Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam.Đội hoạt động trong nhà trường và ở địa bàn dân cư với nguyên tắc và phươngpháp hoạt động là giáo dục thông qua vi
Trang 1MỤC LỤC
A MỞ ĐẦU 1
I Lí do chọn đề tài 1
1 Về mặt lí luận 1
2 Về mặt thực tiễn 2
II Mục đích nghiên cứu 3
III Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
1 Khách thể nghiên cứu 3
2 Đối tượng nghiên cứu 3
IV Nhiệm vụ nghiên cứu 3
V Phương pháp nghiên cứu 3
1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận 4
2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 4
3 Nhóm phương pháp thống kê Toán học 4
VI Phạm vi, giới hạn nghiên cứu 4
1 Giới hạn về nội dung 4
2 Giới hạn về thời gian 4
3 Giới hạn về không gian 4
B NỘI DUNG 4
I Cơ sở lí luận về một số biện pháp chỉ đạo giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường cho Đội viên trong công tác Đội 4
1 Một số khái niệm 5
2 Tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường cho Đội viên 6
3 Chuẩn yêu cầu cần đạt của một số biện pháp giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường cho Đội viên 7
II Thực trạng vấn đề giáo dục kĩ năng giữ gìn bảo vệ môi trường cho Đội viên 7
1 Vài nét về Liên đội : 7
2 Thực trạng kĩ năng giữ gìn bảo vệ môi trường tại Liên đội: 8
III Một số biện pháp giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường cho Đội viên 9
1 Nhóm biện pháp truyền thông 9
2 Tổ chức các sân chơi cho Đội viên 11
3 Nhóm biện pháp tổ chức các hoạt động giữ gìn và bảo vệ môi trường 13
IV Tổ chức thực nghiệm 18
1 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp giáo dục 18
2 Nội dung thử nghiệm 18
3 Kết quả thực nghiệm 19
C KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 20
1 Kết luận 20
2 Khuyến nghị 20
D LỜI CẢM ƠN 21
E TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
F PHỤ LỤC 23
Trang 2Đất nước Việt Nam chúng ta đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiệnđại hóa, sự ô nhiễm môi trường đã và đang xảy ra cục bộ, từng lúc, từng nơi vàđang lan rộng trên khắp mọi miền của đất nước Bởi thế việc bảo vệ môi trường
là vấn đề cấp thiết đối với toàn xã hội Từ năm 2001, Thủ tướng Chính phủ ban
hành Quyết định 1363/QĐ-TTg phê duyệt đề án “Đưa các nội dung giáo dục
bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân” Vào năm 2004, Bộ Chính
trị đã ban hành Nghị quyết 41/NQ-TW về tăng cường công tác bảo vệ môitrường trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Luật Bảo vệ môi trườngnăm 2005 được Quốc Hội CHXHCN Việt Nam khoá XI kỳ họp thứ 8 thông quangày 29/11/2005 Thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, năm 2005,
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra Chỉ thị 02/2005/CT-BGD&ĐT “Tăng cường công
tác giáo dục bảo vệ môi trường”.
Mục đích cuối cùng của giáo dục môi trường là tiến tới xã hội hóa các vấn
đề môi trường, nghĩa là tạo ra các công dân có nhận thức, có trách nhiệm vớimôi trường, biết sống vì môi trường Một khi các vấn đề môi trường đã được xãhội hóa thì những lợi ích kinh tế cho cộng đồng ngày một gia tăng và đặc biệthiệu lực quản lý nhà nước tăng nhưng gánh nặng chi phí sẽ giảm Do đó, nhữngkết quả nghiên cứu về môi trường và các phương pháp khắc phục ở nhiều quốcgia trên thế giới đã đi đến kết luận chung là: không có giải pháp nào kinh tế vàhiệu quả bằng việc đầu tư vào con người thông qua công tác giáo dục môitrường Môi trường và bảo vệ môi trường đã và đang là một vấn đề được cả thếgiơi nói chung, Việt Nam nói riêng đặc biệt quan tâm Chất lượng môi trường có
ý nghĩa to lớn trong sự phát triển bền vững đối với đời sống con người Môitrường là một khái niệm quen thuộc và tồn tại xung quanh chúng ta
Trang 3Những thông tin, kiến thức về môi trường được tích luỹ trong mỗi cá nhân
