Hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại công ty cổ phần đầu tư và xây dựng HUD3 (tt)

- Đánh giá thực trạng công tác phân tích tài chính tại Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3 và phân tích nguyên nhân gây nên hạn chế trong công tác phân tích tài chính của Công ty cổ

MỞ ĐẦU Tính cấp thiết của đề tài

Trong bối cảnh Việt Nam những năm gần đây, kinh tế khủng hoảng, doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong quá trình tồn tại và phát triển bền vững, quá trình sàng lọc và cạnh tranh lẫn nhau giữa các doanh nghiệp là tất yếu xảy ra Để thắng trong cạnh tranh, doanh nghiệp phải hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả Muốn vậy, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp phải đưa ra được các quyết định tối ưu trên cơ

sở các thông tin tài chính được phân tích đầy đủ và kịp thời

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3 luôn quan tâm tới công tác phân tích tài chính Tuy nhiên, những vướng mắc về nội dung công tác phân tích đang làm hạn chế hiệu quả phân tích tài chính, dẫn đến những đánh giá thiếu chuẩn xác và kịp thời về tình hình tài chính của công ty

Trong bối cảnh đó, hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Công ty cổ

phần Đầu tư và xây dựng HUD3 là một yêu cầu bức thiết Đề tài “Hoàn thiện công

tác phân tích tài chính tại Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3” được

tác giả lựa chọn nghiên cứu nhằm góp phần đáp ứng đòi hỏi trên của thực tiễn

Mục đích nghiên cứu

- Hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản về nội dung công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

- Đánh giá thực trạng công tác phân tích tài chính tại Công ty cổ phần Đầu tư

và xây dựng HUD3 và phân tích nguyên nhân gây nên hạn chế trong công tác phân tích tài chính của Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3

- Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Những nội dung cơ bản về công tác phân tích tài

chính của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường

Phạm vi nghiên cứu: Công tác phân tích tài chính trên giác độ của nhà quản

lý và các chủ sở hữu tại Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3 trong 3 năm

2010, 2011, 2012

Kết cấu luận văn

Ngoài lời mở đầu, mục lục, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục chữ viết tắt, phụ lục, luận văn có bố cục như sau:

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng công tác phân tích tài chính tại công ty cổ phần Đầu

tư và xây dựng HUD3

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC

PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.1 Hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm doanh nghiệp và hoạt động tài chính doanh nghiệp

Doanh nghiệp là một chủ thể kinh tế độc lập, có tư cách pháp nhân, hoạt động kinh doanh trên thị trường nhằm làm tăng giá trị của chủ sở hữu

Quá trình hoạt động của doanh nghiệp cũng là quá trình tạo lập, phân phối và

sử dụng quỹ tiền tệ hợp thành hoạt động tài chính của doanh nghiệp Các quyết định tài chính trong doanh nghiệp bao gồm: quyết định đầu tư, quyết định huy động vốn, quyết định về phân phối, ngân quỹ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau Mục tiêu của nhà quản lý khi xem xét các hoạt động tài chính doanh nghiệp là phải cân nhắc các yếu tố bên trong và các yếu tố bên ngoài để đưa ra các quyết định làm tăng giá trị tài sản của chủ sở hữu, phù hợp với lợi ích của chủ sở hữu

1.1.2 Khái niệm, mục tiêu của phân tích tài chính doanh nghiệp

Phân tích tài chính doanh nghiệp là sử dụng một tập hợp các khái niệm, phương pháp và các công cụ cho phép xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác về quản lý nhằm đánh giá tình hình tài chính của một doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đó

Các đối tượng sử dụng thông tin tài chính khác nhau sẽ đưa ra các quyết định với mục đích khác nhau Vì vậy, phân tích hoạt động tài chính đối với mỗi đối tượng sẽ đáp ứng các mục tiêu khác nhau và có vai trò khác nhau Cụ thể:

Đối với nhà quản lý

Đối với các nhà đầu tư

Đối với các nhà đầu tư tín dụng

Đối với những người hưởng lương trong doanh nghiệp

1.1.3 Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp

Để tiến hành phân tích tài chính của một doanh nghiệp, các nhà phân tích thường kết hợp sử dụng các phương pháp mang tính nghiệp vụ - kỹ thuật khác nhau Mỗi một phương pháp có những tác dụng khác nhau và được sử dụng trong từng nội dung phân tích khác nhau

