Giải pháp thu hút vốn đầu tư phát triển kinh tế nông nghiệp tỉnh bắc giang đến năm 2010 (tt)

Tr ng i h c Kinh t qu c dân

***

Nguy n V n D ng

Gi i pháp thu hút v n u t phát tri n kinh

Tóm t t lu n v n th c s kinh t

Ng i h ng d n khoa h c : PGS.TS V Duy Hào

Hà N i, 2008

1 Tính c p thi t c a tài

Nông nghi p là m t ngành kinh t có vai trò quan tr ng trong quá trình phát tri n kinh t b i nó không ch cung c p ngu n l ng th c, th c ph m nuôi s ng xã

h i mà còn tác ng m nh m n phát tri n công nghi p, các ngành d ch v khác, góp ph n t o s n nh trong i s ng chính tr , xã h i, an ninh, qu c phòng c a t

n c, là y u t quan tr ng m b o môi tr ng sinh thái

Là m t t nh có nhi u l i th v ti m n ng phát tri n kinh t nông nghi p và ã thu c nh ng thành công nh t nh, nh ng nông nghi p B c Giang còn mang tính

t phát, ch a b n v ng; s n ph m hàng hoá tuy a d ng phong phú nh ng ch a có hàng hoá ch t l ng cao; công nghi p ch bi n nông lâm th y s n còn y u kém M t trong nh ng nguyên nhân c a tình tr ng trên là kh n ng cung ng v n u t cho phát tri n kinh t nông nghi p t nh B c Giang còn h n ch Do ó, vi c tìm ki m gi i pháp thu hút v n u t cho phát tri n kinh t nông nghi p có ý ngh a thi t th c v lý

lu n và th c ti n v i B c Giang hi n nay, là khâu t phá y nhanh chuy n d ch

c c u kinh t nông nghi p theo h ng CNH; ph n u th c hi n các ch tiêu Ngh quy t i h i ng b t nh B c Giang l n th XVI (2005-2010) ã ra Vì v y, tôi

ã ch n tài “Gi i pháp thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p t nh

B c Giang n n m 2010” làm lu n v n th c s c a mình.

2 M c ích nghiên c u

Lu n v n t p trung nghiên c u th c tr ng thu hút v n u t phát tri n kinh

t nông nghi p t nh B c Giang giai n 2001-2006, t ó xu t m t s gi i pháp

nh m thu hút v n u t phát tri n nông nghi p t nh B c Giang trong th i gian t i

3 i t ng, ph m vi nghiên c u

- i t ng nghiên c u: V n u t phát tri n kinh t nông nghi p

- Ph m vi nghiên c u: Thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p t nh

B c Giang v i gi i h n là các v n thu hút v n u t phát tri n k t c u h t ng kinh t - xã h i trong nông nghi p giai n 2001-2006

Lu n v n s d ng ph ng pháp lu n c a ch ngh a duy v t bi n ch ng và duy v t l ch s , có k t h p v i ph ng pháp th ng kê, phân tích và t ng h p, so sánh làm sáng t v n nghiên c u

5 Nh ng óng góp v m t khoa h c c a lu n v n

- H th ng hoá và làm rõ thêm nh ng v n lý lu n v thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p

- Phân tích, ánh giá v th c tr ng thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p t nh B c Giang giai o n 2001-2006 T ó, xu t các gi i pháp, ki n ngh

nh m thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p t nh B c Giang trong th i gian t i

6 K t c u c a lu n v n

Ngoài ph n m u, k t lu n, lu n v n g m ba ch ng nh sau:

Ch ng 1: Thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p trên a bàn t nh

Ch ng 2: Th c tr ng thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p t nh

B c Giang

Ch ng 3: Gi i pháp thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p t nh

B c Giang trong th i gian t i

THU HÚT V N U T PHÁT TRI N KINH T NÔNG NGHI P TRÊN A BÀN T NH 1.1 c i m kinh t nông nghi p

1.1.1 V trí c a nông nghi p trong n n kinh t qu c dân

Nông nghi p hi u theo ngh a h p ch có tr ng tr t, ch n nuôi và d ch v Còn nông nghi p hi u theo ngh a r ng c c p trong lu n v n này bao g m c lâm nghi p và th y s n V trí c a nông nghi p trong n n kinh t qu c dân th hi n nh sau:

