bµi 1 gi¸o ¸n ng÷ v¨n 9 賴平全書 l¹i v¨n th bµi 2 v¨n b¶n §êu tranh cho mét thõ giíi hoµ b×nh g g m¸c kðt tuçn 02 ngµy so¹n tiõt 06 ngµy d¹y a môc tiªu cçn ®¹t gióp häc sinh hióu ®îc nd

Lµm cho ®èi tîng thuyÕt minh hiÖn lªn cô thÓ, gÇn gòi, dÔ hiÓu.. Lµm cho ®èi tîng thuyÕt minh cã c¸ tÝnh vµ tÝnh c¸ch riªng.[r]

Trang 1

Bài 2

-G.G

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh:

- Hiểu đợc ND vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạ toàn

bộ sự sống trên Trái đất; nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó,

là đấu tranh cho một thế giới hoà bình

- Thấy đợc NT nghị luận của tác giả: chứng cớ cụ thể, xác thực, cách so sánh rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ

B Chuẩn bị:

1) Giáo viên:

- Nắm ý nghĩa nhật dụng & phơng thức lập luận của văn bản để có cách dạy – học thích hợp

- Dự kiến tích hợp:

+ Tích hợp với phơng thức nghị luận ở lớp 8 & 9

+ Tích hợp với tình hình quốc tế hiện nay, với những điểm nóng ở Trung Đông

- Dự kiến dạy học tích cực:

2) Học sinh:

- Chuẩn bị bài theo hớng dẫn

- Su tầm những bài viết, tranh ảnh về chiến tranh nguyên tử, hạt nhân

C Tiến trình lên lớp:

* ổn định tổ chức (1 phút):

Kiểm diện

* Kiểm tra bài cũ (3 phút):

H: Hãy nêu những nét chính trong vẻ đẹp phong cách HCM

H: Qua đó em học đợc điều gì cho bản thân?

* Bài mới:

Hoạt động 1 (2 phút): Giới thiệu bài

(GV có thể bắt nhịp cho HS hát hoặc sử dụng đài đĩa lời bài hát nh: “Trái đất này là của chúng mình…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)”)

Những ngày đầu tháng Tám 1945, cả thế giới đã chấn động bởi 2 quả bom nguyên tử đầu tiên của Mĩ ném xuống hai thành phố Hi-rô-shi-ma và Na-ga-sa-ki (Nhật Bản) khiến hai triệu ngời thiệt mạng và di hoạ của nó còn đến bây giờ Từ đó đến nay và cả trong tơng lai, nguy cơ

về một cuộc chiến tranh hạt nhân tiêu diệt cả thế giới luôn tiềm ẩn và đe doạ nhân loại Bởi vậy, đấu tranh vì một thế giới hoà bình luôn là một nhiệm vụ vẻ vang & khó khăn nhất của nhân loại tiến bộ Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nghe tiếng nói của một nhà văn nổi tiếng Nam

Mĩ, ngời đã từng đoạt giải Nô-ben văn học, tác giả của những cuốn tiểu thuyết hiện thực huyền ảo lừng danh: Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két

hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng

Hoạt động 2 (12 phút)

GV: Cần đọc với giọng rành

rọt, mạnh mẽ - Đọc mẫu một

đoạn

L: Hãy đọc tiếp phần VB!

L: Đọc các chú thích trong

SGK!

Hoạt động cá nhân

 HS nghe

 2 HS thay nhau đọc

 1 HS đọc

I.Đọc & tìm hiểu chú thích

- G.G Mác-két (1928),

Trang 2

H: Qua chú thích (), em nắm

đợc nét cơ bản gì về tác giả và

hoàn cảnh ra đời của tác phẩm?

L: Hãy xác định VB thuộc loại

nào và phơng thức biểu đạt chủ

yếu là gì?

H: Tại sao gọi đây là bài nghị

luận chính trị – xã hội?

L: Từ đó hãy xác định luận

điểm của văn bản!

Câu hỏi trắc nghiệm

L: T tởng ấy đợc biểu hiện

trong một hệ thống luận cứ sau

đây Hãy tách VB theo các

luận cứ đó!

