Nhng hiÖn nay viÖc øng dông vËt liÖu siªu dÉn vµo trong thùc tiÔn cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, chñ yÕu do c¸c vËt liÖu ®ã chØ lµ siªu dÉn khi nhiÖt ®é rÊt nhá (díi 0 0C rÊt nhiÒu).. PhÇn r[r]
Trang 1I/Mục tiêu:
1-Kiến thức
Bố trí và tiến hành đợc TN để
chứng tỏ rằng điện trở của các dây dẫn có cùng chiều dài tiết diện và đợc làm từ các loại vật liệu khác nhau thì khác nhau
So sánh đợc mức độ dẫn điện của các chất hay các vật liệu căn cứ vào bảng giá trị điện trở suất của chúng
Vận dụng công thức R=
l S
để tính đợc một đại lợng khi biết các đại lợng còn lại
2-Kĩ năng
Mắc mạch điện và sử dụng dụng cụ đo để đo điện trở của dây dẫn
Sử dụng bảng điện trở suất của một số chất
3-Thái độ
Trung thực có tinh thần hợp tác trong hoạt động nhóm
Biết điện trở của dây dẫn là nguyên nhân làm tỏa nhiệt trên dây Nhiệt lợng tỏa ra trên dây dẫn là nhiệt vô ích, làm hao phí điện năng- tiết kiệm điện năng
II/Chuẩn bị:
Mỗi nhóm
Nguồn điện 4,5V, 1công tấc, 7 đoạn dây nối dài 30cm,
1Ampekế có GHĐ1,5A và ĐCNN 0,1A
1Vôn kế có GHĐ 10V và ĐCNN 0,1V
1cuộn dây bằng Inox có tiết diện S=0,1mm2, chiều dài l =2m
1cuộn dây bằng nikêlin có tiết diện S=0,1mm2, chiều dài l =2m
1cuộn dây bằng nicrôm có tiết diện S=0,1mm2, chiều dài l =2m
Cả lớp
Tranh phóng to bảng điện trở suất của một số chất
Kẻ sẵn bảng 2 trang 26 trong SGK vào bảng phụ
III/Tổ chức hoạt động dạy và học:
Hoạt động1(5ph)
kT bài cũ, tổ chức Tình huống học tập
-Yêu cầu một HS trả lời câu hỏi :
+Qua 2 bài học trớc ta đã biết điện trở
của 1dây dẫn phụ thuộc vào các yếu tố
nào ? phụ thuộc nh thế nào ?
+Muốn kiểm tra sự phụ thuộc của điện
trở vào vật liệu làm dây dẫn ta phải tiến
hành TN ra sao
Hoạt động 2(15ph)
Tìm hiểu sự phụ thuộc của điện trở
vào vật liệu làm dây dẫn
-Cho HS quan sát các đoạn dây dẫn có
cùng chiều dài, cùng tiết diện nhng làm
bằng các vật liệu khác nhau Đề nghị 1-2
HS trả lời C1
-Theo dõi và giúp đỡ các nhóm HS vẽ sơ
đồ mạch điện, lập bảng ghi các kết quả
đo và quá trình tiến hành TN của mỗi
nhóm
-Đề nghị các nhóm HS nêu nhận xét và
rút ra kết luận : Điện trở của dây dẫn có
HĐ1
-Một HS trả lời câu hỏi của
GV nêu ra
-Các HS khác lắng nghe nêu nhận xét
HĐ2 -Từng HS quan sát các
đoạn dây dẫn có cùng chiều dài, cùng tiết diện
đ-ợc làm từ các vật liệu khác nhau và trả lời C1
-Từng nhóm HS trao đổi
và vẽ SĐMĐ để xác định
điện trở củadây, lập bảng ghi kết quả TN
-Các nhóm HS tiến hành
TN và ghi kết quả đo trong mỗi lần TN từ kết quả đó xác định điện trở của 3 dây
I/Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn
+C1: Đo điện trở của
các dây dẫn có cùng chiều dài và cùng tiết diện nhng làm bằng các vật liệu khác nhau
1-Thí nghiệm
-Vẽ sơ đồ MĐ
-Lập bảng ghi kết quả -Tiến hành TN
-Nhận xét
2-Kết luận
Điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào vật liệu làm dây
Tuần: 05 Tiết: 09
-Soạn:07/09/09
Lụựp daùy :ABCD
Bài 9 sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn
Trang 2phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn
không ?
Hoạt động 3(8ph)
Tìm hiểu về điện trở suất
-Yêu cầu HS đọc thông tin mục I trả lời
câu hỏi
+Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu
làm dây dẫn đợc đặc trng bằng đại lợng
nào ?
+Điện trở suất của một vật hay một chất
là gì ?
+Kí hiệu của điện trở suất
+Đơn vị điện trở suất
-Treo bảng điện trở suất của 1 số chất ở
200C Gọi HS tra bảng để xác định điện
trở suất của một số chất và giải thích ý
nghĩa con số
-Yêu cầu cá nhân HS hoàn thành C2
-Gọi HS trình bày C2 theo gợi ý sau :
+Điện trở suất của constantan là bao
nhiêu ? ý nghĩa con số đó ?
