RÊt mong c¸c ®ång nghiÖp tham kh¶o, bæ sung ®Ó chóng ta cã thªm nhiÒu kinh nghiÖm trong gi¶ng d¹y nh»m lµm cho giê d¹y nhÑ nhµng, tù nhiªn vµ hiÖu qu¶.[r]
Trang 1Hớng dẫn học sinh lớp 1 Viết câu lời giải cho bài toán có lời văn
Nói đến “Bài toán có lời văn” là nói đến một loại Toán khó không chỉ đối với học sinh lớp 1 mà cả với các lớp 2, 3, 4, 5 Bởi vì , để giải đợc những bài toán này học sinh phải học đợc kĩ năng đọc đề bài, phân tích nội dung và xác định rõ dạng toán thì mới có thể giải bài toán đó
Khi giải một bài toán học sinh phải thực hiện theo các bớc:
+ Viết câu lời giải
+ Viết phép tính
+ Viết đáp số
Một bài giải mà lời giải sai, phép tính và đáp số đúng thì bài giải đó vẫn bị coi là sai Vì vậy, hớng dẫn học sinh lớp 1 tìm và viết câu lời giải đúng, ngắn gọn, đủ ý là một
là một việc làm rất cần thiết và hết sức quan trọng Với Toán 1, “ Bài toán có lời văn”
đ-ợc thể hiện theo hai dạng đó là: “Toán thêm” và “Toán bớt”
Để giúp các em viết đúng câu lời giải khi làm bài Gv cần hớng dẫn theo hai giai
đoạn nh sau:
1/ Giai đoạn 1: Giai đoạn chuẩn bị
- Gv cần hớng dẫn học sinh làm tốt kiểu bài: Viết phép tính thích hợp vào ô trống Dạng bài này đợc thực hiện từ tiết 26 đến tiết 79 và đợc chia thành hai trờng hợp:
- Quan sát tranh và viết phép tính thích hợp
- Dựa vào tóm tắt viết phép tính thích hợp
- ở giai đoạn này Gv giúp Hs quan sát tranh để hiểu nội dung tranh hoặc đọc tóm tắt để hiểu nội dung bài Sau đó hớng dẫn Hs làm theo 4 bớc sau:
+ Quan sát tranh hoặc đọc tóm tắt bài toán
+ Nêu bài toán
+ Viết phép tính
+ Nêu câu trả lời cho bài toán
- Hs nêu câu trả lời cho bài toán là bớc chuẩn bị cho Hs viết câu lời giải cho giai đoạn tiếp theo
Ví dụ: Viết phép tính thích hợp:
Có: 8 cái kẹo
Đã ăn: 3 cái kẹo
Còn lại: cái kẹo?
Trang 2- Hs đọc tóm tắt bài toán, xác định đây là dạng “Toán bớt”.
- Hs nêu bài toán: Lan có 8 cái kẹo Lan đã ăn 3 cái kẹo Hỏi Lan còn lại bao nhiêu cái kẹo?
- Hs viết phép tính vào ô trống: 8 – 3 = 5
- Gv hỏi: Lan còn bao nhiêu cái kẹo?
- Hs: Lan còn 5 cái kẹo
2/ Giai đoạn 2: Giai đoạn bài toán có lời văn
- Dạng bài này đợc thực hiện từ tiết 81 đến tiết 134 Đây là giai đoạn quyết định giúp
Hs hiểu một số thuật ngữ toán học
Thêm, mua thêm, tặng thêm, tất cả, cả hai, thuộc dạng “toán thêm”
Bớt, cho, biếu, bay đi, còn lại, thuộc dạng “toán bớt”
- Lúc này Gv cần yêu cầu Hs phải đọc kĩ đề bài, tìm hiểu nội dung để xác định đợc:
+ Bài toán cho biết gì?
+ Bài toán hỏi gì?
- Sau đó hớng dẫn Hs trình bày bài giải theo ba bớc:
- Viết câu lời giải
- Viết phép tính
- Viết đáp số
Ví dụ 1: Nhà An có 5 con gà Mẹ mua thêm 4 con gà
Hỏi nhà An có tất cả mấy con gà?
- Gv hớng dẫn Hs tóm tắt bài toán nh sau:
Tóm tắt:
Có: 5 con gà
Mua thêm: 4 con gà
Có tất cả: con gà?
- Sau khi Hs đọc kĩ bài toán, xác định đợc đây là dạng toán thêm Gv hớng dẫn Hs tìm câu lời giải cho bài giải:
Cách 1: Dựa vào câu hỏi của bài toán để tìm câu lời giải.
- Bỏ từ “hỏi” và “mấy con gà” để có câu: Nhà An có tất cả:
- Bỏ từ “hỏi” và “mấy con gà”, thêm từ là để có câu: Nhà An có tất cả là:
- Bỏ từ “hỏi” và thay từ “mấy” (con gà) bằng từ “số” để có câu: Nhà An có tất cả số con gà là:
Cách 2: Dựa vào câu hỏi của tóm tắt bài toán để tìm câu lời giải.
- Thêm từ “là” vào dấu “ ” và bỏ từ “con gà” để có câu: Có tất cả là:
Trang 3- Thêm từ “số” vào dấu “ ” và thay từ “là” vào dấu “? ” để có câu: Có tất cả
số con gà là:
Cách 3: Cho Hs nêu phép tính: 5 + 4 = 9 (con gà)
- Gv: 9 con gà là số gà của nhà ai?
- Hs: Số gà nhà An
- Gv chỉnh sửa để có câu lời giải: Số gà nhà An có là:
Số gà nhà An có tất cả là:
chọn câu lời giải thích hợp nhất, hay nhất.
Ví dụ 2: Có 8 con chim đang đậu trên cây.sau đó có hai con bay đi Hỏi trên cây còn lại
mấy con chim?
- Gv hớng dẫn Hs tơng tự Ví dụ 1
Với 3 cách tìm lời giải nh trên Hs có thể áp dụng vào mọi bài toán đơn “thêm” hoặc “bớt” ở lớp 1
Trên đây chỉ là những kinh nghiệm “ Hớng dẫn học sinh lớp 1 viết câu lời giải cho bài toán có lời văn” mà bản thân tôi đã tích luỹ đợc trong quá trình giảng dạy Rất mong các đồng nghiệp tham khảo, bổ sung để chúng ta có thêm nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy nhằm làm cho giờ dạy nhẹ nhàng, tự nhiên và hiệu quả