 HS bộc lộ

 ND đợc trình bày là thái độ đối với VĐ chiến tranh hạt nhân

 Chiến tranh hạt nhân là một hiểm hoạ khủng khiếp đang đe doạ toàn thể loài ngời & sự sống trên Trái đất, vì vậy đấu tranh để loại bỏ nguy cơ ấy cho một thế giới hoà bình là nhiệm vụ cấp bách của nhân loại

Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ cuộc sống trên Trái đất

Sự tốn kém của cuộc chạy đua chiến tranh hạt nhân

Tính phi lí của chiến tranh hạt nhân

Loài ngời cần đoàn kết để ngăn chặn chiến tranh hạt nhân vì một thế giới hoà bình

nhà văn Cô-lôm-bi-a, giả thởng Nô-ben năm 1982

- VB trích từ “Thanh gơm Đa-mô-ckét”, tham luận của ông tại cuộc họp thợng đỉnh 6 nớc kêu gọi HB

II Đọc – Hiểu VB

1/ Cấu trúc văn bản:

- VB nhật dụng – Nghị luận chính trị -xã hội

- Luận điểm:

+ Từ đầu  vận mệnh + Tiếp  cho toàn thế giới

+ Tiếp  điểm xuất phát của nó

+ Còn lại

GV giảng sơ lợc về vũ khí hạt nhân:

Vũ khí hạt nhân là loại vũ khí ứng dụng hiệu ứng nổ hạt nhân, hay phản ứng nhân dây truyền hạt nhân.

Khi cho nổ, năng lợng hạt nhân đợc giải phóng với mật độ cao trong thời gian rất ngắn (vài mời phần triệu giây) Trong vùng phản ứng tồn tại nhiệt độ tới 10 triệu O C (nóng hơn 5 lần nhiệt độ ở tâm mặt trời) và áp xuất cao tới 1 tỉ Atm.

Theo tính toán, 1 kg Uranium - 235 có thể cho một năng lợng tơng đơng 3.000 tấn than đá hay 20.000 tấn thuốc nổ TNT Theo đó, hai quả bom nguyên tử mà không quân Mỹ ném xuống hai thành phố Hirôshima (ngày 6/8/1945) và Nagasaki (ngày 9/8/1945) của Nhật Bản

có sức công phá khoảng 35.000 tấn TNT, phá huỷ hoàn toàn thành phố cùng với hàng triệu ngời dân.

L: Hãy đọc nhanh lại đoạn 1

bằng mắt!

H: Sau câu hỏi mang tính chất

nghi vấn & một thời điểm cụ

thể, tác giả đã đa ra một số liệu

gì?

H: Con số này càng trở nên ấn

tợng hơn khi tác giả đa ra

những phép tính ntn?

H: Nếu cái kho đạn ấy đợc

châm ngòi hậu quả sẽ ra sao?

 HS đọc nhanh

 Hơn 50.000 đầu đạn hạt nhân

bố trí khắp hành tinh

 “nói nôm na ra Trái đất”…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) “về lí thuyết…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) hệ mặt trời”

 Vô cùng khủng khiếp

2/Nội dung văn bản:

a) Nguy cơ chiến tranh hạt nhân:

- Vô cùng khủng khiếp

Trang 3

H: Điều đó cho thấy VĐ mà

nhà văn đang nói tới mang một

tính chất ntn?

H: Việc so sánh nguy cơ chiến

tranh hạt nhân với thanh gơm

Đa-mô-clét có tác dụng gì?

Phiếu học tập

H: Qua các phơng tiện thông

tin đại chúng, em có thêm

chứng cớ nào về nguy cơ chiến

tranh hạt nhân vẫn đe doạ cuộc

sống Trái đất?

 Liên quan tới sự tồn vong của cả nhân loại  hệ trọng

 Làm cho câu văn thêm hình

ảnh, sinh động, gợi lên mối nguy cơ đe doạ trực tiếp sự sống con ngời

 Tình hình căng thẳng ở Trung

Đông; tranh chấp giữa ấn Độ và Pa-ki-xtan; việc I-ran và CHDCND Triều Tiên khởi động các nhà máy hạt nhân;…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)

- Cực kì hệ trọng

* Củng cố - Dặn dò (4 phút):

- Khái quát: Tác giả…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)., hoàn cảnh của bài viết…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”), luận điểm cơ bản…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)

- Hớng dẫn về nhà:

+ Học bài: Nắm các ND đã học

+ Chuẩn bị: “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình” (tiếp theo)

Đọc kĩ lại văn bản – Tiếp tục tìm thêm t liệu

Nh tiết 6

B Chuẩn bị:

Nh tiết 6

Kiểm diện

H: Hãy nêu luận điểm & hệ thống luận cứ của văn bản “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình” của Mác-két?

* Bài mới:

Trong giờ học trớc, chúng ta đã tìm hiểu về nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ sự sống trên Trái đất nh thanh gơm Đa-mô-clét treo lơ lửng ngay trên đầu bằng sợi lông đuôi ngựa Cuộc chiến tranh ấy tốn kém và phi lý nh thế nào? Chúng ta cần làm gì để ngăn chặn nó? Đó

là những vấn đề mà hôm nay thầy và các em tiếp tục đi tìm hiểu

I.Đọc & tìm hiểu chú thích

II Đọc – Hiểu VB

1/ Cấu trúc văn bản: 2/ Nội dung văn bản:

Trang 4

L: Đọc phần văn bản thứ 2!

H: Để làm rõ luận điểm này,

tác giả đã đa ra những dẫn

chứng ntn?

H: Trong cách lập luận này,

nhà văn đã sử dụng biện pháp

nghệ thuật gì?

H: Tác dụng của cách lập luận

so sánh này?

H: Cảm nghĩ của em ra sao về

cuộc chiến tranh này?

L: Đọc thầm bằng mắt đoạn

văn bản thứ 3!

H: Theo tác giả, Trái đất “chỉ

là cái làng nhỏ” trong vũ trụ

nhng lại “là nơi độc nhất có

phép màu của sự sống trong hệ

mặt trời” Em hiểu điều này

ntn?

H: Quá trình hình thành nên sự

sống diệu kì của Trái đất là

một quá trình ntn?

H: Từ đó em hiểu gì về lời bình

luận của tác giả: “trong thời

đại…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) xuất phát của nó”?

(Chiến tranh hạt nhân là hành

động ntn?)

L: Đọc phần văn bản cuối!

H: Nêu lên những luận điểm

trên, mục đích của tác giả là để

làm gì?

 1 HS đọc – Lớp theo dõi

 Chơng trình giải quyết những VĐ cấp bách cho 500 triệu trẻ em nghèo khổ cần 100 tỉ USD ~ 100 máy bay B.1B và 7.000 tên lửa vợt

đại châu

Kinh phí của chơng trình phòng bệnh 14 năm bảo vệ 1 tỉ ngời khỏi sốt rét & cứu 14 triệu trẻ em châu Phi ~ 10 tàu sân bay mang vũ khí hạt nhân của Mĩ

Năm 1985: 575 triệu ngời thiếu dinh dỡng ~ 149 tên lửa MX

Tiền nông cụ cần thiết cho các nớc nghèo trong 4 năm ~ 27 tên lửa MX

Xoá nạn mù chữ cho cả TG ~ 2 tầu ngầm mang vũ khí hạt nhân

 So sánh đối lập: Một bên là những điều kiện để cải thiện đời sống con ngời, cứu hàng tỉ ngời><

một bên là chi phí nhằm tạo ra sức mạnh huỷ diệt

 Làm nổi bật sự tốn kém ghê gớm của cuộc chạy đua chiến tranh => nêu bật sự vô nhân đạo

 HS bộc lộ

 HS hoạt động

 Trong vũ trụ, Trái đất chỉ là một hành tinh nhỏ nhng là nơi duy nhất có sự sống

Khoa học cha khám phá đợc sự sống ở nơi nào khác ngoài TĐ

=> Đó là sự thiêng liêng & kì diệu của Trái đất nhỏ bé này

 Rất lâu dài: 380 triệu năm con bớm mới bay đợc; 180 triệu năm nữa bông hồng mới nở đợc; 4 kỉ