+Dựa vào mối quan hệ giữa R và tiết
diện của dây tính điện trở của dây
constantan trong C2
GV nói thêm :
Mỗi dây dẫn làm bằng một chất xác
định chỉ chịu đợc một cờng độ dòng
điện xác định Nếu sử dụng dây dẫn
không đúng cờng độ dòng điện cho
phép có thể làm dây dẫn nóng chảy,
gây ra hỏa hoạn và những hậu quả
môi trờng nghiêm trọng.
Hoạt động 4(7ph)
Xây dựng công thức tính điện trở
-Hớng dẫn HS trả lời C3 Yêu cầu
thực hiện theo các bớc hoàn thành bảng
2 rút ra công thức tính R
-Yêu cầu HS ghi công thức tính R và giải
thích ý nghĩa các kí hiệu đơn vị của từng
đại lợng trong công thức vào vở
Hoạt động 5(10ph)
Vận dụng củng cố- H/dẫn về nhà
1-Vận dụng củng cố
Đề nghị từng HS làm C4 có thể gợi ý
cho HS nh sau :
-CT tính tiết diện tròn của dây dẫn theo
đờng kính d là S =r2 =d2/4
-Đổi đơn vị 1mm2 =10-6m2
-Tính toán với luỹ thừa của 10
Đại lợng nào cho biết sự phụ thuộc của
điện trở dây dẫn vào vật liệu làm dây
dẫn
-Căn cứ vào đâu để nói chất này dẫn điện
tốt hơn hay kém hơn chất kia
dẫn -Từng nhóm nêu nhận xét
và rút ra kết luận
HĐ3
-HS đọc thông báo mụcI
Trả lời câu hỏi của GV nêu ra ghi vở
-Dựa vào bảng điện trở suất của một số chất HS biết cách tra bảng và dựa vào khái niệm về điện trở suất
để giải thích đợc ý nghĩa của con số
-Cá nhân HS suy nghĩ và trả lời C2
HĐ4
-Cá nhân HS Hoàn thành bảng 2 theo các bớc hớng dẫn trong SGK
-HS rút ra công thức tính
điện trở của dây dẫn và nêu
đơn vị đo các đại lợng có trong công thức
HĐ5
-Từng HS làm C4 qua gợi ý của GV
-Cá nhân HS suy nghĩ và
II/ Điện trở suất -công thức điện trở 1-Điện trở suất
Đại lợng đặc trng cho sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn
-ĐN : SGK
-Kí hiệu : (đọc là rô)
-Đơn v ị : .m (đọc là ôm mét)
-Bảng điện trở suất
Điện trở suất của vật liệu càng nhỏ thì vật liệu
đó d/điện càng tốt
+C2:
Đoạn dây constantan có chiều dài 1m, tiết diện 1mm2 =10-6m2
có điện trở là 0,5
2-Công thức điện trở
[ R =
l S
]
: Điện trở suất(.m)
l : Chiều dài d/dẫn (m)
S :Tiết diện d/dẫn (m2 )
3-Kết luận
Điện trở của dây dẫn tỉ
lệ thuận với chiều dài l của dây dẫn tỉ lệ nghịch với tiết diện S của dây dẫn và phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn
III/Vận dụng
C4: tiết diện tròn của dây dẫn theo đờng kính d là S=r2=d2/4
=3,14.12.10-6m2
Điện trở của đoạn dây
đồng là
R =
l S
= 0,087
Trang 3-Điện trở của dây dẫn đợc tính theo công
thức nào ? nhớ lại để trả lời các câuhỏi của GV nêu ra trong
phần củng cố -Các HS khác nhận xét sửa chữa những sai sót trong câu trả lời của bạn nếu có
2-H ớng dẫn về nhà
-Học thuộc phần ghi nhớ
-Làm bài tập 9.19.5 SBT và câu C5, C6 SGK trang 27
-Tham khảo thêm mục"Có thể em cha biết"
Bài tập nâng cao dành cho HS khá giõi
Hai dây dẫn đồng và nhôm cùng chiều dài có tiết diện lần lợt là : 1,7mm2 và 1,4mm2 ngời ta mắc lần lợt 2 dây vào 2 điểm A, B có HĐT 12V thì Iđ>Inh là 0,2A
a) Iđ=?, Inh=?
b) Rđ=?, Rnh=?
Biết điện trở suất của đồng và nhôm lần lợt là 1=1,7.10-8.m , 2=2,8.10-8.m
GV mở rộng thêm :
Biện pháp bảo vệ môi tr ờng : Để tiết kiệm năng lợng, cần sử dụng dây dẫn có điện trở suất nhỏ Ngày nay, ngời ta đã phát hiện ra một số chất có tính chất đặc biệt, khi giảm nhiệt độ của chất thì
điện trở suất của chúng giảm về giá trị bằng không (siêu dẫn) Nhng hiện nay việc ứng dụng vật liệu siêu dẫn vào trong thực tiễn còn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu do các vật liệu đó chỉ là siêu dẫn khi nhiệt độ rất nhỏ (dới 0 0C rất nhiều).
Phần rút kinh nghiệm