Song, ngoài những lợi ích khi tập luyện môn nhảy cao như trên thì nội dung học nhảy cao ở lớp 9 cũng là một trở ngại lớn đối với các em học sinh bởi nội dung nhảy cao kiểu bước qua là nộ
Trang 1Phần A: Đặt vấn đề
Trong chương trình giáo dục thể chất ở trường THCS, môn Nhảy cao là môn học mà khi học sinh tập luyện sẽ phát triển rất tốt các tố chất thể lực, nhất là tố chất sức mạnh tốc độ, sức nhanh và sự khéo léo
Nhảy cao là môn thể thao không đòi hỏi nhiều về trang thiết bị, kỹ thuật tương đối đơn giản, dễ phổ cập, phù hợp với mọi lứa tuổi, giới tính, do đó nó là một nội dung cơ bản trong chương trình giáo dục thể chất Thông qua giảng dạy và tập luyện môn học này sẽ phát triển sức nhanh và sức mạnh cơ chân góp phần nâng cao thể chất cho học sinh, trang bị những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo cần thiết trong cuộc sống, không những có lợi cho sức khoẻ mà còn có lợi cho cả học tập, lao động sản xuất và bảo vệ tổ quốc
Cũng như các môn thể thao khác, nhảy cao đòi hỏi sự căng thẳng rất lớn của
hệ thần kinh, cơ bắp của con người Thông qua tập luyện và thi đấu môn nhảy cao,
cơ thể con người sẽ ngày càng được hoàn thiện hơn
Song, ngoài những lợi ích khi tập luyện môn nhảy cao như trên thì nội dung học nhảy cao ở lớp 9 cũng là một trở ngại lớn đối với các em học sinh bởi nội dung nhảy cao kiểu bước qua là nội dung khó tiếp thu về kĩ thuật động tác dẫn tới thành tích của HS không cao Các bài tập trực tiếp đi vào tập luyện các giai đoạn thường lặp lại nhiều lần trong một tiết học, sự khó khăn trong thực hiện làm mẫu động tác,
sự thiếu thốn về cơ sở vật chất sân tập dễ dẫn tới nhàm chán và mệt mỏi trong học sinh, cộng thêm đặc thù của giảng dạy TDTT là ở ngoài trời nên học sinh dễ bị phân tán tư tưởng bởi các sự việc xảy ra xung quanh
Trang 2Đặc thù của các bài tập bổ trợ và trò chơi là hình thành kĩ thuật động tác thông qua các bài tập có các động tác tương tự như các động tác chính, chính vì thế
mà các kĩ thuật động tác nhanh chóng được hình thành và khắc sâu, ngoài ra khi sử dụng các bài tập bổ trợ và trò chơi còn giúp học sinh phát triển thể lực, giảm căng thẳng trong tập luyện, kích thích hứng thú, giáo dục ý chí đạo đức, tinh thần tập thể
và ý thức chấp hành nội quy Chính vì những lí do trên nên nhóm thể dục của
trường chọn chuyên đề:"Một số bài tập và trò chơi phát triển thể lực để nâng thành tích nội dung Nhảy cao lớp 9".
