Giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy bộ môn sinh học phát huy năng lực học sinh sử dụng mô hình, mẫu vật

Đổi mới, sáng tạo trong phương pháp dạy học để phát huy năng lực học sinh là yếu tố quan trọng quyết định sự thành công trong dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục ở các môn học nói chun

Giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy bộ môn Sinh học:

“ Phát huy năng lực học sinh sử dụng mô

hình, mẫu vật”

Đổi mới, sáng tạo trong phương pháp dạy học để phát huy năng lực học sinh là yếu tố quan trọng quyết định sự thành công trong dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục ở các môn học nói chung và môn Sinh học nói riêng.

Sinh học là môn khoa học thực nghiệm lấy thực hành, thí nghiệm và quan sát từ đó tìm

ra kiến thức Kết quả thí nghiệm chính xác và đúng kiến thức đã học giúp HS càng tin vào khoa học và có lòng yêu thích bộ môn, với phương pháp này chúng ta có thể rèn cho HS các thao tác thực hành và nắm vững kiến thức bộ môn.Biết giải thích các hiện tượng trong tự nhiên có liên quan đến kiến thức đã học.

Tuy nhiên thực trạng hiện nay có nhiều HS chưa biết cách sử dụng các dụng cụ thí

nghiệm để thực hành đạt hiệu quả, thao tác TN còn lúng túng, trong khi làm thí

nghiệm nhiều hs ko có tính sáng tạo

Là giáo viên giảng dạy bộ môn sinh học nhiều năm, tôi đưa ra giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy bộ môn Sinh học đó là: “Phát huy năng lực HS trong việc

sử dụng mô hình mẫu vật”

Đổi mới, sáng tạo trong phương

pháp dạy học để phát huy năng lực

học sinh là yếu tố quan trọng

Sinh học là môn khoa học thực nghiệm

qua thực hành, thí nghiệm và quan sát từ

đó tìm ra kiến thức

Sinh học là môn khoa học thực nghiệm

qua thực hành, thí nghiệm và quan sát từ

Phát huy năng lực nhận diện và lựa chọn mô hình, mẫu vật cho bài học.

*Các vật tượng hình: Mô hình, tranh vẽ, ảnh chụp hoặc sơ đồ, cấu tạo,…

Mô hình: Dùng để thay thế hay bổ sung các mẫu vật

tự nhiên đôi khi không có sẵn hoặc quá lớn hay quá nhỏ khó quan sát, mô hình phản ánh được cấu tạo, khái quát và hình dung được rõ ràng cấu trúc không gian so với kích thước của mẫu vật thật sẽ khắc sâu được kiến thức cho HS

Sinh học 8 Bài 24: Tiêu hóa và các cơ quan tiêu hóa-phương pháp

dự án ở II (có thể sử dụng mô hình HS tự làm)

Sinh học 9: Bài 20: “Thực hành: Quan sát và lắp mô hình AND”

Phát huy năng lực nhận diện và lựa chọn

mô hình, mẫu vật cho bài học.

+Mẫu vật tươi :

Loại đồ dùng dạy học này đảm bảo hình dạng ,

kích thước, màu sắc tự nhiên

+Mẫu vật khô, ngâm, ép, tiêu bản: Trong thực tế không phải bao giờ cũng có sẵn các mẫu vật sống

mà trong 1 số trường hợp ta phải thay thế mẫu vật sống, tươi bằng các mẫu vật ngâm, ép,…Tuy các mẫu vật này không có giá trị bằng các mẫu vật

tươi sống, không giữ được các màu sắc tự nhiên, song đây vẫn là mẫu vật thật.

*Các vật thật bao gồm:

Sinh học 6 Bài 19: “Đặc điểm bên ngoài của lá” – kĩ thuật dạy học theo góc (mẫu vật, tranh, pp)

Sinh học 7 bài 35: “ Ếch đồng”

Đa dạng sinh học

2.Phát huy năng lực quan sát, mô tả, phân tích, tổng hợp để thu nhận kiến thức

2.Phát huy năng lực quan sát, mô tả, phân tích, tổng hợp để thu nhận kiến thức

Có thể quan sát cấu tạo hiển vi và chức năng của từng bộ phận, diễn biến thí nghiệm hoặc theo dõi diễn biến kết quả

Quan sát rộng ngoài môi trường

thiên nhiên

Quan sát giúp HS tự nhận

định khái quát vấn đề cần

nghiên cứu, phân tích đặc

điểm nội dung kiến thức,

khái quát tổng hợp kiến thức

thông qua việc thực hiện

các bài tổng hợp

Mô tả, phân tích

2.Phát huy năng lực quan sát, mô tả, phân tích, tổng hợp để thu nhận kiến thức

2.Phát huy năng lực quan sát, mô tả, phân tích, tổng hợp để thu nhận kiến thức

Có thể quan sát cấu tạo hiển vi và chức năng của từng bộ phận, diễn biến thí nghiệm hoặc theo dõi diễn biến kết quả

Quan sát rộng ngoài môi trường

thiên nhiên

Quan sát giúp HS tự nhận

định khái quát vấn đề cần

nghiên cứu, phân tích đặc

điểm nội dung kiến thức,

khái quát tổng hợp kiến thức

thông qua việc thực hiện

các bài tổng hợp

Mô tả, phân tích

Nhiệm vụ phân tíchHình thức phân tích

• Cấu trúc của đối tượng cần phân tích

• Xác định được tính chất, mâu thuẫn nội tại, động lực phát

triển và các vấn đề khác

• Sắp xếp những số liệu, sự kiện lộn xộn, rời rạc.

Sinh học 6: Bài 36 Tổng kết về cây có hoa

2.Phát huy năng lực quan sát, mô tả, phân tích, tổng hợp để thu nhận kiến thức

2.Phát huy năng lực quan sát, mô tả, phân tích, tổng hợp để thu nhận kiến thức

Có thể quan sát cấu tạo hiển vi và chức năng của từng bộ phận, diễn biến thí nghiệm hoặc theo dõi diễn biến kết quả

Quan sát rộng ngoài môi trường

thiên nhiên

Quan sát giúp HS tự nhận

định khái quát vấn đề cần

nghiên cứu, phân tích đặc

điểm nội dung kiến thức,

khái quát tổng hợp kiến thức

thông qua việc thực hiện

các bài tổng hợp

Mô tả, phân tích

Nhiệm vụ phân tíchHình thức phân tích

15,7% 25,6% 47,9% 10,8%

Cuối năm học 2019-2020

(121 Học sinh)

37,2% 41,3% 20,7% 0,8%

Kết quả đạt được sau khi áp dụng phương pháp trên tại

trường THCS Võng Xuyên nơi tôi công tác: