Nhận được Công văn này, đề nghị các Phòng GD&ĐT, các Trường THPT, các Trung tâm KTTH-HN, các Trung tâm GDTX triển khai đến tất cả các giáo viên bộ môn, và xây d[r]
Trang 1UBND TỈNH TIỀN GIANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Số: 261/SGD&ĐT-GDTrH
Về việc ứng dụng công nghệ
thông tin trong dạy - học ở trường
trung học.
Mỹ Tho, ngày 10 tháng 03 năm 2008
Kính gửi:
- Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo các huyện, thành phố, thị xã;
- Hiệu trưởng các trường Trung học phổ thông;
- Giám đốc các Trung tâm KTTH-HN
Căn cứ Công văn số 12966/BGD&ĐT-CNTT ngày 10/12/2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc đẩy mạnh triển khai một số hoạt động về công nghệ thông tin (CNTT); trên cơ sở các ý kiến thống nhất trong Hội thảo chuyên đề
“Định hướng ứng dụng CNTT trong đổi mới phương pháp dạy – học” được tổ chức ngày 19/01/2008, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thống nhất một số nguyên tắc, thuật ngữ và kế hoạch triển khai nhằm đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong dạy – học ở bậc trung học như sau:
1 Các nguyên tắc cơ bản trong việc ứng dụng CNTT trong dạy – học:
1.1 Nguyên tắc chung:
- Việc ứng dụng CNTT trong dạy – học phải luôn hướng vào mục tiêu đào tạo và phát triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh
- Việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy phải góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, phát triển tư duy độc lập của học sinh
- Việc đưa CNTT vào giảng dạy phải phù hợp với cơ sở vật chất, đặc điểm và điều kiện của từng đơn vị, đặc biệt chú ý đến việc trang bị phương tiện kỹ thuật đồng bộ với việc bồi dưỡng, nâng cao trình độ và kỹ năng ứng dụng CNTT của đội ngũ giáo viên
- Giữa thiết bị thật và thí nghiệm ảo phải có sự phù hợp nhất định, đặc biệt về yêu cầu sư phạm Những thiết bị, dụng cụ thí nghiệm căn bản chỉ được hỗ trợ bằng CNTT chứ không thể thay thế hoàn toàn bằng CNTT
Để xác định những thiết bị nào nên ứng dụng CNTT, những thiết bị dạy học (TBDH) nào không nên ứng dụng CNTT, chúng ta cần căn cứ vào: Chủng loại TBDH; tính chất vật lý của thiết bị (kích thước, hình dạng, cấu tạo…); mục
Trang 2tiêu, nội dung, phương pháp dạy học của môn học, khả năng của phần mềm và các giải pháp CNTT; mục đích áp dụng CNTT; mức độ phù hợp giữa CNTT và thiết bị…
1.2 Những loại TBDH nên tập trung xây dựng và ứng dụng CNTT:
- Các mô hình kỹ thuật, các quá trình vật chất, tâm lý diễn ra trong hiện thực
mà con người không thể tri giác tự nhiên được hoặc tri giác không thể chính xác, đầy đủ được sẽ rất thích hợp với công nghệ mô phỏng
- Một số học liệu có thể kết hợp với thiết bị công nghệ hoặc được thay thế bằng tài liệu số hóa như: các bản đồ địa lý, lịch sử, các sa bàn, mô hình, mẫu vật
có kích thước, khối lượng lớn, những mô hình dễ gãy vỡ khi di chuyển hoặc lắp ráp phức tạp mất nhiều thời gian, các quá trình vật lý, hóa học, các quan hệ và chuyển động phức tạp trong không gian… có thể chuyển thành bản đồ số hóa,
đồ họa mô phỏng trong các phần mềm
- Một số tranh, ảnh minh họa (trừ tranh nghệ thuật) bằng giấy in hay vải có thể chuyển thành file đồ họa hoặc ảnh số, tạo thành bộ sưu tập trong CD-ROM hoặc dữ liệu số
- Những vấn đề học tập trừu tượng trong văn học, nghệ thuật, chính trị… cần được hỗ trợ bằng các nguồn khác nhau Các nguồn này được cung cấp, khai thác rất hiệu quả bằng CNTT và phần mềm Tuy nhiên các trình diễn ảo hoặc các tài liệu số hóa chỉ có thể minh họa chứ không thể thay thế việc trực tiếp dạy và luyện tập các kỹ năng nghệ thuật,
1.3 Những loại TBDH không nên lạm dụng ứng dụng CNTT:
- Hầu hết các dụng cụ và thiết bị thí nghiệm, thực nghiệm khoa học không nên chuyển sang phần mềm Nói chung, thí nghiệm và thực nghiệm đòi hỏi học sinh phải thực hiện được thật sự bằng tay và kỹ năng quan sát, ghi chép, phân tích… Không nên lạm dụng các trình diễn thí nghiệm ảo Đó chỉ là trình diễn chứ không phải là thí nghiệm Khi đó học sinh sẽ bị hạn chế ở hành động quan sát và cũng chỉ là quan sát các sự vật ảo
- Nếu mục tiêu bài học cụ thể qui định học sinh phải thực hành các thao tác chân tay hoặc trí óc thì không thể thay học liệu hay học cụ bằng CNTT được Chẳng hạn học sinh phải làm phẫu thuật các tiêu bản thực vật, động vật, rèn luyện các kỹ năng vận động, âm nhạc, hội họa… thì học sinh phải tiến hành các hoạt động vật chất thật sự Phần mềm và CNTT chỉ hỗ trợ việc tổ chức học tập, trình bày báo cáo, xử lý số liệu và biểu diễn kết quả
Trang 3- Rất nhiều kỹ năng học tập mà các môn học đòi hỏi được thể hiện trong thiết
bị (đặc biệt trong dụng cụ thực nghiệm, tài liệu thực hành) nhằm nâng cao tính tích cực học tập của học sinh từ những hành vi vật chất cảm tính Điều này CNTT không thể thay thế được và cũng không nên lạm dụng
- Những yêu cầu rèn luyện kỹ năng (khoa học, công nghệ, nghệ thuật và kỹ năng xã hội) cần được tôn trọng và không được thay thế bằng phần mềm hay công nghệ mô phỏng Thí dụ: kỹ năng nối hai đọan dây trong mạch điện, kỹ năng trồng và ghi chép sự tăng trưởng của cây… được thực hiện một cách vật chất thì tác động tâm lý và văn hóa khác hẳn khi nó được thực hiện trong môi trường ảo Học sinh cần được trải nghiệm những hành động thật sự
2 Thống nhất một số thuật ngữ:
2.1 Giáo án điện tử:
Giáo án điện tử là bài soạn trên máy tính (giáo án “nền”) có kèm theo một
bài giảng điện tử
2.2 Giáo án nền:
Giáo án nền (soạn trên máy tính): bao gồm toàn bộ các thành tố của quá trình dạy – học (mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, tổ chức dạy – học, kiểm tra đánh giá), đồng thời phải đảm bảo đầy đủ yêu cầu của bộ môn
2.3 Bài giảng điện tử:
Bài giảng điện tử chủ yếu chỉ gồm những nội dung dạy – học được giáo
viên chọn lọc từ “giáo án nền” để trình bày trên lớp bằng máy tính – nhờ các phần mềm chuyên dụng với những hiệu ứng minh họa
Bài giảng điện tử là bài giảng có dùng máy tính hỗ trợ, được thực hiện nhờ các phần mềm chuyên dụng và có thể trình chiếu để thay thế cho bài giảng viết tay
Bài giảng điện tử là một bộ phận của giáo án điện tử, không bao gồm toàn
bộ các thành tố của quá trình dạy – học
3 Tiêu chí đánh giá:
3.1 Trong khi chờ Bộ GD&ĐT ban hành các tiêu chí đánh giá, Sở
GD&ĐT hướng dẫn tạm thời các “Tiêu chí đánh giá, xếp loại giáo án điện tử”
và “Tiêu chí đánh giá, xếp loại tiết dạy sử dụng bài giảng điện tử” để định
hướng giáo viên trong quá trình soạn giảng bằng CNTT và là cơ sở thống nhất
để các trường trung học và thanh tra viên đánh giá, xếp loại giờ dạy giáo viên
Trang 4trong việc thanh tra, đánh giá hoạt động sư phạm nhà giáo Trong quá trình triển khai thực hiện Sở GD&ĐT lưu ý các vấn đề sau:
- Đối với các tiết dạy thông thường (không sử dụng CNTT), hoặc các tiết dạy mà CNTT chỉ được sử dụng để trình chiếu minh họa các “thiết bị dạy học điện tử” thì đánh giá, xếp loại tiết dạy vẫn áp dụng theo Thông tư 10227/THPT ngày 11/9/2001 của Bộ GD&ĐT
- “Giáo án điện tử” được thẩm định để thành lập “Ngân hàng giáo án điện tử” bao gồm: “giáo án nền” kèm theo một “bài giảng điện tử”, các giáo án được đưa vào ngân hàng phải đạt loại tốt
3.2 Tiêu chí đánh giá, xếp loại giờ dạy sử dụng “Bài giảng điện tử”: 3.2.1 Tiêu chí:
Nội
dụng
2 Bảm đảm tính hệ thống, đủ nội dung, rõ trọng tâm 2,0
3 Liên hệ thực tế (nếu có); có tính giáo dục 2,0
Phương
pháp
4 Sử dụng phương pháp phù hợp với đặc trưng bộ môn, với nội dung của kiểu bài lên lớp 2,0
5 Kết hợp tốt các phương pháp trong các hoạt động dạy và
Phương
tiện
6 Sử dụng và kết hợp tốt các phương tiện, thiết bị dạy học phù hợp với nội dung của kiểu bài lên lớp 3,0
7 Trình bày bảng hợp lý, chữ viết, hình vẽ, lời nói rõ ràng,
Tổ chức
8 Thực hiện linh hoạt các khâu lên lớp, phân phối thời gian hợp lý ở các phần, các khâu 1,0
9 Tổ chức và điều khiển học sinh học tập tích cực, chủ động phù hợp với nội dung của kiểu bài, với các đối tượng; học sinh hứng thú học
2,0
Kết quả 10 Đa số học sinh hiểu bài; nắm vững trọng tâm, biết vận
3.2.2 Cách xếp loại:
- Loại Tốt: đạt từ 17 đến 20 điểm (các yêu cầu 1, 4, 6, 9 đạt điểm tối đa)
- Loại Khá: đạt từ 13 đến 16,5 điểm (các yêu cầu 1, 4, 9 đạt điểm tối đa)
- Đạt yêu cầu: đạt từ 10 đến 12,5 điểm (các yêu cầu 1, 4 đạt điểm tối đa)
Trang 5- Chưa đạt yêu cầu: đạt tổng số điểm 9,5 điểm trở xuống.
3.3 Tiêu chí đánh giá, xếp lọai “giáo án điện tử”:
3.3.1 Tiêu chí:
Nội dung
(Kiến thức,
kỹ năng,
thái độ)
1 Đáp ứng đầy đủ mục tiêu bài học 2,0
2 Đảm bảo tính khoa học, chính xác 2,0
4 Liên hệ thực tế (nếu có), có tính giáo dục 2,0
Tư liệu
minh họa
(Văn bản, phim,
ảnh, hoạt hình,
mô phỏng, âm
thanh )
5 Chính xác, trình bày khoa học, có tính thẩm mỹ 2,0
Hiệu quả
8 Giúp giáo viên tổ chức tốt hoạt động của người học 2,0
10 Phát huy tính chủ động, tích cực của người học 2,0
Cách xếp loại:
- Loại Tốt: đạt từ 17 đến 20 điểm (các yêu cầu 1, 2, 5, 10 đạt điểm tối đa)
- Loại Khá: đạt từ 13 đến 16,5 điểm.(các yêu cầu 1, 2, 5 đạt điểm tối đa)
- Đạt yêu cầu: đạt từ 10 đến 12,5 điểm.(các yêu cầu 1, 2 đạt điểm tối đa)
- Chưa đạt yêu cầu: đạt tổng số điểm 9,5 điểm trở xuống.