sẽ nuôi dưỡng và nâng cao ý thức và tinh thần trách nhiệm về bảo vệ môi trườngcủa chính họ, tạo nên những động cơ mạnh mẽ, những cam kết vững chắc hướng
về một môi trường trong lành và phát triển trong tương lai Bởi vì, mỗi cá nhânnếu đều có ý thức đóng góp những hành động dù nhỏ nhưng tích cực cũng sẽgóp phần tạo nên những thay đổi lớn tốt đẹp hơn cho môi trường
Xuất phát từ mục đích, yêu cầu và tính cấp thiết của việc giáo dục bảo vệmôi trường cho học sinh phổ thông nói chung và cho học sinh Tiểu học nóiriêng, trong những năm học trước đây, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo việc giảng dạytích hợp giáo dục bảo vệ môi trường Tuy nhiên, tôi nhận thấy rằng việc giáodục bảo vệ môi trường được giáo viên thực hiện đôi lúc còn mang tính hàn lâm,
chung chung, chưa thực hiện tốt được phương châm “ Học đi đôi với hành”;
việc gắn kết giữa lý thuyết tiếp thu từ bài học với thực tế cuộc sống học sinh cònmột khoảng khá xa
Một trong những mục tiêu quan trọng mà Bộ quan tâm đối với cuộc vận động lớn này là ngay từ nhỏ phải giáo dục, tổ chức bồi dưỡng để mỗi học sinh
gắn bó trách nhiệm với việc xây dựng trường, lớp “Xanh - sạch - đẹp” Từ đó,
sẽ dần nâng cao nhận thức, điều chỉnh hành vi về bảo vệ môi trường sống xungquanh của các em học sinh
Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam.Đội hoạt động trong nhà trường và ở địa bàn dân cư với nguyên tắc và phươngpháp hoạt động là giáo dục thông qua việc giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệmôi trường cho Đội viên trong Liên đội là rất cần thiết
2 Về m t th c ti nặ ự ễ
Trong những năm gần đây, mặc dù đã có rất nhiều cố gắng trong giáo dục
ý thức vệ sinh môi trường cho Đội viên nhưng vẫn còn một số hạn chế nhấtđịnh Các hoạt động của giáo viên và Tổng phụ trách Đội đôi khi chưa thườngxuyên, tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh chưa phát huy hết vaitrò của mình trong việc giáo dục bảo vệ môi trường cho đội viên Một bộ phậnđội viên chưa có ý thức giữ gìn vệ sinh nơi công cộng nói chung và chưa
có ý thức cao trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường ở trường học nói riêng Vẫncòn hiện tượng vứt rác, đổ rác chưa đúng nơi quy định, còn hiện tượng viết, vẽlên tường, trèo lên bồn cây, bẻ cành…Đứng trước thực trạng trên, thì việc giáodục bảo vệ môi trường cho Đội viên là một nhiệm vụ cấp thiết hiện nay
Là một cán bộ quản lý, tôi nhận thức được rằng để việc giáo dục cho họcsinh đạt kết quả thì chúng ta cần trang bị cho các em những nhận thức, những kĩ
Trang 4năng cơ bản tối thiểu về bảo vệ môi trường và quan trọng hơn sau nhận thức sẽhình thành cho các em ý thức, kĩ năng bảo vệ môi trường.
Tôi vẫn luôn tâm đắc với định hướng chỉ đạo mới của các cấp lãnh đạo vàbản thân sẽ cố gắng quyết tâm thực hiện:
HIỆU TRƯỞNG THAY ĐỔI- GIÁO VIÊN THAY ĐỔI- PHỤ HUYNH THAY ĐÔI
VÌ MỘT TRƯỜNG HOC HẠNH PHÚC.
Xuất phát từ lí luận và thực tiễn trên tôi mạnh dạn chọn đề tài sáng kiếnkinh nghiệm:
Một số biện pháp chỉ đạo “Giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi
trường cho Đội viên” trong công tác Đội để góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện cho học sinh
II Mục đích nghiên cứu
Giáo dục môi trường trong nhà trường nhằm đạt đến mục tiêu cuối cùng
là các em được trang bị những kiến thức về môi trường và từ đó nhận thức được
ý nghĩa của việc xây dựng môi trường trong sạch, tốt đẹp
Tìm hiểu những nguyên nhân làm ảnh hưởng đến ý thức bảo vệ môitrường của học sinh từ đó tìm ra những giải pháp nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện
III Khách thể và đối tượng nghiên cứu
1 Khách thể nghiên cứu
Quá trình giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường cho Đội viên
2 Đối tượng nghiên cứu
Học sinh tại trường.