- Nông nghi p cung c p l ng th c th c ph m cho xã h i

- Nông nghi p cung c p y u t u vào cho phát tri n công nghi p và ô th

- Nông nghi p làm th tr ng tiêu th c a công nghi p và d ch v

- Nông nghi p tham gia vào xu t kh u, thu v ngo i t

- Nông nghi p có vai trò quan tr ng trong b o v môi tr ng

1.1.2 Nh ng c i m c a kinh t nông nghi p

Nông nghi p là ngành kinh t s n xu t v t ch t ch y u c a xã h i Kinh t nông nghi p có nh ng c i m riêng mà các ngành kinh t khác không có, ó là:

- S n xu t nông nghi p có tính vùng b i u ki n t ai, th i ti t, khí h u

a ph ng khác nhau thì ho t ng s n xu t nông nghi p ó không gi ng nhau

- t ai là t li u s n xu t ch y u Nó b b gi i h n v m t di n tích nh ng

s c s n xu t c a ru ng t ch a có gi i h n

- i t ng c a s n xu t nông nghi p là cây tr ng, v t nuôi v i t cách là t

li u s n xu t c bi t, phát tri n theo qui lu t sinh h c nh t nh và r t nh y c m v i

y u t ngo i c nh

- S n xu t nông nghi p mang tính th i v cao b i nông nghi p g n bó ch t

ch v i quá trình s n xu t t nhiên, th i gian ho t ng và th i gian s n xu t xen k nhau nh ng không hoàn toàn trùng h p nhau Tính th i v trong nông nghi p là

v nh c u không th xoá b c

1.2 Thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p trên a bàn t nh 1.2.1 V n u t và vai trò v n u t

s n xu t, kinh doanh, d ch v , ti n ti t ki m c a dân c và huy ng t các ngu n

v n khác a vào s d ng trong quá trình tái s n xu t nh m duy trì và t o ra ng

l c m i cho n n kinh t - xã h i trong t ng lai V n u t có c tr ng:

+ V n c bi u hi n b ng giá tr c a nh ng tài s n nh ng không ph i m i tài s n u là v n, ch khi nào chúng c giá tr hóa, a vào u t m i c coi

là v n u t

+ V n bao gi c ng có ng i ch ích th c, quy n s h u v n và quy n s

d ng v n có th g n v i nhau nh ng c ng có th tách r i nhau

+ V n có giá tr v m t th i gian, t ng th i m khác nhau, v n u t càng dàn tr i theo th i gian thì càng m t giá

+ V n ph i c tích l y và t p trung

- Vai trò c a v n u t : + Tác ng n t ng c u trong ng n h n và t ng cung trong dài h n + Tác ng hai m t n s n nh kinh t

+ Làm t ng c ng kh n ng khoa h c và công ngh c a qu c gia + Tác ng n s chuy n d ch c c u kinh t

+ Tác ng n t c t ng tr ng và phát tri n kinh t

1.2.2 Thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p trên a bàn t nh

- Ho t ng u t phát tri n kinh t nông nghi p: u t phát tri n là lo i

u t , trong ó ng i có ti n b ra ti n hành các ho t ng nh m duy trì và t o

ra n ng l c m i trong s n xu t, kinh doanh và i s ng xã h i Khi xem xét n k t

qu mà ho t ng u t phát tri n em l i c n nh n th c úng c s , u ki n, vai trò mà u t phát tri n mang l i trong m i quan h v i các lo i hình u t khác

- c i m ho t ng u t phát tri n kinh t nông nghi p

+ u t phát tri n kinh t nông nghi p th ng òi h i m t kh i l ng v n l n + u t phát tri n kinh t nông nghi p là ho t ng mang tính ch t lâu dài + Các thành qu c a ho t ng u t phát tri n kinh t nông nghi p có giá tr

s d ng lâu dài, có khi hàng tr m n m, hàng ngàn n m, và th m chí t n t i v nh vi n

công trình xây d ng s ho t ng ngay n i mà nó c t o d ng nên.

