slide 1 líp 9a chµo mõng c¸c thçy c« gi¸o ®õn dù giê m«n vët lý 1 vï tiõp ®­êng truyòn cña c¸c tia s¸ng trong c¸c h×nh vï sau vµ so s¸nh gãc khóc x¹ víi gãc tíi kióm tra bµi cò kh«ng khý kh«ng khý

KÕt luËn: § êng truyÒn cña ba tia s¸ng ®Æc biÖt qua thÊu kÝnh héi tô:.. • Tia tíi song song víi trôc chÝnh th× tia lã.[r]

lớp 9a

Chào mừng các thầy cô giáo đến dự giờ môn vật lý

(Không khí) (Không khí) (Không khí)

r i r i i =0, r i

2- đọc tên các chùm sáng sau:

Chùm sáng song song Chùm sáng hội tụ Chùm sáng phân kỳ

i

i

r

r

1- Vẽ tiếp đ ờng truyền của các tia sáng trong các hình vẽ sau và so

sánh góc khúc xạ với góc tới:

thuyền tr ởng Hát-tê-rát" của Giuyn-Véc-nơ, khi

đoàn du lịch bị mất bật lửa, cả đoàn lâm vào cảnh thiếu lửa trong nh ng ngày cực lạnh ở âm 48 o C Một thành viên trong đoàn chỉ có chiếc rìu và con dao nhỏ trong tay đã dùng băng (n ớc đá) để lấy lửa Hỏi anh ta đã làm gì mà d ới ánh sáng Mặt Trời đã làm cho bùi nhùi bốc cháy?

I- đặc điểm của thấu kính hội tụ

1- Thí nghiệm:

- Bố trí thí nghiệm nh hình 42.2 (SGK)

- Tiến hành:

* Tia sáng đi tới thấu kính gọi là tia tới, tia khúc xạ ra khỏi thấu kính

gọi là tia ló

Tia tới

Tia ló

Chú ý:

-Nguồn sáng laze nguy hiểm, tuyệt đối không đ ợc chiếu tia laze vào mắt

-Các tia sáng phải đ ợc chiếu theo ph ơng vuông góc với mặt thấu kính.

- Để quan sát đ ờng truyền của tia sáng một cách thuận lợi, ta cho khói h ơng vào hộp thay cho dùng màn hứng

Chiếu chùm tia sáng song song theo ph ơng vuông góc với mặt của thấu kính hội tụ:

R

- Hiện t ợng:

C1: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính hội tụ tại một điểm

I- đặc điểm của thấu kính hội tụ

C3: Phần rìa của thấu kính hội tụ mỏng hơn phần giữa

* Thấu kính đ ợc làm bằng vật liệu trong suốt (th ờng bằng thuỷ tinh hoặc nhựa).

* Tiết diện của một số thấu kính hội tụ:

* Kí hiệu thấu kính hội tụ đ ợc vẽ nh hình :

1- Thí nghiệm:

2- Hình dạng của thấu kính hội tụ:

Chiếu chùm tia sáng song song theo ph ơng vuông góc với

kính hội tụ tại một điểm

• Tia sáng tới vuông góc với mặt thấu kính hội tụ cho tia ló truyền thẳng không đổi h ớng trùng với một đ ờng thẳng gọi

là trục chính của thấu kính.

I- đặc điểm của thấu kính hội tụ

1- Thí nghiệm:

2- Hình dạng của thấu kính hội tụ:

II- Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ

1- Trục chính:

Chiếu chùm tia sáng song song theo ph ơng

vuông góc với mặt của thấu kính hội tụ cho chùm tia khúc xạ

ra khỏi thấu kính hội tụ tại một điểm.

Phần rìa của thấu kính hội tụ mỏng hơn phần giữa

• Trục chính của thấu kính hội tụ đi qua một điểm O trong thấu kính mà mọi tia sáng tới điểm này đều truyền thẳng không bị

đổi h ớng, điểm O gọi là quang tâm của thấu kính.

tới.

o

I- đặc điểm của thấu kính hội tụ

1- Thí nghiệm:

2- Hình dạng của thấu kính hội tụ :

II- Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ

1- Trục chính:

2- Quang tâm:

C5: điểm hội tụ F của chùm tia ló nằm trên đ ờng thẳng chứa tia tới

trùng với trục chính

I- đặc điểm của thấu kính hội tụ

1- Thí nghiệm:

2- Hình dạng của thấu kính hội tụ:

II- Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ

1- Trục chính:

2- Quang tâm:

tới song song với trục chính gọi là tiêu điểm của thấu kính hội tụ

- Mỗi thấu kính có hai tiêu điểm F và F’ đối xứng với nhau qua quang tâm

- Tia tới song song với trục chính cho tia ló đi qua tiêu điểm.

