SÁNG KIẾN “Một số biện pháp quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh trường Tiểu học”

Hiện nay toàn ngành đang đẩy mạnh việc thực hiệncuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; trongbối cảnh xã hội hiện nay, giá trị đạo đức, nhân cách, lối sống của

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: “Một số biện pháp quản lí giáo dục đạo đức cho họcsinh trong trường Tiểu học”

2 Bộ môn (lĩnh vực) áp dụng sáng kiến: Quản lí

3 Tác giả:

Họ và tên: Phạm Thị Thanh Vân - Nữ Điện thoại: 0985724076Ngày tháng/năm sinh: 27 - 4 - 1968 Trình độ chuyên môn: Đại học SPChức vụ, đơn vị công tác: Hiệu trưởng trường Tiểu học Ngọc Châu

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Tiểu học Ngọc Châu

Địa chỉ: Số 3 - Trần Thánh Tông - Thành phố Hải Dương;

Số điện thoại: 0220 3838 233

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Trường Tiểu học Ngọc Châu

6 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:

Nhà trường Tiểu học với đầy đủ qui mô, cơ cấu tổ chức theo qui địnhĐiều lệ trường Tiểu học

7 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2017- 2018

TÓM TẮT NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA SÁNG KIẾN Tên Sáng kiến: “Một số biện pháp quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường Tiểu học”

Chuyên môn đào tạo của tác giả: Đại học sư phạm Tiểu học

Chuyên môn tác giả được phân công năm học 2018-2019: Quản lí

chung tổng thể nhà trường

1 Thời gian, đối tượng, điều kiện:

- Bắt đầu triển khai nghiên cứu: tháng 8 năm 2017

- Khảo sát (KS) đầu vào: tháng 8 năm 2017

+ Đối tượng KS: HS toàn trường + Số lượng khảo sát: 666 HS - 70%

+ Nội dung khảo sát: Đánh giá về chất lượng đạo đức của học sinh

Khảo sát đầu ra: Tháng 5 năm 2018

+ Đối tượng KS: HS toàn trường + Số lượng khảo sát: 666 HS - 70%

+ Nội dung khảo sát: Đánh giá về chất lượng đạo đức của học sinh

- Đơn vị, thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu:

+ Tên đơn vị: Trường Tiểu học Ngọc Châu - Thành phố Hải Dương;

+ Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2017 - 2018

- Đối tượng áp dụng: Học sinh toàn trường

- Điều kiện cần thiết để áp dụng: Nhà trường Tiểu học với đầy đủ qui

mô, cơ cấu tổ chức theo qui định điều lệ trường Tiểu học

2 Lí do nghiên cứu:

Qua nghiên cứu tác giả muốn đánh giá thật sát chất lượng đạo đức họcsinh để đề xuất một số biện pháp giáo dục phù hợp hơn nữa, khắc phục đượcnhững hạn chế trong giáo dục đạo đức học sinh tiểu học

3 Các tồn tại trước khi có sáng kiến, nguyên nhân:

Học sinh còn thiếu ý thức tổ chức kỷ luật, lười học tập, lao động; Họcbài, làm bài không đầy đủ, quay cóp bài khi làm bài kiểm tra; Ăn mặc lôi thôi,không tuân thủ theo quy định chung của trường Thiếu lễ phép với thầy cô giáo;không vâng lời thầy cô giáo Còn có những học sinh nói tục, nói bậy, có biểuhiện không thân ái, gây gổ đánh nhau với bạn bè trong lớp, trong trường, dọa

nạt các bạn trong lớp, ăn cắp vặt, vứt rác bừa bãi, chưa biết chào hỏi đúng lúcđúng chỗ…

Nguyên nhân dẫn tới việc học sinh vi phạm đạo đức là do: Thiếu sự quantâm của gia đình; bản thân bản thân không có sự rèn luyện tốt; tác động tiêu cực của bạn bè; sự ảnh hưởng của khoa học công nghệ: điện thoại, internet,games…

4 Các biện pháp đề ra: (Chỉ nêu tên các biện pháp, điểm mới)

4.2.1 Tăng cường quán triệt đầy đủ quan điểm, đường lối giáo dục đạo

đức của Đảng, Nhà nước tới cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ học sinh, HS

4.2.2 Nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các thành viên, tổchức trong nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh

4.2.3 Nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức

4.2.4 Nâng cao hiệu quả tổ chức và chỉ đạo thực hiện giáo dục đạo đức4.2.5 Phải xây dựng môi trường sư phạm mẫu mực trong nhà trường4.2.6 Bằng hình thức đa dạng hoá các hình thức hoạt động giáo dục đạođức cho học sinh:

4.2.7 Phát huy hơn nữa vai trò của Đoàn thanh niên trong GD đạo đức4.2.8 Phát huy vai trò tự quản của tập thể và tự rèn luyện của học sinh4.2.9 Tổ chức tốt việc phối hợp giữa nhà trường, gia đình và các lựclượng xã hội trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh của trường

4.2.10 Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, đánh giá GD đạo đức HS

5 Hiệu quả mang lại:

Kết quả đánh giá đạo đức của học sinh cuối năm học 2017-2018 đã có sựchuyển biến tích cực Số lượng HS được đánh giá Tốt về năng lực và phẩmchất đạt từ 92,2 % trở lên; không có HS vi phạm và bị đánh giá Cần cố gắng

6 Khuyến nghị:

Giáo viên chủ nhiệm cần phải có tâm huyết với nghề, có phương phápchủ nhiệm tốt với một kế hoạch toàn diện, hợp lý Cha mẹ HS cần trở thànhgương tốt cho con, cháu học tập, có trách nhiệm tham gia đầy đủ các buổi họpphụ huynh học sinh, thường xuyên phối hợp tốt với giáo viên chủ nhiệm

TÓM TẮT SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

Tiểu học là cấp học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân Mục tiêucủa giáo dục Tiểu học là giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sựphát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩnăng cơ bản; hình thành và phát triển những cơ sở nền tảng nhân cách conngười Trường Tiểu học là nơi đầu tiên dạy trẻ em biết yêu thương gia đình, quêhương, đất nước và con người, biết đọc, biết viết, biết làm tính, biết tìm hiểu tựnhiên, xã hội và con người Hiện nay toàn ngành đang đẩy mạnh việc thực hiệncuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; trongbối cảnh xã hội hiện nay, giá trị đạo đức, nhân cách, lối sống của không ít giớitrẻ đang có chiều hướng sa sút do những lối sống thực dụng thì việc nâng caohiệu quả giáo dục đạo đức học sinh tiểu học trong nhà trường là việc làm hếtsức cần thiết

Trong những năm qua, mặc dù nhà trường không có học sinh nào viphạm đạo đức, học sinh xếp loại năng lực, phẩm chất cuối năm là Tốt, Đạt đềuđạt 100% Tuy nhiên thời gian gần đây đã xuất hiện một bộ phận học sinh Tiểuhọc đã có những lời lẽ thiếu thiện cảm khi tiếp xúc với bè bạn như nói tục, chửithề đôi lúc còn có hành vi đánh nhau Những thái độ, hành vi đó là do nhiềuyếu tố tác động như: môi trường xã hội, điều kiện sinh hoạt gia đình hay vấn đềgiáo dục chỉ quan tâm về tri thức, thiếu đầu tư về giáo dục nhân cách, đạo đứchọc sinh nên tình trạng một bộ phận học sinh bị sa sút về đạo đức Xuất phát từthực tiễn trên và nhận thấy đạo đức học sinh đang có chiều hướng giảm xút, do