- Các ngu n v n u t phát tri n kinh t nông nghi p giác chung nh t, theo ph m vi m t qu c gia, ngu n v n u t có th chia thành ngu n v n u t trong n c và ngu n v n u t n c ngoài

+ Ngu n v n u t trong n c

V n u t trong n c có c t ti t ki m trong n c,bao g m: Ngu n v n nhà n c (ngu n v n ngân sách nhà n c; v n tín d ng u t phát tri n c a nhà

n c; v n u t t doanh nghi p nhà n c); ngu n v n t khu v c t nhân (ngu n

v n này bao g m ph n ti t ki m c a dân c , ph n tích lu c a các doanh nghi p dân doanh, các h p tác xã); th tr ng v n trong n c

+ Ngu n v n n c ngoài:

Theo tính ch t l u chuy n v n, các ngu n v n n c ngoài g m: Tài tr phát tri n chính th c (ODF) mà vi n tr phát tri n chính th c (ODA) là ch y u; ngu n

v n tín d ng t các t ch c tài chính qu c t ; ngu n v n u t tr c ti p n c ngoài (FDI); th tr ng v n qu c t

1.3 Các nhân t nh h ng n thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p trên a bàn t nh

1.3.1 Các nhân t xu t phát t c i m kinh t nông nghi p

- Các y u t v u ki n t nhiên làm t ng r i ro trong ho t ng u t vào khu v c nông nghi p

- Tính th i v là v nh c u và i t ng c a s n xu t nông nghi p phát tri n theo qui lu t sinh h c làm kéo dài th i gian thu h i v n u t

1.3.2 Các nhân t v u ki n kinh t - xã h i

- Quy ho ch và chính sách phát tri n kinh t nông nghi p t t góp ph n gi m chi phí u t xây d ng, t o u ki n thu n l i cho vi c n m b t c h i m i g i, thu hút u t

- Phát tri n k t c u h t ng trong nông nghi p s làm gi m chi phí khi u t vào nông nghi p, t ó t ng s c thu hút các nhà u t

các nhà u t nói chung và nhà u t vào nông nghi p nói riêng.

- Chi n l c và chính sách khuy n khích u t trong nông nghi p có tác

ng to l n n thu hút u t phát tri n kinh t nông nghi p b i nó liên quan n

vi c xác nh v trí các ngu n v n u t , nh ng d án c th , các khu v c, ngành ngh c n u tiên u t nh m thu hút các nhà u t ti m n ng

- Hi u qu th c hi n d án u t

- Công tác xúc ti n u t

- Tình hình an ninh chính tr t i qu c gia và a ph ng g i v n:

TH C TR NG THU HÚT V N U T PHÁT TRI N KINH T NÔNG NGHI P TRÊN A BÀN T NH B C GIANG

2.1 T ng quan kinh t -xã h i và kinh t nông nghi p t nh B c Giang 2.1.1 Tình hình kinh t - xã h i

- T ng tr ng kinh t khá cao và n nh: N m 2006, t c t ng tr ng GDP

B c Giang t 9,5%, cao h n m c t ng tr ng GDP c n c, trong ó công nghi p - xây

d ng t ng tr ng 21,5%, nông nghi p t ng tr ng 3,3% và d ch v t ng tr ng 9,7%

- C c u kinh t chuy n d ch theo h ng tích c c song hi u qu ch a cao

m 2006, công nghi p chi m 25,1%, d ch v 34,3%, nông nghi p 40,6%

- Qui mô v n u t phát tri n toàn xã h i liên t c t ng song ch a n nh

B ng 2.3 V n u t phát tri n c a t nh B c Giang giai o n 2001-2006

ng s (tri u ng) 931.383 1.302.711 1.394.841 1.679.630 2.094.889 2.325.746

Chia theo ngu n v n:

- V n nhà n c

- V n ngoài qu c doanh

- V n FDI

286.570 642.490 2.323

394.195 816.815 91.701

367.017 926.387 101.437

473.191 1.144.838 61.601

618.519 1.378.902 97.468

680.746 1.560.000 85.000 Chia theo u t

- V n u t XDCB

- V n u t phát tri n khác:

643.798 287.585

930.301 472.410

930.009 464.832

1.183.024 496.606

1.464.987 629.902

1.610.000 715.746

Ngu n: Niên giám th ng kê t nh B c Giang.

2.1.2 Tình hình phát tri n kinh t nông nghi p t nh B c Giang

- c i m riêng c a kinh t nông nghi p t nh B c Giang, ó là:

+ Nông nghi p ang t tình tr ng l c h u, ti n lên xây d ng n n nông nghi p

s n xu t hàng hoá theo nh h ng xã h i ch ngh a

+ Nông nghi p B c Giang là n n nông nghi p nhi t i, có pha tr n tính ch t

ôn i u này v a t o thu n l i cho phát tri n kinh t nông nghi p nh ng c ng gây không ít khó kh n: thiên tai, d ch b nh

Trong nh ng n m qua, kinh t nông nghi p c a B c Giang có nhi u kh i s c.