Phần B: Giải quyết vấn đề
I Tìm hiểu về thực trạng nội dung nhảy cao lớp 9 Nội dung nhảy cao là một nội
dung khó trong chương trình GDTC ở trường THCS:
- Thứ nhất:
+ Yêu cầu đối với việc giảng dạy của giáo viên: Giáo viên phải nắm vững lý luận chung về Nhảy cao, phải thực hiện tốt, đẹp mắt kĩ thuật nội dung Nhảy cao
+ Khó khăn: Việc tiến hành làm mẫu bị hạn chế do tính chất của động tác, một số giáo viên còn thực hiện chưa tốt hoặc thực hiện chưa đúng, chưa đẹp kĩ thuật các giai đoạn của nhảy cao (do tuổi cao, do không đủ thể lực ) dẫn tới kết quả tiếp thu của học sinh không cao do bị ức chế và nhàm chán, mất tập trung, không hứng thú
- Thứ hai:
+ Yêu cầu đối với học sinh khi học: Học sinh khi học nội dung Nhảy cao phải
có được nền tảng thể lực tốt, có sự tập trung cao và tự giác tập luyện
Trang 3+ Khó khăn: Có rất ít các em có đủ thể lực để đáp ứng yêu cầu của nội dung này, số tiết học trên lớp ít cộng với phải học hai nội dung chính trong cùng một tiết học dẫn tới các em dễ mệt mỏi và chán nản, ở lứa tuổi học sinh lớp 9 các em còn chịu nhiều các ảnh hưởng bên ngoài khác như: chuyện học văn hoá, ảnh hưởng của các tác động tâm sinh lý dễ dẫn tới các em không tập trung vào tiết học dẫn tới thành tích và thể lực khi kiểm tra không cao
Tóm lại, ở lứa tuổi học sinh lớp 9 đang trong gia đoạn có sự thay đổi về mặt tâm sinh lý mạnh mẽ, hệ thống cơ đang phát triển, sức mạnh của các cơ tăng, khả năng hoạt động của các chức năng thực vật cao hơn và ức chế có điều kiện cũng phát triển tương đối mạnh Vì thế nội dung tập luyện của các em phải gây được hứng thú, hào hứng, phấn khởi Những bài tập phải có tác dụng hoàn thiện sự phối hợp động tác và phát triển các tố chất
Đối với nhảy cao đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các tố chất thể lực nhất
là sức nhanh và sức mạnh bộc phát kết hợp với sự khéo léo, đòi hỏi học sinh phải có thể lực phát triển tương đối toàn diện Muốn có thành tích cao trong nhảy cao cần
có sự tập trung trong luyện tập chính vì thế giáo viên cần chọn những bài tập vận động có tính chất động và có sự cạnh tranh trong tập luyện nhằm gây hứng thú của học sinh, xen kẽ vào là các trò chơi đơn giản có hình thức tương tự như các bài tập nhưng sẽ làm giảm sự căng thẳng và mệt mỏi trong tập luyện đồng thời cũng làm tăng thể lực cho các em
Trong quá trình tìm tòi, nghiên cứu và đã được áp dụng vào thực tiễn dạy học tại trường THCS Lê Quý Đôn, nhóm giáo viên thể dục của trường đã chọn lọc được
Trang 4một số bài tập và trò chơi sau, nhằm phát triển thể lực và thành tích của học sinh ở nội dung nhảy cao lớp 9
II Một số bài tập:
1 Bài tập: tại chỗ bật nhảy đá chân lăng lên cao có vật chuẩn Bổ trợ cho giai
đoạn giậm nhảy - đá chân lăng.
Dùng một vật làm chuẩn (có thể là quả bóng, cành cây ) được treo ở độ cao khoảng 1,4m – 1,6m đối với Nam, 1,1m – 1,3m đối với Nữ Đội hình tập luyện theo hàng dọc, lần lượt từng em một lên thực hiện động tác, sau đó đi về cuối hàng
Yêu cầu: Khi đá lăng chân phải thẳng, bàn chân và cẳng chân tạo thành hình lưỡi cuốc, chân giậm bật duỗi thẳng, hai tay đánh lên tự nhiên, bật cao cố gắng bàn chân chạm hoặc vượt qua vật chuẩn, rơi xuống bằng chân giậm
Động tác tập với vật chuẩn.
