành thị có gì mới?

- Vai trò của thành thị trung đaị?

3 Dặn dò:

- Học bài cũ Trả lời các CH cuối bài Tr.5/ SGK

- Chuẩn bị bài sau'' Sự suy vong của XHPK và sự hình thành chủ nghĩa tư bản ởchâu Âu'' :

+ Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội châu Âu?

+ Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào?

Trang 9

Ngày soạn : 20/ 8/ 2009 Tiết 2 – Bài 2 : SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH THÀNH

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU

I Mục tiêu

- Nguyên nhân và hậu quả của cuộc phát kiến địa lí, một trong những nhân tố quan

trọng, tạo điều kiện để cho sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa

Quá trình hình thành sản xuất Tư bản chủ nghĩa trong lòng XHPK châu Âu

Thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ XHPK lên XH

-TBCN ở châu Âu Mở rộng thị trường giao lưu buôn bán ở các nướclà thứ yếu

- Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ Biết khai thác tranh ảnh lịch sử

1 GV : Bản đồ thế giới

2 HS : - SGK + đồ dùng học tập

- Bảng phụ + bút lông

III Tiến trình dạy học

b Bài mới

Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ : Xã hội phong kiến châu Âu được

hình thành như thế nào ?

GV tồ chức cho HS thảo luận nhóm (3 phút) theo nội

dung sau :

N 1 : Vì sao lại có các cuộc phát kiến địa lí?

N 2 :Các cuộc phát kiến địa lí thực hiện nhờ những

điều kiện nào?

N 3 : Kể tên các cuộc phát kiến địa lí lớn, nêu sơ

lược các cuộc phát kiến địa lí đó trên bản đồ Thế

giới ?

N 4 : Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí?

N 5 :Các cuộc phát kiến địa lí có ý nghĩa như thế

* Nguyên nhân: Sản xuất phát triểnnảy sinh nhu cầu về thị trường,nhiên liệu…

* Điều kiện : Khoa học – kĩ thuật tiếnbộ

* Các cuộc phát kiến tiêu biểu : + 1487: Đi-a-xơ Vòng qua cực Namchâu Phi

+ 1498 Va-xcô đơ Ga-ma đến Ấn Độ+ 1492 Cô-lôm-bô tìm ra châu Mĩ.+ 1519- 1522 Ma-gien-lan Vòngquanh Trái Đất

* Kết quả:

+Tìm ra những con đường mới + Đem lại những món lợi khổng lồ

Trang 10

GV giảng : Các cuộc phát kiến địa lí đã giúp cho

việc giao lưu kinh tế và văn hoá được đẩy mạnh

Quá trình tích luỹ tư bản cũng dần dần hình thành

Đó là quá trình tạo ra vốn ban đầu và những người

làm thuê

CH : Quý tộc và thương nhân châu Âu đã tích luỹ

vốn và giải quyết nhân công bằng cách nào?

HS: +Cướp bóc của cải, tài nguyên từ thuộc địa

+ Buôn bán nô lệ da đen

+Đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa  không có viêc

làm  làm thuê

CH : Với nguồn vốn và nhân công có được quý tộc

và thương nhân châu Âu đã làm gì?

HS: -Lập xưởng sản xuất quy mô lớn.

-Lập các công ty thương mại

-Lập các đồn điền rộng lớn

CH : Những việc làm đó tác động gì đối với kinh tế ?

HS : Hình thức kinh doanh TB ra đời – công trường

thủ công – dây là cơ sở sản xuất được xây dựng

dựa trên việc phân công lao động và kĩ thuật làm

bằng tay, chuẩn bị chuyển sang giai đoạn sản xuất

bằng máy móc Ở nông thôn, sản xuất nhỏ của nông

dân được thay thế bằng đồn điền hay các trang tại

sản xuất với quy mô lớn Các công ty thương mại

nổi tiếng thời đó như công ty Đông Ấn, Tây Ấn…

CH : Những việc làm đó tác động gì đối với xã hội ?

Giai cấp tư sản và vô sản hình thành từ những

tầng lớp nào trong XHPK châu Âu ?

CH : Về chính trị, xã hội châu Âu tồn tại những mâu

thuẫn nào ?

GV kết luận : Quan hệ sản xuất TBCH hình thành

ngay trong lòng xã hội phong kiến

cho giai cấp tư sản châu Âu+ Đặt cơ sở cho việc mở rộng thịtrường của các nước châu Âu

* Hậu quả :

- Về kinh tế : hình thức kinh doanhtheo lối tư bản chủ nghĩa ra đời( các công trường thủ công, cáccông ty thương mai…)

- Về xã hội: các giai cấp mới hìnhthành: Tư sản và vô sản

- Về chính trị:

+ Giai cấp tư sản mâu thuẩn với quýtộc phong kiến  đấu tranh chốngphong kiến

+ Tư sản bóc lột kiệt quệ vô sản

 Quan hệ sản xuất tư bản hìnhthành

2 Củng cố:

* CH : Kể tên và trình bày trên bản đồ thế giới các cuộc phát kiến địa lí

- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở châu Âu được hình thành như thế nào?

Trang 11

* Chọn câu trả lời đúng nhất : Tác động của các cuộc phát kiến địa lí tới xã hội châu

Âu đã làm

A Tìm ra vùng đất mới, con đường mới, tộc người mới, mang lại nguồn lợi khổng

lồ cho giai cấp tư sản

B Làm cho nền kinh tế các vùng đất mới phát triển

C Bước đầu tạo cho ngành hàng hải phát triển

Tiết 3 – Bài 3 : CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG

KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU

I Mục tiêu:

- Nguyên nhân xuất hiện và nôi dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác động của phong trào này đến XHPK châu Âu bấy giờ

- Nhận thức được sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người: XHPK lạc hậu, lỗi thời sụp đổ thay vào đó là XHTB Phong trào văn hóa phục hưng đã để lại nhiều giá trị to lớn cho nền văn hoá nhân loại

- Phân tích những mâu thuẫn xã hội để thấy được nhuyên nhân sâu xa của cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến

III Tiến trình dạy học :

1 Dạy bài mới :

b Bài mới

Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ : Xã hội phong kiến châu Âu được

hình thành như thế nào ?

CH : Chế độ phong kiến châu Âu tồn tại trong bao

lâu? Đến thế kỉ XV nó bộc lộ những hạn chế nào?

HS: Từ thế kỉ V đến thế kỉ XV khoảng X thế kỉ

GV (giảng) : Trong suốt 1000 năm đêm trường

1 Phong trào văn hoá phục hưng:

* Nguyên nhân:

- Chế độ phong kiến đã kìm hãm

sự phát triển của XH

Trang 12

trung cổ, chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát

triển của XH Toàn XH chỉ có Trường học để đào

tạo giáo sĩ Những di sản VH cổ đại bị phá huỷ

hoàn toàn, trừ nhà thờ và tu viện Do đó giai cấp tư

sản đấu tranh chống lại tư tưởng ràng buộc của

phong kiến

CH : Phục hưng là gì?

HS: Khôi phục lại nền VH Hi Lạp và Rô Ma cổ đại.

Sáng tạo nền VH mới của giai cấp TS

CH : Tại sao giai cấp TS lại chọn VH làm cuộc mở

đường cho đầu tranh chống phong kiến?

HS: Vì những giá trị văn hoá là tinh hoa nhân loại

việc khôi phục nó sẽ tác động, tập hợp được đông

đảo nhân dân để chống lại PK

GV yêu cầu HS đọc tên những nhà VH mà em biết.

HS Lê-Ô-na đơ Vanh-xi, Ra-bơ-le, Đề-cac-tơ,

Cô-pet-níc, Sêch-pia,

GV giới thiệu tranh ảnh trong thời VH phục hưng

CH : Thành tựu nổi bậc của phong trào VH phục

hưng là gì ?

HS : Khoa học kĩ thuật tiến bộ vượt bậc Sự phong

phú về văn học Thành công trong các lĩnh vực

nghệ thuật

CH : Qua các tác phẩm của mình,các tác giả thời

phục hưng nói lên điều gì ?