S n xu t l ng th c n nh, s n xu t cây n qu , ch n nuôi, nuôi tr ng th y s n t ng

tr ng nhanh ã góp ph n tích c c th c hi n m c tiêu chuy n d ch c c u kinh t nông nghi p theo h ng s n xu t hàng hoá, song ch a n nh

2.2 Th c tr ng thu hút các ngu n v n u t phát tri n kinh t nông nghi p B c Giang

2.2.1 Th c tr ng quy mô và t c t ng tr ng các ngu n v n u t

Th i gian qua, B c Giang ã ph i cân i các ngu n l c c a a ph ng và có các bi n pháp tích c c, hi u qu nh m thu hút các ngu n v n u t phát tri n kinh t nông nghi p

- Quy mô các ngu n v n u t phát tri n kinh t nông nghi p t nh giai o n 2001-2006 là 4.660.983 tri u ng Trong ó, n m 2001 t 561.886 tri u ng;

n m 2002 t 671.171 tri u ng, t ng nh so v i n m 2001; n m 2003 gi m xu ng

ch còn m c 644.588 tri u ng N m 2004, 2005 t ng t bi n l n l t là 803.873 tri u ng và 984.365 tri u ng N m 2006 ch ng l i, toàn t nh t m c 955.100 tri u ng

N u xét theo các d án thì trong giai o n 2001-2006, t nh B c Giang có 114

d án v i t ng s v n u t là 4.460.983 tri u ng Trong ó, có 36 d án hoàn thành, 65 d án chuy n ti p và 78 d án kh i công m i Quy mô d án nh là ch

y u, các d án u t l n mang tính t phá cho s phát tri n c a ngành ít

- T c t ng tr ng t ng v n u t phát tri n kinh t nông nghi p t nh B c Giang không ng u, có s khác nhau gi a các ngu n v n nh ng tính bình quân cho giai o n 2001-2006 thì t ng v n u t v n t ng lên t 35,4%

S bi n ng c a v n u t phát tri n nông nghi p B c Giang trong giai

o n 2001-2006 không ch b nh h ng b i s không n nh c a ngu n v n FDI, ngu n v n dân c mà còn ch u nh h ng r t l n c a hai ngu n v n có t tr ng ch

y u là v n u t t ngân sách t nh qu n lý, ngu n v n ODA và các tài tr

2.2.2 Th c tr ng c c u các ngu n v n u t

c ng có s thay i v t tr ng theo th i gian Ngu n v n u t t ngân sách t nh, ngu n v n ODA và các tài tr luôn duy trì t tr ng l n và ít bi n ng m nh Các ngu n v n khác (v n FDI, v n dân c ) có t tr ng không áng k và không n nh

B ng 2.11 T tr ng các ngu n v n u t phát tri n nông nghi p

B c Giang giai n 2001-2006

tr ng qua các n m (%) Ngu n v n

2001 2002 2003 2004 2005 2006

n ngân sách t nh

qu n lý 20,6% 21,1% 10,1% 10,7% 10,9% 10,9%

-n dâ-n c 1,4% 1,6% 1,5% 0,8% 0,2% 1,0%

n ODA và tài tr 77,9% 74,2% 88,4% 87,8% 88,9% 88,1%

Ngu n: S Nông nghi p và Phát tri n nông thôn t nh B c Giang

2.3 ánh giá tình hình thu hút v n u t phát tri n kinh t nông nghi p B c Giang giai n 2001-2006

2.3.1 M t s k t qu

- Quy mô v n u t có xu h ng t ng ã t ng b c áp ng nhu c u phát tri n nông nghi p t nh: T ng v n u t phát tri n nông nghi p B c Giang giai o n 2001-2006 là 4.660.893 tri u ng, t c t ng tr ng bình quân là 35,4%/n m Ngu n v n này ã góp ph n thúc y kinh t nông nghi p B c Giang th i gian qua

có b c phát tri n nh t nh m c dù s phát tri n ch a n nh, v ng ch c

- C c u ngu n v n u t khá h p lý, ph n ánh th c t kinh t nông nghi p

t nh xu t phát th p, nhi u r i ro nên khu v c kinh t t nhân, u t n c ngoài ít quan tâm, ph i trông ch ch y u v n ngân sách nhà n c và các ngu n tài tr