địa chất con ngời mới hát hay hơn chim & chết vì yêu

 Chiến tranh hạt nhân là hành

động cực kì phi lí, ngu ngốc, man

rợ, đáng xấu hổ, đi ngợc lại lí trí của tự nhiên & con ngời

 HS đọc

a) Nguy cơ chiến tranh hạt nhân:

b) Chạy đua chiến tranh hạt nhân làm mất

đi khả năng đợc sống tốt đẹp hơn:

- Tốn kém, vô nhân

đạo

c) Chiến tranh hạt nhân là cực kì phi lý:

- Phản tự nhiên, phản tiến hoá

d) Nhiệm vụ của chúng ta:

- Đoàn kết đấu tranh ngăn chặn chiến tranh

Trang 5

H: Để kết thúc lời kêu gọi của

mình, Mác-két đã đa ra một đề

nghị gì?

H: ý tởng ấy bao gồm những

thông điệp gì?

H: Qua đó em thấy Mác-két là

ngời ntn?

L: Sau khi tìm hiểu xong VB,

em hãy nêu khái quát những

thông điệp mà tác giả muốn

gửi gắm tới chúng ta!

H: VB nhật dụng nghị luận

chính trị – xã hội này thuyết

phục và hấp dẫn ở những yếu

tố nào?

PBCN sau khi học xong VB

“Đấu tranh cho một TG hoà

bình” của Mác-két

 Kêu gọi mọi ngời đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, cho một thế giới hoà bình: “chúng

ta đến đây…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) công bằng”

 Cần lập ra một nhà băng lu giữ

trí nhớ tồn tại đợc cả sau thảm hoạ hạt nhân

 “Để cho nhân loại tơng lai…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) hạnh phúc”

“Để cho nhân loại…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) vũ trụ này”

=> Lên án những thế lực hiếu chiến đẩy nhân loại vào thảm hoạ hạt nhân

 Quan tâm sâu sắc đến VĐ vũ khí hạt nhân với niềm lo lắng &

công phẫn cao độ

Vô cùng yêu chuộng cuộc sống hoà bình trên Trái đất này

 HS bộc lộ dựa theo ghi nhớ trong SGK

Thảo luận nhóm

 HS thảo luận & trình bày kết quả

hạt nhân:

3/ ý nghĩa văn bản:

* Ghi nhớ:

SGK trang 21

III Luyện tập:

* Củng cố (5 phút):

GV đ a ra bảng trắc nghiệm:

Câu 1: Vì sao văn bản: “Đấu tranh cho một TG hoà bình” đợc coi là văn bản nhật dụng?

A Vì VB thể hiện những suy ngẫm, trăn trở về đời sống của tác giả

B Vì lời văn của VB giàu màu sắc biểu cảm

C Vì nó bàn về một vấn đề lớn lao luôn đợc đặt ra trong cuộc sống

D Vì nó kể lại một câu chuyện với những tình tiết li kỳ gay cấn

Câu 2: Văn bản đợc viết theo phơng thức biểu đạt nào là chính?

A Tự sự B Biểu cảm C Thuyết minh D Nghị luận

Câu 3: Vì sao VB lại đợc xếp vào kiểu phơng thức đó?

A Vì VB có hệ thống luận điểm và sử dụng các phép lập luận

B Vì VB sử dụng nhiều từ ngữ & câu văn biểu cảm

C Vì VB kể lại diễn biến một câu chuyện theo trình tự thời gian

D Vì VB sử dụng nhiều phơng pháp thuyết minh kết hợp với tự sự

Câu 4: Nội dung nào không đợc đặt ra trong VB?

A Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ toàn bộ sự sống trên Trái đất

B Chiến tranh hạt nhân là vô cùng tốn kém & phi lí

C Nhiệm vụ cấp bách của nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó

D Cần chạy đua vũ tranh để chống lại chiến tranh hạt nhân

Câu 5: Nhận định nào đúng nhất về những nét đặc sắc trong NT viết văn của tác giả?