- Mục đích: Động tác đá chân lăng lên cao có vật chuẩn sẽ giúp cho học sinh khi thực hiện động tác đá lăng sau giậm nhảy chân lăng sẽ được đá cao hơn giúp cho trọng tâm của cơ thể sẽ được nâng cao hơn sau khi giậm nhảy Bài tập này nên được thực hiện vào phần đầu tiên của phần cơ bản
Trang 52 Bài tập: Chạy đà chính diện giậm nhảy chân lăng duỗi thẳng qua xà
- Mục đích: Giúp bổ trợ phát triển sức mạnh chân giậm, hình thành và tập luyện bổ trợ hoàn thiện kỹ thuật thu chân giậm khi qua xà; kỹ thuật hoãn xung khi tiếp đất - Yêu cầu: Mức xà được đặt từ thấp (50cm đối với nữ, 60cm đối với nam) đến cao (khoảng 80cm đối với nữ, 90cm đối với nam), đồng thời cũng tăng dần số bước chạy đà( từ 3 – 5 – 7 bước) Khi thực hiện động tác phải thực hiện nghiêm túc, khi giậm nhảy phải đúng kỹ thuật, đá chân lăng phải tương đối thẳng, chân giậm sau khi rời đất phải nhanh chóng thu gọn và đưa qua xà Bài tập này có thể thực hiện xen kẽ trong tất cả các tiết học Nhảy cao 3 Bài tập: Đặt xà cao khoảng 90-100cm Chạy đà chéo bật nhảy, đá chân lăng lên cao, không qua xà rơi xuống bằng chân giậm
Trang 6
- Mục đích: Bổ trợ cho giai đoạn chạy đà, giậm nhảy, giúp học sinh xác định được góc độ giậm nhảy, điểm giậm nhảy, có cảm giác tốt với xà trước khi nhảy Ngoài ra bài tập còn bổ trợ kỹ thuật đá chân lăng sau khi giậm nhảy, nâng cao trọng tâm khi thực hiện kỹ thuật
- Yêu cầu: Chạy đà đúng nhịp độ, bật nhảy đưa người lên theo phương thẳng đứng, đá chân lăng cao, thẳng, mũi bàn chân cao ngang với xà hoặc có thể cao hơn, không qua xà, rơi xuống bằng chân giậm, chạy theo quán tính khoảng 2 – 3 bước Bài tập này có thể áp dụng vào đầu hoặc cuối phần cơ bản ở các tiết
4 Bài tập: Gập duỗi cơ bụng.
Người thực hiện ngồi duỗi hai chân thẳng ra trước, thân trên hơi ngửa ra sau, hai tay chống ra sau rộng bằng vai khi có hiệu lệnh của giáo viên(đếm) thì nhanh chóng gập hai chân lên sau đó hạ xuống Thực hiện liên tục nữ 10 - 15 lượt, nam 20
- 25 lượt
- Mục đích: Phát triển cơ bụng, cơ đùi, luyện tập sức chịu đựng và cố gắng của cơ thể, bổ trợ giai đoạn đá chân lăng, nâng mông trên không khi qua xà
- Yêu cầu: Khi thực hiện bài tập đầu gối không được co(khi mới tập có thể co gối), khi co chân lên hai đầu gối phải sát vào mặt, khi xuống không được chạm đất, thực hiện theo nhịp đếm của giáo viên, khi tập không được cười đùa, không được
bỏ giữa chừng, ban đầu tập ít lượt sau đó tăng dần Bài tập được thực hiện vào cuối phần cơ bản của các tiết học trước phần thả lỏng, hồi tĩnh
Trang 75 Bài tập: “Đứng lên ngồi xuống bằng chân giậm” Người tập đứng trên chân
giậm, chân lăng đưa thẳng ra trước, hai tay dang ngang Khi có hiệu lệnh của giáo viên, học sinh hạ từ từ cơ thể xuống, đồng thời đưa hai tay ra trước, chân lăng đưa
ra trước thẳng, mông hạ xuống ngồi trên chân giậm, sau đó nâng cơ thể lên về tư thế ban đầu Thực hiện liên tục nữ 5-10 lượt, nam 10 – 15 lượt (có thể tăng dần số lượt trong các buổi tập sau), mỗi tiết học thực hiện hai lần
- Mục đích: Phát triển sức mạnh chân giậm, nâng cao sức chịu đựng, sự vượt khó vươn lên trong tập luyện của học sinh
