Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân theo pháp luật Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam.

Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân theo pháp luật Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam.Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân theo pháp luật Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam.Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân theo pháp luật Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam.Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân theo pháp luật Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam.

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

MAI KIM PHƯƠNG

BỒI THƯỜNG KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP CỦA HỘ GIA ĐÌNH, CÁ NHÂN THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN TẠI THÀNH PHỐ HỘI AN, TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2020

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

MAI KIM PHƯƠNG

BỒI THƯỜNG KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP CỦA HỘ GIA ĐÌNH, CÁ NHÂN THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN TẠI THÀNH PHỐ HỘI AN, TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành : Luật Kinh tế

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHẠM HỮU NGHỊ

HÀ NỘI, năm 2020

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu vàthống nhất quản lý Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đấttheo quy định của Luật đất đai, đất đai là nguồn tài nguyên quý giá, là nguồn

tư liệu sản xuất đặc biệt và có tầm quan trọng đối với mọi tổ chức, hộ giađình, cá nhân khi Nhà nước giao quyền sử dụng đất cho họ và được Nhà nướcbảo hộ quyền sử dụng đất Trong quá trình phát triển đất nước, xây dựng nềncông nghiệp và hiện đại hóa đất nước, chính quyền các cấp phải thực hiệnviệc thu hồi đất của người sử dụng để xây dựng các công trình phúc lợi tậpthể, công cộng hoặc phát triển kinh tế thông qua các dự án có sử dụng đất trêntoàn quốc hoặc ở thành phố Hội An nói riêng đã làm ảnh hưởng đến đời sốngvật chất và tinh thần của người sử dụng đất, đến quyền và lợi ích hợp phápcủa các đối tượng được Nhà nước giao đất, cho thuê đất

Trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội của mỗi địa phương, đất đai làmột yếu tố đầu vào không thể thiếu, muốn vậy nhà nước cần phải thu hồi đất

và thực hiện việc bồi thường, giải phóng mặt bằng cho các đối tượng sử dụngđất để phục vụ cho các dự án đầu tư Công tác thu hồi đất, bồi thường, giảiphóng mặt bằng là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, ảnh hưởng đến hiệuquả sử dụng đất, tác động tới mọi mặt đời sống kinh tế, xã hội và cộng đồngdân cư, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của nhà nước, chủ đầu tư, đặc biệt với

hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi Nhằm hạn chế tối đa quyền và lợi íchhợp pháp của người sử dụng đất, Nhà nước ban hành các Luật và nhiều chínhsách bồi thường, hỗ trợ để tạo hành lang pháp lý, cơ chế tổ chức thực hiệngiữa Nhà nước với đối tượng sử dụng đất Cơ chế, chính sách bồi thường, hỗtrợ bước đầu đã giúp người bị thu hồi đất ổn định cuộc sống Tuy nhiên, một

4

bộ phận không nhỏ trong số các hộ dân bị thu hồi đất nói chung, đất nôngnghiệp nói riêng còn chưa thỏa mãn do mức bồi thường chưa bằng với giá thịtrường, chính sách bồi thường có nhiều điểm chưa hợp lý Nguyên nhân dẫnđến tình trạng này, ngoài đơn giá bồi thường chưa hợp lý, còn là do chế độchính sách về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ còn nhiều bất cập, chưa đảm bảohài hòa giữa nghĩa vụ và quyền lợi hợp pháp của đối tượng sử dụng đất bị thuhồi Thực tế đó đòi hỏi Nhà nước phải tiếp tục đổi mới chính sách bồi thườngđối với người dân bị thu hồi đất nông nghiệp.

Trong những năm gần đây, trên địa bàn thành phố Hội An có hàng chục

dự án phải thu hồi đất nông nghiệp của người dân đã góp phần làm thay đổicăn bản về diện mạo cơ sở hạ tầng kỹ thuật tại địa phương, tạo điều kiệnthuận lợi thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội của thành phố Tuy nhiên, bêncạnh những thành tựu đã đạt được nhất định thì vẫn còn nhiều dự án chưađược triển khai hoặc triển khai chậm tiến độ, mà nguyên nhân căn bản là côngtác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ còn nhiều bất cập, những vướng mắc phátsinh trong quá trình thực hiện ảnh hưởng đến các yếu tố xã hội như: người laođộng mất đất sản xuất, vấn đề chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm cho nhândân, chưa được giải quyết triệt để, làm gia tăng tình trạng khiếu kiện, khiếunại trong nhân dân nên kéo theo chậm tiến độ bàn giao mặt bằng để thi côngcác công trình Do vậy, vấn đề đặt ra hiện nay là làm thế nào để giải quyếtnhững bất cập nêu trên trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, vừađảm bảo hài hòa quyền lợi của các bên liên quan vừa đảm bảo tính nghiêmminh của pháp luật trong lĩnh vực này

Với mong muốn đóng góp một phần vào công cuộc tìm tòi đó học viên

chọn đề tài “Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình,

cá nhân theo pháp luật Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam” làm đề tài nghiên cứu trong Luận văn tốt nghiệp chuyên ngành Luật

kinh tế của

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong thời gian gần đây, có một số tác giả nghiên cứu về các vấn đềkhác nhưng có liên quan đến công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và táiđịnh cư đối với người dân bị thu hồi đất:

Trong thời gian qua đã có nhiều nghiên cứu đề cập đến công tác giảiphóng mặt bằng Những nghiên cứu đó đã cung cấp những luận cứ khoa học,thực tiễn cho việc xây dựng, triển khai công tác giải phóng mặt bằng ở từngđịa phương nói riêng và của cả nước nói chung, như:

- Lê Du Phong, 2007: “Thu nhập, đời sống, việc làm của người có đất

bị thu hồi để xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị, kết cấu hạ tầng kinh

tế xã hội, các công trình công cộng phục vụ lợi ích quốc gia”, Nhà xuất bảnchính trị Quốc gia 2007 Trong công trình này các tác giả đã nghiên cứu một

số vấn đề lý luận và thực tiễn về thu nhập, đời sống, việc làm của người cóđất bị thu hồi; Thực trạng thu nhập, đời sống, việc làm của người có đất bị thuhồi; quan điểm và giải pháp đảm bảo việc làm, thu nhập và đời sống củangười có đất bị thu hồi

- Đề tài: “Đánh giá và giải pháp cải thiện tình hình giải phóng mặt bằngtrên địa bàn thành phố Hà Nội”, Luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh TrầnĐông Dực, Đại học Bách Khoa Hà Nội 2011.Luận án này đã tập trung phântích khá sâu sắc thực trạng thu hồi đất và GPMB, nhất là đất nông nghiệp ởcác huyện ngoại thành Hà Nội, cũng như tác động tích cực và tiêu cực của thuhồi đất và GPMB đến việc làm và đời sống của những người có đất bị thu hồi(trước hết là với đội ngũ người lao động) Luận án cũng đã đưa ra nhiều giảipháp có cơ sở khoa học, có tính khả thi để làm tốt hơn công tác GPMB ở HàNội những năm sắp tới

- GS.TSKH Đặng Hùng Võ, Cơ chế bồi thường, giải phóng mặt bằng,

tái định cư khi nhà nước thu hồi đất, Cổng thông tin điện tử Thành phố ThanhHóa ,thanhhoacity.gov.vn, dẫn theo ashui Trong bài viết, Giáo sư đã nêu 7nhược điểm của cơ chế Nhà nước thu hồi đất để phục vụ phát triển kinh tế :Một là, vấn đề xác định giá đất để tính bồi thường cho người bị thu hồi đấtchưa được quy định theo một chuẩn mực nhất quán; hai là, việc thu hồi đấtđược tiến hành theo dự án, công trình đã được phê duyệt cho nên người bị thuhồi đất lại coi đất đang sử dụng vào mục đích nông nghiệp như đất phi nôngnghiệp theo dự án đang triển khai ba là, nhà đầu tư dự án, công trình phải làmviệc với rất nhiều đối tác để thực hiện việc bồi thường, giải phóng mặt bằng;nhiều trường hợp phải làm việc với UBND của cả ba cấp tỉnh, huyện và xã,làm việc với ban bồi thường giải phóng mặt bằng, làm việc với những người

