Qua c¸c nh©n vËt víi nh÷ng c«ng viÖc vµ løa tuæi kh¸c nhau, nhµ v¨n muèn kh¸i qu¸t nh÷ng phÈm chÊt cao ®Ñp cña con ngêi míi trong thêi k× x©y dùng Chñ nghÜa x· héi vµ chèng MÜ cøu níc.. [r]
Trang 1ở GD&ĐT VĩNH PHúC Kỳ THI VÀO LớP 10 THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2009-2010
Đề THI MÔN: NGữ VĂN Dành cho cỏc thớ sinh thi vào lớp chuyờn Ngữ văn
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi cú 01 trang)
Đề bài
Câu 1 ( 2 điểm )
a/ Hãy cho biết hai câu thơ sau đợc trích từ tác phẩm nào? Của tác giả nào? “Nhớ câu kiến ngãi bất vi,
Làm ngời thế ấy cũng phi anh hùng.”
b/ Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du cũng viết:
“Anh hùng tiếng đã gọi rằng:
Giữa đờng dẫu thấy bất bằng mà tha.”
Hai đoạn thơ trên cùng nói lên một ý tởng, theo em ý tởng đó là gì?
c/ Viết một đoạn văn ngắn từ 5 đến 6 câu trình bày ý tởng đó
Câu 2 ( 2 điểm):
Bảo vệ môi trờng là bảo vệ chính cuộc sống chúng ta.
Hãy viết đoạn văn khoảng 300 từ trình bày những hiểu biết của em về vấn đề trên
Câu 3 ( 6 điểm )
Nhận xét về truyện “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long, có ý kiến cho rằng: “Tác phẩm nh một bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của con ngời lao
động bình thờng mà cao cả, những mẫu ngời của một giai đoạn lịch sử có nhiều gian khổ và hi sinh nhng cũng thật trong sáng, đẹp đẽ Từ hình ảnh những con ngời ấy gợi lên cho ta những suy nghĩ về ý nghĩa của cuộc sống, của lao động tự giác về con ng ời
và về nghệ thuật”.
Em hãy phân tích truyện ngắn “ Lặng lẽ Sa Pa” để làm sáng tỏ nhận xét trên.
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh : SBD:
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2Sở gD- ĐT vĩnh phúc Kỳ THI VÀO LớP 10 THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2009-2010
Hớng dẫn chấm thi vào lớp 10 CHUYấN NGỮ VĂN ( Hướng dẫn cú o3 trang)
-Câu 1 (2.0 điểm)
a/ Hai câu thơ trích từ tác phẩm Lục Vân Tiên, của Nguyễn Đình Chiểu
b/Quan điểm nhân nghĩa của Nguyễn Đình Chiểu trong Lục Vân Tiên bắt đầu từ câu:
“ Kiến ngãi bất vi phi dũng dã” Nhìn thấy việc nghĩa, điều nghĩa mà bỏ qua, không làm thì không phải là ngời anh hùng Còn ở Truyện Kiều, Nguyễn Du từ câu “Lộ kiến bất bình, bạt
đao trợ” Giữa đờng thấy việc bất bình, ngang trái, không bằng lòng, rút gơm ra giúp sức Hai
đoạn thơ trên cùng nói lên một ý tởng: là ngời anh hùng phải làm việc nghĩa, phải đấu tranh
chống lại sự bất bằng ở đời.
c/ Viết một đoạn văn ngắn từ 5 đến 6 câu trình bày ý tởng đó
1/ Về hình thức :
Học sinh viết đợc đoạn văn theo yêu cầu của đề ra về số câu, đúng qui ớc về đoạn văn Diễn đạt tốt, không mắc các lỗi về chính tả, dùng từ v ngữ pháp.à
2/ Về nội dung :
Nội dung phải phù hợp thống nhất với nhau Cụ thể: ngời anh hùng phải làm việc
nghĩa, phải đấu tranh chống lại sự bất bằng ở đời.