CH : Trình bày nội dung tư tưởng của cuộc cải

cách của Luthơ và Can vanh?

HS : + Phủ nhận vai trò của giáo hội.

+ Bãi bỏ lễ nghi phiền toái

+ Quay về giáo lí Ki-Tô nguyên thuỷ

GV (giảng): Giai cấp phong kiến châu Âu dựa vào

giáo hội để thống trị nhân dân về mặt tinh thần,giáo

hội có thế lực kinh tế hùng hậu,nhiều ruộng đất =>

bóc lột nông dân như các lãnh chúa phong

kiến.Giáo hội còn ngăn cấm sự phát triển của khoa

học

Mọi tư tưởng tiến bộ đều bị cấm đoán

CH : Phong trào cải các tôn giáo đã phát triển như

- Giai cấp tư sản có thế lực vềkinh tế nhưng không có địa vị XH

=> phong trào VH phục hưng

- Nội dung tư tưởng:

Phê phán XHPK và giáo hội Đềcao giá trị con người Mở đườngcho sự cho sự phát triển của vănhoá nhân loại

2 Phong trào cải cách tôn giáo

* Nguyên nhân:

Giáo hội bóc lột nhân dân Cảntrở sự phát triển của giai cấp tưsản

* Nội dung:

- Phủ nhận vai trò thống trị củagiáo hội

- Bãi bỏ lễ nghi phiền toái

- Quay về giáo lí nguyên thuỷ

* Tác động đến XH :

- Góp phần thúc đẩy các cuộc

Trang 13

thế nào?

HS: Lan rộng sang nhiều nước Tây Âu như

Anh,Pháp, Thuỵ Sĩ

CH : Tác động của phong trào « Cải cách tôn

giáo » đến xã hội như thế nào?

khởi nghĩa nông dân

- Đạo Ki - tô bị phân hoá

2 Củng cố :

- GV khái quát lại nội dung bài học

- Giai cấp tư sản chống phong kiến trên những lĩnh vực nào?

- Tại sao có những cuọc đấu tranh đó?

- Ý nghĩa của phong trào VH phục hưng?

3 Dặn dò :

- Học thuộc bài

- Chuẩn bị bài sau: " Trung quốc thời phong kiến"

- XHPK Trung Quốc hình thành như thế nào ?

- Sự thịnh vượng của Trung Quôc dưới thời Đường

- Lập niên biểu cho các triều đại phong kiến Trung Quốc Phân tích các chính sách

XH của mới triều đại

II/ Chuẩn bị của GV và HS :

1 GV :

Bảng phụ phiếu thảo luận

Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến

Tranh ảnh một số công trình kiến trúc của Trung Quốc thời phong kiến

2 HS :

Đồ dùng học tập

Bảng phụ

b Bài mới

GV : Dùng bản đồ giới thiệu sơ lược về quá trình

hình thành nhà nước phong kiến Trung Quốc bên

lưu vực sông Hoàng Hà, với những thành tựu văn

minh rực rỡ thời cổ đại phong kiến Trung Quốc

đóng góp lớn cho sự phát triển của nhân loại

CH : Đến thời Xuân Thu - Chiến Quốc kinh tế

1/ Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc:

* Những biến đổi trong sản xuất:

- Công cụ bằng sắt xuất hiện → diện tích gieo trồng được mở rộng, năng suất lao động tăng

Trang 14

Trung Quốc có gì tiến bộ (công cụ sắt )

CH : Những biến đổi của sản xuát có tác động

như thế nào đến xã hội?( giai cấp địa chủ ra đời,

nông dân bị phân hoá)

CH : Giai cấp địa chủ ra đời từ tầng lớp nào của

xã hội? Địa vị như thế nào? ( quí tộc cũ, nông dân

giàu họ là giai cấp thống trị trong xã hội phong

kiến)

CH : Những người như thế nào gọi là tá điền(nông

dân bị mất ruộng phải nhận ruộng của địa chủ để

cày cấy và nộp tô cho địa chủ.)

GV : Giảng thêm về sự hình thành của quan hệ

sản xuất phong kiến Đây là sự thay thế trong

quan hệ bóc lột (trước đây thời cổ đại là quan hệ

bóc lột giữa quí tộc với nông dân công xã, nay

được thay thế bởi sự bóc lột của địa chủ với nông

dân lĩnh canh.)

CH : Những chính sách đối nội của nhà Tần?

GV: Chuẩn xác kiến thức và ghi bảng

CH : Em biết gì về Tần Thuỷ Hoàng?

CH : Kể những công trình mà Tần Thuỷ Hoàng

bắt nhân dân xây dựng? ( Vạn Lí Tường Thành,

Cung A Phòng )

HS quan sát H.8 SGK

CH : Em có nhận xét gì về những tượng gốm

trong hìnhđó? (cầu kì, số lượng lớn, giống người

thật, hàng ngũ chỉnh tề thể hiện uy quyền của

Tần Thuỷ Hoàng.)

GV: Chính sách đối ngoại, sự tàn bạo của Tần

Thuỷ Hoàng → nông dân nổi dậy lật đổ nhà Tần

CH : Ai là người có công thống nhất Trung Quốc?

Cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước Trung Quốc

thời Tần- Hán? Quan hệ đối ngoại? (bành trướng

lãnh thổ)

GV: Việc thống nhất Trung Quốc đã chấm dứt

thời loạn lạc, tạo điều kiện cho chế độ phong kiến

được xác lập

Hoạt đông 3:

→ Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành

2 / Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán:

- Giảm tô thuế, sưu dịch

- Khuyến khích sản xuất → kinh

Quan lạiNông dân giàu

Địa chủ

Trang 15

CH : Chính sách đối nội của nhà Đường có gì

CH :Tình hình chính sách đối ngoại của nhà

Đường? (mở rộng lãnh thổ bằng chiến tranh)

GV:Liên hệ với lịch sử Việt Nam.

*Sơ kết: Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình

thành như thế nào? ( bắt đầu sự thống nhất Trung

quốc của Tần Thuỷ Hoàng)

GV: Nhấn mạnh nhà Tần là triều đại phong kiến

đầu tiên của Trung Quốc

CH : Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời

Đường được biểu hiện ở những mặt nào? Tại sao

có sự thịnh vượng đó

nhà nước

- Mở khoa thi, chọn nhân tài.-Giảm thuế, chia ruộng đất cho nhân dân

* Chính sách đối ngoại:

- Chiến tranh xâm lược → mở rộng bờ cỏi trở thành nước cường thịnh nhất châu Á

2 Củng cố:

* Bài tập: Do sản xuất phát triển, năng suất lao động tăng làm cho xã hộicó nhiều thayđổi sâu sắc em hãy điền tiếp vào sơ đồ sau để làm rõ sự biến đổi giai cấp và sự hình thành xã hội phong kiến ở trung quốc

Chiếm nhiều ruộng đất

Bị mất ruộng đất

Nhận ruộng cày thuê, nộp tô

- Nhà Đường củng cố bộ máy nhà nước bằng những chính sách gì?

3 Dặn dò:

- Học bài cũ

- Chuẩn bị bài “ Trung Quốc thời phong kiến ( tt)”

- Tìm hiểu những nét chính của lịch sử Trung Quốc qua các thời Tống – nguyên, Minh – Thanh

- Mẩm mống kinh tế TBCN ở Trung Quốc được nảy sinh như thế nào ?

- Những thành tựu về văn hóa, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến

Quan lại, quí tộc,

Nông dân giàu

Nông dân

Trang 16

Tuần 3 : 7/ 9→ 13/ 9/ 2009 Ngày soạn : 2/ 9/ 2009

Tiết : 5 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN (Tiếp theo)

- Lập niên biểu, vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách xã hội, những thành tựu văn hoá

II/ Chuẩn bị của GV và HS:

Trang 17

b Bài mới

Hoạt động 1 Bài cũ : Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình

nào ? ( ổn định đời sống nhân dân )

CH : Nhà Nguyên ở Trung Quốc được thành lập như

thế nào?