có đất bị thu hồi; không ít trường hợp phải chi phí đóng góp thêm cho địaphương, chi thêm ngoài phương án cho người có đất bị thu hồi; bốn là, thu hồiđất nhưng không ưu tiên trả bằng đất mà thường trả bằng tiền, những trườnghợp phải tái định cư cho người bị thu hồi đất ở đối với các dự án lớn chưađược giải quyết thỏa đáng, điều kiện khu tái định cư không bằng khu dân cư

có đất bị thu hồi; năm là, không bảo đảm công bằng trong những người sửdụng đất chung quanh dự án, công trình đang triển khai (đặc biệt là các dự án,công trình mở rộng đường giao thông thuộc khu dân cư); có người đang sửdụng đất ở vị trí thuận lợi (thí dụ giáp mặt đường) nay bị thu hồi toàn bộ đấtphải tái định cư ở nơi khác, có người đang sử dụng đất ở vị trí không thuận lợinay ngẫu nhiên được ở vị trí thuận lợi và đương nhiên nhận được giá trị tăngthêm của quyền sử dụng đất do dự án, công trình đó mang lại; sáu là, Nhànước không chỉ thu hồi đất để thực hiện các dự án, công trình lớn để pháttriển kinh tế phục vụ lợi ích quốc gia mà thực hiện thu hồi đất cho cả những

dự án nhỏ, lẻ phục vụ thuần túy cho lợi ích kinh tế của doanh nghiệp; việc thuhồi đất cho các dự án loại nhỏ, lẻ này dễ gây cho người có đất bị thu hồi ấn

tượng Nhà nước lấy quyền lợi của người này trao cho người khác; bảy là, việcNhà nước trực tiếp thu hồi đất cho mọi dự án, công trình còn mang nặng cơchế bao cấp cho nên nhà quy hoạch không đưa yếu tố kinh tế vào bài toán quyhoạch phát triển của mình; nhiều dự án, công trình vẫn được triển khai khikinh phí bồi thường giải phóng mặt bằng chiếm tới 80% giá trị của dự án,công trình.

- Nguyễn Toàn (2016) “Quản lý nhà nước về giải phóng mặt bằng trênđịa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng”, Luận văn Thạc sĩ Quản lýcông, Học viện Hành chính quốc gia Luận văn đã nêu thực trạng và đề xuấtcác giải pháp Quản lý nhà nước về giải phóng mặt bằng trên địa bàn quậnLiên Chiểu, thành phố Đà Nẵng:Hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đếngiải phóng mặt bằng Hoàn thiện về tổ chức thực hiện cơ chế, chính sách tronggiải phóng mặt bằng; Nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác giảiphóng mặt bằng và xây dựng cơ chế động viên, khuyến khích; tăng cườngcông tác thanh kiểm tra tình hình quản lý và sử dụng đất, đồng thời giải quyếttốt đơn thư khiếu nại, tố cáo

- Phan Văn Tân (2016), Xung đột xã hội về đất đai ở nông thôn thời kỳđổi mới (Nghiên cứu trường hợp tỉnh Hà Tây), Luận án Tiến sĩ, Học việnHành chính quốc gia Luận án đã phân tích Cơ sở lý luận và phương phápluận nghiên cứu xung đột xã hội về đất đai; Thực trạng xung đột xã hội về đấtđai ở nông thôn Hà Tây thời kỳ đổi mới và một số giải pháp cơ bản giải quyếtxung đột xã hội về đất đai ở nông thôn Hà Tây thời gian tới

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về vấn đề giải phóng mặt bằng nhưng hầuhết các nghiên cứu đều đề cập dưới góc độ quản lý nhà nước, chưa nghiêncứu dưới góc độ pháp lý Hơn nữa, đối với thành phố Hội An, tỉnh QuảngNam chưa có một nghiên cứu cụ thể nào về công tác bồi thường, giải phóngmặt bằng Vì vậy, đề tài: “Bồi thường khi nhà nước thu hồi đất nông nghiệp

của hộ gia đình, cá nhân theo pháp luật Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hội

An, tỉnh Quảng Nam” là đề tài cấp thiết, phù hợp với thực tiễn phát triển củathành phố Hội An nói riêng và các địa phương có điều kiện tương tự Hội Annói chung

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

Để hoàn thành mục đích trên luận văn có nhiệm vụ:

- Làm rõ những vấn đề chúng về bồi thường, pháp luật về bồi thườngkhi khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân;

- Phân tích đánh giá thực trạng pháp luật về bồi thường khi Nhà nướcthu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân

- Phân tích, đánh giá thực tiễn thực hiện về bồi thường khi Nhà nướcthu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn thành phố Hội

An, tỉnh Quảng Nam

- Kiến nghị định hướng và đưa ra những giải pháp nâng cao hiệu quảthực hiện pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp từthực tiễn thành phố Hội An

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1. Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu trong luận văn là các quy định pháp luật và thực

tiễn thực hiện các quy định pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân.

5.2. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu trọng tâm là phương pháp phân tích và đượckết hợp với các phương pháp: tổng hợp, quy nạp và nội ngoại suy để đánh giátiến trình lịch sử, bối cảnh, hoàn cảnh cụ thể của chính sách bồi thường đốivới người dân khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp ở thành phố Hội An

Đặc biệt, tiêu chí đánh giá chính sách chủ yếu dựa vào kết quả thực tiễngắn với điều kiện của thành phố Hội An

6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

6.1. Ý nghĩa lý luận

Đưa ra các căn cứ khoa học của pháp luật bồi thường đối với người dân

có đất nông nghiệp bị thu hồi

Chỉ ra điểm hợp lý, chưa hợp lý của công tác bồi thường đối với ngườidân bị thu hồi đất nông nghiệp ở thành phố Hội An.

6.2. Ý nghĩa thực tiễn

Kiến nghị hệ thống giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồithường đối với người dân bị thu hồi đất nông nghiệp trên địa bàn thành phốHội An trong những năm tới

7. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dungluận văn có 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề chung về bồi thường khi Nhà nước thu hồi

đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân và thực trạng pháp luật về lĩnh vựcnày ở Việt Nam

Chương 2: Thực tiễn thực hiện pháp luật về bồi thường khi Nhà nước

thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân tại thành phố Hội An, tỉnhQuảng Nam;

Chương 3: Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện

pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ giađình, cá nhân từ thực tiễn thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BỒI THƯỜNG KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP CỦA HỘ GIA ĐÌNH, CÁ NHÂN

VÀ THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ LĨNH VỰC NÀY Ở VIỆT

NAM

1.1. Các khái niệm thu hồi đất, bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân

1.1.1. Khái niệm thu hồi đất

Theo nghĩa tiếng Việt, có thể hiểu thu hồi đất là việc nhà nước lấy lại đất

đã giao, đã cho thuê của một tổ chức, cá nhân nào đó

Điều 54, Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm

2013 nêu rõ: “Đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, nguồn lực quantrọng phát triển đất nước, được quản lý theo pháp luật” và “Nhà nước thu hồiđất do tổ chức, cá nhân đang sử dụng trong trường hợp thật cần thiết do luậtđịnh vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi íchquốc gia, công cộng Việc thu hồi đất phải công khai, minh bạch và được bồithường theo quy định của pháp luật”

Điều 4, Luật Đất đai 2013 quy định:

- Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu vàthống nhất quản lý Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đấttheo quy định của luật này

Quyền và trách nhiệm của Nhà nước đối với đất đai được quy định tạiđiều 3 luật đất đai 2013 như sau:

+ Quy định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

+ Quyết định mục đích sử dụng đất

+ Quy định về hạn mức sử dụng đất và thời hạn sử dụng đất

+ Quyết định thu hồi đất, trưng dụng đất.