4 Kế hoạch triển khai nhằm đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong dạy học: 4.1 Trong học kỳ II năm học 2007-2008, sẽ hoàn thành việc thẩm định và
xây dựng “Ngân hàng giáo án điện tử” của chương trình lớp 10 và lớp 11 (Chương trình chuẩn và Chương trình nâng cao); riêng chương trình lớp 12 sẽ được xây dựng trong hè năm 2008 sau khi được bồi dưỡng chương trình - sách giáo khoa mới Để hoàn thành kế hoạch đề ra yêu cầu các trường THPT tập hợp các giáo án điện tử sẵn có tại trường, đáp ứng các tiêu chí vừa được ban hành nộp về Sở GD&ĐT (thông qua Phòng Trung học phổ thông) trước ngày 30/3/2008 để được thẩm định và đưa vào ngân hàng Trong năm học 2008-2009
và các năm tiếp theo sẽ xúc tiến việc xây dựng “Ngân hàng giáo án điện tử” ở bậc THCS
Trang 64.2 Các trường cần xây dựng kế hoạch để khai thác có hiệu quả các thiết bị
đã được trang bị Đối với các trường THPT trọng điểm: số tiết dạy bằng giáo án điện tử phấn đấu đạt tối thiểu từ 50-70%, các trường THPT còn lại: đạt từ 30-50% Khuyến khích các trường THCS soạn giảng bằng giáo án điện tử Giáo viên có thể tham khảo các tài liệu, bài giảng điện tử của đồng nghiệp trong công tác soạn giảng, tuy nhiên không đồng nhất việc ứng dụng CNTT với đổi mới phương pháp giảng dạy, tuyệt đối không để xảy ra hình thức “chiếu chép” trong ứng dụng CNTT vào dạy – học
4.3 Trên cơ sở Hội thảo “Định hướng ứng dụng CNTT trong đổi mới
phương pháp dạy – học ở trường trung học” lần thứ nhất, Sở GD&ĐT sẽ tổ chức các Hội thảo chuyên đề theo từng môn học Nội dung Hội thảo sẽ tập trung đánh giá thực trạng ứng dụng CNTT trong từng môn học qua đó xây dựng các giải pháp cụ thể để việc ứng dụng CNTT theo bộ môn đạt hiệu quả tốt nhất
Nhận được Công văn này, đề nghị các Phòng GD&ĐT, các Trường THPT, các Trung tâm KTTH-HN, các Trung tâm GDTX triển khai đến tất cả các giáo viên bộ môn, và xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện có hiệu quả việc ứng dụng CNTT trong quản lý và giảng dạy, trong đó cần xác định các
nhiệm vụ cụ thể để chuẩn bị cho năm học 2008-2009 là “Năm học Công nghệ thông tin” theo định hướng của Bộ GD&ĐT Trong quá trình triển khai thực
hiện có vấn đề gì phát sinh, vướng mắc đề nghị kịp thời báo cáo về Sở GĐ&ĐT (thông qua Phòng Trung học phổ thông) để Sở GD&ĐT nghiên cứu giải quyết./
- Như trên;
- Ban Giám đốc;
- Phòng THPT;
- Thanh tra Sở;
- Lưu VT.
(T: 65 b)
(đã ký và đóng dấu)
Trần Thanh Đức