A Xác định hệ thống luận điểm rõ ràng; sử dụng nhiều phép lập luận khác nhau

B Có nhiều chứng cứ sinh động, cụ thể, giàu sức thuyết phục

C Sự hiểu biết sâu sắc; giọng văn truyền cảm thể hiện lòng nhiệt tình của ngời viết

D Cả 3 ý trên

Trang 6

Câu 1 2 3 4 5

* Dặn dò (3 phút):

+ Học bài: Đọc lại VB, nắm những nét ND chính cùng với hệ thống luận điểm, NT nghị luận…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)

+ Chuẩn bị: “Các phơng châm hội thoại” (tiếp)

Đọc kĩ, suy nghĩ dự kiến trả lời các câu hỏi trong SGK

Tìm thêm ngữ liệu về các phơng châm hội thoại

- -Các phơng châm hội thoại

(Tiếp)

Giúp học sinh:

- Nắm đợc ND phơng châm quan hệ, phơng châm cách thức & phơng châm lịch sự

- Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp

B Chuẩn bị:

1) Giáo viên:

- Chủ động kiến thức, nắm vững yêu cầu của tiết học

- Dự kiến tích hợp: Với hội thoại ở lớp 8; với ca dao, thành ngữ, tục ngữ

- Đồ dùng: Chuẩn bị bảng phụ, phiếu học tập, các dạng bài tập thêm,…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)

2) Học sinh:

- Chuẩn bị chu đáo theo SGK và yêu cầu của giáo viên

- Tìm thêm các bài tập về phơng châm hội thoại

Kiểm diện

L: Lên bảng làm BT 4/11

H: Nêu các phơng châm về lợng và về chất trong hội thoại

* Bài mới:

Nh chúng ta đã biết, trong khi hội thoại cần phải tuân thủ những phơng châm nhất định để

có thể đạt đợc hiệu quả giao tiếp tốt nhất Trong tiết trớc, chúng ta đã tìm hiểu hai phơng châm hội thoại về lợng và về chất Hôm nay, các em lại tiếp tục xem xét ba phơng châm nữa trong hội thoại

(GV ghi tiêu đề lên bảng)

GV đ a ra bảng phụ: Mất rồi

Một ngời sắp đi chơi xa dặn con:

- ở nhà có ai hỏi, thì bảo bố đi chơi vắng nhé!

Sợ con mải chơi quên mất, lại cẩn thận lấy bút viết vào giấy rồi bảo:

- Có ai hỏi thì con cứ đa cái giấy này.

Con cầm giấy bỏ vào túi áo Cả ngày chẳng thấy ai hỏi Tối đến, sẵn có ngọn đèn, nó lấy giấy ra xem, chẳng may vô ý để giấy cháy mất.

Hôm sau, có ngời đến chơi, hỏi:

- Thầy cháu có nhà không?

Nó ngẩn ngơ hồi lâu, sực nhớ ra, sờ vào túi không thấy giấy, liền nói:

- Mất rồi!

Trang 7

Khách giật mình hỏi:

- Mất bao giờ?

- Tối hôm qua.

- Sao mà mất?

- Cháy!

L: Hãy đọc truyện cời sau!

H: Theo em, thành ngữ “ông

nói gà, bà nói vịt” thể hiện ntn

trong truyện cời trên?

H: Điều đó khiến ông khách

hiểu ntn?

H: Nếu trong cuộc sống mà

xuất hiện nhiều tình huống hội

thoại nh vậy thì điều gì sẽ xảy

ra?

H: Qua đó có thể rút ra bài học

gì trong giao tiếp?

H: Em hiểu “dây cà ra dây

muống” là cách nói ntn?

H: Còn thành ngữ “Lúng búng

nh ngậm hột thị” là cách nói

ntn?