1.1.2. Khái niệm bồi thường cho người có đất nông nghiệp bị thu hồi

Bồi thường là sự đền đáp lại tất cả những thiệt hại mà chủ thể gây ra mộtcách tương xứng.Thiệt hại có thể bao gồm cả thiệt hại về vật chất và thiệt hại

về tinh thần

Theo quy định của pháp luật dân sự thì bồi thường thiệt hại là hình thứctrách nhiệm dân sự nhằm buộc bên có hành vi gây thiệt hại phải khắc phụchiệu quả bằng cách đền bù các tổn thất về vật chất và tinh thần cho bên bịthiệt hại Trách nhiệm bồi thường thiệt hại về vật chất là trách nhiệm bù đắptổn thất về vật chất thực tế, được tính thành tiền do bên vi phạm nghĩa vụ gây

ra, bao gồm tổn thất về tài sản, chi phí để ngăn chặn hạn chế thiệt hại thu nhậpthực tế bị mất, bị giảm sút

Theo Khoản 6 Điều 4 Luật Đất đai năm 2003 quy định: “Bồi thường khiNhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối vớidiện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất”

Theo Khoản 12 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013 thì: “Bồi thường về đất làviệc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồicho người sử dụng đất”

1.2. Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng

-Nhóm yếu tố chính sách, pháp luật đất đai: Đất đai là đối tượng quản lý

phức tạp, luôn biến động theo sự phát triển của nền kinh tê - xã hội Để thựchiện tốt chức năng quản lý Nhà nước về đất đai đòi hỏi các văn bản pháp luậtliên quan đến lĩnh vực này phải ổn định và phù hợp với tình hình thực tế Việcban hành chính sách, pháp luật đất đai có ảnh hưởng rất lớn đến công tác bồithường, GPMB Tuy nhiên, do tính chưa ổn định, chưa thống nhất của chínhsách, pháp luật đất đai qua các thời kỳ mà công tác bồi thường, GPMB đã gặpkhá nhiều khó khăn Kết quả nghiên cứu tại thành phố Hà Tĩnh cho thấy: cácchính sách, pháp luật đất đai có ảnh hưởng trực tiếp đến công tác bồi thường,GPMB bao gồm: quy hoạch, kế hoạch SDĐ; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền SDĐ; giải quyết khiếu nại, tố cáo

về đất đai Những năm gần đây, chính sách, pháp luật đất đai luôn được sửađổi, hoàn thiện nhằm giải quyết các vướng mắc trong công tác bồi thường,GPMB và dần phù hợp với yêu cầu thực tiễn triển khai

-Nhóm yếu tố tài chính: Nhóm yếu tố tài chính có vai trò quyết định đến

tiến độ cũng như sự thành công của dự án bồi thường, GPMB Trong nhómyếu tố này thì nguồn vốn, giá đất bồi thường, hỗ trợ và giá bồi thường tài sản

là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến công tác bồi thường, GPMB Phương

án bồi thường, GPMB chỉ được thực hiện khi có đủ nguồn vốn, ngược lại dự

án sẽ bị treo hoặc chậm tiến độ Yếu tố giá đất cũng ảnh hưởng lớn đến côngtác bồi thường, GPMB Thực tiễn cho thấy, giá đất luôn có xu hướng tăng vì

bị hạn chế bởi số lượng, do đó thường xảy ra một nghịch lý: Khi nền kinh tếphát triển, nhu cầu về đất đai cao, cung không đáp ứng được cầu thì quá trìnhbồi thường, GPMB sẽ gặp khó khăn vì người dân luôn đòi hỏi về giá đất bồi

thường, hỗ trợ cao Khi nền kinh tế gặp khủng hoảng, thị trường đất đai đóngbăng thì việc bồi thường, GPMB được thực hiện dễ dàng hơn.

-Nhóm yếu tố thửa đất: Các yếu tố thuộc nhóm này bao gồm: vị trí, khả

năng sinh lợi, diện tích, hình dạng, mục đích SDĐ và pháp lý Đất đai có đặctrưng cơ bản là cố định về vị trí, vì vậy thậm trí ngay trong một khu vực cóđiều kiện kinh tế, xã hội giống nhau thì 2 thửa đất (kể cả liền kề) cũng cónhững đặc điểm riêng (hình dạng, diện tích, khả năng sinh lời) dẫn đến giá

của chúng không đồng nhất, kéo theo nhu cầu bồi thường cũng khác nhau.1.3.

Mục tiêu, nguyên tắc xây dựng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đốivới người dân bị thu hồi đất ở Việt Nam

Những thửa đất có vị trí thuận lợi, khả năng sinh lợi cao thì mức bồithường sẽ cao, còn yếu tố pháp lý, diện tích và mục đích SDĐ là cơ sở để xácđịnh đối tượng, điều kiện bồi thường, hỗ trợ

-Nhóm yếu tố liên quan đến người SDĐ: Vấn đề tiếp cận đất đai luôn

đòi hỏi có sự nghiên cứu chuyên sâu về các lĩnh vực xã hội Trên thực tế,chính các yếu tố tự nhiên (vị trí địa lý, khí hậu, đất đai ) có ảnh hưởng mạnh

mẽ đến thu nhập, trình độ dân trí, phong tục, tập quán của người dân Thu hồiđất làm cho người dân phải di chuyển chỗ ở, thay đổi cách thức canh tác,phương thức sản xuất, thậm chí cả các vấn đề về tâm linh, tôn giáo, tínngưỡng Đa phần người dân luôn e ngại phải thay đổi, đặc biệt là những hộbuôn bán, kinh doanh Do vậy, việc người dân hiểu biết rõ về pháp luật đất đaihạn chế được tình trạng khiếu nại, tố cáo trong quá trình thực hiện bồithường, GPMB

Ngoài ra, những yếu tố khác như: thu nhập, trình độ dân trí cũng cóảnh hưởng đến công tác bồi thường, GPMB

- Nhóm yếu tố về tổ chức thực hiện: Bồi thường GPMB là một quá trình

phức tạp vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh kế của người bị thu hồiđất Nếu tổ chức và thực hiện không tốt sẽ dẫn đến khiếu nại, khiếu kiện vềđất đai Do vậy, để thực hiện có hiệu quả công tác bồi thường, GPMB thì việcxây dựng, triển khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tuyên truyền,phổ biến pháp luật về đất đai; khả năng xử lý công việc của cán bộ chuyênmôn cần phải được thực hiện khoa học và hợp lý Đây là những yếu tố có ảnhhưởng lớn và quyết định đến tiến độ bồi thường, GPMB; làm giảm khiếu nại,khiếu kiện về đất đai

1.3.1. Mục tiêu của chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái dịnh cư đối với người dân bị thu hồi đất ở Việt Nam

* Mục tiêu thứ nhất của chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là

đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, người sở hữu nhà ở.

Điều 5 Luật đất đai 2003 quy định: "Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do

Nhà nước đại diện chủ sở hữu Nhà nước trao quyền sử dụng đất thông qua hình thức giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất đối với người đang sử dụng đất ổn định; quy định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất"

, và tại Điều 5 Luật đất đai 2013 cũng khẳng định “đất đai thuộc sở hữu toàn

dân do nhà nước làm đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý Nhà nước trao quyền sử dụng đất theo quy định”

Vậy, về mặt pháp lý dù người sử dụng đất được hưởng thành quả từviệc sử dụng đất vào các hoạt động kinh tế, xã hội nhưng đất đai phải được sửdụng nhằm mục đích phục vụ sự tồn tại và phát triển của xã hội mà Nhà nước

là người đại diện

Tuy nhiên, các cơ quan nhà nước thường không phải là người sử dụngtrực tiếp đất Người dân mới là người khai thác quỹ đất, họ chỉ khai thác quỹ

đất hiệu quả khi quyền lợi của họ được tôn trọng và bảo hộ Làm sao để mục

tiêu chung của xã hội và mục tiêu riêng của người sử dụng đất hài hòa vớinhau tạo điều kiện cho phát triển nhanh, bền vững là mục tiêu quan trọng củachính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Ở đây, xử lý tốt mối quan hệgiữa quyền sở hữu và quyền sử dụng đất cũng như vận dụng các công cụ tổchức, tuyên truyền, tài chính của chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

là rất quan trọng

Quyền sở hữu và quyền sử dụng đất có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.Quyền sở hữu toàn dân về đất đai ở nước ta là quyền sở hữu về mặt pháp lý(Nhà nước quy định trách nhiệm của mình cũng như quyền lợi và nghĩa vụcủa người sử dụng đất) Các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân được giao quyền sửdụng đất và phải thực hiện các nghĩa vụ đối với Nhà nước Nếu quan hệ nàyđược thiết lập hợp lý thì chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư sẽ dễtriển khai hơn

Thông thường, việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải đáp ứng các yêucầu:

- Tạo điều kiện để người bị mất đất có cuộc sống bằng hoặc tốt hơntrước khi bị thu hồi đất

-Điều tiết phần lợi ích gia tăng không do các cá nhân tạo ra về ngân sách nhànước

- Tạo điều kiện để người sử dụng đất sau này hoàn thành mục tiêu đãđược xã hội chấp thuận

- Bảo tồn được quỹ đất và môi trường

* Mục tiêu thứ hai của chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là khuyến khích người dân tự nguyện giao đất.

