Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu và phương pháp phân tích tại ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam (tt)

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HỆ THỐNG CHỈ TIÊU VÀ PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM .... CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN HỆ THỐNG CHỈ TIÊU VÀ PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍ

MỤC LỤC

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục bảng, sơ đồ, biểu đồ

Tóm tắt luận văn

LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH CỦA NGÂN

HÀNG THƯƠNG MẠI Error! Bookmark not defined.

1.1 TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH NHTMError! Bookmark not defined.

1.1.1 Hoạt động cơ bản của NHTM Error! Bookmark not defined

1.1.2 Phân tích tài chính NHTM Error! Bookmark not defined

1.1.2.1 Khái niệm và ý nghĩa phân tích tài chínhError! Bookmark not defined.

1.1.2.2 Vai trò của phân tích tình hình tài chính trong nền kinh tế thị

trường Error! Bookmark not defined.

1.1.2.3 Hệ thống thông tin phục vụ cho phân tích tài chínhError! Bookmark not defined.

1.2 HỆ THỐNG CHỈ TIÊU TRONG QUÁ TRÌNH PHÂN TÍCH TÀI

CHÍNH Error! Bookmark not defined.

1.2.1 Khái niệm và nguyên tắc xây dựng hệ thống chỉ tiêu tài chínhError! Bookmark not defined 1.2.2 Nội dung Hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chínhError! Bookmark not defined

1.2.2.1 Hệ thống chỉ tiêu phản ánh cấu trúc tài chính, tình hình huy

động – sử dụng vốn Error! Bookmark not defined.

1.2.2.2 Hệ thống chỉ tiêu phản ánh khả năng thanh toánError! Bookmark not defined.

1.2.2.3 Hệ thống chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanhError! Bookmark not defined.

1.2.2.4 Hệ thống chỉ tiêu phản ánh rủi ro tài chínhError! Bookmark not defined.

1.3 CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH HỆ THỐNG CHỈ TIÊU TÀI

CHÍNH Error! Bookmark not defined.

1.3.1 Phương pháp so sánh Error! Bookmark not defined

1.3.2 Phương pháp loại trừ (thay thế liên hoàn)Error! Bookmark not defined

1.3.3 Phương pháp Dupont Error! Bookmark not defined

1.3.4 Các phương pháp khác Error! Bookmark not defined

1.3.4.1 Phương pháp cân đối Error! Bookmark not defined.

1.3.4.2 Phương pháp hồi quy Error! Bookmark not defined.

1.4 KINH NGHIỆM PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH Ở MỘT SỐ NƯỚC TRÊN

THẾ GIỚI HIỆN NAY Error! Bookmark not defined.

1.4.1 Phương pháp phân tích SWOT Error! Bookmark not defined

1.4.2 Phương pháp phân tích CAMEL Error! Bookmark not defined

1.4.3 Phương pháp phân tích PEARLS Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HỆ THỐNG CHỈ TIÊU VÀ PHƯƠNG PHÁP

PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN

VIỆT NAM Error! Bookmark not defined.

2.1 TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT

NAM Error! Bookmark not defined.

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của BIDVError! Bookmark not defined

2.1.2 Đặc điểm cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý của BIDVError! Bookmark not defined

2.1.3 Tình hình hoạt động của BIDV trong thời gian vừa quaError! Bookmark not defined

2.2 THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI BIDVError! Bookmark not defined.

2.2.1 Phân tích cấu trúc tài chính, tình hình huy động - sử dụng vốnError! Bookmark not defined

2.2.1.1 Quy mô – cơ cấu Tổng Tài sản Error! Bookmark not defined.

2.2.1.2 Quy mô – cơ cấu Dư nợ Error! Bookmark not defined.

2.2.1.3 Quy mô – cơ cấu Huy động vốn Error! Bookmark not defined.

2.2.2 Phân tích khả năng thanh toán Error! Bookmark not defined

2.2.3 Phân tích hiệu quả kinh doanh Error! Bookmark not defined

2.2.3.1 Kết quả lợi nhuận Error! Bookmark not defined.

2.2.3.2 Thu nhập từ các hoạt động Error! Bookmark not defined.

2.2.3.3 Chi phí quản lý kinh doanh Error! Bookmark not defined.

2.2.3.4 Các chỉ tiêu về khả năng sinh lời Error! Bookmark not defined.

2.2.3.5 Chênh lệch thu chi tại chi nhánh Error! Bookmark not defined.

2.2.4 Phân tích rủi ro tài chính Error! Bookmark not defined

2.2.4.1 Phân tích rủi ro tín dụng Error! Bookmark not defined.

2.2.4.2 Trích lập DPRR Error! Bookmark not defined.

2.2.4.3 Chỉ tiêu đảm bảo an toàn vốn tối thiểu Error! Bookmark not defined.

2.2.4.4 Rủi ro thanh khoản Error! Bookmark not defined.

2.2.4.5 Rủi ro lãi suất Error! Bookmark not defined.

2.3 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI BIDVError! Bookmark not defined 2.3.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined

2.3.2 Bất cập và Tồn tại Error! Bookmark not defined.

2.3.3 Nguyên nhân của tồn tại trên Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN HỆ THỐNG CHỈ TIÊU VÀ PHƯƠNG PHÁP

PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN

VIỆT NAM Error! Bookmark not defined.

3.1 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA BIDV TRONG THỜI GIAN TỚIError! Bookmark not defined 3.1.1 Mục tiêu chung Error! Bookmark not defined

3.1.2 Các chỉ tiêu cơ bản giai đoạn 2010 – 2012Error! Bookmark not defined

3.2 SỰ CẦN THIẾT HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI

CHÍNH TẠI BIDV Error! Bookmark not defined.

3.3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI BIDVError! Bookmark not defined 3.3.1 Các giải pháp hoàn thiện về phương pháp phân tích tài chínhError! Bookmark not defined

3.3.1.1 Phương pháp phân tích so sánh Error! Bookmark not defined.

3.3.1.2 Phương pháp phân tích loại trừ (phân tích nhân tố)Error! Bookmark not defined.

3.3.1.3 Phương pháp phân tích Dupont Error! Bookmark not defined.

3.3.1.4 Tổng hợp các phương pháp phân tích tài chínhError! Bookmark not defined.

3.3.2 Các giải pháp hoàn thiện về hệ thống chỉ tiêu và phương pháp

phân tích Error! Bookmark not defined

3.3.2.1 Nhóm chỉ tiêu đánh giá về an toàn vốnError! Bookmark not defined.

3.3.2.2 Nhóm chỉ tiêu đánh giá quy mô, cơ cấu, tăng trưởng tài sản, nguồn

vốn Error! Bookmark not defined.

3.3.2.3 Nhóm chỉ tiêu đánh giá chất lượng tài sảnError! Bookmark not defined.

3.3.2.4 Nhóm chỉ tiêu đánh giá khả năng thanh khoảnError! Bookmark not defined.

3.3.2.5 Nhóm chỉ tiêu đánh giá rủi ro Error! Bookmark not defined.

3.3.2.6 Nhóm chỉ tiêu đánh giá kết quả kinh doanhError! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.

LỜI MỞ ĐẦU

Với hơn hai mươi năm kể từ khi hệ thống ngân hàng Việt Nam thực hiện quá trình chuyển đổi, hệ thống ngân hàng thương mại đã có những bước phát triển mạnh mẽ cả về số lượng cũng như hiệu quả hoạt động Tuy nhiên về mặt học thuật chúng ta chưa có một văn bản pháp quy nào quy định về hệ thống chỉ tiêu và phương pháp phân tích tài chính áp dụng thống nhất trong toàn hệ thống ngân hàng thương mại

Nhận thức được tầm quan trọng của công tác phân tích tài chính, Ban lãnh đạo Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam đã thực sự quan tâm và chú trọng tới việc xây dựng và phát triển bộ phận phân tích tài chính, nhằm đưa ra các đánh giá về hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng một cách sát thực và kịp thời

Trước những điều kiện tiền đề trên, cộng với thời gian công tác tại

bộ phận Phân tích tài chính tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam,

tôi đã hoàn thành đề tài “Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu và phương pháp phân tích tài chính tại Ngân hàng Đầu tư & Phát triển Việt Nam”

Ngoài lời mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo luận văn được chia làm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về hệ thống chỉ tiêu và phương pháp phân tích tài chính của ngân hàng thương mại

Chương 2: Thực trạng hệ thống chỉ tiêu và phương pháp phân tích tài chính tại Ngân hàng Đầu tư & Phát triển Việt Nam

Chương 3: Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu và phương pháp phân tích tài chính tại Ngân hàng Đầu tư & Phát triển Việt Nam

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1 TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH NHTM

1.1.1 Hoạt động cơ bản của NHTM

Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế Ngân hàng có nhiều loại trong đó chiếm phần lớn là các ngân hàng thương mại Theo Nghị định số 59/2009/NĐ-CP về tổ chức hoạt động

của ngân hàng thương mại ngày 16/07/2009 “NHTM là ngân hàng được

thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác

có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật các TCTD và các quy định khác của pháp luật” Có thể thấy, ngân hàng là một loại hình đơn

vị hoạt động có tính chất đặc thù, trong đó các hoạt động chính hiện nay là: hoạt động huy động vốn, hoạt động tín dụng, đầu tư, cung cấp dịch vụ ngân hàng

1.1.2 Phân tích tài chính NHTM

Phân tích tài chính là một yêu cầu tất yếu khách quan, ra đời và phát triển từ đòi hỏi của đời sống kinh tế, từ yêu cầu phải quản lý khoa học và

có hiệu quả hoạt động kinh doanh của các NHTM Nó là công cụ không thể thiếu được đối với các nhà quản lý kinh tế, là một hình thức biểu hiện của chức năng tổ chức và quản lý kinh tế của Nhà nước

Việc phân tích tài chính không phải là một quá trình tính toán các tỷ

số mà là quá trình tìm hiểu các kết quả của sự quản lý và điều hành tài chính ở đơn vị được phản ánh trên tài chính đó Phân tích tài chính là đánh giá những gì làm được, dự kiến những gì sẽ xảy ra trên cơ sở đó kiến nghị các biện pháp để tận dụng triệt để các điểm mạnh và khắc phục các điểm yếu

Vậy tóm lại, Phân tích tài chính là quá trình thu thập và xử lý các dữ liệu và sự kiện tài chính thông qua các kỹ thuật và công cụ thích hợp để tạo

ra thông tin tài chính có giá trị nhằm rút ra các kết luận hoặc ra các quyết định tài chính

1.2 HỆ THỐNG CHỈ TIÊU TRONG QUÁ TRÌNH PHÂN TÍCH

TÀI CHÍNH

1.2.1 Khái niệm và nguyên tắc xây dựng hệ thống chỉ tiêu tài chính

Chỉ tiêu tài chính là sự thể hiện các nội dung kinh tế dưới hình thức giá trị tiền tệ thông qua các con số, đại lượng mang tính đặc thù có thể đo lường được nhằm mục đích đánh giá kết quả thực hiện về mặt tài chính của hoạt động kinh doanh hay các hoạt động khác nhằm đạt được mục tiêu đề

ra

Hệ thống chỉ tiêu tài chính là một tập hợp các chỉ tiêu tài chính chủ yếu phản ánh tình hình hoạt động kinh doanh của đơn vị trong từng giai thời kỳ nhằm đáp ứng yêu cầu phân tích, đánh giá thực trạng doanh nghiệp theo tính chất hay hình thức nhất định

1.2.2 Nội dung Hệ thống chỉ tiêu trong doanh nghiệp

a) Hệ thống chỉ tiêu phản ánh cấu trúc tài chính, tình hình huy động – sử dụng vốn đem lại cho nhà quản trị ngân hàng một cái

nhìn tổng quát về quy mô cũng như cơ cấu tài sản- nguồn vốn của ngân hàng mình

b) Hệ thống chỉ tiêu phản ánh khả năng thanh toán, bao gồm việc

thực hiện DTBB theo quy định của NHNN, bán tài sản thanh khoản, khả năng huy động vốn mới và thu hồi các khoản cho vay đến hạn

c) Hệ thống chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh:

- Phân tích tình hình thu nhập - chi phí: xem xét sự biến động của Tổng thu nhập thuần và chi phí, kết cấu thu nhập, chi phí có hợp lý không

và mối quan hệ giữa thu nhập và chi phí cũng như sự biến động của thu nhập và chi phí trong mối liên hệ với quy mô tài sản, nguồn vốn

- Phân tích khả năng sinh lời, bao gồm: đánh giá qui mô, tốc độ tăng lợi nhuận kì này so với kì trước, mức độ ổn định của lợi nhuận trong một khoản thời gian nhất định, xem xét mối quan hệ giữa thanh toán với thu

nhập, quy mô tài sản, vốn chủ sở hữu…

d) Hệ thống chỉ tiêu phản ánh rủi ro tài chính

- Phân tích hệ số an toàn vốn:để đo lường năng lực tài chính cũng như đánh giá về khả năng tự bù đắp rủi ro bằng vốn tự có đối với các hoạt động kinh doanh của ngân hàng, nhà phân tích quan tâm đến Vốn tự có cũng như

hệ số an toàn vốn CAR

- Phân tích chất lượng tín dụng (NPL): thực hiện các chỉ tiêu nhằm đảm bảo an toàn trong kinh doanh như: chấp hành qui định về hạn mức cho vay, hạn mức bảo lãnh tối đa với một khách hàng trên vốn tự có, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ nợ quá hạn của ngân hàng

- Đánh giá khả năng bù đắp rủi ro: khả năng bù đắp được các khoản vay bị mất hay không

1.3 CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH HỆ THỐNG CHỈ TIÊU

TÀI CHÍNH

1.3.1 Phương pháp so sánh

Đây là phương pháp được sử dụng phổ biến trong phân tích để đánh giá kết quả, xác định vị trí và xu hướng biến động của chỉ tiêu phân tích và thường được thực hiện ở bước khởi đầu của việc phân tích, đánh giá