đó bản thân tôi quyết định chọn sáng kiến “Một số biện pháp quản lí giáo dụcđạo đức cho học sinh trong trường Tiểu học” nhằm góp một phần công sức vàoviệc giáo dục nhân cách và đạo đức học sinh hiện nay

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến

- Thời gian: bắt đầu từ tháng 7/2018, năm học 2017-2018

- Đối tượng: Giáo viên, học sinh nơi tác giả công tác

3 Nội dung sáng kiến :

- Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến: Là vấn đề giáo dục đạo đứcthông qua các môn học và các hoạt động tập thể ngoài giờ lên lớp

- Khả năng áp dụng của sáng kiến: Sáng kiến có thể áp dụng được ở tất

cả các trường tiểu học

- Lợi ích thiết thực của sáng kiến: Giúp học sinh hình thành thói quen, kỹnăng ứng xử phù hợp với mọi thành phần trong xã hội Giáo dục kỹ năng chocác em có những đức tính tốt trong cuộc sống hàng ngày Ngoài ra sáng kiếnnày còn giúp tôi có nhiều phương pháp giải quyết hữu hiệu trong việc quản lí,chỉ đạo giáo dục đạo đức cho học sinh

4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến

Kết quả cho thấy 10 biện pháp tôi đưa ra đều cần thiết và có tính khả thicao Việc vận dụng có hiệu quả các biện pháp này vào thực tiễn sẽ góp phầnnâng cao hiệu quả quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường Tiểu học

5 Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến.

- Sáng kiến này sẽ dễ dàng thực hiện cho cán bộ quản lí, giáo viên và họcsinh các trường tiểu học theo nhiều hình thức phong phú hơn

- Đề nghị nhà trường và cấp trên tạo điều kiện để sáng kiến tiếp tục được

áp dụng trong những năm học tiếp theo

6 Bài học kinh nghiệm, hướng phát triển:

Sáng kiến được chia sẻ cho toàn thể cán bộ giáo viên trong nhà trường đểgiáo dục đạo đức học sinh Tiểu học, giúp các em ngày càng ngoan ngoãn, lễphép hơn với mọi người, càng thân thiết với bạn bè trong tập và vui chơi

Năm học 2018-2019, tác giả tiếp tục triển khai sáng kiến tại trường

từ khi mới sinh ra và đặc biệt là trong giai đoạn học tập tại trường học Có thểnói, việc hình thành và phát triển các phẩm chất đạo đức, tri thức cho thế hệ trẻ

là một trong những nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết Đây cũng là một trongnhững nhiệm vụ của nhà trường nói riêng, của ngành giáo dục nói chung cầnphải thực hiện

Giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học là một mặt của hoạt động giáodục nhằm xây dựng cho trẻ em những tính cách nhất định và bồi dưỡng cho các

em những quy tắc hành vi thể hiện trong thái độ với bạn bè, gia đình, ngườikhác và đối với đất nước Đạo đức của con người mới xã hội chủ nghĩa khôngchỉ là thành phần quan trọng về cơ bản của giáo dục mà là mục đích của toàn

bộ công tác giáo dục thế hệ trẻ Trong giáo dục không những có kiến thức màphải có đạo đức Vì vậy công tác giáo dục trước tiên phải đặt chăm lo bồidưỡng đạo đức cho học sinh, coi đó là cái căn bản, cái gốc cho sự phát triểnnhân cách Khi nói đến nhân cách của việc học trong chế độ mới chủ tịch HồChí Minh đã nói: “Bây giờ phải học; học để yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêulao động, yêu khoa học, yêu đạo đức” Học để có đạo đức, để hành động có đạođức, để yêu đạo đức Đó là một tư tưởng lớn của thời đại, một định hướng đúngđắn và quan trọng của nền giáo dục hiện đại

Ngày nay, với những thành tựu vĩ đại của cách mạng khoa học và kỹthuật, con người nắm trong tay những tư tưởng và khoa học hết sức hùng hậu,

có giá trị và sức sáng tạo cực kỳ lớn lao, đồng thời cũng có sức tàn phá và hủydiệt thật kinh khủng Bước tiến phi thường đó của xã hội loài người đòi hỏi mỗicon người, mỗi dân tộc nhất thiết phải có tâm hồn và đạo đức trong sáng củalòng nhân ái Công cuộc đổi mới xã hội hiện nay ở nước ta cũng nhằm tiếp tục

nhân đạo hóa các quan hệ giữa người và người, giữa người và môi trường sống,làm cho những nguyên tắc của nền đạo đức mới được khẳng định trong cácchính sách và chủ trương, trong các hoạt động và quan hệ xã hội Đồng thờichính sự nghiệp đổi mới cũng đòi hỏi xuất hiện những con người có phẩm chấtđạo đức đầy đủ để đưa sự nghiệp đó tiến lên đúng hướng và thu được nhiều kếtquả Hồ Chủ Tịch đã dạy: “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức

mà không có tài làm việc gì cũng khó” Đức là nền tảng tạo đà cho tài pháttriển, tài làm cho đức phát triển toàn diện vững chắc làm gia tăng các giá trị xãhội cho mỗi người Người Việt Nam từ xưa đã có biết bao truyền thống tốt đẹp.Truyền thống tôn sư trọng đạo được người Việt Nam tôn vinh, người thầy đượckính trọng và đề cao Song, do sự du nhập của nhiều nguồn văn hóa không lànhmạnh và do cơ chế thị trường kinh tế chạy theo lợi nhuận thì việc giáo dục đạođức có ít nhiều ảnh hưởng

Giáo dục đạo đức là một bộ phận quan trọng của quá trình sư phạm, đặcbiệt là ở Tiểu học Nó nhằm hình thành những cơ sở ban đầu về mặt đạo đứccho học sinh, giúp các em có ứng xử đúng đắn qua các mối quan hệ đạo đứchàng ngày Nhân cách của học sinh Tiểu học thể hiện trước hết qua bộ mặt đạođức Điều này thể hiện qua thái độ cư xử đối với ông bà, cha mẹ, mọi ngườixung quanh, với thầy cô giáo và bè bạn trong lớp, qua thái độ học tập và rènluyện hàng ngày Đó là cơ sở quan trọng của việc hình thành những nguyên tắc,chuẩn mực hành vi đạo đức của học sinh Tiểu học Lúc sinh thời, Chủ tịch HồChí Minh rất chú trọng đến việc bồi dưỡng và xây dựng những con người xãhội chủ nghĩa Trong nhiều bài viết, bài nói chuyện của mình Người đều nhấnmạnh: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa”.Con người mới xã hội chủ nghĩa là những người có đạo đức và tri thức, lànhững người vừa “hồng” vừa “chuyên”

Thực hiện lời dạy của Bác và để góp phần cùng với nhà trường nâng caochất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh, ngoài việc giảng dạy các bộ mônvăn hóa, học tập các kiến thức về khoa học, xã hội trên lớp, học sinh còn phải

tu dưỡng và rèn luyện về đạo đức, kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập với cộng

đồng, kỹ năng ứng xử, … trong đó trau dồi rèn luyện đạo đức là vấn đề hàngđầu, vì đạo đức là nền tảng của gia đình, nền tảng của xã hội và hình mẫu chocác em học sinh học tập và rèn luyện Đẩy mạnh việc giáo dục đạo đức họcsinh thông qua các hoạt động trong nhà trường, góp phần chuyển biến nhậnthức của học sinh, qua đó giúp các em có ý thức trong từng việc làm, từng hànhđộng, giúp các em sống có ý tưởng, có ước mơ, nhận thức được những cái hay,cái đẹp trong cuộc sống.