Để họ tự nguyện và nhanh chóng giao đất, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư không những phải có mức bồi thường, hỗ trợ, hợp lý, phải

tổ chức tốt việc bố trí tái định cư, mà còn phải cung cấp cho người mất đấtđầy đủ thông tin trung thực để họ tự quyết định.

Ngoài ra chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải được hoạchđịnh và thực hiện nhất quán, tránh các mâu thuẫn, xung đột trong quá trìnhtriển khai

* Mục tiêu thứ ba của chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là

ổn định cuộc sống, tạo việc làm cho người dân bị mất đất.

Việc thu hồi đất ở nước ta không hoàn toàn mang tính thị trường nênquan tâm đến cuộc sống của người dân bị mất đất là một mục tiêu quan trọng

Để ổn định cuộc sống cho người mất đất cần xây dựng khu tái định cư đồng

bộ, có hạ tầng kỹ thuật bằng hoặc hơn nơi đi, nhất là các dịch vụ thiết yếu nhưgiao thông, điện, nước, y tế, giáo dục, hành chính,

Ở nước ta, mục tiêu này thường gặp nhiều khó khăn ở các dự án phúclợi tập thể, kinh tế công là do kinh phí của Nhà nước còn hạn chế và việc tổchức thực hiện các khâu trong giải phóng mặt bằng còn nhiều vấn đề cần phảiđiều chỉnh Nếu khu tái định cư không được xây dựng hạ tầng kỹ thuật tốt,phù hợp thì người dân sẽ không vào khu tái định cư, đó là những vấn đề cần

có chính sách phù hợp

Để ổn định lâu dài cho người dân bị mất đất, cần tạo điều kiện cho họ

có việc làm thông qua các chương trình đào tạo, hỗ trợ đầu tư, lập nghiệphoặc xúc tiến việc làm Thực tế việc này chưa được coi trọng hoặc do ngườidân bị thu hồi đất có trình độ học vấn thấp không đáp ứng chương trình đàotạo, hoặc do người dân không có nhu cầu đào tạo

* Mục tiêu thứ tư của chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là góp phần thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, xây dựng phát triển nhà

ở, phát triển kinh tế - xã hội.

Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là công cụ Nhà nước bố trí, sắp xếpcác loại đất và nhà ở cho đối tượng sử dụng phù hợp với mục tiêu sử dụng đấthiệu quả và thực hiện thành công chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đấtnước Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được phê duyệt phải có căn cứ khoahọc, phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của đất nước làphương án sử dụng đất tốt nhất để Nhà nước và nhân dân thực hiện.

Không nên xây dựng chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư mộtcách tùy tiện Khi tính tiền bù đắp thiệt hại cho người sử dụng đất do bị thuhồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi íchcông cộng và phát triển kinh tế, các cơ quan liên quan phải căn cứ vào quyhoạch để xem xét tính hợp lý của khu tái định cư cũng như để điều hòa lợi íchphát sinh theo quy hoạch

1.3.2. Nguyên tắc xây dựng và hoàn thiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với người dân có đất thu hồi

Thứ nhất, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất.

Cần quán triệt quan điểm Nghị quyết số 19-NQ/TW Hội nghị lần thứsáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Khóa XI đã thểhiện rõ quan điểm, định hướng của Đảng ta liên quan đến chính sách, phápluật về đất đai, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất khi Nhànước thu hồi đất, cụ thể như sau: Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nướcđại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý Người sử dụng đất được Nhà nướcgiao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng để sử dụng ổn định lâu dàihoặc có thời hạn và có các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, chothuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất và đượcbồi thường khi Nhà nước thu hồi, tùy theo từng loại đất và nguồn gốc sử dụngđất theo quy định của pháp luật

Quan điểm trên là sự cụ thể hóa Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc

lần thứ XII của Đảng Cộng sản Việt Nam Đó là phát triển thị trường bất độngsản, bao gồm thị trường quyền sử dụng đất và bất động sản gắn liền với đất,làm cho đất đai thực sự trở thành nguồn vốn cho phát triển, thị trường bấtđộng sản trong nước có sức cạnh tranh so với thị trường khu vực.

Thứ hai, thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở, khơi dậy được sức mạnh của lòng dân, đội ngũ cán bộ, đảng viên lãnh đạo tại địa phương năng động, sáng tạo.

Bài học “Được lòng dân” là bài học lớn nhất để có được “Đảng nói dântin; mặt trận, đoàn thể vận động dân theo, chính quyền làm dân ủng hộ”.Thành công khi triển khai kế hoạch thu hồi đất là Nhà nước và nhân dân cùnglàm; Theo cơ chế “Nhà nước thu hồi đất theo quy hoạch”, chính quyền công

bố thông tin quy hoạch, vận động người dân đạt được sự đồng thuận Điềunày giúp tạo sự công bằng trong xã hội và hạn chế các biến động về giá mộtcách bất thường Có thể nói, quan điểm Nhà nước và nhân dân cùng chia sẻlợi ích bằng cách người dân tham gia góp đất xây dựng các công trình côngcộng, nhờ đó đã giúp tiết kiệm chi phí chỉnh trang đô thị và nâng giá trị đấtcủa người dân sau khi quy hoạch Tất cả các dự án thu hồi đất đều lấy ý kiếnnhân dân, khi có trên 80% hộ dân đồng tình mới triển khai thực hiện Khi thuhồi đất dọc hai bên đường đã giúp chính quyền có điều kiện chỉnh trang đôthị, hạn chế bất công khi những hộ gia đình ở sau, khi quy hoạch được ra mặttiền một cách tự nhiên Nhờ cơ chế “góp đất và điều chỉnh lại đất đai”, rấtnhiều dự án thu hồi đất “Nhà nước và nhân dân cùng làm” đã thành công

Và để “dân tin, dân theo, dân ủng hộ” thì các quyết sách của các nhàlãnh đạo địa phương phải xuất phát từ những nhu cầu lợi ích chính đáng củađại quần chúng nhân dân và luôn luôn được “bàn bạc dân chủ, công khaiminh bạch, đối thoại trực tiếp, thực hiện thắng lợi phương châm Nhà nước vànhân dân cùng làm”

Thứ ba, hoàn thiện pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải dựa trên nguyên tắc giải quyết hài hòa lợi ích của Nhà nước, lợi ích của doanh nghiệp và lợi ích của người bị thu hồi đất.

Thời gian qua, xuất hiện những điểm nóng về đất đai do công tác quản

lý nhà nước về thu hồi đất còn nhiều bất cập Công tác đền bù, giải phóng mặtbằng, xác định giá đất, hỗ trợ tái định cư mỗi khi phải thu hồi đất rất khókhăn Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai chưa đápứng yêu cầu, dẫn đến nhiều vụ việc phải qua nhiều cấp kéo dài, rất phức tạp.Hàng loạt vụ việc tranh chấp về đất đai khi thu hồi đất liên quan những dự ánbất động sản, nghỉ dưỡng, sinh thái,… xảy ra thời gian qua cũng cho thấy việcthực hiện nghiêm túc Luật Đất đai năm 2013 là hết sức cần thiết

Do đó, phải tiếp tục hoàn thiện các quy định về giá đất theo hướng giáđất do Nhà nước xác định trên nguyên tắc phù hợp với cơ chế thị trường có sựquản lý, điều tiết của Nhà nước

Thứ tư, xây dựng và tổ chức thực hiện tốt các chính sách, giải pháp đảm bảo đời sống, việc làm và thu nhập của người dân sau khi bị thu hồi đất.