1.3.2 Phương pháp loại trừ (thay thế liên hoàn)

Là phương pháp xác định ảnh hưởng của từng nhân tố đến kết quả kinh tế bằng cách thay thế lần lượt và liên tiếp các nhân tố từ giá trị kì trước hay kì kế hoạch sang kì thực tế để xác định trị số của chỉ tiêu kinh tế khi nhân tố đó thay đổi

1.3.3 Phương pháp Dupont

Là phương pháp phân tích một tỉ lệ sơ cấp (phản ánh hiện tượng) thành các tỉ lệ thứ cấp (phản ánh các nhân tố ảnh hưởng) Theo chu trình

này, người ta xây dựng một chuỗi các tỉ lệ có mối quan hệ nhân quả với nhau

1.3.4 Các phương pháp khác

Trong quá trình hoạt động kinh doanh của ngân hàng có thể áp dụng thêm nhiều phương pháp khác như: phân tích nhân tố, phương pháp cân đối, phương pháp hồi quy,…

1.4 KINH NGHIỆM PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH Ở MỘT SỐ NƯỚC

TRÊN THẾ GIỚI HIỆN NAY

Hiện nay có khá nhiều phương pháp phân tích tài chính mới đang được áp dụng trên thế giới và có khả năng ứng dụng cao trong phân tích tài chính đối với các ngân hàng Việt Nam:

1.4.1 Phương pháp phân tích SWOT

SWOT là chữ ghép của Mặt mạnh (Strengths), Mặt yếu (Weaknesses), Cơ hội (Opportunities) và những thách thức (Threats)

SWOT là một công cụ áp dụng phân tích tình hình của đối thủ cạnh tranh SWOT Giúp xác định những thuận lợi và bất lợi bằng cách phân tích những ảnh hưởng "bên trong" (mặt mạnh, mặt yếu) và những ảnh hưởng

"bên ngoài" (cơ hội, rủi ro) mà nó gây tác động đến tiến trình phát triển

1.4.2 Phương pháp phân tích CAMEL

Hệ thống CAMEL phân tích năm khía cạnh truyền thống được xem

là quan trọng nhất trong họat động của một trung gian tài chính, bao gồm:

- C (capital)- Khả năng tự cân đối vốn

- A (assets) - Chất lượng tài sản

- M (management) – Quản lý

- E (earning) – Lợi nhuận

- L (liquidity) – tính lỏng

1.4.3 Phương pháp phân tích PEARLS

PEARLS là hệ thống gồm 44 chỉ tiêu tài chính được Uỷ ban thế giới

về hiệp hội tín dụng (WOCCU) sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới để giám sát hoạt động tín dụng Các thành phần của hệ thống PEARL:

- Các chỉ số bảo vệ (Protection)

- Cơ cấu Tài chính Hiệu quả (Effective Financial Structure)

- Chất lượng tài sản (Asset quality)

- Tỷ suất thu hồi vốn và chi phí (Rate of return and costs)

- Tính thanh khoản (Liquidity)

- Dấu hiệu tăng trưởng (Signs of Growth)

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HỆ THỐNG CHỈ TIÊU VÀ PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM

2.1 TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM

Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam, tiền thân là Ngân hàng Kiến thiết Việt Nam, được thành lập năm 1957 để thực hiện nhiệm vụ nhận vốn từ ngân sách Nhà nước cho vay các dự án đầu tư xây dựng cơ bản Đến nay, BIDV là một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu của Việt Nam về qui mô, mạng lưới hoạt động cũng như khả năng cung cấp các dịch

vụ ngân hàng và về mức độ ứng dụng công nghệ ngân hàng hiện đại trong giao dịch

Năm 2009, BIDV đã hoàn thành về cơ bản Đề án chuyển đổi mô hình

tổ chức Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam giai đoạn 2007-2010, thông qua mô hình cơ cấu-tổ chức-bộ máy chủ yếu tại Trụ sở chính BIDV đến 31/12/2007 và 31/12/2009 cùng mô hình, mạng lưới chi nhánh đến 31/12/2008

và 31/12/2009 Đề án chuyển đổi mô hình tổ chức hệ thống theo hướng hình thành và phân định rõ theo 5 khối chức năng: Khối công ty, Khối ngân hàng, Khối đơn vị sự nghiệp, Khối liên doanh, và Khối đầu tư

Năm 2010, BIDV cũng đang hoàn thiện Đề án cổ phần hóa, dự kiến sẽ phát hành IPO đại chúng vào Quý I/2011

2.2 THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI BIDV

2.2.1 Phân tích cấu trúc tài chính, tình hình huy động - sử dụng vốn

Tổng Tài sản tăng trưởng cao qua các năm với tốc độ tăng trưởng

trung bình là 25%/năm Từ mức 121.403 tỷ năm 2006 (tương đương 10 tỷ

USD), đến năm 2009 Tổng Tài sản đạt 296.432 tỷ, (tương đương 15,6 tỷ USD) và gấp 2,4 lần năm 2006