Phương pháp so sánh

Phương pháp phân chia (chi tiết)

Phương pháp liên hệ, đối chiếu

Phương pháp phân tích nhân tố

Phương pháp dự đoán

1.1.4 Cơ sở dữ liệu và quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp

1.1.4.1 Cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích tài chính

Hệ thống báo cáo tài chính

Các nguồn dữ liệu khác: Các thông tin chung, Các thông tin theo ngành kinh

tế, Các thông tin của bản thân doanh nghiệp

1.1.4.2 Quy trình phân tích tài chính

Nói chung, tổ chức phân tích tài chính thường được tiến hành qua các giai đoạn sau:

Giai đoạn chuẩn bị phân tích

Giai đoạn thực hiện phân tích

Giai đoạn kết thúc phân tích

1.1.5 Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp

1.1.5.1 Phân tích khái quát tình hình tài sản và nguồn vốn, tình hình doanh thu – chi phí trong doanh nghiệp

a) Phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn trong doanh nghiệp

b) Phân tích tình hình đảm bảo vốn cho hoạt động kinh doanh

c) Phân tích kết cấu tài sản và nguốn vốn trong Bảng cân đối kết toán

d) Phân tích khái quát các chỉ tiêu tài chính trong báo cáo kết quả kinh doanh

1.1.5.2 Phân tích các chỉ tiêu tài chính đặc trưng

a) Nhóm chỉ tiêu về khả năng thanh toán

b) Nhóm chỉ tiêu về cơ cấu tài chính

c) Nhóm chỉ tiêu về năng lực hoạt động

d) Nhóm chỉ tiêu về lợi nhuận và phân phối lợi nhuận

1.2 Hoàn thiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

1.2.1 Quan niệm về hoàn thiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

Hoàn thiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp là một khái niệm dùng

để chỉ công tác phân tích tài chính doanh nghiệp được thực hiện theo một quy trình hoàn chỉnh với phương pháp phân tích phù hợp trong 1 khoảng thời gian và chi phí

ít nhất đồng thời kết quả phân tích hỗ trợ đắc lực trong việc ra quyết định của lãnh đạo

1.2.2 Các tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

1.2.2.1 Thời gian phân tích

Thời gian phân tích là một yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thiện phân tích tài chính Về mặt lý thuyết không có một tiêu chuẩn chung quy định về thời gian phân tích tuy nhiên trong thực tế thời gian phân tích càng ngắn càng giúp doanh nghiệp có thể nhanh chóng đưa ra các quyết định tài chính kịp thời và hiệu quả đồng thời nó cũng chứng tỏ năng lực của bộ phân phân tích tài chính trong doanh nghiệp, chất lượng của việc thu thập thông tin và xử lý thông tin cao Tuy nhiên, nếu thời gian phân tích quá ngắn lại sẽ không đảm bảo được tính chính xác của kết quả phân tích đưa ra Do đó, thời gian phân tích tùy thuộc vào từng điều kiện và hoàn cảnh cụ thể, mỗi doanh nghiệp có thể đặt ra một chuẩn mực riêng cho việc phân tích của mình nó tùy thuộc vào quy mô doanh nghiệp, ngành nghề kinh doanh, mức độ đầu tư của lãnh đạo doanh nghiệp cho công tác phân tích tài chính

1.2.2.2 Chi phí phân tích

Chi phí phân tích cũng là một tiêu chí quan trọng đánh giá mức độ hoàn thiện của công tác phân tích tài chính Phân tích tài chính là một hoạt động tương đối tốn kém, chi phí phân tích được tính vào chi phí của doanh nghiệp nếu chi phí phân tích quá cao sẽ là gánh nặng cho doanh nghiệp, làm tăng giá thành và giảm lợi nhuận của doanh nghiệp

Chi phí phân tích tài chính bao gồm chi phí thu thập thông tin, chi phí lương cho cán bộ phân tích và các chi phí khác phục vụ cho việc phân tích

Việc lựa chọn ai phân tích, đầu tư công nghệ cho phân tích ở mức độ nào, chi phí thu thập thông tin phục vụ phân tích ở giới hạn nào cũng đều phải tính toán trên

cơ sở tiết kiệm chi phí và tùy thuộc vào từng công ty, nếu quá cao sẽ là gánh nặng cho công ty ngược lại nếu thấp quá sẽ không đảm bảo chất lượng phân tích