Tác động của việc thu hồi đất ảnh hưởng đến đời sống, việc làm và thunhập của người dân Từ thực tiễn tác động của việc người dân có đất bị thuhồi trên địa bàn cho thấy: Những vấn đề hạn chế, bất cập trong quá trìnhchuyển đổi việc làm cho người có đất bị thu hồi; Những thay đổi về mức thunhập và tài sản của người dân; Nguồn lực đảm bảo sinh kế của người dân saukhi bị thu hồi đất Các yêu cầu khi xây dựng các chính sách, giải pháp tổ chứcthực hiện thu hồi đất: Xem người bị thu hồi đất là trung tâm của quá trình,đảm bảo lợi ích của người bị thu hồi đất; Giá trị tài sản của người bị thu hồiđất không giảm; Thu nhập của người bị thu hồi đất không giảm; Điều kiệnsống của người bị thu hồi đất tốt hơn so với trước khi bị thu hồi đất

1.4 Kinh nghiệp về thực hiện bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp ở một số địa phương

1.4.1. Kinh nghiệm của huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam

Trong mấy năm gần đây, trên địa bàn huyện Thăng Bình, tỉnh QuảngNam được Chính phủ đầu tư và triển khai thực hiện nhiều dự án, trong đó đặcbiệt là 02 dự án lớn là Dự án mở rộng Quốc lộ 1A và Dự án Đường Cao tốc

Đà Nẵng - Quảng Ngãi, trong quá trình triển khai công tác giải tỏa, đền bù đểthực hiện các dự án đã xảy ra nhiều vụ việc phức tạp liên quan đến an ninhtrật tự, đáng chú ý như:

+ Do không thống nhất với chủ trương đền bù và lợi dụng một vài thiếusót của cán bộ thực hiện công tác đền bù nên các hộ dân có quyền lợi, có liênquan thường xuyên có đơn khiếu kiện tập thể và cá nhân gởi đến các cấp,ngành từ địa phương đến trung ương để khiếu kiện Các hộ dân cũng thườngxuyên đến trụ sở tiếp công dân của UBND huyện và tỉnh để yêu cầu giảiquyết, có trường hợp một số đối tượng manh động đã có hành vi gây mất anninh trật tự tại khu vực tiếp công dân Chính quyền tỉnh, huyện đã nhiều lần tổchức đối thoại, giải thích nhưng đa số các hộ dân khiếu kiện vẫn không thốngnhất

+ Trong quá trình triển khai thi công của nhà thầu đã bị các hộ dânthường xuyên có hành vi ngăn cản như: đưa người già, trẻ em, phụ nữ, dùngnhiều phương tiện, vật liệu, tưới nước ra đường, la ó, chửi bới cán bộ thực thinhiệm vụ để ngăn cản việc thi công cũng như cản trở trong quá trình bảo vệthi công dự án;

+ Ngoài ra, đã xảy ra một số trường hợp như hộ dân nhiều lần treo băngrôn kích thước lớn, có in hình Mẹ Việt Nam anh hùng, nội dung tố cáo chínhquyền đền bù không hợp lý để phản đối việc giải phóng mặt bằng; cá nhân

có hành vi lao vào xe tải đang đổ đất cấp phối và bị lấp vùi, gia đình phải đưa

đi cấp cứu tại bệnh viện và có đối tượng có hành vi cố ý gây thương tích trongquá trình bảo vệ thi công

Trước diễn biến tình hình phức tạp nêu trên, Ban Thường vụ Huyện ủy,UBND huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam và các cơ quan có liên quan trênđịa bàn huyện đã tập trung tham mưu giải quyết các vụ việc Đồng thời, ápdụng đồng bộ các biện pháp để ổn định tình hình, như:

- Thứ nhất, chú trọng công tác nắm tình hình - Công an huyện Thăng

Bình đã thường xuyên bám sát địa bàn, bám sát đối tượng để làm tốt công tácnắm tình hình, diễn biến tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng củacác hộ dân chưabàn giao mặt bằng; nắm tình hình có liên quan đến các hộ có khiếu nại, đặcbiệt là các trường hợp có đơn thư khiếu nại tập thế, khiếu nại có tổ chức Qua đó đã dự kiến, đánh giá được tình hình phức tạp có thể xảy ra để chủđộng tham mưu, giải quyết không để xảy ra đột biến, bất ngờ;

- Thứ hai, thực hiện tốt công tác hỗ trợ, đền bù, đáp ứng được nguyện

vọng của nhiều hộ dân có liên quan trên cơ sớ các quy định của Nhà nước

- Thứ ba, chú trọng công tác tuyên truyền, vận động - Xác định tuyên

truyền, vận động là một trong những biện pháp cơ bản để giải quyết tình hình,

do đó, Ban Thường vụ Huyện ủy đã phân công lực lượng trực tiếp tiếp xúc,vận động được nhiều trường hợp thống nhất bàn giao mặt bằng Đáng chú ý,

là đã làm tốt công tác tranh thủ, vận động các chức sắc trong các tôn giáo tácđộng các hộ có liên quan bàn giao mặt bằng, trong đó có một số trường hợpUBND huyện đã ban hành Quyết định cưỡng chế

1.4.2. Kinh nghiệm của quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng

Trong thời gian qua, dưới sự chỉ đạo sát sao của Quận uỷ, Ủy ban nhândân quận Liên Chiểu, cùng sự phối hợp của các sở, ban, ngành của thành phố

Đà Nẵng, phần lớn các dự án có sử dụng đất đã cơ bản hoàn thành xong côngtác giải phóng mặt bằng và bàn giao mặt bằng cho các chủ dự án tiến hành thi

công, xây lắp công trình Các tuyến đường giao thông được cải tạo, mở rộng

và xây mới phục vụ cho nhu cầu giao thông, thương mại Công tác giải phóngmặt bằng được thực hiện tốt, tạo điều kiện cho nhiều dự án lớn phát triển, gópphần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp, dịch vụ, thươngmại

Quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng được đánh giá là đạt kết quả tốt,tạo được sự đồng thuận cao trong nhân dân về giải phóng mặt bằng Trongmấy năm qua, công tác giải phóng mặt bằng đã tác động đến cuộc sống củahơn 15.000 hộ dân, nhưng quận Liên Chiểu đã không để xảy ra điểm nóng,không có khiếu kiện đông người, đây là một thành công lớn Quận Liên Chiểuxác định đền bù, giải tỏa là công việc của cả hệ thống chính trị, Đảng tậptrung lãnh đạo, chính quyền tích cực triển khai, các đoàn thể tích cực vậnđộng nhân dân thực hiện Nhờ vậy, công tác giải phóng mặt bằng của quậnđược thực hiện thuận lợi, tình trạng khiếu nại giảm đáng kể, tạo tâm lý an tâmcho các doanh nghiệp trong và ngoài nước đến đầu tư, đồng thời quyền lợicủa Nhân dân được đáp ứng thỏa đáng Bên cạnh đó, chủ trương “Nhà nước

và Nhân dân cùng làm” cũng được thực hiện hiệu quả Tất cả các con đườngnội thành khi mở rộng, nâng cấp, người dân hiến đất, thành phố không phảiđền bù với trị giá hàng trăm tỷ đồng

Trong công tác giải phóng mặt bằng quận Liên Chiểu, thành phố ĐàNẵng đã chú trọng giải quyết tốt các bước sau:

- Chú trọng công tác quy hoạch chỉnh trang đô thị, thực hiện một cáchđồng bộ có hệ thống từ khâu đền bù, giải toả đến bố trí tái định cư;

- Tăng cường sự tham gia của cộng đồng dân cư, các đoàn thể, các tổchức chính trị, xã hội trong toàn bộ quá trình thực hiện di dời, giải toả, táiđịnh cư Quan tâm đến hoàn cảnh của hộ gia đình bị giải tỏa;

- Công khai các chủ trương, chính sách và kết quả giải quyết của hộgiải tỏa Quận Liên Chiểu thực hiện công tác giải phóng mặt bằng theo hình

thức giải toả bắt buộc, giá cả được định giá theo quy định của Nhà nước(thường là thấp hơn giá thị trường) Việc bố trí tái định cư lại cho các hộ dântheo đơn giá đất ban hành đầu năm của Ủy ban nhân dân thành phố Việc bồithường giá thấp thì bố trí tái định cư lại theo mức giá tương đương Trườnghợp đặc biệt, Hội đồng giải phóng mặt bằng trình Ủy ban nhân dân thành phốxem xét, quyết định hỗ trợ thêm không chính thức, nhằm bù đắp những giá trịkhác chưa được tính toán Các hộ dân vẫn không chấp nhận thì tận dụng uytín, ảnh hưởng của các tổ chức xã hội vận động và kiểm tra tình hình thực tế,