GV: Giảng thêm về sức mạnh quân Mông Cổ: làm chủ

nhiều vùng rộng lớn, lảnh thổ không ngừng được mở

rộng

GV cho HS thảo luận nhóm (2 phút)

CH : Chính sách cai trị của nhà Nguyên có gì khác

so với nhà Tống? Tại sao có sự khác nhau đó ?

( phân biệt đối xử, vì nhà Nguyên là người ngoại

bang đến xâm lược)

CH : Sự phân biệt giữa người Mông Cổ và người

Hán được biểu hiện như thế nào?

Hoạt động 2 GV: Giảng về diển biến chính trị ở Trung Quốc từ sau

thời Nguyên đến cuối thời Thanh

CH : Nhà Minh được thành lập như thế nào?

CH : Nhà Thanh được thành lập như thế nào?

GV: Giảng thêm về nguồn gốc và các chính sách

bóc lột của nhà Thanh

CH : Xã hội Trung Quốc cuối thời Minh – Thanh có gì

thay đổi?

GV: Đó là biểu hiện của sự suy yếu của xã hội phong

kiến Trung Quốc

CH : Cuối triều Minh về kinh tế Trung Quốc có gì biến

đổi (xuất hiện các cơ sở sản xuất, các công trưòng thủ

công với qui mô lớn )

GV: Đó là biểu hiện của nền sản xuất TBCN.

Hoạt đông 3 GV: Thời Minh - Thanh tồn tại khoảng 500 năm ở

Trung Quốc → nhiều thành tựu

CH : Trình bày những thành tựu nổi bậc về văn hoá

Trung Quốc thời phong kiến?

4/ Trung Quốc thời Tống Nguyên:

-* Thời Tống:

- Miển giảm thuế, sưu dịch

-Mở mang thuỷ lợi, phát triển thủ công nghiệp

- Có nhiều phát minh

* Thời Nguyên:

- Thi hành nhiều biện pháp phân biệt, đối xử giữa người Mông Cổ vàngười Hán

- Nhân dân nhiều lần nổi dậy khởi nghĩa

5/ Trung Quốc thời Minh -Thanh:

Cuối thời Minh – Thanh vua quan

ăn chơi sa đoạ, nông dân đói khổ

* Biến đổi về kinh tế: mầm mống kinh tế TBCN xuất hiện

6/ Văn hoá, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến:

* Văn hoá: dạt được nhiều thành tựu rực rỡ, có ảnh hưởng sâu rộng tới các nước láng giềng

- Tư tưởng: Nho giáo

Trang 18

GV: giảng thêm về tư tưởng Nho giáo

CH : Kể tên các tác phẩm văn học mà em biết?

HS quan sát H.10 SGK/ Tr.15

CH : Em có nhận xét gì về nghệ thuật hội hoạ, điêu

khắc, kiến trúc? (đạt trình độ cao)

CH : Về khoa học người Trung Quốc thờ phong kiến

có những phát minh nào?( tư đại phát minh)

-Văn học, thơ ca phát triển đặc biệt

2 Củng cố:

- Chính sách cai trị của của nhà Tống có gì khác so với nhà Nguyên? Vì sao nhân

dân Trung Quốc nhiều lần nổ dậy chống Nguyên?

- Mầm mống kinh tế TBCN được hình thành như thế nào ở Trung Quốc?

* Bài tập: Về khoa học người Trung Quốc thời phong kiến có những phát minh nào

quan trọng sau đây?

□ Kỉ thuật làm giấy □ Chế tạo máy hơi nước □ Kĩ thuật in □ Làm thuốc súng

□ Làm la bàn

3 Dặn dò:

- Học bài cũ

- Chuẩn bị bài sau “Ấn Độ thời phong kiến” :

+ Các giai đoạn phát triển lịch sử của Ấn Độ

+ Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu gì về văn hóa

+ Văn hóa Ấn Độ ảnh hưởng đến các nước lân cận như thế nào ?

Ngày soạn: 3/ 9/ 2009

Tiết 6 Bài 5 : ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN

I/ Mục tiêu:

- Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa TK XIX Những chính

sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của

Ấn Độ thời phong kiến

Một số thành tựu văn hoá Ấn Độ thời cổ, trung đại Lịch sủ Ấn Độ thời phong kiếngắn sự hưng thịnh, li hợp dân tộc và đấu tranh tôn giáo

- Nhận thức được Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại, có

ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển lịch sủ và văn hoá của nhiều dân tộc Đông

Nam Á.Bồi dưởng kỉ năng quan sát bản đồ

- Tổng hợp những kiến thức trong bài để đạt được mục tiêu bài học

1 GV :

- Bản đồ tự nhiên khu vực Nam Á

- Tư liệu về các triều đại phong kiến Ấn độ,

- Một số tranh ảnh về các công trình văn hoá

2 HS :

- Đồ dùng học tập

Trang 19

- Bảng phụ

b Bài mới

CH : Các tiểu vương quốc đầu tiên được hình

thành ở đâu trên đất Ấn Độ ? Vào thời gian nào ?

(lưu vực sông Ấn 2500 năm TCN, sông Hằng

1500 năm TCN)

GV: Dùng bản đồ Nam Á để giới thiệu vị trí của

các công sông lớn góp phần hình thành nền văn

CH : Kinh tế, văn hoá, xã hội Ấn Độ dưới vương

triều Gup-ta như thế nào? Nêu những biểu hiện

của sự phát triển đó ?( công cụ sắt được sử dụng

rộng rãi )

CH : Vương triều Gup ta tồn tại đến thời gian

nào ? Quá trình sụp đổ ra sao ?

CH : Người Hồi Giáo Đê - li đã thi hành những

chính sách gì?

CH : Vương triều Đê - li tồn tại trong bao lâu ?

CH : Chính sách cai trị của người Mông Cổ ?

GV: giới thiệu thêm về vua A- cơ- ba.

CH : Chế độ phong kiến ở Ấn Độ kết thúc như thế

nào ?

1/ Những trang sử đầu tiên:

- Khoảng 2500 năm TCN nhữngthành thị xuất hiện ở sông Ấn

- TK IV Ấn Độ được thống nhấtdưới vương triều Gup-ta

2/ Ấn Độ thời phong kiến:

* Vương triều Gup ta (TK IV –

TK VI): Phục hưng và phát triển

cả miền Bắc Ấn Độ về kinh tế

-xã hội và văn hóa :

- Luyện kim rất phát triển

- Các nghề thủ công: dệt chếtạo kim hoàn

* Vương triều Hồi giáo Đê li (TKXII –TK XVI)

- Người Thổ Nhỉ Kì theo đạoHồi thôn tính miền bắc Ấn →vương triều Hồi giáo Đê li

- Chính sách: chiếm ruộng đất,cấm đạo Hin đu → mâu thuẩndân tộc gay gắt

* Vương triều Mô Gôn (TK XI

-TK XIX)

- Người Mông Cổ → vương triều

Mô gôn

*Chính sách: xoá bỏ kì thị tôngiáo Khôi phục kinh tế, pháttriển văn hoá

3/ Văn hoá Ấn Độ:

Trang 20

HS : TK XIX, thực dân Anh xâm lược Ấn Độ

Hoạt đông 3:

KT bài cũ : Hãy nêu những thành tựu lớn về văn

hoá, khoa học - kĩ thuật của nhân dân Trung

Quốc thời phong kiến?

CH : Chữ viết đầu tiên được người Ấn Độ sáng

tạo là loại chữ gì ? Dùng để làm gì ?

CH : Văn học Ấn Độ được viết bằng thể loại

nào ?

CH : Kể các tác phẩm văn học nổi tiếng ở Ấn Độ

thời bấy giờ ? (2 bộ sử thi Ma-ha-bha-ra-ta và

Ra-ma-ya-na)

CH : Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc?