1.2.2.3 Đạt hiệu quả trong việc đưa ra các quyết định của doanh nghiệp

Tiêu chí để đánh giá công tác phân tích tài chính doanh nghiệp là việc sử dụng các kết quả phân tích để đưa ra các quyết định tài chính kịp thời, chính xác, mang lại hiệu quả cao Tiêu chí này được thể hiện gián tiếp qua kết quả kinh doanh của doanh nghiệp vì dựa trên các quyết định tài chính của lãnh đạo, nếu kết quả phân tích tốt, quyết định đưa ra là đúng đắn thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

1.3 Nhân tố ảnh hưởng tới công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

1.3.1 Nhân tố chủ quan

1.3.1.1 Quan điểm và nhận thức của ban lãnh đạo về công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

1.3.1.2 Nguồn nhân lực thực hiện phân tích

1.3.1.3 Công tác tổ chức phân tích

1.3.1.4 Chất lượng thông tin phục vụ phân tích

1.3.1.5 Lựa chọn phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp

1.3.2 Nhân tố khách quan

1.3.2.1 Chế độ kế toán

1.3.2.2 Môi trường pháp luật

1.3.2.3 Can thiệp của cơ quan quản lý

1.3.2.4 Yêu cầu của nhà đầu tư

1.3.2.5 Chỉ tiêu ngành

1.3.2.6 Sự phát triển của hệ thống công nghệ thông tin

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ XÂY DỰNG HUD3

2.1 Khái quát về công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

2.1.2 Đặc điểm kinh doanh

2.1.3 Một số chỉ tiêu tài chính chủ yếu của Công ty

2.1.4 Bộ máy tổ chức

2.2 Thực trạng công tác phân tích tài chính doanh nghiệp tại Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3

2.2.1 Thực trạng quy trình phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3

Hoạt động phân tích tài chính chưa phải là hoạt động riêng biệt trong các hoạt động quản lý của công ty Các công việc phân tích tài chính được kiêm nhiệm bởi các nhân viên phòng tài chính kế toán Do đó, việc phân tích không được tiến hành chuyên sâu, quy trình phân tích bỏ qua nhiều bước

Việc tiến hành phân tích cũng chưa được tiến hành thường xuyên Thông thường, Công ty chỉ tiến hành phân tích báo cáo tài chính vào cuối mỗi quý để phục

vụ cho việc công bố thông tin với các cơ quan quản lý, trên báo cáo thường niên và chuẩn bị tài liệu phục vụ cho họp Hội đồng cổ đông Phòng kế toán tài chính sau khi lập Báo cáo tài chính năm sẽ tiến hành tổng hợp số liệu và tính toán các chỉ tiêu phân tích tài chính

Công tác phân tích tài chính doanh nghiệp chưa được Công ty coi trọng, không được tiến hành thường xuyên, chưa được sử dụng cho các cấp lãnh đạo để đưa ra các quyết định

2.2.2 Thực trạng phương pháp và dữ liệu sử dụng tại Công ty Cổ phần đầu tư và xây dựng HUD3

Phương pháp phân tích tài chính tại HUD3 là sự kết hợp của phương pháp tỷ

số phương pháp so sánh, phương pháp liên hệ Đây là các phương pháp truyền thống và được áp dụng phổ biến do các ưu điểm là dễ hiểu, dễ tính toán và sử dụng

Dữ liệu được sử dụng chủ yếu vẫn là các báo cáo tài chính Báo cáo tài chính

là những báo cáo tổng hợp nhất về tình hình tài sản, vốn chủ sở hữu và công nợ cũng như tình hình tài chính, kết quả kinh doanh, tình hình lưu chuyển tiền tệ và khả năng sinh lời trong kỳ của doanh nghiệp Báo cáo tài chính được sử dụng như nguồn dữ liệu chính khi phân tích tài chính doanh nghiệp sẽ phù hợp với yêu cầu của nhiều đối tượng

2.2.3 Thực trạng nội dung phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3

2.2.3.1 Phân tích từng báo cáo tài chính

a) Phân tích Bảng cân đối kế toán

Đối với Bảng cân đối kế toán, Công ty sử dụng phương pháp so sánh và phương pháp tỷ lệ để tiến hành phân tích biến động và cơ cấu của tài sản, nguồn vốn Việc phân tích được thưc hiện trên 2 bảng:

- Bảng Phân tích sự biến động từng bộ phận tài sản, nguồn vốn trên Bảng cân đối kế toán

- Bảng Phân tích cơ cấu từng loại tài sản và nguồn vốn

b) Phân tích báo cáo kết quả kinh doanh

Đối với Báo cáo kết quả kinh doanh, Công ty tiến hành phân tích theo 2 bảng

- Bảng phân tích biến động của doanh thu, chi phí lợi nhuận qua các năm

- Bảng phân tích cơ cấu của doanh thu, chi phí lợi nhuận các năm

2.2.3.2 Phân tích các chỉ tiêu tài chính quan trọng

a) Các chỉ tiêu về cơ cấu tài sản và cơ cấu nguồn vốn

b) Các chỉ tiêu về khả năng thanh toán

c) Các chỉ tiêu về tỷ suất sinh lời

d) Các chỉ tiêu về hiệu suất hoạt động

2.2.4 Thực trạng kết quả phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3

Kết quả phân tích tài chính của Công ty mới chỉ là những con số nằm trên báo cáo Việc phân tích mới chỉ dừng lại ở sự so sánh đơn giản các chỉ tiêu kỳ trước và

kỳ này, chưa đánh giá được nguyên nhân cốt lõi của vấn đề

Trong quá trình phân tích, các số liệu không được so sánh theo chuỗi thời gian để tìm ra xu hướng vận động của các chỉ tiêu nhằm mục đích dự báo tình hình tài chính trong tương lai

Phân tích tài chính trong công ty chưa phải là công cụ giúp các nhà quản lý ra

các quyết định kinh doanh

2.3 Đánh giá thực trạng công tác phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Đầu

tư và Xây dựng HUD3

2.3.1 Kết quả đạt được

Thứ nhất, về mặt thời gian phân tích, HUD3 thường thực hiện việc phân tích tài chính theo từng quý trong năm trên cơ sở đó sẽ có Báo cáo tài chính hàng quý gửi tới các cổ đông của công ty Nhìn chung, HUD3 đã thực hiện việc phân tích tài chính với thời gian tương đối nhanh và đáp ứng được yêu cầu đặt ra của Ban lãnh đạo Công ty trong việc đánh giá các hoạt động đã thực hiện và đề ra phương án kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo

Thứ hai, về nội dung phân tích, các chỉ tiêu tài chính cơ bản của các nhóm phân tích khả năng thanh toán, khả năng cân đối vốn, khả năng hoạt động và khả năng sinh lãi, các chỉ tiêu tài chính trung gian cũng đã được phân tích một cách đầy đủ

Thứ ba, việc sử dụng kết hợp hai phương pháp phân tích chỉ số và so sánh rất hiệu quả cho thấy xu hướng tăng hoặc giảm của các chỉ tiêu và mức chênh lệch tương đối với tuyệt đối của mỗi chỉ tiêu trong các năm tài chính khác nhau

Thứ tư, chất lượng thông tin phục vụ cho quá trình phân tích tài chính tại công ty cụ thể là các bảng báo cáo tài chính tương đối chính xác, cập nhật

2.3.2 Hạn chế

Thứ nhất, về tổ chức hoạt động phân tích: Công tác phân tích tài chính của Công ty chỉ được tiến hành vào cuối mỗi quý, sau khi đã thu thập đầy đủ thông tin

và hoàn chỉnh các báo cáo tài chính Như vậy thời điểm để bắt đầu việc phân tích tài chính phụ thuộc rất nhiều vào vào thời điểm hoàn tất báo cáo tài chính của Công ty

Do đó kết quả của hoạt động phân tích sẽ bị giảm ý nghĩa thực tiễn, những chiến lược kinh doanh được xây dựng sẽ không theo kịp với quá trình hoạt động của doanh nghiệp do tiến hành chậm trễ, không kịp thời với công tác kinh doanh của Công ty

Thứ hai, mục tiêu phân tích không được xác định rõ ràng từ đầu dẫn tới các bước thực hiện thường rườm rà, nội dung phân tích quá rộng mà không tập trung vào các vấn đề cần giải quyết Điều này dẫn tới thời gian phân tích thường kéo dài

vì phải thực hiện đủ các nội dung phân tích mà kết quả thực hiện phân tích lại không hiệu quả, không kịp thời phục vụ cho các quyết định quản trị Do đó, công tác phân tích chỉ tiến hành toàn diện vào cuối các kỳ kế toán mà ít khi có các đợt phân tích chuyên đề