- Yêu cầu: Khi thực hiện chân lăng phải thẳng, khi ngồi xuống không được chạm chân lăng xuống đất Khi tập không được cười đùa, không bỏ giữa chừng Bài tập được thực hiện vào cuối phần cơ bản của các tiết học trước phần thả lỏng, hồi tĩnh
Ngoài ra, để nâng cao sức mạnh của chân chúng ta có thể sử dụng các bài tập đơn giản như: đà 1 bước, đà 3 bước giậm nhảy đá lăng
III/ Trò chơi:
1 Trò chơi: “ Nhảy vượt chướng ngại vật”
a/ Mục đích: Phát huy sức mạnh của chân, rèn luyện sức bật, sự khéo léo, tinh thần tập thể, đoàn kết cho các em học sinh
b/ Chuẩn bị:Trên sân trường các em tham gia chơi chia làm 2 đến 4 đội với
số lượng nam nữ bằng nhau, đứng phía sau vạch xuất phát
c/ Cách chơi: Khi có lệnh (tiếng còi) các em đứng đầu mỗi hàng lập tức xuất phát chạy về trước nhanh chóng vượt qua các chướng ngại vật rồi về lại chạm tay
Trang 8vào người kế tiếp, người này nhanh chóng thực hiện các động tác giống người đầu tiên, cứ như thế hết lượt đội nào nhanh nhất và không phạm quy là đội chiến thắng Chú ý: chướng ngại vật có thể là ghế nhựa thấp, hố cát nhỏ, quả bóng, đoạn dây thun căng ra…tuỳ cách bố trí của giáo viên
d/ Yêu cầu: Các em phải nghiêm túc chấp hành đầy đủ qui ước của trò chơi,
tự giác khi mắc lỗi
2 Trò chơi : “Cắm cờ chiến thắng”
a/ Mục đích: Nhằm rèn luyện kỹ năng chạy, khả năng phối hợp nhanh nhẹn, khéo léo, phát triển sức nhanh, giáo dục tính tập thể, tác phong nhanh nhẹn khẩn trương
b/ Chuẩn bị: Trên sân trường chọn nơi bằng phẳng sạch sẽ, kẻ hai vạch giới hạn song song cách nhau 10-15m Khoảng cách giữa hai vạch lệch sang hai bên một chút so với, đường chạy, kẻ hai vòng tròn, mỗi vòng tròn có đường kính 0,50m, bên trong để một miếng xốp làm đích cắm cờ Chuẩn bị cho mỗi đội một cờ nhỏ Chia học sinh trong lớp làm hai đội A và B, số người bằng nhau tỷ lệ nam, nữ tương đương
c/ Cách chơi: Khi có lệnh các em số 1 chạy nhanh sang vạch giới hạn thứ hai trao cờ cho bạn đứng đầu của hàng đối diện, em này nhận cờ lại nhanh chóng chạy sang vạch giới hạn đối diện trao cho bạn thứ hai Trò chơi cứ tiếp tục như vậy đến
em cuối khi tiếp nhận được cờ chạy nhanh chóng lên cắm vào miếng xốp, đội nào cắm cờ xong trước đội đó thắng
d/ Yêu cầu:
Trang 9- Không được chạy lên trước vạch giới hạn khi chưa nhận được cờ của bạn chạy trước trao cho
- Không được ném cờ trong lúc chuyền, mà phải đưa tận tay cho đồng đội
- Trong quá trình chơi phải thực hiện nghiêm túc, tự giác, tích cực, thực hiện đúng nội qui của trò chơi đề ra
3/ Trò chơi: “Lò cò tiếp sức”
a/ Mục đích: Phát triển sức mạnh của cơ chân, phát huy tinh thần đoàn kết, sự
nỗ lực cố gắng vươn lên hoàn thành nhiệm vụ của mỗi cá nhân
b/ Chuẩn bị: Kẻ 2 vạch song song với nhau cách nhau một khoảng 20m, ở mỗi vạch có cắm 2 hoặc 4 lá cờ có màu khác nhau để đánh dấu vị trí và khu vực của mỗi đội Học sinh xếp thành 2 hoặc 4 hàng dọc (có số lượng người và giới tính bằng nhau), đứng phía sau vạch xuất phát
c/ Cách chơi: Khi có lệnh (tiếng còi) các em đứng đầu mỗi hàng lập tức xuất phát chạy lò cò bằng một chân đến hết cự li sau đó vòng qua lá cờ ở vạch giới hạn quay về phía hàng của mình, khi về đến hàng rồi thì vỗ tay vào người kế tiếp, người