Thời gian gần đây hiện tượng vi phạm đạo đức của học sinh trong cácnhà trường làm cho xã hội đáng lo ngại cụ thể như: hiện tượng vô lễ, nói tụcchửi bậy tăng lên, phong trào học tập đi xuống, hiện tượng lười học, chán họcxuất hiện, … Ngoài xã hội xuất hiện nhiều tiêu cực, tệ nạn xã hội gia tăng

và tràn lan khắp mọi nơi: học sinh mê game bạo lực, sử dụng văn hoá phẩmđộc hại, đánh nhau, có thái độ, tư tưởng lệch lạc, rủ rê bạn bè chơi bời, … Cónhững gia đình cha mẹ mải chạy theo cơn lốc xoáy của kinh tế thị trường, bịcuốn theo tiền tài danh vọng mà quên đi trách nhiệm giáo dục con cái và chính

sự thiếu quan tâm giáo dục của gia đình làm cho chúng trở thành nhữngđứa con bất hiếu, đạo đức bị giảm sút Trước thực trạng đó đạo đức càng trởnên cần thiết và quan trọng Việc quan tâm, chu đáo rèn đạo đức hay rèn kỹnăng sống gần gũi, thân ái mọi lúc mọi nơi để hình thành niềm tin, kỹ năngsống hàng ngày cho học sinh tiểu học là nhu cầu cấp bách hiện nay

Xuất phát từ những lý do khách quan, chủ quan như đã phân tích, làngười làm công tác quản lý một trường tiểu học, tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một

số biện pháp quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường Tiểu học

+ Không gian: Tại trường Tiểu học nơi tôi công tác

+ Thời gian: Từ tháng 8 năm 2017 đến tháng 5 năm 2018

1.3 Nhiệm vụ nghiên cứu.

- Nghiên cứu lí luận của vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học

- Điều tra thực trạng trong công tác giáo dục đạo đức cho họcsinh trường Tiểu học

- Tìm hiểu nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp ảnh hưởng đến chất lượnggiáo dục đạo đức cho học sinh trường Tiểu học

- Đề xuất mới: Trang bị cho học sinh Tiểu học những kiến thức về cácchuẩn mực hành vi đạo đức và các khái niệm đạo đức thông qua môn Đạo đức,các môn học khác để giúp các em đánh giá các hoạt động của bản thân về đạođức

- Trên cơ sở những hiểu biết đó, từng bước bồi dưỡng cho học sinh Tiểuhọc ý thức, thái độ, hành vi trong mối quan hệ với thầy cô, bạn bè, ông bà, cha

mẹ

1.4 Mục tiêu nghiên cứu:

Giúp cho từng đối tượng học sinh hình thành thói quen, kỹ năng ứng xửphù hợp với mọi thành phần trong xã hội như: Biết lễ phép, vâng lời ông bà,cha mẹ anh chị trong gia đình Biết tỏ thái độ thông cảm chia sẻ đối với nhữngngười tàn tật, những trường hợp bị bệnh hiểm nghèo Biết lịch sự chào hỏingười lớn khi gặp mặt Tôn trọng, lễ phép với thầy cô giáo trong quá trình họctập, rèn luyện và ứng xử Giáo dục kỹ năng cho các em có những đức tính tốttrong cuộc sống hàng ngày

Những biện pháp quản lý giáo dục đạo đức nhằm bồi dưỡng nâng caochất lượng đội ngũ cán bộ, giáo viên, học sinh về nhận thức, tư tưởng chính trị,đặc biệt tăng cường công tác giáo dục đạo đức học sinh trong nhà trường hiệnnay

1.5 Phương pháp nghiên cứu

- Đọc, phân tích các tài liệu có liên quan về vấn đề đạo đức và giáo dụcđạo đức cho học sinh Tiểu học

- Phương pháp điều tra: Điều tra thực trạng trong công tác giáo dục đạođức cho học sinh Lấy ý kiến của giáo viên và học sinh để thu thập thông tinnghiên cứu

- Phương pháp đàm thoại: Trực tiếp trò chuyện với giáo viên, học sinh đểtìm hiểu nhận thức như thế nào về vai trò, ý nghĩa của việc giáo dục đạo đứccho học sinh

- Phương pháp quan sát: Dự giờ và quan sát giờ dạy của giáo viên Quansát cử chỉ, thái độ, hành động, sự biểu hiện phẩm chất đạo đức qua hành vi củahọc sinh trong học tập, giao tiếp thông qua các tiết học trên lớp Quan sát cáchoạt động ngoại khóa trên sân trường, hoạt động tập thể ngoài giờ lên lớp,… để

từ đó điều chỉnh hành vi và ý thức đạo đức cho học sinh

- Phương pháp lấy ý kiến đồng nghiệp: Gặp trực tiếp những giáo viên cókinh nghiệm, các nhà quản lý xin ý kiến, trao đổi về những vấn đề có liên quan

- Phương pháp thực nghiệm: Kiểm nghiệm tính khoa học, tính khả thicủa các biện pháp đã đề xuất

- Phương pháp thống kê toán học

1.6 Điểm mới của vấn đề nghiên cứu

- Trang bị cho học sinh tiểu học những hiểu biết nhất định về đạo đứccủa xã hội đối với cá nhân, các yêu cầu biểu thị dưới dạng các chuẩn mực đạođức, các quy tắc đạo đức, các khái niệm đạo đức, các nguyên tắc đạo đức, các

lý tưởng đạo đức,… để giúp cho học sinh ý thức được ý nghĩa, tính đúng đắn,giá trị của các hành vi đạo đức phù hợp với các yêu cầu để ứng xử đúng đắntrong các tình huống đạo đức

- Hình thành cho học sinh hành vi đạo đức, thói quen đạo đức thông qua việc tổ chức cho các em tập dượt trong các hoạt động (học tập, lao động, côngtác xã hội, sinh hoạt tập thể,…) Thói quen hành vi đạo đức chỉ được hìnhthành và trở nên bền vững thông qua hoạt động, mối quan hệ đa dạng vớinhững người khác, trẻ em tự khẳng định, tự tin đó là điều quan trọng trong việcứng xử đạo đức

- Bồi dưỡng cho học sinh ý thức, thái độ, hành vi đối với phẩm giá củacon người trong quan hệ đối với người khác