 1 HS đọc – Lớp nghe

 Ngời khách hỏi về bố; thằng bé lại trả lời về mảnh giấy của bố nó

 Tởng là bố nó chết

 Con ngời sẽ không giao tiếp đợc với nhau và những hoạt động XH sẽ trở nên rối loạn

 HS trả lời dựa vào SGK

 Dài dòng, rờm rà

 Cách nói ấp úng, không thành lời, không rành mạch

I.Ph ơng châm quan hệ:

* Ghi nhớ:

SGK trang 21

II.Ph ơng châm cách thức:

GV treo bảng phụ: Nói có đầu có đuôi

Có một ông chủ luôn căn dặn đầy tớ của mình:

- Chúng mày nhớ, muốn nói gì cũng phải có đầu có đuôi

Một hôm, ông ta ngồi hút thuốc lào, chẳng may tàn lửa bay vào làm cháy áo Anh đầy tớ trông thấy vội bớc tới trớc mặt lễ phép:

- Bẩm ông, con tằm ăn lá dâu nhả ra tơ Ngời Trung Quốc mua tơ về dệt nên lụa Bà đi chợ mua lụa về cắt áo cho ông Ông mặc áo và hút thuốc lào Tàn lửa bay vào và áo ông đang cháy ạ!

Ông chủ giật mình nhìn thì chiếc áo đã bị cháy mất một mảng to rồi

L: Hãy đọc truyện cời sau!

H: Câu chuyện ứng với câu

thành ngữ nào trong 2 câu trên?

H: Nh vậy, những cách nói trên

ảnh hởng tới giao tiếp ra sao?

H: Từ đó rút ra đợc bài học gì

trong giao tiếp?

Cho câu văn: “Tôi đồng ý với

những nhận định về truyện

ngắn của ông ấy.”

H: Tổ hợp từ “của ông ấy” có

thể bổ ngữ cho những từ ngữ

nào? Từ đó tạo nên những cách

hiểu ntn?

 “Dây cà ra dây muống”

 Làm cho ngời nghe khó tiếp nhận hoặc tiếp nhận không đúng nội dung đợc truyền đạt

=> Giao tiếp không đạt đợc hiệu quả mong muốn

 Khi giao tiếp cần chú ý đến cách nói ngắn gọn, rành mạch

 1 “của ông ấy” bổ nghĩa cho

“nhận định”  Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy về truyện ngắn

Trang 8

H: Việc có thể hiểu theo nhiều

cách nh vậy gây ra điều gì?

H: Từ đây, cần tuân thủ điều gì

trong giao tiếp?

L: Đọc câu chuyện trong SGK!

H: Khi cậu bé nói: “Xin ông

đừng giận cháu! Cháu không có

gì cho ông cả.” thì ông lão đã

nhận đợc cái gì ở cậu?

H: Ngợc lại, khi ông lão nói:

“Cháu ơi, cảm ơn cháu! Nh vậy

là cháu đã cho lão rồi.” thì “một

cái gì đó của ông” mà cậu bé

vừa nhận đợc là cái gì?

H: Có thể rút ra bài học gì từ

câu chuyện này?

GV phân công mỗi nhóm thảo

luận 1 bài và trình bày kết quả

Sau đó các nhóm nhận xét bổ

xung cho nhau GV tổng hợp lại

và yêu cầu về nhà làm vào vở

H: Qua những câu ca dao, tục

ngữ đó, cha ông muốn khuyên

dạy chúng ta điều gì?

H: Chúng có liên quan tới

ph-ơng châm nào?

H: Tìm thêm một số câu có nội

dung tơng tự!

H: Phép tu từ từ vựng nào đã

học có liên quan trực tiếp tới

phơng châm lịch sự? Cho VD?

H: Chọn từ ngữ thích hợp với

mỗi chỗ trống trong các câu!

Cho biết mỗi từ ngữ trên chỉ

cách nói có liên quan đến

ph-ơng châm hội thoại nào?

H: Vận dụng những phơng

châm hội thoại đã học để giải

thích vì sao ngời nói đôi khi

phải dùng những cách nói đó?