để có những điều chỉnh phù hợp Sau đó nếu vẫn còn hộ chưa chịu chấp hànhthì thực hiện biện pháp cưỡng chế thu hồi đất theo quy định của pháp luật

Hằng năm, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng đều ban hành quyếtđịnh về đền bù, giải toả nhằm cụ thể hóa chính sách của Chính phủ, đền bùthỏa đáng cho người bị thu hồi đất Thành phố Đà Nẵng cũng thường xuyên

tổ chức tập huấn, triển khai các quyết định của Ủy ban nhân dân thành phố vàhướng dẫn cụ thể cho các đơn vị thực hiện Tùy theo tình hình thực tế, cónhiều chính sách hỗ trợ như: Chính sách về thưởng tiến độ bàn giao mặt bằngđối với hộ bàn giao mặt bằng đúng thời gian quy định, chính sách hỗ trợ ổnđịnh đời sống và ổn định sản xuất, chính sách đối với công tác tái định cư,…

- Công tác giải phóng mặt bằng được chuyên môn hóa, luôn quan tâmđến lợi ích của người dân nên các chính sách giải tỏa đền bù được quán triệtđầy đủ và nhất quán đối với tất cả các dự án trên địa bàn thành phố Đà Nẵng,trong từng giai đoạn nhất định Mỗi dự án đều thành lập Hội đồng giải phóngmặt bằng; mọi vấn đề liên quan đến đền bù, giải tỏa và bố trí tái định cư, đều

có sự tham gia trực tiếp của chính quyền địa phương từ lúc bắt đầu cho đếnkhi kết thúc dự án Trong các trường hợp khiếu kiện đặc biệt, Chủ tịch Ủy bannhân dân thành phố trực tiếp tiếp công dân giải quyết khiếu nại, kiến nghị.Nhờ vậy, thực hiện giải tỏa đền bù, bố trí tái định cư được công bằng, nhanh

chóng và giảm thiểu tình trạng khiếu kiện của công dân.

1.4.3. Bài học kinh nghiệm cho thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam

-Thứ nhất, trong quá trình thực hiện, các tổ công tác phải nắm chắc tình

hình ở từng địa bàn, tổng hợp và thường xuyên báo cáo về Thành phố, nhất là

về tiến độ thực hiện, những khó khăn, tồn tại, vấn đề phát sinh để Thườngtrực Thành ủy kịp thời có những giải pháp giải quyết Thường trực Thành ủyHội đồng GPMB huyện phải dành nhiều thời gian xuống các xã, phường nắmbắt tình hình, trực tiếp gặp gỡ lắng nghe ý kiến của nhân dân, đối thoại vớinhân dân nhằm giải quyết kịp thời, thấu tình, đạt lý các kiến nghị của ngườidân bị ảnh hưởng bởi các công trình, dự án; coi trọng quyền lợi của người dân

bị thu hồi đất như quyền lợi của chính bản thân mình thì sẽ nhận được sựđồng tình, ủng hộ cao của nhân dân

-Thứ hai, quá trình giải quyết các vụ việc liên quan đến công tác giải

tỏa, đền bù thực hiện các dự án phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện,thường xuyên của các cấp ủy Đảng, sự điều hành của chính quyền từ tỉnh đếnhuyện và các cơ quan liên quan Phải huy động sức mạnh của cả hệ thốngchính trị vào quá trình giải quyết

-Thứ ba, triển khai thực hiện công tác giải phóng mặt bằng phải đúng

trình tự, thủ tục, tuân thủ Luật Đất đai và các quy định khác của pháp luật cóliên quan từ khâu quy hoạch, công bố quy hoạch, chủ trương thu hồi đất đếnviệc rà soát, lập hồ sơ thu hồi đất, kiểm đếm, lập và thẩm định phương án đền

bù, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cũng như công tác tái định cư, bàn giao mặtbằng cho đơn vị thi công, quản lý mốc giới đã giải phóng mặt bằng

-Thứ tư, thực hiện nghiêm túc qui chế dân chủ ở cơ sở, cử cán bộ có

năng lực, kinh nghiệm, uy tín trực tiếp tiếp xúc, đối thoại với Nhân dân đểtiếp nhận những nội dung phản ánh, kiến nghị của Nhân dân Những đơn thưkhiếu nại, kiến nghị của Nhân dân phải được chỉ đạo các cơ quan chức năng

nhanh

chóng xác minh, trả lời dứt điểm, không để tồn đọng kéo dài gây bức xúctrong Nhân dân.

-Thứ năm, phải nhận thức được rằng tuyên truyền, vận động là một biện

pháp quan trọng trong quá trình giải quyết vụ việc, do đó, phải huy động đượctất cả các ban, ngành, đoàn thể các cấp tham gia vào công tác vận động.Tuyên truyền, vận động phải được tiến hành thường xuyên và ngay từ khi bắtđầu triển khai thực hiện dự án, không để số đối tượng cầm đầu, quá khích lôikéo, "lũng đoạn" quần chúng Nhân dân Phải tranh thủ những người có uy tíntham gia công tác tuyên truyền, vận động như: những người trong dòng tộc,bạn bè, chức sắc trong các tôn giáo thông qua đó, tranh thủ, hướng họ vậnđộng Nhân dân có liên quan tuân thủ, chấp hành các giải pháp giải quyết vụviệc

Tiểu kết Chương 1

Nguồn gốc sử dụng đất, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà nước vềđất và các nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đấtnông nghiệp kết hợp với luận giải các những chính sách liên quan qua các thời

kỳ Luật đất đai được công bố và có hiệu lực tại Việt Nam là những vấn đề màđược đề cập đến trong nội dung Chương 1

Trước Luật đất đai 1987, đến giai đoạn thực hiện các luật từ Luật đấtđai 1987, Luật đất đai 1993, Luật đất đai 2003 và Luật đất đai đang hiệu lựcthi hành (Luật đất đai 2013) đều khẳng định quyền sỡ hữu đất đai là của nhà

nước “đất đai thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước làm đại diện chủ sở hữu và

thống nhất quản lý Nhà nước trao quyền sử dụng đất theo quy định” Và đất

đai luôn được coi là một công cụ, một tư liệu sản xuất của các đối tượng sửdụng đất, bất kỳ một đối tượng nào đều phải sử dụng đất để làm tiền đề, nềntảng cho sự phát triển kinh tế hoặc người nông dân cũng cần có đất để làm tưliệu sản xuất; những cái quyền đó chính là quyền sử dụng đất để sử dụng có

thời hạn hoặc lâu dài (đất ở của người dân) đã được nhà nước trao và bảo hộ

trong quá trình sử dụng.

Tuy nhiên, trong xu hướng phát triển đất nước hiện nay việc thu hồi đất

là một yếu tố khách quan Với đặc thù về mối quan hệ về sở hữu, sử dụng vàquản lý đất đai ở Việt Nam buộc nhà nước phải có sự điều chỉnh các quan hệphát sinh giữa Nhà nước, người có đất bị thu hồi và các nhà đầu tư để đảmbảo sự công bằng xã hội, sự ổn định về chính trị - kinh tế, cũng như đời sốngcủa người dân trong quá trình bị thu hồi đất Chính vì vậy, các quy định về thuhồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã trở thành một nội dung quantrọng, mang tính tất yếu trong pháp luật đất đai và là nội dung đã được Hiếnpháp Việt Nam quy định nhằm đáp ứng nhu cầu khách quan của đời sống thựctiễn

Từ những khẳng định trên về mối quan hệ sở hữu, sử dụng, thu hồi, bồithường, hỗ trợ và tái định cư nêu trên, tại Chương 1, bên cạnh việc làm rõ nộihàm những khái niệm cơ bản về đất, quyền sử dụng đất, thu hồi đất, bồithường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; Luận văn đã luận giảimột cách khá hoàn chỉnh về đặc điểm, khái niệm và những yếu tố chi phối tớipháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, làm rõcấu trúc và nội dung của chế định này

Bên cạnh đó, Chương 1 đã lý luận và giải thích được tính tất yếu kháchquan của chế định pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nướcthu hồi đất nông nghiệp thông qua phân tích tầm quan trọng của việc sử dụngđất gắn với sự phát triển của đời sống kinh tế xã hội và sự đổi mới, tiến bộcủa các chính sách chính trị - kinh tế, xã hội của nước ta;