2 Cơ sở lý luận

Đạo đức là một nhân tố quan trọng của nhân cách và được xem là kháiniệm luân thường đạo lý của của con người, nó thuộc về vấn đề đánh giátốt/xấu, đúng/sai, lành/ác, hiền/dữ, v.v trong phạm vi: lương tâm con người, hệthống phép tắc đạo đức và trừng phạt mà đôi lúc còn được gọi là giá trị đạođức Đạo đức gắn liền với văn hóa, chủ nghĩa nhân văn, triết học và luật phápcủa một xã hội Hay nói một cách dễ hiểu, đạo đức là những khuynh hướng tốttrong tâm hồn con người, mà những khuynh hướng đó tạo nên những lời nói,hành vi bên ngoài phù hợp với những quy tắc xử sự của cộng đồng, xã hộikhiến cho mọi người chung quanh được an vui, lợi ích và chuyển hóa

Có thể nói đạo đức là cái tốt, cái đúng ở bên trong con người được biểuhiện ra bên ngoài bằng lời nói, hành vi Đạo đức là gốc bên trong được chuyểnhóa thành lời nói và hành vi tốt đẹp bên ngoài Tức là con người phải có nhậnthức đúng, tốt về sự vật hiện tượng và từ đó có lời nói, hành vi tốt đẹp, đúngđắn với sự vật hiện tượng Để có được nhận thức đúng cần phải có Đạo đức conngười không phải có sẵn mà phải được giáo dục như Bác Hồ đã nói: "Hiền dữphải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên" Giáo dục nói chung vàgiáo dục đạo đức nói riêng phải được thực hiện ngay từ lứa tuổi mẫu giáo, tiểuhọc

Trong nhiều năm qua, đất nước ta chuyển mình trong công cuộc đổi mớisâu sắc và toàn diện Xã hội phát triển kéo theo nhiều hệ lụy như sự bùng nổcủa công nghệ thông tin, sự hội nhập của nhiều nền văn hóa của các nướcphương tây, của lối sống thực dụng… Gia đình, cha mẹ phải bươn chải trongcông cuộc mưu sinh, bỏ quên con cái, dẫn đến sự buông lỏng trong quản lý,điểm tựa gia đình đối với các em không còn nữa Đã có thời gian chúng ta chỉcoi trọng việc dạy văn hóa sao cho học sinh học thật giỏi mà quên đi điều quantrọng là dạy cho học sinh “Học làm Người”, quên đi việc tạo cho các em cómột sân chơi với các trò chơi mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, các em không

được cung cấp những kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập cộng đồng Ngoài việchọc văn hóa, số còn lại thì không quan tâm đến mọi việc xảy ra chung quanh,lạnh lùng, vô cảm chỉ biết sống cho riêng mình Đã có những lời cảnh báo từ báođài lên tiếng chỉ trích, phê phán lối sống của các em thanh, thiếu niên Các em sẵnsàng thanh toán nhau chỉ vì một ánh nhìn cho là không thiện cảm, các em chế nhạoxem thường bạn, chỉ vì bạn ăn mặc không đúng mode,… tệ hại hơn các em cònhành hung, thầy cô giáo ngay trên bục giảng… Tất cả những hành động ấy đãgióng lên hồi chuông cảnh tỉnh những người làm công tác giáo dục

Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Có tài mà không có đức thì là người vôdụng” Người coi trọng mục tiêu, nội dung giáo dục đạo đức trong các nhàtrường như: “Đoàn kết tốt”, “Kỷ luật tốt”, “Khiêm tốn, thật thà dũng cảm”,

“Con người cần có bốn đức: cần - kiệm - liêm - chính, mà nếu thiếu một đức thìkhông thành người”

Đạo đức là một hệ thống những quy tắc, những chuẩn mực mà qua đócon người tự nhận thức và điều chỉnh hành vi của mình vì hạnh phúc của cánhân, lợi ích của tập thể và cộng đồng Mục tiêu giáo dục đạo đức:

+ Chuyển hóa những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức xã hội thành nhữngphẩm chất đạo đức nhân cách cho học sinh, hình thành ở học sinh thái độ đúngđắn trong giao tiếp, ý thức tự giác thực hiện các chuẩn mực của xã hội, thóiquen chấp hành các quy định của pháp luật, của nhà trường

+ Làm cho học sinh thấm nhuần sâu sắc lời dạy của Bác Hồ kính yêu,chủ trương, chính sách của Đảng, sống và làm việc theo pháp luật, sống có kỷcương, nền nếp, có văn hóa trong các mối quan hệ giữa con người với tự nhiên,với xã hội và giữa con người với nhau

3 Thực trạng của vấn đề

3.1 Đặc điểm tình hình nhà trường:

Nhà trường: Được sự chỉ đạo sát sao của Sở Giáo dục, Phòng Giáo dục,được sự giúp đỡ nhiệt tình có hiệu quả của các cấp các ngành; các bậc phụhuynh học sinh nhiệt tình luôn tạo điều kiện tốt nhất để các giáo viên hoànthành nhiệm vụ năm học Trường tiểu học nơi tôi công tác có qui mô là trường

loại hai, trường có nhiệm vụ đáp ứng nhu cầu ở tiểu học cho con em nhân dâncủa một phường Trường liên tục nhiều năm gần đây đã tạo được môi trườnggiáo dục khá tốt, cùng với chất lượng văn hoá, chất lượng năng lực, phẩm chấtcủa học sinh từng bước được nâng lên Hằng năm 100% học sinh được xếp loạinăng lực, phẩm chất Tốt, Đạt Trong các phong trào: “Nói lời hay, làm việctốt”, “Thầy cô gương mẫu học trò chăm ngoan”, “Rèn phong cách trườngchuẩn”…được duy trì và đạt hiệu quả nên bước đầu đã tạo không khí giáo dụcđạo đức trong sạch lành mạnh trong nhà trường Song bên cạnh đó vẫn còn cónhững hành vi đạo đức chưa chuẩn mực như: văng tục chửi bậy, nói dối cha

mẹ, lấy tiền ăn quà vặt, đánh điện tử, lấy trộm đồ dùng của bạn, nói trốngkhông với người lớn, chưa biết chào hỏi đúng lúc đúng chỗ, chưa biết nhườngnhịn em nhỏ, bạn bè, vứt rác bừa bãi…

Giáo viên: Phần lớn là những cán bộ giáo viên có thâm niên từ 5 năm trởlên Tất cả các đồng chí giáo viên trong trường đều biểu lộ tình đoàn kết thân áigiúp đỡ lẫn nhau Các đồng chí giáo viên có cá tính, năng lực, sở trường khácnhau nhưng trước yêu cầu của nhà trường, các đồng chí đã tập hợp thành mộtkhối xây dựng một tổ ấm đoàn kết nhất trí, khắc phục những mặt yếu, phát huynhững mặt mạnh cùng nhau gánh vác công việc chung để đẩy mạnh công tácgiáo dục của nhà trường