GV cho HS quan sát H.11/ Tr.17 SGK, và tranh

về các công trình kiến trúc của Ấn Độ

- Chữ viết: Chữ Phạn

- Văn học: Sử thi, kịch, thơca phát triển

- Kinh Vê-đa, kinh phật

- Kiến trúc: chịu sự ảnh hưởngsâu sắc của tôn giáo ( kiến trúckiểu Hin đu và kiến trúc Phậtgiáo)

2 Củng cố:

- GV cho HS thảo luận: Vì sao ấn độ được coi là một trong những trung tâm văn minh của nhân loại ? ( được hình thành sớm; có một nền văn hoá phát triển cao, phong phú, toàn diện.Trong đó có một số thành tựu vẩn được sử dụng đến ngày nay )

* Bài tập: người Ấn Độ đạt được những thành tựu gì về văn hoá:

 Chữ viết: chữ Phạn ra đời sớm (khoảng 1500 năm TCN)

 Các bộ kinh khổng lồ: kinh Vê đa, kinh Phật

 Văn học: với nhiều thể loại như sử thi, kịch thơ

 Nghệ thuật kiến trúc

3 Dặn dò:

- Học bài cũ Làm bài tập (câu hỏi 1 SGK trang 17)-

- Soạn bài “Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á”

- Sưu tầm tranh ảnh về các công trình kiến trúc Đông Nam Á

- Tìm hiểu khu vực Đông Nam Á gồm bao nhiêu quốc gia ? Đặc điểm chung về tự nhiên, kinh tế, văn hóa của các quốc gia

- Lập niên biểu về các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực Đông Nam Á

Tuần 4 : 14/ 9→ 20/ 9/ 2009 Ngày soạn : 10/ 9/ 2009

Tiết 7 Bài 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á

I/ Mục tiêu:

- Tên gọi các quốc gia khu vực Đông Nam Á, những đặt điểm tương đồng về vị trí địa lí của các quốc gia đó Các giai đoạn lịch sử quan trọng của khu vực Đông Nam Á

- Nhận thức được quá trình lìch sử, sự gắn bó lâu đời của các quốc gia khu vực Đông Nam Á Trong lịch sử các quốc gia Đông Nam Á cũng có nhiều thành tựu

đóng góp cho nền văn minh nhân loại

- Biết xác định vị trí các quốc gia cổ và phong kiến Đông Nam Á trên bản đồ

Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chủ yếu của lịch sử khu vực Đông Nam Á

1 GV

Trang 21

- Lược đồ khu vực Đông Nam Á

- Tranh ảnh, tư liệu liên quan

- Phiếu thảo luận và bảng phụ

2 HS :

- Bảng phụ

b Bài mới

Hoạt động 1 GV: Giới thiệu lược đồ khu vực Đông Nam Á.

CH : Kể tên các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á

hiện nay xác định vị trí trên lược đồ ?

GV : Cho HS biết thêm nước Đông- ti -mo vừa mới

tách ra từ In-đô-nê-xi-a từ tháng 5 – 2002

CH : Em hãy chỉ ra đặt điểm chung về điều kiện tự

nhiên các nước đó? (ảnh hưởng của gió mùa)

CH : Điều kiện tự nhiên đó có những thuận lợi và khó

khăn gì cho sự phát triển nông nghiệp?

GV: Điều kiện tự nhiên đó → con người cổ đại ở đây

sớm biết trồng lúa nước, lúa trở thành cây lương thực

chính xã hội phân hoá → nhà nước ra đời

CH : Các quốc gia cổ ở Đông Nam Á xuất hiện từ

bao giờ?

GV: Những quốc gia này được gọi là vương quốc cổ.

Mỗi vương quốc đều chưa có ranh giới rõ ràng và

chưa gắn với tộc người nhất định Ở một số vương

quốc, người ta chỉ biết tới tên gọi và địa điểm trung

tâm của vương quốc đó mà thôi

CH : Hãy xác định và kể tên các quốc gia đó? ( dùng

lược đồ)

Hoạt động 2 GV: Vào giữa thiên niên kỉ I các quốc gia cổ Đông

Nam Á suy yếu dần và tan rã → các quốc gia phong

kiến dân tộc được hình thành, sở dĩ gọi như vậy là vì

mỗi quốc gia được hình thành dựa trên cơ sở phát

triển của một tộc người nhất định chiếm đa số và phát

trển nhất ( như Đại Việt của người Việt; Cham pa của

người Chăm )

CH : Thời kì phát triển thịnh vượng của các quốc gia

phong kiến Đông Nam Á ?

CH : Trình bày sự hình thành của quốc gia phong

kiến

In-đô-nê-xi-a?

CH : Kể tên một số quốc gia phong kiến khác và thời

1/ Sự hình thành các vương quốc cổ Đông Nam Á

- Điều kiện tự nhiên: Chịu ảnhhưởng của gió mùa → tạo nên 2mùa : mùa khô và mùa mưa

→ Thuận lợi : nông nghiệpphát triển

→ Khó khăn : có nhiều thiên tai

- Những TK đầu công nguyên,các quốc gia đầu tiên ở ĐôngNam Á xuất hiện

- Trong khoảng 10 TK đầu sau

CN hàng loạt các quốc gia cổ

ra đời ở khu vực Đông Nam Á

2/ Sự hình thành và phát triển các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.

- Từ nửa sau TK X → đầu TKXVIII là thời kì phát triển thịnhvượng của các quốc gia phongkiến Đông Nam Á:

+ In-đô nê-xi-a : vương triềuMô-giô-pa-hit (1213 – 1527)+ Cam-pu-chia : thời kì Ăng-co+ Mi-an-ma: vương quốc Pa-

Trang 22

điểm hình thành các quốc gia đó?

CH : Kể tên một số thành tựu thời phong kiến của các

quốc gia Đông Nam Á?( kiến trúc, điêu khắc với nhiều

công trình nổi tiếng: Ăng-co, đền Bô-rô-bu-ra )

CH : EM có nhận xét gì về kiến trúc của các nước

Đông Nam Á qua H.12/ Tr.18 và h.13/ Tr.19 SGK ?

HS: Đồ sộ, hình vòm, kiểu bát úp, có tháp nhọn, khắc

họa nhiều hình ảnh sinh động

CH : Các quốc gia phong kiến bước vào thời kì suy

thoái với với thời gian nào?

GV: Giảng thêm về sự xâm lược của CNTB phương

Tây: từ giữa TK XIX hầu hết các quốc gia Đông Nam

Á trừ Thái Lan đều trở thành thuộc địa của chủ nghĩa

thực dân phương Tây

gan (TK XI)+ Thái Lan : vương quốc Su-khô-thay (TK XIII)

+ Lào: vương quốc Lạn Xạng(TK XV - XVII)

- Nữa sau TK XVIII các quốcgia phong kiến Đông Nam Ábước vào thời kì suy thoái

2 Củng cố:

- Đánh dấu x vào những đáp án đúng Khu vực Đông Nam Á ngày nay gồm những nước nào sau đây

Trung Quốc Lào Thái Lan Ấn Độ Việt Nam In-đô-nê-xi-a

Mi-an-ma Đông ti mo Bra xin Ma-lai-xi-a Xin-ga-po Phi-lip-pin  Bru nây

- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực Đông Nam Á đến

giữa TK XIX

3 Dặn dò:

- Học bài cũ

- Hoàn thành bảng niên biểu GV đã hướng dẫn

- Chuẩn bị tiếp phần 3,4 của bài « Các quốc gia phong kiến Đông Nam A ! (tiếp

theo) »

+ Sưu tầm tranh ảnh về vương quốc Cam-pu-chia và Lào

+ Tìm hiểu sự phát triển của Cam-pu-chia thời kì Ăng-co

- Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn

1 GV :

Trang 23

- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á

2 HS :

- Bảng phụ

b Bài mới

KT bài cũ : Các quốc gia Đông Nam Á có đặc điểm

chung gì ? Xác định quốc gia Cam-pu-chia và Lào

trên lược đồ ?

GV: Cam pu chia là một trong những nước có lịch

sử khá lâu đời và phong phú: thời tiền sử (đồ đá) cư

dân cổ Đông Nam Á xây dựng nên nhà nước Phù

nam

CH : Cư dân Cam-pu-chia do tộc người nào tạo

nên ?