- u t ã có tác ng tích c c i v i nhi u l nh v c c a kinh t nông nghi p

t nh B c Giang nh : K t c u h t ng kinh t - xã h i nông nghi p c c i thi n; k t

qu xu t nông nghi p phát tri n theo theo h ng s n xu t hàng hóa và chuy n d ch

c u theo h ng CNH, H H; quan h s n xu t trong nông nghi p c i m i

2.3.2 H n ch và nguyên nhân

M t là, l ng v n u t còn th p, ch a t ng x ng v i ti m n ng phát tri n kinh t nông nghi p c a t nh và có xu h ng gi m t tr ng làm nh h ng n kh

ng phát tri n kinh t nông nghi p t nh

Ha là, quy mô d án nh , u t dàn tr i, th i gian kéo dài có nh h ng n

hi u qu d án u t

Ba là, c u ngu n v n u t còn m t s b t c p, ngu n v n FDI và dân c

c coi là vô h n nh ng ch a thu hút c

B n là, ch a m r ng, a d ng các hình th c huy ng v n u t khác ph c v

các thành ph n kinh t trong nông nghi p

- M t s nguyên nhân:

M t là, c i m kinh t nông nghi p làm t ng r i ro trong ho t ng u t

Hai là, quy ho ch phát tri n thi u ng b , qu n lý ho t ng u t l ng

l o, hi u qu th p và k t c u h t ng l c h u nên khu v c nông nghi p ch a h p

d n các nhà u t

Ba là, chính sách u t và môi tr ng u t vào kinh t nông nghi p B c Giang còn b t c p, tính c nh tranh trong g i v n ch a cao

B n là, ngu n nhân l c trình th p còn ph bi n, tính k lu t không cao

nh h ng n thu hút các ngu n v n mang theo khoa h c công ngh xây d ng

n n nông nghi p hi n i

m là, công tác xúc ti n u t th ng,ch a linh ho t, hi u qu không cao

GI I PHÁP THU HÚT V N U T PHÁT TRI N KINH T NÔNG NGHI P T NH B C GIANG TRONG TH I GIAN T I

T phân tích th c tr ng t i ch ng 2 và c n c các m c tiêu, nh h ng, nhu c u v n u t phát tri n kinh t nông nghi p t nh B c Giang n n m 2010, t i

ch ng này, lu n v n t p trung xu t các gi i pháp nh m thu hút các ngu n v n

u t phát tri n kinh t nông nghi p t nh trong th i gian t i nh sau:

3.1 Gi i pháp thu hút các ngu n v n u t phát tri n kinh t nông nghi p t nh B c Giang

3.1.1 Khai thác và s d ng có hi u qu ngu n v n ngân sách

- i v i ngu n v n t ngân sách TW, t nh c n có k ho ch xây d ng các ch ng trình u t phát tri n nông nghi p có tính kh thi g i v n, c phân b v n

- i v i ngu n v n ngân sách a ph ng, c n t ch c qu n lý ch t ch vi c

t ng thu ngân sách, huy ng h p lý ngu n thu thu , phí và l phí; t ng c ng qu n

lý ch t ch và t p trung vào các ngu n thu t t ai, nhà , tài nguyên

- T p trung ngân sách u t cho xây d ng c s h t ng, kh c ph c tình

tr ng l c h u y u kém v k t c u h t ng kinh t -xã h i trong nông nghi p; xóa b

ch xin cho trong phân b v n u t t ngân sách, nh t là vi c h tr u t cho các a ph ng, th c hi n qu n lý ch t ch các khâu trong u t

3.1.2 T ng c ng thu hút v n t khu v c kinh t t nhân, dân c

- Xây d ng chính sách khuy n khích u t t nhân vào ho t ng kinh doanh nông nghi p Ph i th t s coi tr ng và b o v u t t nhân gi i phóng

ti m n ng v n s n có trong dân, góp ph n vào s phát tri n kinh t c a t nh nhà

- C n a d ng hoá các hình th c, công c , ph ng ti n tích t và t p trung

v n sao cho m i ng i dân m i ch , m i n i u có c h i thu n ti n a

ng v n ti t ki m c a mình vào dòng ch y u t