Học sinh của nhà trường hầu hết là con em nhân dân lao động của địaphương Cũng như nhiều trường khác, đó là một tập thể nam nữ Thiếu niên Nhiđồng sôi nổi hiếu động, có nhiều mặt tốt cần phát huy nhưng cũng không hiếmnhững mặt xấu tiêu biểu của một số học sinh Về chất lượng học tập nhìn chungtất cả các bộ môn đều có một vài học sinh chưa đạt Nếu đối chiếu với yêu cầumới hiện nay đòi hỏi chất lượng ngày càng nâng cao thì chưa đạt Tình trạnghọc hời hợt, không chú ý nghe giảng, không làm bài tập ở nhà còn diễn ra Ýthức chấp hành kỷ luật, nội quy của lớp và của nhà trường chưa tốt vẫn còn ởrải rác các lớp Hiện tượng lấy cắp tiền của bạn, của gia đình để mua quà, tiêusài; lấy cắp đồ dùng học tập của bạn vẫn diễn ra Cha mẹ học sinh chủ yếu làcông nhân lao động trong khu công nghiệp, buôn bán nhỏ, … ít có thời gian và

ít quan tâm đến việc học hành và giáo dục con cái nên chất lượng giáo dục chủyếu phụ thuộc vào nhà trường Tình hình này thôi thúc nhà trường phải tậptrung suy nghĩ cải tiến cách dạy, cách giáo dục học sinh phát triển toàn diệnđáp ứng nhu cầu của xã hội hiện nay.

3.2 Chất lượng đạo đức của học sinh thời điểm đầu năm học 2017-2018(tháng 8/2017) ở trường tiểu học nơi tôi công tác như sau:

STT Khối Sĩ số ĐạtNăng lựcChưa đạt ĐạtPhẩm chấtChưa đạt

Số còn lại là do những yếu tố ảnh hưởng bởi những tác động xấu, chưa có ýthức phân định và tiếp thu một cách có chọn lọc Hơn nữa đây cũng là độ tuổirất hiếu động, còn thích ham chơi, ý thức định hướng chưa rõ ràng Sự thiếuquan tâm từ phía gia đình: Cha mẹ vì quá bận rộn không có điều kiện thời gian

để chăm sóc con cái; không khí gia đình cũng ảnh hưởng rất lớn đến các emnhư cha mẹ bỏ nhau, cha mẹ không hòa thuận khiến các em thiếu thốn tình yêuthương, nghe lời rủ rê của những kẻ xấu, xa lánh những người bạn tốt từ đó trởnên hư hỏng Một số em có hoàn cảnh khó khăn, không có điều kiện vật chấtđầy đủ như các bạn bè khác trong lớp mà không vượt lên được hoàn cảnh sinh

ra tự ty, co mình lại, không chịu nhận sự giúp đỡ từ phía bạn bè và nhà trường.Những em này thường có biểu hiện rất đa dạng, có thể xếp thành mấy nhómnhư sau:

* Ở trường:

- Thiếu ý thức tổ chức kỷ luật, chây lười trong học tập, lao động; Họcbài, làm bài không đầy đủ, quay cóp bài khi làm bài kiểm tra; Ăn mặc lôi thôibẩn thỉu, không tuân thủ theo quy định chung của trường

- Thiếu lễ phép với thầy cô giáo; không vâng lời thầy cô giáo, lừa dốithầy cô giáo; xúc phạm cô giáo, thầy giáo

- Phá phách tài sản của nhà trường, của bạn; gây gổ đánh nhau với bạn

bè trong lớp, trong trường, dọa nạt các bạn trong lớp, nói tục, chửi bậy, ăn cắp vặt, vứt rác bừa bãi, chưa biết chào hỏi đúng lúc đúng chỗ, bạn bè, …

* Nguyên nhân dẫn tới việc học sinh vi phạm đạo đức là do:

+ Thiếu sự quan tâm của gia đình 85.9%

+ Bản thân bản thân không có sự rèn luyện tốt : 74.8%

Tôi cho rằng những em học sinh hư này nếu được giáo dục đúng cách thì

sẽ trở thành những học sinh ngoan, học giỏi, có ích cho gia đình, nhà trường, xãhội Vì vậy không thể giáo dục các em theo từng phần, từng mặt riêng biệt màluôn phải giáo dục toàn bộ nhân cách

3.3.Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức học sinh ở trường:

Qua khảo sát cho thấy: Hầu hết cán bộ quản lí và giáo viên nhà trườngđều nhận thức được tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức cho học sinhkhi cho ở mức độ rất quan trọng với các nội dung: Giáo dục đạo đức để phát

triển giáo dục toàn diện cho học sinh (82.3%); Giáo dục đạo đức nhằm pháttriển và hoàn thiện nhân cách cho học sinh (76.5%)…Tuy nhiên, vẫn còn cónhững giáo viên hiểu một cách chưa đầy đủ về ý nghĩa của công tác này khicho một số nội dung là không quan trọng như: Giáo dục đạo đức để học sinh có

ý thức bảo vệ môi trường, để học sinh có ý thức giữ gìn của công, biết chào hỏi

lễ phép (15.7%) … do đó phần nào có ảnh hưởng tới quá trình triển khai, tổchức hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của nhà trường

- Nhận thức của phụ huynh về công tác giáo dục đạo đức cho học sinh:Qua khảo sát: 100% phụ huynh đồng ý nội dung về Giáo dục đạo đức đểhọc sinh trở thành những con ngoan, trò giỏi; 79.8% phụ huynh đồng ý nộidung về Giáo dục đạo đức là để phát triển giáo dục toàn diện cho học sinh;83.7% phụ huynh đồng ý nội dung về Giáo dục đạo đức để tạo nên những đứctính và phẩm chất tốt đẹp cho học sinh Như vậy, phụ huynh đã nhận thức đượctầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Đây là yếu tốthuận lợi cho trường trong triển khai công tác giáo dục đạo đức học sinh

- Nhận thức của học sinh:

Hầu hết học sinh cho rằng cần và rất cần các phẩm chất mà nội dunggiáo dục đạo đức mang lại: học sinh thực hiện đầy đủ theo 5 điều Bác Hồ dạy.Đây là yếu tố quan trọng để học sinh chủ động, tích cực tham gia vào quá trìnhgiáo dục và rèn luyện đạo đức của nhà trường

Tuy nhiên cũng còn có một số ít học sinh cho là không cần các nội dunggiáo dục đạo đức ở trên Qua đó cho thấy rằng cần phải tuyên truyền hơn nữa

để nâng cao nhận thức của học sinh về giáo dục, rèn luyện đạo đức

3.3.1 Những yếu tố ảnh hưởng:

Các yếu tố tác động đến rèn luyện đạo đức học sinh ở mức độ quan trọng

và rất quan trọng như:

+ Sự động viên khích lệ của bạn bè (98.8%);

+ Khen thưởng, kỷ luật kịp thời (98.2%);

+ Nội dung giáo dục phù hợp (95.7%);

+ Sự quan tâm thường xuyên của các thầy cô giáo ( 98.4%);

+ Không bị định kiến của xã hội ( 90.3%);

+ Được gia đình thông hiểu, tạo điều kiện ( 93.1%);

+ Được tự do trong mọi hoạt động (78.4%)

Các nhà quản lý cần xem xét cụ thể các yếu tố tác động ở trên để đưa racác nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục đạo đức cho phù hợp

Về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý công tác giáo dục đạo đứcqua khảo sát thấy:

+ Thiếu sự phối hợp với các tổ chức đoàn thể xã hội ở địa phương(67.9%)