Ngoài ra, trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, đặcbiệt với một nền lập pháp còn non trẻ của Việt Nam, việc tham khảo, tiếp thukinh nghiệm của các nước trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật

về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là cần thiết và coinhư là định hướng quan trọng trong quá trình đưa ra các giải pháp để hoàn

thiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Để minh chứng cho quanđiểm này, Chương 1, đã nghiên cứu nội dung cơ bản của pháp luật về bồithường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất của một số địa phương như: quậnLiên Chiểu – thành phố Đà Nẵng, huyện Thăng Bình – tỉnh Quảng Nam Từ

đó rút ra được bài học kinh nghiệm quý báu cho thành phố Hội An

CHƯƠNG 2 THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP CỦA HỘ GIA ĐÌNH, CÁ NHÂN TẠI THÀNH PHỐ HỘI AN, TỈNH QUẢNG NAM

2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân

2.1.1. Điều kiện tự nhiên

Thành phố Hội An thuộc tỉnh Quảng Nam, có tổng diện tích tự nhiên61,71 km2, nằm bên bờ Bắc hạ lưu sông Thu Bồn Phần đất liền của thànhphố có diện tích 46,22 km2 (chiếm 74,9% tổng diện tích tự nhiên toàn thànhphố), có hình thể gần giống như một hình thang cân, đáy là phía Nam giáphuyện Duy Xuyên với ranh giới chung là sông Thu Bồn, phía Tây và phía Bắcgiáp huyện Điện Bàn, phía Đông giáp biển với bờ biển dài 7 km Hạt nhântrung tâm đô thị Hội An là các phường Minh An, Sơn Phong, Cẩm Phô; trong

đó có Khu phố cổ rộng chừng 5km2 đã được UNESCO công nhận là Di sảnVăn hóa Thế giới (ngày 04/12/1999)

Cách đất liền 18 km là cụm đảo Cù Lao Chàm với diện tích 15,49 km2(chiếm 25,1% tổng diện tích tự nhiên toàn thành phố), ở vị trí tọa độ :15o52’30’’ đến 16o 00’00’’ Bắc và 108o24’30’’ đến 108o34’30’’ kinh độĐông Cù Lao Chàm bao gồm nhiều hòn đảo lớn nhỏ: Hòn Lao, Hòn Dài,Hòn Mồ, Hòn Ông, Hòn Tai, Hòn Lá, Hòn Khô (Khô Mẹ, Khô Con), HònNồm Các hòn đảo này quần tụ thành hình cánh cung hướng mặt ra BiểnĐông, như bức bình phong che chắn cho đất liền Cù Lao Chàm- Hội An đãđược UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới (ngày26/5/2009)

Ngoài lợi thế nằm gần sân bay Chu Lai của Quảng Nam và cảng hàngkhông quốc tế hiện đại Đà Nẵng, Hội An còn có một ưu thế đặc biệt với vị trínằm trên “Con đường di sản văn hóa miền Trung” bao gồm: Hội An- Mỹ Sơn-Huế Đây được xem là điều kiện khách quan thuận lợi giúp Hội An thu hútđược một lượng lớn khách du lịch trong và ngoài nước.

Vị trí tiếp giáp biển Đông và cụm đảo Cù Lao Chàm- Khu dự trữ sinhquyển thế giới đã tạo cho Hội An có thêm lợi thế về khai thác du lịch biểnđảo Các bãi biển An Bàng, Cửa Đại cách trung tâm phố cổ Hội An khoảng 3

km về phía Đông được bình chọn xếp hạng trong danh sách 50 bãi biển đẹpnhất trên thế giới Đặc biệt, 7 km bờ biển Hội An nằm trên trục con đườngbiển “5 sao” nối từ phía Nam hầm đèo Hải Vân (Đà Nẵng), dọc theo vành đai

bờ biển Liên Chiểu- Thuận Phước, qua bán đảo Sơn Trà và xuôi theo bãi biểnNon Nước về phố cổ Hội An Và trong tương lai gần sẽ kết nối với các vùngven biển phía Nam dọc theo dòng Trường Giang vào đến Quảng Ngãi

Ngoài ra, Hội An còn nằm trong chuỗi đô thị ven biển dài hơn 500 kmvùng duyên hải miền Trung, là cơ sở quan trọng để thiết lập và mở rộng cácliên kết kinh tế giữa các địa phương trong vùng Khu vực lân cận Hội An đã

và đang hình thành các khu kinh tế, khu cảng phi thuế quan, các khu đô thịmới với quy mô lớn Phía Bắc có khu kinh tế Chân Mây- Lăng Cô gắn liềnvới Di sản văn hóa thế giới kinh thành Huế, thành phố Đà Nẵng đang được đôthị hóa nhanh và đóng vai trò động lực của khu vực.Phía Nam có cảng Kỳ Hà,khu kinh tế mở Chu Lai, khu công nghiệp Dung Quất.Các khu kinh tế và đôthị này đều có cảng nước sâu, hệ thống giao thông đường bộ và đường hàngkhông thuận lợi

Với vị trí địa lý và quan hệ liên vùng, thành phố Hội An là trọng tâmcủa cụm động lực phía Bắc vùng Đông của tỉnh Quảng Nam, có quan hệ mậtthiết với thành phố Đà Nẵng- vừa là đô thị lớn nhất Miền Trung, vừa là một

trong những trung tâm kinh tế lớn của cả nước; là điểm đầu tuyến của hànhlang Bắc trong chiến lược kết nối phát triển Vùng Đông- Vùng Tây tỉnhQuảng Nam, cùng với Đà Nẵng kết nối Đông Tây theo trục Quốc lộ 14B quacửa khẩu Nam Giang của hành lang kinh tế EWEC2 và vùng kinh tế TâyNguyên theo đường Hồ Chí Minh Về đối nội, Hội An nằm trong Cụm độnglực phát triển số 1 của Quảng Nam, là vùng giao thoa giữa Hành lang pháttriển Bắc Quảng Nam (kết nối Vùng Đông Quảng Nam với các huyện TâyBắc (Đông Giang, Nam Giang, Tây Giang) tương đối dồi dào tài nguyên,nguyên liệu) với Vệt ven biển Quảng Nam.

2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, phù hợp với đườnglối, chủ trương của Đảng, Nhà nước, của tỉnh Quảng Nam và thực tiễn tìnhhình, lợi thế so sánh của Hội An Tính bình quân 10 năm qua, giá trị Dịch vụ -

Du lịch - Thương mại chiếm tỷ trọng 65%, Công nghiệp - Tiểu thủ côngnghiệp - Xây dựng chiếm 27%, Ngư - Nông nghiệp chiếm 8% Tính riêngngành TM-DL-DV năm 2008 chiếm tỷ trọng 54,4%, năm 2019 chiếm70,18%

Cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực, phù hợp với cơ cấu kinh tế, theohướng giảm dần lao động sản xuất nông nghiệp, tăng lao động nhóm ngànhCN-XD, tăng cao nhất là lực lượng lao động trong nhóm ngành DL-DV-TM

Kinh tế từ nguồn vốn đầu tư nước ngoài được mở rộng.Kinh tế tư nhânphát triển nhanh và năng động hơn, trong đó kinh tế hộ gia đình tăng trưởngkhá Đời sống kinh tế của nhân dân ngày càng ổn định, phát triển, chênh lệch

về mức sống giữa các khu vực dân cư: nông thôn - đô thị - ven biển - hải đảongày càng thu hẹp Thu nhập bình quân đầu người ở thành phố không ngừngtăng lên: năm 2008 đạt 17,08 triệu đồng/người, năm 2010 đạt 20.33 triệu

đòng/người, năm 2015 đạt 32,98 triệu đòng/người, đến năm 2019 đạt 40,97triệu đồng/người.