Thứ ba, chi phí đầu tư cho hoạt động phân tích còn hạn chế Công ty không

có bộ phận chuyên trách đảm nhiệm công tác phân tích tài chính, công tác phân tích tài chính cũng không được tiến hành thường xuyên nên trong ngân sách của Công ty không có phần đầu tư cho phân tích tài chính Do đó, việc tiến hành phân tích chỉ mang tính tổng kết tình hình tài chính trong quá khứ mà không có tính dự báo, không được sử dụng để phục vụ cho các quyết định của ban lãnh đạo công ty

2.3.3 Nguyên nhân

Các nguyên nhân chủ quan

Thứ nhất, nguồn thông tin sử dụng trong quá trình phân tích còn có hạn chế

Các thông tin mà công ty sử dụng cho việc phân tích chủ yếu là các thông tin nội bộ doanh nghiệp, mà chưa sử dụng các thông tin bên ngoài như: thông tin về đối thủ cạnh tranh, về thị trường…

Thứ hai, phương pháp phân tích chưa đầy đủ, công ty nên bổ sung thêm một

số phương pháp phân tích mới Phương pháp phân tích chủ yếu sử dụng phương pháp so sánh và tỷ số truyền thống

Thứ ba, cán bộ phân tích tài chính tại HUD3 có trình độ từ đại học trở lên

nhưng không phải chuyên ngành phân tích tài chính Mặc dù công ty thường xuyên tạo điều kiện để các cán bộ công nhân viên trong công ty được nâng cao trình độ bằng các khóa đào tạo, bồi dưỡng nhưng lại chưa chú trọng đến công tác bồi dưỡng cán bộ làm công tác phân tích tài chính Vì thế nên công tác phân tích tài chính tại công ty còn sơ sài, chưa hoàn thiện

Thứ tư, quy trình phân tích còn chưa chuyên nghiệp, bỏ qua nhiều khâu quan

trọng đặc biệt là giai đoạn lập kế hoạch phân tích còn chưa thực hiên nghiêm túc

Thứ năm, công ty chưa thực sự quan tâm đúng mức đến công tác phân tích

tài chính Lãnh đạo công ty mới chỉ coi phân tích tài chính như là một bộ phận nhỏ

trong công tác tài chính – kế toán và được thực hiện kèm theo hoạt động quyết toán

sổ sách kế toán vào thời gian cuối năm

Thứ sáu, cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ công tác phân tích tài chính chưa

đáp ứng yêu cầu đặt ra

Các nguyên nhân khách quan

Thứ nhất, chế độ chính sách về quản lý tài chính doanh nghiệp của Việt Nam

thường xuyên thay đổi, đặc biệt là chính sách thuế và chế độ kế toán, chưa kể còn những quy định bất cập, không phù hợp với thực tiễn nhưng lại bắt buộc đối với các doanh nghiệp

Thứ hai, những vấn đề lý luận cơ bản về công tác phân tích tài chính đã đưa

vào Việt Nam khá lâu song thực tế hiện nay các doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện công tác phân tích tài chính một cách nghiêm túc, khoa học, thậm chí không thực hiện phân tích

Thứ ba, hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành chưa được xây dựng để làm cơ

sở tham chiếu cho các doanh nghiệp trong từng ngành

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ XÂY DỰNG HUD3 3.1 Định hướng phát triển sản xuất kinh doanh của HUD3

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Đầu tư và xây dựng HUD3

3.2.1 Hoàn thiện quy trình phân tích

Để phân tích tài chính trong doanh nghiệp thực sự phát huy tác dụng trong quá trình ra quyết định, quy trình phân tích tài chính phải khoa học, hợp lý, phù hợp với đặc điểm kinh doanh, cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý kinh tế tài chính của doanh nghiệp và phù hợp với mục tiêu quan tâm của từng đối tượng

Từ việc xác định mục tiêu phân tích tài chính, Công ty cần phải lên kế hoạch

để phân tích từ việc nội dung cần thực hiện, thời gian thực hiện, nhân sự thực hiện

để đáp ứng một cách kịp thời yêu cầu quản lý Có như vậy công tác phân tích tài chính mới phát huy tác dụng trong hoạt động của Công ty

3.2.2 Tăng cường chất lượng thông tin phục vụ phân tích tài chính