+ Thiếu sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình (49.8%);

+ Tác động tiêu cực của môi trường xã hội (56.8%);

+ Phẩm chất, lối sống của thầy, cô, cha mẹ, bạn bè…(45.6%)

3.3.2 Thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho họcsinh của trường

- Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức

Qua thực tế của trường cho thấy: 85.1% cho rằng đã làm tốt việc xácđịnh mục tiêu giáo dục đạo đức, chỉ có 14.9% cho rằng việc xác định mục tiêugiáo dục đạo đức chưa tốt; 83.8% cho rằng việc xây dựng kế hoạch cụ thể củanăm học và từng học kỳ được làm tốt, chỉ có 16.2% cho là làm chưa tốt

- Tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức

Việc tuyên truyền công tác giáo dục đạo đức đối với cha mẹ học sinh đãđược nhà trường thực hiện nhưng chủ yếu là từ Ban Giám hiệu (96,3%) và giáoviên chủ nhiệm lớp (84,9%) qua các cuộc họp cha mẹ học sinh đầu năm, hếthọc kỳ I và cuối năm, từ học sinh hay các phương tiện thông tin đại chúng đượcthực hành qua các giờ thực hành, qua ngoại khoá … còn ít Do đó những thôngtin về giáo dục đạo đức của nhà trường chỉ mang tính thời vụ, chưa thườngxuyên và liên tục nên hiệu quả chưa thật cao

- Quản lý nội dung, hình thức hoạt động giáo dục đạo đức

Kết quả khảo sát cho ta thấy: 52% giáo viên 57% học sinh đánh giá hìnhthức: Giáo dục thông qua các giờ dạy văn hoá trên lớp có mức độ thườngxuyên Còn lại các hình thức khác mức độ thường xuyên chưa cao

Việc quan tâm đến việc thực hiện các nội dung, hình thức giáo dục đạođức cho học sinh chưa thật kỹ Tuy vậy, học sinh thích và rất thích các nộidung và hình thức giáo dục đạo đức của nhà trường như: Giáo dục thông quahoạt động tham quan, ngoại khoá, tổ chức buổi giao lưu (94.0%); Giáo dụcthông qua hoạt động văn hoá, xây dựng tiểu phẩm, văn nghệ, thể dục thể thao,vui chơi giải trí, nhân đạo có 96.% trở lên

Do đó quản lý nhà trường cần hết sức lưu ý để đưa ra những hình thức giáo dục phù hợp với sở thích của các em để có kết quả giáo dục cao

3.3.3 Quản lý phương pháp giáo dục đạo đức

Qua khảo sát chúng tôi thấy giáo viên nhà trường chưa thường xuyên sửdụng các phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh như: Kích thích tình cảm

và hành vi: thi đua, nêu gương, khen thưởng, trách phạt, phê phán hành vi xấu,

kỷ luật; Tác động vào nhận thức tình cảm: đàm thoại, tranh luận, kể chuyện,giảng giải, khuyên răn, kết bạn; phương pháp về Tổ chức hoạt động thực tiễn:giao việc, rèn luyện, tập thói quen… Như vậy việc quản lý thực hiện cácphương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh của giáo viên nhà trường vẫn chưađược thực hiện tốt

3.3.4 Kiểm tra đánh giá giáo dục đạo đức

Qua khảo sát thấy: Có 63.4% cho rằng việc Xây dựng được chuẩn kiểmtra đánh giá là tốt; 54.5% cho rằng Nội dung, đối tượng, thời gian kiểm trađánh giá cụ thể là tốt và Thông báo công khai và xử lý kết quả kiểm tra đánhgiá có 46.7% cho là tốt Không có ý kiến nào cho là không thực hiện

3.3.5 Thực trạng sự phối hợp các lực lượng trong công tác giáo dục đạođức cho học sinh ở trường

Vai trò rất quan trọng của lực lượng giáo dục đạo đức trong nhà trường

đó là Giáo viên chủ nhiệm (100%), cán bộ quản lý (94.6%), giáo viên bộ môn

và Đoàn Đội là (92.0%), bạn bè thân (79.1%) và tập thể lớp (87.6%) Như vậy

có thể thấy là vai trò của các thầy cô giáo, cán bộ quản lí và bạn bè, tập thể họcsinh là những lực lượng rất quan trọng trong giáo dục đạo đức học sinh.

Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên phối hợp với tập thể lớp (85.3%), cán

bộ quản lí với giáo viên chủ nhiệm (50.0%) Còn lại hầu hết đều ở mức độthỉnh thoảng phối hợp

3.3.6 Đánh giá thực trạng

Nhìn chung, công tác quản lý giáo dục đạo đức của trường còn nhữngtồn tại như: Việc xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức chưa thật cụ thể, chưathật phù hợp với đặc điểm tình hình mà thường xây dựng chung với kế hoạchchuyên môn; nội dung các hoạt động giáo dục đạo đức thực hiện ở mức độtrung bình; các phương pháp giáo dục đạo đức chưa được sâu, học sinh chưathấy được tác dụng hiệu quả của các phương pháp trong việc rèn luyện bảnthân; vai trò các lực lượng giáo dục chưa có sự phối hợp nhịp nhàng, thốngnhất và đồng bộ; việc kiểm tra đánh giá nhiều lúc còn chiếu lệ, qua loa, chưamang tính động viên, khuyến khích, răn đe kịp thời; giáo viên chủ nhiệm chưaxây dựng được kế hoạch cụ thể hàng tuần phù hợp với đặc thù riêng của lớp, ítquan tâm và đầu tư công sức vào công tác chủ nhiệm; ý thức thực hiện nội quycủa chung việc quản lý giáo dục đạo đức của trường chỉ ở mức khá tốt

Nguyên nhân khách quan:

Do xã hội coi việc giáo dục ở các trường là kết quả học tập văn hoánhiều hơn là chất lượng về đạo đức; do ảnh hưởng của gia đình và môi trường

xã hội; do một số giáo viên chủ nhiệm mới ra trường nên thiếu kinh nghiệmtrong thực hiện biện pháp giáo dục;

Nguyên nhân chủ quan:

Cán bộ quản lý còn xem nhẹ việc xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức;công tác giáo dục đạo đức chưa được tuyên truyền rộng rãi trong tập thể giáoviên; sự phối hợp của giáo viên chủ nhiệm với cha mẹ học sinh và các lựclượng giáo dục trong trường chưa tốt; hoạt động của Đoàn thanh niên tronggiáo dục đạo đức chưa thật sự toàn diện và hiệu quả; thực hiện xã hội hoá giáo

dục đạo đức nhà trường làm chưa tốt; việc đánh giá, khen thưởng còn nhiềuhạn chế…học sinh chưa cao, nhiều em thường xuyên vi phạm

4 Các biện pháp thực hiện

4.1 Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp

Hệ thống quản lý của nhà trường được hình thành từ các bộ phận chứcnăng: chi bộ Đảng, Ban Giám hiệu, các tổ chuyên môn, tổ hành chính, Côngđoàn, Đoàn thanh niên, Ban đại diện cha mẹ học sinh, … Do đó, khi nghiêncứu, đề xuất các biện pháp quản lý phải luôn có tính đồng bộ trong mọi hoạtđộng và phụ thuộc vào điều kiện thực tiễn của trường đó