Hội An tiếp tục khẳng định vị trí của mình trên bản đồ du lịch quốc tế.Hàng năm Hội An đều liên tục xuất hiện trong tốp dẫn đầu kết quả các cuộcbình chọn của du khách trong nước và quốc tế Trong đó, tiêu biểu là các bìnhchọn một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn nhất của Việt Nam, Châu Á

và thế giới, thành phố cảnh quan Châu Á, thành phố lãng mạn nhất, điểm hẹn

hò lý tưởng nhất, phong cảnh chụp ảnh đẹp nhất, bãi biển đẹp nhất, thủ phủ

ẩm thực thế giới, thành phố du lịch bụi giá rẻ, lễ hội đèn lồng đẹp nhất…

Ngân sách nhà nước thành phố tăng thu hằng năm bình quân trên 20%.Tổng thu từ 2010-2019 đạt 8.474 tỉ đồng Trong đó thu ngân sách trên địa bànđạt 8.893 tỉ đồng, thu bổ sung ngân sách tỉnh đạt 1.581 tỉ đồng Riêng tổngthu ngân sách 2017 gần 1.500 tỷ đồng, trong đó một số nguồn thu đạt và vượtcao như thu từ bán vé tham quan khu phố cổ, Cù Lao Chàm, đóng góp xâydựng hạ tầng

Tổng chi ngân sách từ 2010-2019 đạt 5.602 tỉ đồng Trong đó, chithường xuyên 2.723 tỉ đồng, chi đầu tư phát triển 2.879 tỉ đồng, chiếm hơn50% tổng chi ngân sách (ngân sách tỉnh 688 tỉ đồng, ngân sách thành phố2.101 tỉ đồng, nguồn huy động đóng góp 90 tỉ đồng) Đối với nguồn vốn xãhội trong dân để đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ sự nghiệp phát triển chung củathành phố bình quân hàng năm huy động đạt 2.500 tỉ đồng

Kết cấu hạ tầng kỹ thuật đô thị, đặc biệt là hạ tầng giao thông được tậptrung đầu tư và phát huy hiệu quả Bằng sự nỗ lực huy động tối đa nguồn lực,thành phố đã đẩy nhanh xây dựng và hoàn thiện nhiều công trình giao thôngquan trọng, kết nối giữa nông thôn, hải đảo và đô thị; đây được xem là bướcđột phá, tạo tiền đề cho sự phát triển đồng bộ giữa các khu vực

Các tiểu vùng kinh tế - xã hội gắn kết tương tác nhau đã tạo động lựccho sự phát triển đồng đều và ổn định của thành phố.Năm tiểu vùng kinh tế -

xã hội được Đại hội XVI xác định đã có những bước chuyển tích cực Đây làthực tế chứng minh quyết định chuyển dịch cơ cấu vùng kinh tế trong 10 nămqua là đúng; đồng thời cũng là cơ sở quan trọng cho định hướng xây dựngHội An - Thành phố sinh thái - văn hóa - du lịch

Khu vực đô thị trung tâm (gồm các phường Minh An, Cẩm Phô, SơnPhong, mở rộng ra Tân An và một phần lân cận của Cẩm Châu) được chútrọng đầu tư kết cấu hạ tầng kỹ thuật, phát triển dịch vụ - du lịch – thươngmại Trong đó, các dự án trọng điểm như: Quảng trường Sông Hoài, các khu

đô thị An Hội - Đồng Hiệp, Ngọc Thành, hồ điều hòa Chùa Cầu, khơi thôngSông Hoài, cơ sở hạ tầng Khu phố cổ…đã làm cho vai trò và giá trị của địabàn hạt nhân thành phố được nâng lên

Khu vực đô thị cận trung tâm (gồm Thanh Hà, Cẩm Nam và phần cònlại của Tân An, Cẩm Châu phát triển khá, hình thành các khu đô thị mới vàvùng nông nghiệp sinh thái, mở rộng các hoạt động dịch vụ - du lịch Khu vực

đô thị bờ biển – ven sông Cẩm An, Cửa Đại đã có một số vùng chuyển biến rõtheo hướng phát triển kinh tế biển, bao gồm cả du lịch, dịch vụ, thương mại

và ngư nghiệp Khu vực làng quê Cẩm Thanh, Cẩm Kim có những khởi sắc,đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân nâng dần lên; đề án xây dựngCẩm Thanh – làng quê sinh thái đặc thù được triển khai đạt một số kết quảbước đầu; các dự án đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi, bến đò, cầu…ở CẩmKim được quan tâm nghiên cứu xúc tiến Khu vực Cù Lao Chàm đã có những

nỗ lực đầu tư kết cấu hạ tầng và bảo vệ môi trường tự nhiên - xã hội - nhânvăn tạo nên bước chuyển căn bản cho định hướng xây dựng một đô thị hảiđảo sinh thái - du lịch; đặc biệt khi Cù Lao Chàm - Hội An được UNESCO

công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới và sự phát triển những phươngtiện giao thông hiện đại đã thu hút khách du lịch đến hải đảo tăng nhanh.

2.2. Tình hình tổ chức thực hiện pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân tại thành phố Hội

An, tỉnh Quảng Nam

2.2.1. Quy trình tổ chức thực hiện

Bước 1 Thông báo thu hồi đất

Sở Tài nguyên và Môi trường căn cứ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và

dự án đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt để lập thủ tục trình UBNDtỉnh Quảng Nam ban hành thông báo thu hồi đất Nội dung thông báo thu hồiđất nêu rõ lý do thu hồi đất, vị trí, diện tích khu đất thu hồi, kế hoạch dichuyển và kế hoạch khảo sát, đo đạc hiện trạng sử dụng đất trong khu vực dự

án Theo đó, UBND thành phố Hội An có trách nhiệm chỉ đạo tổ chức làmnhiệm vụ bồi thường, GPMB phổ biến rộng rãi chủ trương thu hồi đất, cácquy định về thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thuhồi đất đến nhân dân trong vùng dự án trên các phương tiện thông tin đạichúng, niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, phường và địa điểm sinh hoạt chungcủa khu dân cư nơi có đất thu hồi

Bước 2 Thu hồi đất

Sau thời gian thông báo thu hồi đất ít nhất là 90 ngày (đối với đất nôngnghiệp) và 180 ngày (đối với đất phi nông nghiệp) thì trên cơ sở kết quả trích

đo địa chính, tài liệu pháp lý và nội dung xác nhận của UBND cấp xã, phường

về tình trạng pháp lý của từng thửa đất (nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất,

hiện trạng đang sử dụng, tình trạng tranh chấp ), Văn phòng đăng ký quyền

sử dụng đất thành phố Hội An có trách nhiệm lập thủ tục gởi Phòng Tàinguyên và Môi trường thành phố Hội An thẩm định, trình UBND thành phố

Hội Anquyết định thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân

cư Trường hợp trong vùng dự án có đơn vị, tổ chức sử dụng đất thì UBNDthành phố Hội Anlập thủ tục gởi Sở Tài nguyên và Môi trường thẩm định,trình UBND tỉnh Quảng Nam quyết định thu hồi đất, đồng thời với việc giaotoàn bộ diện tích đất đã thu hồi cho nhà đầu tư triển khai thực hiện dự án.Bước 3 Kiểm kê đất đai, tài sản của người bị thu hồi đất

Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, GPMB phối hợp với UBND cấp xã,phường tiến hành kiểm kê đất đai, tài sản của người bị thu hồi đất Nội dungkiểm kê bao gồm: Tên, địa chỉ của người bị thu hồi đất; diện tích, loại đất, vịtrí; nhà ở, vật kiến trúc, công trình xây dựng trên đất, tỷ lệ phần trăm chất lượngcòn lại; cây trồng, con vật nuôi , số nhân khẩu, số lao động trong độ tuổi vàcác nội dung khác có liên quan Kết quả kiểm kê đất đai, tài sản trên đất phảilập thành biên bản và phải có chữ ký của người bị thu hồi đất

Bước 4 Lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, GPMB phối hợp với UBND cấp xã,phường căn cứ khối lượng đã được kiểm kê, giá đất, giá nhà ở, vật kiến trúctrên đất và các chế độ, chính sách về bồi thường, GPMB do UBND tỉnh quyđịnh

Bước 5 Thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và táiđịnh cư

Trên cơ sở phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của từng vùng dự

án do tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, GPMB gởi đến, phòng Tài nguyên vàMôi trường thành phố Hội An có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với phòng Kếhoạch - Tài chính, phòng Kinh tế hạ tầng, phòng Nông nghiệp và Phát triểnnông thôn và Thanh tra thành phố Hội An thẩm định phương án lập thànhbiên bản có chữ ký của các bên có liên quan, trình UBND thành phố Hội