Cho điểm
Phần a: cho 0,5 điểm, mỗi ý đúng cho 0,25 điểm)
Phần b: cho 0,5 điểm
Phần c: cho 1,0 điểm cụ thể:
- Cho 1,0 điểm khi : Đảm bảo đợc những yêu cầu nêu trên
- Cho 0,5 điểm khi : Thể hiện đợc1/2 yêu cầu của đoạn văn song bố cục cha thật chặt chẽ, mạch lạc
Câu 2( 2.0 điểm)
Học sinh hiểu đúng yêu cầu của đề bài, cách viết đoạn văn nghị luận xã hội không quá
300 từ; bố cục rõ ràng, diễn đạt trôi chảy; không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp và dùng từ
Học sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau nhng cần nêu đợc:
- Môi trờng sống là toàn bộ thế giới tự nhiên xung quanh gồm: Đất, nớc, không khí, các yếu tố xã hội tác động đến sự tồn tại, phát triển của con ngời và giới tự nhiên
- Bảo vệ môi trờng là bảo vệ chính cuộc sống của chúng ta Cuộc sống của chúng ta phụ thuộc vào việc chúng ta có giữ đợc môi trờng sống bền vững và trong sạch hay không
- Việc bảo vệ môi trờng là cấp thiết và lâu dài Học sinh có thể nêu một hoặc một số
giải pháp bảo vệ môi trờng, nh trồng cây xanh, vệ sinh nơi ở, vệ sinh trờng lớp, xử lý rác
thải ,hoặc tuyên truyền giáo dục ý thức cộng đồng bảo vệ môi trờng, hoặc các biện pháp xử phạt vi phạm
Cỏch cho điểm:
- Điểm 2.0 : Nêu đợc cơ bản các nội dung, có thể còn một số lỗi nhỏ về diễn đạt và chính tả
- Điểm 1.0 : Nêu đợc khoảng một nửa nội dung hoặc tỏ ra nhiểu đúng ý nghĩa vấn đề; có thể còn một vài lỗi nhỏ
- Điểm 0.0 : Không làm bài hoặc sai nội dung cơ bản
Câu 3( 6 điểm)
1/ Về kỹ năng: Hiểu đúng yêu cầu của đề bài Biết cách làm bài văn nghị luận bố cục
rõ ràng, kết cấu hợp lí, diễn đạt tốt, không mắc các lỗi chính tả , dùng từ , ngữ pháp
Trang 32/ Về nội dung :
Học sinh có thể sắp xếp trình bày theo nhiều cách khác nhau, có thể có những ý kiến riêng miễn sao phải phù hợp với yêu cầu của đề bài Ơ đây cần phân tích để làm sáng tỏ đ ợc “ Tác phẩm nh một bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của con ngời lao động bình thờng mà cao cả, những mẫu ngời của một giai đoạn lịch sử có nhiều gian khổ và, hi sinh
nh-ng cũnh-ng thật tronh-ng sánh-ng, đẹp đẽ Tác phẩm gợi lên nhữnh-ng suy nh-nghĩ về ý nh-nghĩa của cuộc sốnh-ng, của lao động tự giác về con ngời và về nghệ thuật”
A/ Tác phẩm nh một bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của con ngời lao
động bình thờng mà cao cả, những mẫu ngời của một giai đoạn lịch sử có nhiều gian khổ và ,
hi sinh nhng cũng thật trong sáng, đẹp đẽ Qua các nhân vật với những công việc và lứa tuổi khác nhau, nhà văn muốn khái quát những phẩm chất cao đẹp của con ngời mới trong thời kì xây dựng Chủ nghĩa xã hội và chống Mĩ cứu nớc Những suy nghĩ đúng đắn, lặng lẽ cống hiến cho tổ quốc, tâm hồn trong sáng và giàu lòng nhân ái
1/ Vẻ đẹp chung của các nhân vật
+ ý thức trách nhiệm trớc công việc :
- Sống có lý tởng, sẵn sàng cống hiến : anh thanh niên, cô kỹ s trẻ
- Nhận thức sâu sắc ý nghĩa công việc: anh thanh niên, ông kỹ s vờn rau, ngời cán bộ nghiên cứu khoa học…
+ Yêu thích say mê công việc, sẵn sàng vợt qua mọi khó khăn, dỏm chấp nhận cuộc
sống cô độc để làm việc, làm việc một cách kiên trì, tự giác bất chấp hoản cảnh : anh thanh niên, ông kỹ s vờn rau, ngời cán bộ nghiên cứu khoa học
2/ Vẻ đẹp trong cuộc sống bình thờng của anh thanh niên
+ Đó là con ngời biết sống, làm việc một mình trên đỉnh núi cao mà không cô đơn Anh tổ chức sắp xếp cuộc sống của mình trên trạm khí tợng thật ngăn nắp, chủ động, giản dị : (Căn nhà nhỏ, giờng cá nhân ) Anh sống lạc quan yêu đời, trồng hoa, nuôi gà, đọc sách, tự học ngoại ngữ và mơ ớc đợc đi học tiếp