Những nguyên tắc này đòi hỏi biện pháp đưa ra phải được sự đồng thuậncủa các cấp quản lý giáo dục, của địa phương, của cha mẹ học sinh, của họcsinh và đặc biệt là sự đồng thuận của toàn thể cán bộ, giáo viên, các tổ chức trong nhà trường

Hiệu quả của công tác quản lý giáo dục đạo đức học sinh được xét trênQuy chế đánh giá, xếp loại học sinh và các chuẩn mực đạo đức của xã hội.Thước đo của hiệu quả chính là tất cả học sinh học xong chương trình ở nhàtrường tiểu học có đầy đủ các phẩm chất, năng lực theo mục tiêu giáo dục phổthông trong Luật giáo dục đã quy định

4.2 Một số biện pháp quản lý giáo dục đạo đức học sinh ở trường tiểuhọc

4.2.1 Tăng cường quán triệt đầy đủ quan điểm, đường lối giáo dục đạo

đức của Đảng, Nhà nước tới cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ học sinh, học sinh.

Tuyên truyền, quán triệt các loại văn bản chỉ đạo của ngành giáo dục vềgiáo dục đạo đức cho học sinh

Đồng chí Bí thư chi bộ - Hiệu trưởng nhà trường căn cứ vào tình hìnhđặc điểm của nhà trường lên kế hoạch cụ thể, kiện toàn ban chỉ đạo về công tácgiáo dục đạo đức học sinh

Ban giám hiệu nhà trường trực tiếp truyền đạt các văn bản của Đảng, củaNhà nước, của ngành tới cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên, học sinh

Trực tiếp kiểm tra, nắm tình hình triển khai thực hiện kế hoạch của các

bộ phận để đánh giá, rút kinh nghiệm trong toàn trường Các tổ trưởng, Banchấp hành Công đoàn, Ban chấp hành Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh,giáo viên chủ nhiệm căn cứ vào kế hoạch của nhà trường xây kế hoạch thựchiện của đơn vị, tổ chức mình phụ trách

4.2.2 Nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các thành viên, tổchức trong nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh

Mục đích là làm cho các thành viên nhà trường nhận thức rõ vai trò,trách nhiệm của mình trong công tác giáo dục và rèn luyện đạo đức học sinh.Giúp cho việc phối hợp các lực lượng giáo dục đạo đức cho học sinh được tiến hành một cách đồng bộ, chặt chẽ và có hiệu quả

Từ đó tuyên truyền cho cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên nhận thức rõ

về vai trò, trách nhiệm và nhiệm vụ của từng cá nhân, tập thể trong công tác giáo dục và rèn luyện đạo đức cho học sinh

Căn cứ kế hoạch chi tiết của Ban chi ủy - Ban giám hiệu, tuyên truyền,phân công, giao trách nhiệm cụ thể tới các thành viên trong chi bộ Đảng, cán

bộ quản lí, giáo viên, nhân viên, Công đoàn, Đoàn thanh niên đến học sinh đểthực hiện

4.2.3 Nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức

Nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh;xác định mục tiêu, nâng cao kỹ năng xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện vàkiểm tra đánh giá

Từ đó phân tích tình hình của trường, ngành, địa phương, những thuậnlợi, khó khăn, mặt mạnh, hạn chế …; xác định rõ mục tiêu giáo dục cho từnggiai đoạn cụ thể; dự thảo kế hoạch giáo dục cho từng tháng, học kỳ, năm để hộiđồng sư phạm, cha mẹ học sinh góp ý

4.2.4 Nâng cao hiệu quả tổ chức và chỉ đạo thực hiện giáo dục đạo đứcCác thành viên của nhà trường nắm được và hiểu rõ các phương pháp,hình thức tổ chức để phối hợp chặt chẽ có hiệu quả các lực lượng tham gia giáo

dục đạo đức cho học sinh Học sinh chủ động, tích cực tham gia vào các hoạtđộng giáo dục và tự mình rèn luyện đạo đức.

Theo sự phân công của Ban giám hiệu chỉ đạo ngoài việc quản lý chấtlượng văn hoá, còn quản lý chất lượng giáo dục đạo đức thông qua các mônhọc môn đặc biệt là môn đạo đức và hoạt động ngoại khóa khác Bằng cụ thểhoá kế hoạch, tổ chức các hoạt động ngoài giờ, tổ chức các buổi giao lưu, cáchoạt động văn nghệ, thể thao, giờ chào cờ đầu tuần, đánh giá thi đua ở các lớp,giáo dục ý thức chấp hành nội quy nhà trường, giữ gìn, bảo vệ tài sản chung…

Giáo viên chủ nhiệm trực tiếp xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cholớp mình, phối hợp chặt chẽ với giáo viên Tổng phụ trách, giáo viên bộ môn vàcha mẹ học sinh để giáo dục và đánh giá xếp loại học sinh của lớp

4.2.5 Phải xây dựng môi trường sư phạm mẫu mực trong nhà trườngHọc sinh thấy được môi trường trường học tập an toàn và thân thiện,những tấm gương sáng của thầy cô, của bạn bè giúp các em học tập, noi theo vàrèn luyện đạo đức được xác định là mục tiêu cơ bản

Xây dựng môi trường “tự nhiên” và “xã hội” tốt trong khuôn viên trườnghọc để giáo dục đạo đức, hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh Cầnphải lập kế hoạch tuyên truyền cho cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh xâydựng và giữ gìn cảnh quan sư phạm, môi trường giáo dục xanh-sạch-đẹp, thânthiện Xây dựng và củng cố khối đoàn kết nhất trí trong tập thể sư phạm, bồidưỡng tư tưởng chính trị, đạo đức, lý tưởng nghề nghiệp, lòng nhân ái, tìnhthương yêu con người, thương yêu học sinh, tinh thần trách nhiệm, tôn trọng,sẵn sàng giúp đỡ học sinh

4.2.6 Bằng hình thức đa dạng hoá các hình thức hoạt động giáo dục đạođức cho học sinh:

Giáo dục cho học sinh truyền thống yêu nước, tôn sư trọng đạo, có phẩmchất, năng lực, tư duy sáng tạo; biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tế cuộc

sống, điều chỉnh các hành vi đạo đức, lối sống Giáo dục đức đạo thông qua giờ

chào cờ đầu tuần, thông qua các giờ học, thông qua các hoạt động ngoài giờ lênlớp

4.2.6.1 Chỉ đạo giáo viên giáo dục đạo đức thông qua quá trình dạy học: Bản thân quá trình dạy học và ngay trong các nhiệm vụ dạy học là nhằmgóp phần giáo dục đạo đức, nhân cách cho học sinh Tính chất giáo dục củaviệc dạy học đòi hỏi giáo viên phải khai thác đúng đắn, sâu sắc nội dung cácmôn học, thông qua việc dạy học mà thực hiện các yêu cầu, nhiệm vụ giáo dụcnhằm phát triển các phẩm chất đạo đức, hoàn thiện nhân cách học sinh