GV: Người khơ me là một bộ phận của cư dân cổ

ĐNA, lúc ban đầu họ sống ở phía bắc cao nguyên

Cò Rạt sau mới di cư dần về phía nam

CH : Người Khơ-me thành thạo những việc gì ? Họ

tiếp thu văn hoá Ấn Độ như thế nào?

CH : Người Khơ-me xây dựng vương quốc riêng của

mình vào thời gian nào ? Tên gọi là gì ?

GV : Trình bày sự phát triển của Chân lạp đến khi bị

Gia-va xâm chiếm năm 774 và thống trị đến năm

802

CH : Thời Ăng-co tồn tại khoảng thời gian nào ? (802

trở đi lịch sử Cam pu chia bước sang thời kì mới

-Thời Ăng-co và đây là giai đoạn phát triển)

CH : Tại sao thời kì phát triển thịnh vượng của

Cam-pu-chia còn gọi là thời kì Ăng-co?( kinh đô đóng ở

Ăng co - một địa điểm của vùng Xiêm Riệp ngày

GV : Giới thiệu thêm đây là một trong nhiều công

trình kiến trúc nổi tiếng của Cam pu chia

GV cho HS thảo luận theo bàn (2 phút)

CH : Sự thịnh vượng của Cam pu chia thời Ăng co

được biểu hiện như thế nào? (có nhiều công trình

kiến trúc độc đáo, sản xuất phát triển )

3/ Vương quốc Cam pu chia:

- Từ TK I – TK VI nước PhùNam

- Từ TK VI – TK IX nước ChânLạp: tiếp xúc với văn hoá ẤnĐộ

- TK IX – TK XV thời kì Ăngco: sản xuất phát triển, xâydựng được nhiều công trìnhkiến trúc độc đáo Lãnh thổđược mở rộng

- Từ TK XV – 1863 thời kì suy

Trang 24

CH : Chế độ phong kiến Cam-pu-chia bước vào suy

yếu vào thời gian nào ?

CH : Chủ nhân cổ nhất trên đất Lào ngày nay là ai ?

Họ đã để lại những gì ?

GV: Nguời Lào thơng trước đó gọi là người Khạ họ

là chủ nhân của nền văn minh đồ đá, đồng, sắt, họ

đã để lại hàng trăm chiếc chum đá khổng lồ to nhỏ

khác nhau

CH : Người Lào Lùm xuất hiện như thế nào? (TK

XIII sự thiên di của người Thái )

CH : Vì sao có sự thiên di của người Thái từ phía

Bắc xuống ?

HS : Do sự tấn công của người Mông Cổ

CH : Đời sống của bộ lạc Lào như thế nào ?

HS : Sống trong các mường cổ, chủ yếu bằng nghề

trồng lúa nước, săn bắn và làm một số nghề thủ

công

CH : Trình bày sự ra đời của nước Lạn xạng ?

CH : Em biết gì về pha Ngừm? (là cháu

Phía-khăm-phòng) theo cha là Phía-pha sang Cam-pu-chia Ông

được vua Cam-pu-chia giúp đỡ, nuôi dạy và gã con

gái cho Khi trưởng thành ông về nước và trở thành

một tộc trưởng, tập hợp, liên kết giữa các bộ lạc →

nước Lạn xạng

CH : Vương quốc Lạn xạng phát triển thịnh vượng

vào khoảng thời gian nào?

CH : Trình bày những nét chính trong chính sách

đối nội, đối ngoại của vua Lạn xạng?

GV: Trong thời kì này Lạn xạng để lại nhiều công

trình kiến trúc nổi tiếng như Thạt Luổng → chứng

minh cho sự phát triển

GVcho HS quan sát H.15/ Tr.21 SGK khai thác kênh

hình Thạt Luổng

CH : Kiến trúc Thạt Luổng xó gì giống và khác với

công trình kiến trúc của các nươc trong khu vực ?

HS : Uy nghi, đồ sộ, theo kiến trúc Hin-đu đồ sộ,

nhiều tầng, hình tháp nhọn…

GV : Lạn Xạng phát triển thịnh vượng nhất dưới thời

vua Xu-li-nha Vông-xa, thời kì này quân dân Lào đã

đánh bại 3 lần xâm lược của quân Miến Điện

CH : Nguyên nhân nào dẫn đến sự duy yếu của

vương quốc Lạn Xạng ?

HS : Vì những cuốc tranh chấp ngôi vua trong hoàng

tộc Vương quốc Xiêm nhân cô hội đã xâm chiếm và

yếu Cuối TK XIX thành thuộcđịa của Pháp

4/ Vương quốc Lào:

- Trước TK III người LàoThơng

- Từ TK XIII người thái di cư

→ Lào lùm

- Năm 1353: nước Lạn xạnđược thành lập

- TK XV-TK XVII thời kì pháttriển thịnh vượng của vươngquốc Lạn xạng :

+ Đối nội: chia đất nước thànhcác mường, đặt quan cai trị,xây dựng quân đội

+ Đối ngoại: giữ quan hệ hoàhiếu với các nước láng giềng,chống quân xâm lược nướcngoài

- TK XVIII – XIX suy yếu Cuối

TK XIX thành thuộc địa củaPháp

Trang 25

cai trị nước Lào.

2 Củng cố:

- Chứng minh Ăng co là thời kì phát triển cao của chế độ phong kiến Cam-pu-chia ?

- Trình bày những chính sách đối nội, đối ngoại của Lạn xạng ?

- Hãy lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Cam-pu-chia và lào đến giữa TKXIX ?

3 Dặn dò:

- Học bài cũ

- Làm bài tập đã cho vào vở

- Chuẩn bị bài sau “Những nét chung về xã hội phong kiến”

So sánh xem XHPK phương Đông và phương Tây có những nét gì giống và khácnhau về :

+ Thời gian hình thành, phát triển, và suy vong

Trang 26

I/ Mục tiêu:

- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến Nền tản kinh tế và các giai

cấp trong xã hội phong kiến Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến

- Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử, những thành tựu về kinh

tế, văn hoá mà các dân tộc đã đạt được trong thời kì phong kiến

- Làm quen với phương pháp tổng hợp, khái quát hoá các sự kiện, biến cố lịch sử,

từ đó rút ra nhận xét, kết luận cần thiết

II/ Chuẩn bị của GV và HS :

1 GV :

- Phiếu thảo luận, bảng phụ

- Bảng tóm tắt những nét chung về xã hội phong kiến.

2 HS :

- Bảng phụ

b Bài mới

GV cho HS thảo luận nhóm (3 phút)

N 1 : Nhận xét thời gian hình thành của XHPK phương Đông

và Châu Âu ?

N 2 : Nhận xét về thời kì phát triển của XHPK phương Đông

và Châu Âu ?

N 3 : Nhận xét về thời kì khủng hoảng và suy vong chủa

XHPK phương Đông và Châu Âu ?

HS thảo luận và điền kết quả vào bảng phụ

GV cho HS thảo luận (2 phút)

N 1: Cơ sở kinh tế của XHPK châu Âu và phương Đông có

gì giống và khác nhau?

N 2: Nêu các giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến châu

Âu và phương Đông ?

N 3: Hình thức bóc lột của CHPK ? Em hãy giải thích hình

thức bóc lột này ? ( địa tô – giao ruộng đất và thu tô thuế)

1/ Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến:

- XH PK phương Đông : hình thành sớm, phát triển chậm, quá trình khủng hoảng và suy vong kéo dài

- XH PK châu Âu: hình thành muộn và cũng kết thúc sớm hơn, nhường chỗ cho CNTB

2/ Cơ sở kinh tế xã hội của

- Phương thức bóc lột: địa tô

3/ Nhà nước phong kiến:

Trang 27

Hoạt đông 3

CH : Nhà nước phong kiến được tổ chức như thế nào? (chế

độ quân chủ)

CH : Chế độ quân chủ là gì ?

GV cho HS thảo luận (1 phút) : Chế độ quân chủ ở

phương Đông và châu Âu có điểm gì khác nhau cơ bản ?

GV: kết luận ghi bảng.