kế tiếp lại tiếp tục thực hiện như người trước, cứ như vậy cho đến hết số người trong hàng, người thực hiện xong thì xếp thành hàng bên cạnh hàng của mình
Chú ý: chỉ khi người trước về đến vạch giới hạn và chạm vào tay người kế tiếp thì người kế tiếp mới được thực hiện, đội nào vi phạm xem như thua cuộc
d/ Yêu cầu: Các em phải nghiêm túc chấp hành đầy đủ qui ước của trò chơi,
tự giác khi mắc lỗi
IV Kết quả khai thác một số bài tập và trò chơi trên cho giảng dạy
Trang 10Trong quá trình giảng dạy các loại bài trong chương trình thể dục ở trường THCS có sử dụng một số bài tập và trò chơi chọn lọc ở trên ta thấy kết quả đạt được cần quan tâm
Khi đối chứng ở một lớp không sử dụng các bài tập và trò chơi, với một lớp
có sử dụng bài tập và trò chơi để khai thác hết khả năng của học sinh Thì ta thấy kết quả thu được ở lớp khi dạy có sử dụng bài tập và trò chơi làm phương tiện truyền đạt kỹ năng và rèn luyện thể lực thì học sinh nắm kiến thức một cách nhanh chóng, hiểu bài ngay tại lớp, thực hiện các kỹ thuật động tác đúng có kết quả cao, khắc sâu được kiến thức đối với học sinh Đồng thời thông qua trò chơi, xây dựng cho học sinh tinh thần tự giác, chấp hành nội qui của tập thể đề ra, tăng hứng thú lòng dũng cảm, trung thực trong học tập Còn khi dạy loại bài trên mà không sử dụng bài tật bổ trợ và trò chơi thì học sinh hiểu bài không sâu, kết quả của tiết dạy chưa cao, không phát huy được tính tự giác, tích cực và sáng tạo của học sinh Bởi
vì thể dục là môn học ở ngoài trời, do đó các em thường bị phân tán tư tưởng bởi các hoạt động khác ở xung quanh, nên mức độ tập trung chú ý vào bài học không cao Do đó chúng ta cần phải có hình thức tổ chức dạy học phù hợp để thu hút sự tập chung chú ý cao độ của học sinh
Nếu dạy một tiết thể dục mà có sử dụng bài tập bổ trợ và kết hợp với trò chơi thì kết quả dạy học bài đó coi như thành công Vì thông qua bài tập và trò chơi giúp các em nắm được kỹ thuật nhanh và có hứng thú học tập, tiếp thu bài một cách chủ động, tự giác, tích cực
Phần C: Kết thúc
Trang 11Tóm lại, dạy môn thể dục, nhất là chương trình thể dục ở THCS chỉ đạt kết quả cao khi nó được gắn liền với các bài tập bổ trợ, hoặc được tổ chức thông qua hình thức trò chơi Nếu dạy một giờ thể dục mà không kết hợp với bài tập và trò chơi thì bài giảng đó cũng thành công, nhưng kết quả học tập của học sinh không cao
Từ kết quả trên ta thấy rằng thông qua các bài tập bổ trợ và trò chơi đã lôi cuốn được học sinh tham gia tích cực, tự giác, quên mệt mỏi, thành tích của học sinh đã được nâng cao đáng kể Do đó nếu ta biết vận dụng các bài tập bổ trợ và trò chơi thích hợp với từng môn thể dục trong quá trình giáo dục thể chất, thì nó sẽ hình thành kĩ thuật động tác nhanh và đúng cho học sinh Nếu như kĩ thuật động tác đúng thì thành tích thể thao được nâng lên
Trên đây là toàn bộ nội dung chuyên đề, trong quá trình thực hiện chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong sự góp ý của quý thầy cô để chuyên đề hoàn thiện hơn
Đại Minh, ngày 20 tháng 2 năm 2017
Thực hiện
Nhóm Thể dục trường THCS Lê Quý Đôn