+ Đó là một ngời khiêm tốn: lặng lẽ hoàn thành công việc, không tự nhận thành tích về mình, luôn nhận thức đợc công việc của mình làm là những đóng góp nhỏ bé cho đất nớc; ham mê học hỏi, phấn đấu bởi xung quanh anh có biết bao con ngời, bao tấm gơng, bao điều
đáng học ( những ông kĩ s vờn rau, anh cán bộ nghiên cứu sét )
+ Một con ngời sống cởi mở, tốt bụng, luôn quan tâm đến mọi ngời một cách chân thành, chu đáo: việc đi tìm củ tam thất cho vợ bác lái xe, đón ông hoạ sĩ già và cô kỹ s trẻ thân tình, nồng hậu; hồn nhiên, yêu cuộc sống: thêm ngời thêm chuyện trò, quan tâm đến mọi ngời
* Vẻ đẹp của anh thanh niên và những ngời anh nói tới giúp cô gái hiểu và tin vào con
đờng cô đã chọn Tác phẩm thật sự là một bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của ngời lao động bình thờng mà cao cả
Học sinh có thể trình bày trên cơ sở phân tích từng nhân vật để làm nổi bật ý tởng chung, tuy nhiên , cần tập trung vào nhân vật trung tâm là anh thanh niên
3/ Hình ảnh ngời lái xe, bác hoạ sĩ già và cô kỹ s trẻ
+ Ngời hoạ sĩ đại diện cho một lớp ngời đã cống hiến tất cả tuổi thanh xuân của mình cho công việc, đến lúc đợc nghỉ ngơi vẫn muốn làm một điều có ích trong chuyến đi thực tế
Trang 4cuối cùng trong đời cầm bút vẽ của mình “ vẽ những điều mình thích nhất.” và ông đã kịp phát hiện ra cái điều mà bấy lâu nay theo đuổi: hình ảnh anh thanh niên chăm chỉ cần cù, nhiệt tình và tốt bụng
+ Cô kĩ s trẻ mới ra trờng lần đầu tiên xa Hà Nội, dũng cảm lên nhận công tác tại Lai
Châu Cô là lớp thanh niên thề ra trờng đi bất cứ đâu, làm bất cứ việc gì , nhận bất kỳ lơng
h-ớng, tiếp đón nh thế nào, cô đều thấy lòng nhẹ nhàng Giờ đây gặp ngời thanh niên trên đỉnh cao Yên Sơn, tính cách, thái độ, việc làm của anh nh tiếp thêm cho cô sức mạnh tinh thần khi
đối mặt với những thử thách, khó khăn
Họ chính là những thế hệ tiêu biểu cho lớp ngời mới, cho thanh niên Việt Nam thời chống Mĩ cứu nớc Tuy không trực tiếp chiến đấu, song họ đã góp phần không nhỏ để xây dựng cuộc sống mới và góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến của dân tộc Họ nối tiếp nhau xứng đáng là chủ nhân của đất nớc này
B/ Tác phẩm gợi lên những suy nghĩ về ý nghĩa của cuộc sống, của lao động tự giác
về con ngời và về nghệ thuật ”
- Cuộc sống của mỗi ngời chỉ thực sự ý nghĩa khi mọi việc làm , hành động của họ đều xuất phát từ tình yêu cuộc sống, yêu con ngời, yêu và tự hào về mảnh đất mình đang sống
- Con ngời biết sống có lý tởng, say mê với công việc, hiểu đợc ý nghĩa của công việc mình làm Con ngời cần tự nhìn vào chính bản thân để sống tốt và đẹp hơn
- Thông qua suy nghĩ của ngời hoạ sĩ : vẻ đẹp của con ngời và của cuộc sống chính là nguồn cảm hứng vô tận để ngời nghệ sĩ sáng tạo những tác phẩm nghệ thuật có giá trị
3/ Thang điểm:
Điểm 6: Đáp ứng đợc những yêu cầu nêu trên, văn viết có cảm xúc, dẫn chứng chọn
lọc phong phú, diễn đạt trong sáng Có thể còn có một vài sai sót nhỏ
Điểm 4 : Cơ bản đáp ứng đợc những yêu cầu nêu trên, dẫn chứng cha thật phong phú
nhng phải làm nổi bật đợc trọng tâm , diễn đạt tơng đối tốt Có thể mắc một vài sai sót nhỏ
Điểm 3 : Đáp ứng đợc khoảng 1/2 yêu cầu nêu trên, dẫn chứng cha thật phong phú
nh-ng phải làm rõ đợc trọnh-ng tâm , diễn đạt thoát ý Có thể mắc một vài sai sót nhỏ
Điểm 2 : Cha nắm đợc nội dung yêu cầu của đề bài, hầu nh chỉ bàn luận chung chung
hoặc hiểu không đúng tinh thần của đề bài, dẫn chứng nghèo nàn, phân tích còn nhiều hạn chế Bố cục lộn xộn, mắc nhiều lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp
Điểm 0 : Không hiểu đề, sai lạc cả về nội dung và phơng pháp.
-L
u ý : Điểm của bài thi là tổng điểm của các câu cộng lại; cho từ điểm 0 đến điểm
10 Điểm lẻ làm tròn tính đến 0,5 ,