- Thể chế nhà nước: chế độ quân chủ

*Chế độ quân chủ ở châu Âu

và phương Đông có sự khác nhau về mức độ và thời gian

2 Củng cố:

- Hãy so sánh những nét chính về XH PK phương Đông và châu Âu theo mẫu: (gọi 2

- Học bài cũ, lập lại bảng so sánh vào vở

- Ôn lại các bài đã học để chuẩn bị bài tập lịch sử

- Khái quát lại lịch sử thế giới trung đại

- Chuẩn bị tiết “làm bài tập lịch sử”

Ngày soạn : 15/ 9/ 2009

Trang 28

Tiết 10 LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

I Mục đích :

- HS nắm được phần trọng tâm kiến thức LS thế giới thời kì trung đại

- Khái quát hóa lại nội dung kiến thức lịch sử Thế Giới trung đại

a) Dân số tăng

b) Sự xâm nhập của người Giéc-man

c) Công cụ sản xuất đuợc cải tiến

d) Kinh tế hàng hoá phát triển

2 Phát kiến địa lí là :

a) Quá trình tìm ra những con đường mới của

người châu Âu

b) Quá trình tìm ra những vùng đất mới

c) Quá trình tìm ra những dân tộc mới

d) Cả 3 câu trên đều đúng

3 Khu vực Đông Nam Á ngày nay gồm những

nước nào sau đây

Trung Quốc Lào Thái Lan Ấn Độ

Việt Nam In-đô-nê-xi-a

Mi-an-ma Đông ti mo Bra xin

Ma-lai-xi-a Xin-ga-po Phi-lip-pin

 Bru-nây

Chon ý đúng trong các câu sau: ( Hãy khoanh

tròn chữ cái đứng đầu câu)

1 Thực chất phong trào văn hoá phục hưng là:

A Đả phá xã hội phong kiến, con người phải

3 – Lào, Thái Lan, Viết Nam,

In-đô-nê-xi-a, Mi-an-ma, Đông

Ti-mo, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po, líp-pin, Bru-nây

Phi-Bài tập 2 :

1 – D

Trang 29

C Văn hoá phục hưng là cuộc CM văn hoá tiến

bộ vĩ đại

D Cả 3 câu trên đều đúng

2 Lãnh địa phong kiến là gì ?

A Là vùng đất đai rộng lớn, có nhiều nông nô

sinh sống do lãnh chúa cai quản

B Là vùng đất đai của quý tộc phong kiến

C Là vùng đất mà quý tộc tước đoạt được bao

gồm đất đai canh tác, rừng, ao, hồ và biến nó

thành khu đất riêng của mình

Hãy gép các chữ cái đứng trước các ý ở cột A với

chữ cái đứng trướt ở cột B cho đúng:

m) Ăng-co Vát

n ) Thạt Luổng

CH : Hãy nêu nguyên nhân Kết quả và ý nghĩa

của những cuộc phát kiến địa lí?

- Xem trước bài 8 “Nước ta buổi đầu độc lập”

+ Ngô Quyền dựng nền độc lập như thế nào ?

+ Tình hình đất nước ta có những biến động gì cuối thời Ngô+ Tìm hiểu về Đinh Bộ Lĩnh

+ Quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

Trang 30

Tuần 6 : 28/ 9→ 4/ 10/ 2009 Ngày soạn : 20/ 9/ 2009

CHƯƠNG I : BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ – ĐINH - TIỀN LÊ (THẾ KỈ X)

Tiết 11 Bài 8 : NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

I) Mục tiêu :

- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại phong kiến Trung Quốc

Nắm được quá trình thống nhất đất của Đinh Bộ Lĩnh

- Giáo dục Ý thức độc lập tựchủ và thống nhất đất nước của dân tộc Ghi nhớ công

ơn Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ, thống nhất đất

nước

- Bồi dưỡng HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ sử dụng bản đồ khi học bài

II) Chuẩn bị của GV và HS :

1 GV :

- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước ( thời Ngô Quyền)

- Lược đồ 12 sứ quân hoặc lược đồ câm

2 HS :

- Bảng phụ

HS : Đánh lại âm mưu xâm lược của nhà Nam

Hán, chấm dứt hơn 10 thế kỉ thống trị của các triều

đại phong kiến phương Bắc, mở ra thời kì phát

triển mới của đất nước

CH : Chiến thắng Bạch Đằng đem lại kết quả gì ?

CH : Sau khi lên ngôi vua, Ngô Quyền làm gì ?

HS : Thiết lập một triều đình mới ở Trung ương

CH : Tại sao Ngô Quyền bải bỏ bộ máy cai trị của

họ Khúc để thiếc lập triều đại mới ?

HS : Họ Khúc mới chỉ dành được quyền tự chủ,

trên danh nghĩa vẫn phụ thuộc nhà Hán => Ngô

Quyền quyết tâm xây dựng một quốc gia độc lập

1 Ngô Quyền dựng nền độc lập tự chủ:

- Năm 939 Ngô Quyền lên ngôivua, đóng đô ở Cổ Loa

BỘ MÁY NHÀ NƯỚC

VUA

Trang 31

GV cho HS thảo luận nhóm (2 phút)

CH : Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước của Ngô Quyền.

GV : hướng dấn HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước.

CH : Tại sao Ngô Quyền lại quyết định bỏ chức

Tiết độ sứ?

HS : Vì chức Tiết độ sứ của phong kiến phương

Bắc, Ngô Quyền quyết tâm xây dựng một quốc gia

độc lập

CH : Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà nước ?

HS : Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công

việc chính trị, ngoại giao, quân sự

CH : Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời

Ngô?

HS : Còn đơn giản, sơ sài nhưng bước đầu đã thể

hiện ý thức độc lập tự chủ

CH : Sau khi trị vì đất nước được 5 năm, Ngô

quyền qua đời, lúc đó tình hình đất nước ta như

thế nào?

HS: Đắt nước rối loạn, các phe phái nhân cơ hôi

này nổi len giành quyền lự Dương Tam Kha cướp

ngôi?

GV (giảng) : Năm 952 Ngô Xương văn giành được

lại ngôi vua song uy tín của nhà Ngô đã giảm sút

CH : Việc chiếm đóng của các sứ quân điều đó

ảnh hưởng như thế nào đến đất nước ?

HS : Các sứ quân chiếm đóng ở nhiều vị trí quan

trọng trên khắp đất nước, liên tiếp đánh nhau =>

đất nước loạn lạc => là điều kiện thuậnlợi cho giặc

ngoại xâm tấn công

GV (giảng) : Loạn12 sứ quân gây biết bao tan tóc

cho nhân dân Trong khi đó nhà Tống đang có âm

mưu xâm lược nước ta Do vậy việc thống nhất

đất nước trở nên cấp bách hơn bao giờ hết

CH : Đinh Bộ Lĩnh là người như thế nào?

HS : Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người Ninh

Bình, có tài thống lĩnh quân đội

THỨ SỬ CÁC CHÂU

2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô

- Năm 944 Ngô Quyền mất →Dương Tam Kha cướp ngôi →Triều đình lục đục

- Năm 950 Ngô Xương Văn giành lại ngôi vua nhưng không quản lí được đất nước

→ uy tín nhà Ngô giảm sút

- Năm 965 Ngô Xương Văn chết → đất nước rơi vào tình trạng chia cắt, loạn lạc → Loạn

12 sứ quân

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước

- Liên kết với sứ quân Trần Lãm, chiêu dụ sứ quân Phạm

Trang 32

CH : Ông đã làm gì để dẹp loạn 12 sứ quân?

HS: Tổ chức lực lượng, rèn vũ khí Xây dựng căn

cứ ở Hoa Lư

CH : Vì sao Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn được 12 sứ

quân ?

HS : Được nhân dân ủng hộ,có tài đánh đâu thắng

đó => các sứ quân xin hàng hoặc lần lượt bị đánh

bại

CH : Việc Đinh Bộ Lính dẹp loạn được 12 sứ quân

có ý nghĩa gì?