Trước hết phải nói tới quá trình dạy học môn Đạo đức ở trường Thôngqua môn học này mà học sinh có được một hệ thống khái niệm, tri thức đạođức Nhờ đó học sinh có thể hiểu được mục đích hành động, biết được cần phảilàm gì, phân biệt được “cái tốt và cái xấu”, “cái đạo đức và cái vô đạo đức”v.v… Trên cơ sở đó, các em định hướng đúng trong các hiện tượng phong phú

và phức tạp ở quanh mình và có được tính tự giác trong quá trình học tập Ởbậc Tiểu học, việc dạy và học môn Đạo đức với tư cách là môn học cũng có tácdụng đặc biệt; thông qua việc dạy học môn Đạo đức nhằm thực hiện được các nhiệm vụ:

- Cung cấp cho học sinh các tri thức sơ đẳng về các chuẩn mực đạo đứcgắn với kinh nghiệm sống, giúp học sinh hình thành, định hướng về giá trị đạođức, biết các nghĩa vụ, trách nhiệm và phân biệt được cái đúng cái sai, cái thiệncái ác Từ đó có nguyện vọng thông qua hoạt động mà đưa các chuẩn mực, cácgiá trị ấy vào mọi lĩnh vực của cuộc sống (phù hợp với trình độ nhận thức, tậpquán hành vi đạo đức đang hình thành ở mỗi em)

- Trên cơ sở đó giúp các em tập luyện trong đời sống thực tế, hình thànhcác hành vi, tập quán hành vi lành mạnh, góp phần tạo nên lối sống phù hợpvới các chuẩn mực đạo đức văn hóa

Nếu thực hiện tốt các nhiệm vụ trên chúng ta đã và sẽ đặt được nhữngviên gạch hồng đầu tiên trong quá trình giáo dục, bồi dưỡng hình thành cơ sởban đầu của tư cách đạo đức người công dân, người chiến sĩ, những người chủtương lai của đất nước, của dân tộc Các em cũng hiểu bổn phận, nghĩa vụ,trách nhiệm của mình trong các mối quan hệ xã hội, đòi hỏi trong giáo lưu, giaotiếp ứng xử phải tuân theo các chuẩn mực đạo đức, nhất là trong điều kiện xã

hội phát triển nhanh chóng, mạnh mẽ và phức tạp trong cơ chế thị trường Cụthể là:

+ Các quan hệ với gia đình (cha mẹ, ông bà, anh chị em);

+ Quan hệ với nhà trường (thầy cô giáo, bạn bè);

+ Quan hệ với cộng đồng (làng xóm, đoàn thể, xã hội);

+ Thái độ và quan hệ với lao động, với công việc hàng ngày;

+ Thái độ và quan hệ với tài sản công cộng, với môi trường, với các disản văn hóa, với thiên nhiên, …;

+ Ý thức về nghĩa vụ đối với Tổ quốc, đối với dân tộc;

+ Ý thức đối với trách nhiệm bổn phận, lợi ích chính đáng của bản thân,

…

Ngoài môn Đạo đức, tất cả các môn học khác ở Tiểu học, đặc biệt làmôn Tiếng Việt, Tự nhiên và Xã hội, môn Toán đều có khả năng tiềm tàng, nếuđược khai thác tốt, đúng hướng, nhằm vào việc giáo dục đạo đức Chẳng hạn ởmôn Tiếng Việt qua các câu chuyện kể, các bài văn, bài thơ có nội dung phongphú, sinh động ca ngợi vẻ đẹp của đất nước, ca ngợi văn hóa, các tập quántruyền thống tốt đẹp của đất nước, của dân tộc nếu được khai thác, tiến hànhđúng đắn sẽ mở rộng được kiến thức về đạo đức, về truyền thống văn hóa, vềkinh nghiệm, lối sống mang tính dân gian, phản ánh bản sắc đạo đức của dântộc Tất cả sẽ giáo dục, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương đất nước,lòng tự hào dân tộc và kể cả các chuẩn mực sơ giản trong giao tiếp, ứng xử vềđạo đức …

Khi hướng dẫn học sinh học bài, làm bài nhờ vận dụng đúng các nguyêntắc và phương pháp giáo dục và dạy học sẽ giúp học sinh đi từ mức độ dễ đếnkhó, từ đơn giản đến phức tạp và nâng cao dần,… sẽ tập luyện cho học sinhthói quen vượt khó khăn hoàn thành nhiệm vụ học tập, bước đầu hoàn thànhcác phẩm chất ý chí, các nét tính cách, lòng yêu chân lý, yêu văn hóa khoa học.Cũng nhờ vậy mà tầm mắt của các em ngày càng mở rộng, càng phong phúthêm, góp phần làm cho kiến thức đạo đức, thái độ đạo đức về cuộc sống, vốnsống, kinh nghiệm sống của các em phát triển dần

Trong quá trình học tập cùng nhau các mối quạn hệ về lợi ích giữa cánhân với tập thể sẽ hình thành tinh thần đoàn kết gắn bó với nhau vì lợi íchchung cũng sẽ phát triển nâng cao dần Hơn thế nữa do được giáo dục tốt, đượcgia đình quan tâm theo dõi, chăm sóc hàng ngày, học sinh dần dần sẽ ý thứcđược mối quan hệ giữa cá nhân với tư cách là con cái, là học sinh với lợi íchcủa gia đình và bản thân Tất cả sẽ là cơ sở để xây dựng nên ý thức của họcsinh về nghĩa vụ, trách nhiệm, về bổn phận với mọi người, với gia đình và xahơn nữa là với xã hội Khi hoàn thành tốt các nhiệm vụ học tập, phù hợp với sựmong đợi của gia đình, của xã hội, các em sẽ được đánh giá, khen thưởng, sẽhình thành được những tình cảm trong sáng, tích cực phù hợp với lứa tuổi họcđường.

Tất nhiên đều cần và có thể bồi dưỡng cho các em thông qua việc dạymôn Đạo đức và quá trình dạy học nói chung ở Tiểu học Các quan hệ nêu trênđòi hỏi phải có sự phối kết hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội nhằm vào mụctiêu chung: Bồi dưỡng, hình thành nhân cách của người công dân tương lai từtrong nhà trường Tiểu học

4.2.6.2 Chỉ đạo giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp:Thông qua giờ chào cờ đầu tuần:

- Chỉ đạo giáo viên Tổng phụ trách tổ chức các buổi sinh hoạt dưới cờvào mỗi thứ hai hàng tuần, biểu dương các tập thể, cá nhân, uốn nắn nhữngthiếu sót và giới thiệu, định hướng những nội dung cần giáo dục cho học sinh.Hiện nay hầu hết các trường tiểu học đều có phân bố tiết chào cờ đầu tuần.Thành phần tham dự buổi chào cờ: học sinh, giáo viên chủ nhiệm, Ban giámhiệu nhà trường Thời lượng tiết chào cờ là 35-40 phút Nội dung chương trình

do giáo viên Tổng phụ trách đảm nhiệm Nội dung cụ thể của tiết chào cờthường như sau:

- Ổn định tổ chức: công việc này thường giao cho Ban chỉ huy liên đội

- Nghi lễ chào cờ: hát Quốc ca, Đội ca, hô đáp khẩu hiệu Đội thiếu niêntiền phong Hồ Chí Minh