O

F’

C6:

I- đặc điểm của thấu kính hội tụ

1- Thí nghiệm:

2- Hình dạng của thấu kính hội tụ:

II- Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ

1- Trục chính:

2- Quang tâm:

3- Tiêu điểm:

4- Tiêu cự:

* Tia tới qua tiêu điểm cho tia ló song song với trục chính

* Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu điểm OF= OF = ’ f

gọi là tiêu cự của thấu kính

F’

I- đặc điểm của thấu kính hội tụ

1- Thí nghiệm:

2- Hình dạng của thấu kính hội tụ :

đặc điểm chung của thấu kính hội tụ:

II- Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ

1- Trục chính ()

2- Quang tâm (O)

3- Tiêu điểm (F)

4- Tiêu cự ( f )

-Đ ợc làm bằng vật liệu trong suốt, có phần rìa mỏng hơn phần giữa.

kính hội tụ cho chùm tia ló ra khỏi thấu kính hội tụ tại một điểm

I đặc điểm của thấu kính hội tụ

1- Thí nghiệm:

2- Hinh dạng của thấu kính hội tụ:

1- Trục chính:

2- Quang tâm:

3- Tiêu điểm:

4- Tiêu cự:

II Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ

Kết luận: Đ ờng truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:

• Tia tới song song với trục chính thì tia ló (1)

• Tia tới đến quang tâm thì tia ló (2)

• Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló (3) song song với trục chính.

đi thẳng theo ph ơng của tia tới.

đi qua tiêu điểm.

- Tia ló song song với trục chính khi tia tới (3)

- Tia ló đi thẳng theo ph ơng của tia tới khi tia tới (2)

đi qua tiêu điểm.

đi qua quang tâm.

Bài tập 2 : Tìm từ thích hợp điền vào các chỗ ( .) sau :

- Tia ló đi qua tiêu điểm khi tia tới (1) song song với trục chính.

Bài tập 1 : Tìm từ thích hợp điền vào các chỗ ( .) sau :

•Tia tới song song với trục chính thì tia ló (1)

•Tia tới đến quang tâm thì tia ló (2)

•Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló (3)

III vận dụng

-C7 (Hình 1):

I đặc điểm của thấu kính hội tụ

1- Thí nghiệm:

2- Hinh dạng của thấu kính hội tụ:

1- Trục chính:

2- Quang tâm:

3- Tiêu điểm:

4- Tiêu cự:

II Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ

F’

(1) (2) (3)

S

F’

(1) (2) (3)

S

- Bài tập 3 (Hình 2):

Vẽ các tia tới phát ra từ

điểm sáng S khi biết các

tia ló

(Hình 1)

(Hình 2)

Vẽ các tia ló khi biết tia

tới phát ra từ điểm S

H ớng dẫn về nhà :

1- Học thuộc ghi nhớ (SGK)

2- Đọc và tìm hiểu phần Có thể em ch a biết“Có thể em chưa biết” ”

3- Hoàn thiện các câu C1 đến C7 (SGK) và chép bài tập về nhà 4- Đọc và tìm hiểu tr ớc bài học tiếp theo.

III vận dụng

I đặc điểm của thấu kính hội tụ

1- Thí nghiệm:

2- Hinh dạng của thấu kính hội tụ:

1- Trục chính:

2- Quang tâm:

3- Tiêu điểm:

4- Tiêu cự:

II Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ

* Các nhà Vật lí đã thành công thí nghiệm đốt cháy gỗ bằng một thấu kính băng lần đầu tiên vào năm 1763 tại n ớc Anh

Tập thể lớp 9a kính chúc các thầy cô đón tết đinh hợi vui

vẻ – hạnh phúc một năm mới

an khang thịnh v ợng

S

F’

F’

S

S

(H×nh 1)

(H×nh 2)

(H×nh 3)

Bµi tËp 5: VÏ c¸c tia tíi ph¸t ra tõ ®iÓm s¸ng S khi biÕt c¸c tia lã :

F’

F’

(H×nh 1)

(H×nh 2)

(H×nh 3)