HS: Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình trong

cả nước => Tạo điều kiện để xây dựng đất nước

vững mạnh chống lại âm mưu của kẻ thù

Bạch Hổ tiến đánh các sứ quân khác

- Được nhân dân ủng hộ → đánh dâu thắng đó

→ 967, đất nước thống nhất

2 Củng cố:

- Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền nhà Ngô ?

- Trình bày những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc dẹp yên 12

- Chuẩn bị bài sau: " Nước Đại Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê"

+ Nhà Đinh đã làm gì để xây dựng và phát triển đất nước

+ Mô tả chính quyền thời Tiền Lê

+ Tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn

Trang 33

- Giáo dục lòng tự hào tự tôn dân tộc Biết ơn các vị anh hừng có công xây dựng vàbảo vệ đất nước.

- Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, trong quá trình học bài

b Bài mới

Hoạt động 1 : Bài cũ : Đinh Bộ Lĩnh đã thống nhất đất nước

như thế nào ?

CH : Sau khi thống nhất đất nước Đinh Bộ Lĩnh

đã làm gì?

CH : Em hãy giải thích từ “hoàng đế” ?

HS : Vua một nước lớn mạnh được các nước

- 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua,đặt tên nước là Đại Cồ Việt,đóng đô ở Hoa Lư

- 970, đặt niên nhiệu là TháiBình

Trang 34

và hoàng đế nước Nam phải sánh ngang với

HS: Là quê hương Đinh Tiên Hoàng, đất hẹp,

nhiều đồi núi thuận lợi cho việc phòng thủ

GV giới thiệu H 19/ Tr.31 : Toàn cảnh cố đô Hoa

Lư

CH : Việc nhà Đinh đặt tên nước, bỏ niên hiệu

của Trung Quốc và đặt niên hiệu riêng đã nói lên

điều gì?

HS : Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nước Việt có

giang sơn, bờ cõi riêng, nước Đại Cồ Việt độc lập

và ngang hàng với Trung Quốc chứ không phải là

nước phụ thuộc

CH : Tại sao vua Đinh sai sứ sang giao hảo với

nhà Tống?

HS: Mong muốn giữ vững mối quan hệ hòa bình

với các nước láng giềng

CH : Đinh Tiên Hoàng còn áp dụng biện pháp gì

để xây dựng đất nước?

GV : Thời Đinh nước ta chưa có luật pháp cụ thể,

vua sai đặt vạc dầu và chuồng cọp trước điện để

răn đe kẻ phản loạn.

CH : Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý nghĩa

như thế nào ?

HS: Làm cho nhân dân ta có cuộc sống độc lập

và hòa bình để lao động sản xuất; thế nước hưng

HS: Sau khi Đinh Bộ Lĩnh và Đinh Liễm bị ám hại,

nội bộ nhà Đinh lục đục, bên ngoài quân Tống

chẩn bị xâm lượt → Lê Hoàn được suy tôn làm

vua

CH : Hãy nhận xét về tình hình đất nước lúc bấy

giờ ?

HS : Thế nước mất ổ định, lại đứng trước hiểm

- Phong vương cho con

- Cắt cử quan lại nắm giữ cácchức vụ chủ chốt

- Dựng cung điện ,đúc tiền

- Xử phạt nghiêm những kẻ cótội

2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê

* Sự thành lập của nhà Tiền Lê

- 979: Đinh Tiên Hoàng bị giết

→ nội bộ lục đục

- Nhà Tống lăm le xâm lượt

→ 980, Lê Hoàn được suy tônlàm vua, đổi niên hiệu là ThiênPhúc, lập nên nhà Tiền Lê

- Chính quyền trung ương :

VUATHÁI SƯ - ĐẠI

Trang 35

họa giặc ngoại xâm.

CH : Vì sao Lê Hoàn được suy tôn làm vua?

HS: Ông là người có tài, có chí lớn, mưu lược,

dũng cảm vô song, có lòng thương yêu binh sĩ,

được họ kính yêu sâu sắc Lúc này ông lại đang

giữ chức Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân

đội → lòng người quy phục

CH : Việc Thái Hậu Dương Vân Nga trao áo

hoàng bào cho Lê Hoàn nói lên điều gì?

HS : Đầy là việc làm hợp với ý trời và lòng người.

Thể hiện sự thông minh, quyết đoán, biết đặt lợi

ích quốc gia lên trên lợi ích dòng họ Vượt lên

quan niệm phong kiến, bỏ qua những lời bàn tán

phản đối, thậm chí cả dư luận xấu của triều đình

để bảo vệ lợi ích dân tộc

GV phân biệt " Tiền Lê " và " Hậu Lê" SGK/ Tr.30

CH : Theo em, nhiệm vụ cấp bách đối với nhà

Tiền Lê lúc này là gì ?

HS : Ổn định tình hình dất nước, chuẩn bị đối phó

với quân Tống

GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm (2 phút)

CH : Chính quyền nhà Tiền Lê được tổ chức như

thế nào? Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê

?

CH : Em hãy nhận xét bộ máy nhà nước thời

Tiền Lê?

HS : Bộ máy nhà nước được tổ chức chặt chẽ,

quy củ hơn thời Ngô

CH : Quân đội thời tiền Lê tổ chức như thế nào?

HS : Cấm quân : bảo vệ vua và kinh thành

Quân địa phương : vừa tham gia sản xuất,

vừa luyện tập sẵn sang chiến đấu

CH : Những việc làm của vua Lê Hoàn có tác

QUANVÕ

TĂNGQUAN

- Chính quyền địa phương :

* Hoàn cảnh lịch sử:

Cuối năm 979 nhà Đinh rối loạn

→ Quân Tống chuẩn bị xâmlược nước ta

b) Diễn biến

- Địch : Do Hầu Nhân Bảo chỉhuy theo 2 đường thuỷ và bộtiến đánh nước ta

- Ta: + Chặn quân thuỷ ở sôngBạch Đằng

+ Diệt cánh quân bộ ở biên giớiphía bắc thắng lợi

Trang 36

HS: Nhà Tống luôn nuôi khát vọng bành trướng

xâm lược Nhân cơ hội cuối năm 979 nội bộ nhà

Đinh lục đục vì tranh quyền lợi → Quân Tống liền

gấp rút tập trung quân đội, chuẩn bị xâm lược

nước ta

CH : Quân Tống tiến hành xâm lược nước ta như

thế nào?

CH : Em có nhận xét gì về quân Tống ?

HS : Là một đạo quân mạnh, hiếu chiến, tiến vào

nước ta với lực lượng đông

CH : Lê Hoàn đã chuẩn bị cho cuộc kháng chiến

như thế nào ? Em có nhận xét gì về cách bố trí,

mai phục của Lê Hoàn ?

HS : Chủ động đoán đúng hướng tấn công của

địch

Biết kế thừa cách đánh giặc của Ngô Quyền

GV Tường thuật lại cuộc kháng chiến theo lượt

đồ.

GV Yêu cầu HS tường thuật lại cuộc kháng chiến

CH : Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi có ý

nghĩa gì ?

CH : Vì sao cuộc kháng chiến chống Tống giành

thắng lợi ?

HS : - Do triều Tiền Lê đã chuẩn bị rất kĩ lưỡng

- Sự chỉ huy tài tình, sáng suốt của Lê Hoàn

- Nhân dân doàn kết, trên dưới một lòng

cùng nhau chống giặc

CH : Tại sao sau khi chiến tranh chấm dứt, Lê

Hoàn vẫn sai sứ sang Trung Quốc đặt lại quan hệ

bình thường ?

HS : Để thể hiện mong muốn giữ vững mối quan

hệ hòa bình, thân thiện với các nước láng giềng

* Ý nghĩa:

- Bảo vệ nền độc lập của đấtnước

- Đánh bại âm mưu xâm lượtcủa kẻ thù

- Củng cố lòng tin vững chắcvào sức mạnh và tiền đồ củadân tộc

2 Củng cố:

- Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lê?

- Việc nhân dân ta lập đền thờ vua Đinh chứng tổ điều gì ?

- trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống bằng lược đồ

- Trả lời câu đố:

+ Vua gì lúc nhỏ, cùng bạn chăn trau, chon lấy cờ lau, làm cờ tập trận?

