Hướng dẫn bài mới(1’ ) Tìm hiểu ý nghĩa của momen quán tính và phương trình động lực học của vật rắn quay quanh trục cố định..[r]
Trang 1Tiết : 02
Ngày soạn :16/08/2009 Lớp : 12 A1,2
Bài 02 : PHƯƠNG TRÌNH ĐỘNG LỰC HỌC CỦA VẬT RẮN QUANH MỘT TRỤC CỐ ĐỊNH
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức: Nắm được công thức mô men của vật rắn, nắm được công thức tính momen quán tính của một số dạng hình học đặc biệt
2 Kĩ năng: Giải thích một số hiện tượng liên quan đến chuyển động quay của vật rắn, giải một số bài toán cơ bản
3 Thái độ: Tích cực trong học tập, phấn đấu đạt kết quả tốt
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Đĩa tròn quay quanh trục
2 Học sinh: Dụng cụ học tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định, tổ chức (2’ )
2 Kiểm tra bài cũ (5’) Câu hỏi: GV kiểm tra bài tập 8 tr 9 sgk?
3 Bài mới
Hoạt động 1: Tìm mối liên hệ giữa gia tốc góc và mô men lực?
20’
Nhắc lại khái niệm và viết
công thức momen lực?
Viết biểu thức định luật II
Newton?
Viết công thức liên hệ giữa
gia tốc tiếp tuyến và gia tốc
góc?
Thảo luận: Viết công thức
momen lực cho tất cả các chất
điểm trên vật rắn?
Xét một chất điểm m quay i
quanh trục cố định với bán
kính r Viết biểu thức định
luật II Newton và công thức
mô men lực cho trường hợp này là F t ma t
; M F r t
Tác dụng cho đĩa quay
Gợi ý: Quy tắc momen lực để học sinh thấy momen lực có tính cộng được
1 Liên hệ giữa gia tốc góc và
mô men lực
a Momen lực đối với trục quay:
Mô men lực của lực F
đối với trục quay là: M Fd
b Mối liên hệ giữa gia tốc góc và momen lực
Xét một vật rắn: gốm quả cầu
có khối lượng m gắn vào
đầu thanh quay quanh trục
với bán kính r
Theo định luật II Newton; lực tiếp tuyến tác dụng lên vật: F t ma t
Mô nem của lực Ft đối với
trục quay: M F r t
Gia tốc tiếp tuyến: a t r
Nên M ma r t (mr 2) Một vật rắn xem như n chất
điểm, khi đó
2
Hoạt động 2: Momen quán tính l gì?à gì?
Trả lời được F là lực tác
dụng; a là gia tốc; m đặc
trưng cho mức quán tính M
là momen lực; là gia tốc
So sánh các đại lượng tương
quan giữa F ma và
2 1
n
i i i
2 Momen quán tính
a Định nghĩa: Momen quán tính là đại lượng vật lí đặc trưng cho mức quán tính của vật rắn chuyển động quay
Trang 2góc;
2 1
n
i i i
m r
sẽ là momen quán tính
khối lượng phân bố đều, có trục quay
là trung trực của thanh:
2
1 12
I ml
.
của vành tròn: I mR2.
trục của địa tròn:
2
1 2
I mR
Khối cầu đặc có trục quay là trục của
khối cầu:
2
2 5
I mR
.
Sgk và bổ sung cho học sinh
Thanh mảnh dài đồng chất có khối lượng phân bố đều, có trục quay là qua một đầu
của thanh:
2
1 3
I ml
.
quanh trục
b Biểu thức:
2 1
n
i i i
I m r
Chú ý: Momen quán tính của một số vật rắn có dạng hình học đặc biệt:
4 Củng cố: (5’)Nắm được công thức mô men lực của vật rắn quay quanh trục
5 Hướng dẫn bài mới(1’ ) Tìm hiểu ý nghĩa của momen quán tính và phương trình động lực học của vật rắn quay quanh trục cố định