2 “của ông ấy” bổ nghĩa cho

“truyện ngắn”  Tôi đồng ý với những nhận định của ngời nào đó

về truyện ngắn của ông ấy

 Ngời nói và ngời nghe không hiểu nhau, gây trở ngại rất lớn cho quá trình giao tiếp

 Tránh cách nói mơ hồ

 1 HS đọc – Lớp nghe

 Thái độ và lời nói hết sức chân thành, thể hiện sự tôn trọng và quan tâm đến ngời khác

 Sự cảm động chân thành và thái

độ tôn trọng của ông lão ăn xin dù không hề nhận đợc 1 đồng tiền nào

 Khi giao tiếp, cần tôn trọng ngời

đối thoại, không phân biệt sang -hèn, giàu - nghèo, già - trẻ…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)

Thảo luận nhóm

 Suy nghĩ lựa chọn ngôn ngữ khi giao tiếp – Có thái độ tôn trọng, lịch sự với ngời đối thoại

 Liên quan tới phơng châm lịch sự

 “Chẳng đợc miếng thịt miếng xôi – Cũng đợc lời nói cho nguôi tấm lòng.”

“Chim khôn kêu tiếng rảnh rang Ngời khôn ăn nói dịu dàng dễ nghe.”

…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)

 Phép nói giảm, nói tránh

VD: - Bạn hát cũng không đến nỗi nào.(Bạn hát dở)

 a/ nói mát (phơng châm lịch sự) b/ nói hớt (phơng châm lịch sự) c/ nói móc(phơng châm lịch sự) d/ nói leo (phơng châm lịch sự) e/ nói ra đầu ra đũa (phơng châm cách thức)

 a) Chuẩn bị hỏi về 1 vấn đề không đúng vào đề tài mà 2 ngời

* Ghi nhớ:

SGK trang 22

III Ph ơng châm lịch sự:

* Ghi nhớ:

SGK trang 23

IV Luyện tập:

* BT 1/23

* BT 2/23

* BT 3/23

* BT 4/23

Trang 9

H: Giải thích nghĩa những

thành ngữ sau và cho biết mỗi

thành ngữ liên quan tới những

phơng châm hội thoại nào?

đang trao đổi; tránh để ngời nghe hiểu là mình không tuân thủ phơng châm quan hệ

b) để giảm nhẹ điều mà ngời nói nghĩ là sẽ làm tổn thơng đến thể diện của ngời đối thoại => Tuân thủ phơng châm lịch sự

c) Báo hiệu cho ngời đối thoại biết

là đã vi phạm phơng châm lịch sự

và cần chấm dứt ngay

 nói băm nói bổ: nói bốp chát, xỉa xói, thô bạo (PC lịch sự)

nói nh đấm vào tai: nói mạnh, trái

ý ngời khác, khó tiếp thu (PC lịch sự)

điều nặng tiếng nhẹ: nói trách móc, chì chiết (PC lịch sự)

nửa úp nửa mở: nói mập mờ, ỡm

ờ, không nói ra hết ý (PC cách thức)

mồm loa mép giải: lắm lời, đanh

đá, nói át ngời khác (PC lịch sự) đánh trống lảng: lảng ra, né tránh không muốn tham dự một việc nào

đó, không muốn đề cập đến một vấn đề nào đó mà ngời đối thoại

đang trao đổi (PC quan hệ) nói nh dùi đục chấm mắm cáy: nói không khéo,thô cộc, thiếu tế nhị

(PC lịch sự)

* BT 5/24

* Củng cố - Dặn dò (5 phút):

- Khái quát: Có 5 phơng châm cần lu ý trong khi hội thoại…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)

+ Học bài: Nắm chắc nội dung các phơng châm hội thoại đã học, hoàn chỉnh các bài tập + Chuẩn bị: “Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh”

Hiểu đợc kết quả cần đạt; đọc kĩ và trả lời các câu hỏi trong SGK

Tìm thêm các văn bản thuyết minh khác

- -Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Tiết : 09 Ngày dạy :

Giúp học sinh hiểu đợc văn bản thuyết minh có khi phải kết hợp với yếu tố miêu tả thì văn bản mới hay

B Chuẩn bị:

1) Giáo viên:

- Nghiên cứu kĩ SGK, SGV, STK

- Dự kiến tích hợp với văn miêu tả ở lớp 6

- Dạy học tích cực: Chuẩn bị bảng phụ, phiếu học tập

Trang 10

2) Học sinh:

- Đọc kĩ SGK, trả lời các câu hỏi & chuẩn bị theo yêu cầu của GV

- Tìm thêm các văn bản thuyết minh có yếu tố miêu tả

Kiểm diện

H: Hãy nêu những hiểu biết của em về việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

* Bài mới:

Chúng ta đã học về 6 kiểu VB là tự sự, biểu cảm, miêu tả, nghị luận, điều hành và thuyết minh Mỗi kiểu VB đó có một phơng thức biểu đạt riêng Tuy nhiên giữa chúng vẫn có sự đan xen bổ xung cho nhau Chẳng hạn, trong VB thuyết minh, để là cho bài văn sinh động hấp dẫn, các em đã đợc học cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật và hôm nay là việc sử dụng yếu tố miêu tả trong VB thuyết minh

L: Đọc VB “Cây chuối trong…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)”

H: Em hiểu ntn về tiêu đề của

VB?

H: Em có thể nêu ra những câu

thuyết minh về đặc điểm tiêu

biểu của cây chuối đợc không?

L: Bên cạnh đó là các yếu tố

miêu tả Hãy chỉ ra!

H: Tuy chiếm một tỉ lệ nhỏ nhng

nếu bỏ đi các yếu tố miêu tả này

thì em hình dung bài thuyết

minh sẽ giảm đi điều gì?

H: Từ đó có thể rút ra điều gì?

GV: Đây là một đoạn trích nên

không thể thuyết minh toàn diện

các mặt Vậy chúng ta có thể bổ

sung thêm những gì về công

dụng của thân, lá, hoa, các loại

chuối)

(Phân công mỗi nhóm 1 ý)

 Thuyết minh về vai trò của cây chuối đối với đời sống vật chất và tinh thần của ngời VN từ xa tới nay

 “Hầu nh vô tận”…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) “Ngời PN nào…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) ngày nay”

“Quả chuối là…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) hấp dẫn”

“Mỗi cây…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) hằng ngày…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)”

 “Đi khắp VN núi rừng”…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) “Có một loại…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) trứng cuốc”

“Chuối xanh có vị…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”) món gỏi”

 Giảm đi sự cụ thể, sinh động, hấp dẫn

 HS trả lời dựa vào ghi nhớ

Thảo luận nhóm

 Các loại chuối:

Chuối tây (thân cao, màu trắng, quả ngắn,…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”))

Chuối hột (thân cao, màu tím sẫm, quả ngắn và có hột)

Chuối tiêu (thân thấp, màu sẫm, quả dài,…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”))

Chuối ngự (thân cao, màu sẫm, quả nhỏ,…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”))

Chuối rừng (thân to cao, màu sẫm, quả to)

 Thân chuối: gồm nhiều lớp bẹ, có thể dễ dàng bóc ra phơi khô tớc lấy sợi, hoặc thái tơi nuôi lợn

 Tàu chuối: gồm có cọng và lá; lá

chuối hơ qua lửa để gói thực phẩm,

đồ ăn,…” hay “Trái đất thân yêu lòng chúng em biết bao tự hào…”)

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong VB thuyết minh:

* Ghi nhớ:

SGK trang 25

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	33,93 KB

bµi 1 gi¸o ¸n ng÷ v¨n 9 賴平全書 l¹i v¨n th­ bµi 2 v¨n b¶n §êu tranh cho mét thõ giíi hoµ b×nh g g m¸c kðt tuçn 02 ngµy so¹n tiõt 06 ngµy d¹y a môc tiªu cçn ®¹t gióp häc sinh hióu ®­îc nd

bµi 1 gi¸o ¸n ng÷ v¨n 9 賴平全書 l¹i v¨n th bµi 2 v¨n b¶n §êu tranh cho mét thõ giíi hoµ b×nh g g m¸c kðt tuçn 02 ngµy so¹n tiõt 06 ngµy d¹y a môc tiªu cçn ®¹t gióp häc sinh hióu ®îc nd