+Vua Đinh Bộ Lĩnh, đặt nước tên gì, những năm trị vì, đóng đô ở đâu?

+ Nói nhanh tướng giặc tên gì

Đem quân xâm lượt thành trì Hoa Lư

Vua Lê là bật quân sư

( Hai đường chặn giặc) Đánh cho tan xát, nhục nhừ rút lui

+ Bạch Đằng mổi sáng trận đầu Phá tan Nam Hán công lao vua gì?

+Bạch Đằng mỗi sáng trận Nhì Phá tan nhà Tống Vua gì Đố em?

Trang 37

3 Dặn dò:

- Học bài cũ

- Chuẩn bị tiếp bài 9 " II - Sự phát triển về KT và văn hóa"

+ Tìm hiểu nguyên nhân làm cho nền kinh tế thời Đinh – Tiền Lê có những bước phát triển

+ XH thời kì này gồm những giai cấp, tầng lớp nào ?

+ Đời sống XH và văn hóa nước Đại Cồ Việt có gì thay đổi ?

Tuần : 5 / 10→ 11/ 10/ 2009 Ngày soạn : 1/ 10/ 2009

Bài 9 : NƯỚC ĐẠI CỔ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ (Tiếp theo)

Tiết: 13 II – SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA

I Mục tiêu :

- Các vua nhà Đinh - Tiền Lê đã bước đầu xây dựng một nền kinh tế tự chủ bằng

sự phát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp Cùng với sự phát triển kinh tế, văn hoá, XH cũng có nhiều thay đổi

- Giáo dục HS ý thức độc lập tự chủ trong xây dựng đất nước biết quý trọng các truyền thống VH của ông cha

- Rèn luyện kĩ năng phân tích và rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tế, văn hoá thời Đinh

- Tiền Lê

1 GV

- Tranh ảnh các di tích các công trình văn hoá, kiến trúc thời Đinh - thời Tiền Lê

- Tư liệu thành văn của các triều đại Đinh- Tiền Lê

Trang 38

b Bài mới

CH : Em có suy nghĩ gì về tình hình nông nghiệp

thời Đinh Tiền Lê ?

HS: Nông nghiệp được coi trọng vì đây là nền tảng

kinh tế của đất nước Nhà nước chú ý đến việc khai

khẩn đất hoang, đào vét kênh ngoài, nhân dân

được chia ruộng → tạo điều kiện cho SX nông

HS: Các xưởng thủ công như đúc tiền, rèn vũ khí,

may mặc, xây dựng, được thành lập

Bài cũ : Nguyên nhân tạo điều kiện cho sự phát

triển của các ngành thủ công nghiệp ?

GV(giảng) : Vì đất nước đã được độc lập Các nghề

đã được tự do phát triển không bị kìm hãm như

trước đây Mặt khác các thợ khéo cũng không bị

cống nộp cho Trung Quốc…

CH : Thương nghiệp có gì đáng chú ý?

HS: Nhiều khu chợ được hình thành buôn bán với

nước ngoài phát triển,

CH : Việc thiết lập bàn giao với nhà Tống có ý nghĩa

- Những người nào thuộc tầng lớp bị trị

Vẻ sơ đồ các tầng lớp trong xã hội thời Đinh

-Tiền Lê

HS tiến hành thảo luận, treo bảng phụ và trình bày

kết quả

Các nhóm nhận xét, bồ sung cho nhau

GV khái quát bằng sơ đồ

CH : Vì sao trong thời kì này nhà sư được trọng

- Buôn bán với nước ngoài mở rộng

2 Đời sống xã hội và văn hoá

* Xã hội:

VUAQUAN

VĂN QUANVÕ NHÀSƯ

NÔNGDÂN

THỢTHỦCÔNG

THƯƠNGNHÂN

ĐỊACHỦ

NÔ TÌ

Trang 39

HS: Do đạo phật được truyền bá rộng rãi Các nhà

sư có học, giởi chữ Hán => nhà sư trực tiếp dạy

học, làm cố vấn trong ngoại giao => rất được trọng

dụng

GV kể thêm chuyện đón tiếp sứ thần nước Tống

của nhà sư Đỗ Thuận

CH :Trình bày những nét chính về văn hóa nước ta

thời Đinh – Tiền Lê ?

CH : Đời sống sinh hoạt của người dân diễn ra như

thế nào?

HS : Rất bình dị, nhiều loại hình văn hoá dân gian

như ca hát, nhảy múa, đua thuyền, đánh đu, đấu

võ, đấu vật, diễn ra trong các lễ hội

CH : Vào những ngày vui, vua cũng thích đi chân

dất, cầm xiên lội ao dâm cá Cử chỉ này chứng tỏ

điều gì ?

HS : Sự phân biệt giàu – nghèo, sang – hèn chưa

sâu sắc Quan hệ vua tôi chưa có khoảng cách lớn

b Văn hoá:

- Giáo dục chư phát triển

- Nho học đã xâm nhập vào nước ta

- Đạo phật được truyền bá rộng rãi

- Chùa chiền được xây dựng nhiều,nhà sư được coi trọng

- Các loại hình VH dân gian khá pháttriển

2 Củng cố:

- Nguyên nhân làm cho nền kinh tế thời Đinh Tiền Lê phát triển ?

- Chọn đáp án đúng nhất : Thời nhà Lê các nhà sư được trọng dụng là vì :

a/ Đạo Phật được truyền bá rộng rãi hơn trước

b/Phần lớn người có học là các nhà sư Họ được nhân dân và nhà nước quý trọng

c/ Giáo dục chưa phát triển

d/ Các câu trên đều đúng

- GD cho các em lòng tự hào và yêu nước, yêu nhân dân GD học sinh bước đầu

hiểu rằng: Pháp luật nhà nước là cơ sở cho việc xây dựng và bảo vệ đất nước

- Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ đấtnước của nhà Lý

- Rèn kĩ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu( thời Lý)

II Chuẩn bị của GV và HS

1 GV

Trang 40

GV:(giảng) Vua Lê Long Đĩnh mắc bệnh trĩ không thể

ngồi được phải nằm để coi chầu gọi là Lê Ngoạ Triều

Long Đĩnh là ông vua rất tàn bạo, nhân dân ai cũng

căm ghét việc làm của ông, ông cho người vào củi

thả sông, róc mía trên đầu nhà sư, dùng dao cùn xẻo

thịt người

CH : Nhà lý được thành lập trong hoàn cảnh nào ?

CH :Tại sao Lý Công Uẩn được tôn lên làm vua?

HS: Sau khi Lê Long Đĩnh chết , Lý Công Uẩn được

tôn lên làm vua vì ông là người vừa có đức vừa có uy

tín nên được triều thần nhà Lê quý trọng

CH : Sauk hi lên ngôi vua, Lý Công Uẩn làm gì ?

GV(giảng): Năm 1009 Lý Công Uẩn lên làm vua, năm

1010 Lý Công Uẩn quyết định dời kinh đô từ Hoa Lư

về Đại La và đổi tên là Thăng Long

GV : Treo bản đồ Việt Nam và chỉ hai vùng đất Hoa

Lư và Thăng Long cho HS nắm

CH :Tại sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về Đại La

và đổi tên là Thăng Long ?

HS: Địa thế thuận lợi ,là nơi hội tụ của bốn phương

CH :Việc dời đô về Thăng Long của vua Lý nói lên

điều ước nguyện gì của cha ông ta ?

HS : Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh và khẳng

định ý chí tự cường của dân tộc

CH : Sau khi dời đô về Thăng Long, vua lý đã làm

gì ? Kinh thành Thăng Long được xây dựng như thế

nào ?

HS : Xây vòng thành, cung điện, chùa tháp rất nguy

nga, tráng lệ

GV (giảng ): Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại

Việt, xây dựng củng cố chính quyền từ Trung ương

đến địa phương

GV cho HS thảo luận nhóm (2 phút)

CH : - Ai là người đứng đầu nhà nước?

- Chính quyền trung ương

Vua

Các quan đại

Định dạng
Số trang	145
Dung lượng	301,53 KB