IV Nhiệm vụ nghiên cứu
1 Nghiên cứu lí luận về biện pháp giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môitrường cho Đội viên
2 Khảo sát, đánh giá thực trạng kĩ năng giữ gìn bảo vệ môi trườngcủa Đội viên
3 Đề xuất một số biện pháp giáo dục kĩ năng giữ gìn bảo vệ môi trườngcho đội viên
4 Tổ chức thử nghiệm biện pháp giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môitrường cho Đội viên
V Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi chủ yếu sử dụng những phương phápnghiên cứu chính dưới đây:
Trang 51 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Để thu thập tài liệu, phân tích, tổng hợp, xây dựng hệ thống lí luận về vấn đềgiáo dục kĩ năng giữ gìn vệ sinh môi trường cho đội viên
2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
2.1 Sử dụng phương pháp điều tra, khảo sát 35 em Đội viên để thu thậpthông tin trong Ban chỉ huy liên Đội để đánh giá thực trạng kĩ năng giữ gìn bảo
vệ môi trường của Đội viên
2.2 Sử dụng phương pháp phỏng vấn để trao đổi với một số giáo viên chủnhiệm, tổng phụ trách Đội và bí thư Đoàn trường về kĩ năng giữ gìn và bảo vệmôi trường cho Đội viên tại Liên đội
3 Nhóm phương pháp thống kê Toán học
Sử dụng để xử lí số liệu điều tra thực trạng và kiểm định tính cần thiết,
khả thi của các biện pháp giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường cho Đội
viên
VI Phạm vi, giới hạn nghiên cứu
1 Giới hạn về nội dung
Đề tài nghiên cứu một số biện pháp chỉ đạo giáo dục kĩ năng giữ gìn vàbảo vệ môi trường cho Đội viên
2 Giới hạn về thời gian
Từ 15/9/2019 – đến 15/4/2020
3 Giới hạn về không gian
Trường Tiểu học nơi tôi công tác
B NỘI DUNG
I Cơ sở lí luận về một số biện pháp chỉ đạo giáo dục kĩ năng giữ gìn
và bảo vệ môi trường cho Đội viên trong công tác Đội
Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức của Thiếu nhi ViệtNam do Đảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập
Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là lực lượng nòng cốt trong cácphong trào Thiếu nhi có vai trò chủ động tập hợp Thiếu nhi được tổ chức và hoạtđộng trong nhà trường, ở địa bàn dân cư, là một tổ chức hỗ trợ tích cực cho nhàtrường cùng nhà trường thực hiện nội dung, mục tiêu giáo dục trong đó có vấn
đề giáo dục kĩ năng giữ gìn bảo vệ môi trường
Ô nhiễm môi trường là một trong những vấn đề cấp bách hiện nay, nó đedọa đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu và nhiều hệ lụy khác mà con người phảigánh chịu Giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ môi trường là một giải pháp bảo
vệ môi trường cho tương lai Hiện nay, cuộc sống đang phát triển ngày càng hiện
Trang 6đại, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được cải thiện Tuynhiên, đối lập với nó, tình trạng ô nhiễm môi trường lại có những diễn biến phứctạp Ô nhiễm môi trường đang là vấn đề không chỉ của riêng một vùng nào, mà ởkhắp nơi, cả nông thôn, thành thị, miền núi, miền biển, cả các nguồn nước vàkhông khí
Bảo vệ môi trường hơn bao giờ hết đã trở thành nhiệm vụ cấp bách củatoàn xã hội Để khắc phục những hậu quả trên phải cần một thời gian dài, liêntục,ngay từ bây giờ và tốn kém nhiều công sức và tiền của Do đó, bảo vệ môitrường nên bắt đầu bằng việc giáo dục ý thức, kĩ năng bảo vệ môi trường, nhất làcho học sinh tiểu học
Nếu tổ chức Đội cùng các lực lượng giáo dục trong nhà trường biết phốikết hợp trong việc giáo dục kĩ năng bảo vệ môi trường bằng nhiều hình thứckhác nhau thì sẽ đạt hiệu quả rất cao.Việc giáo dục bảo vệ môi trường thông quaviệc tổ chức hoạt động, các hội thi, sân chơi sẽ đem đến cho học sinh những cáinhìn mới, có kiến thức cần thiết để thấy tầm quan trọng của môi trường đối vớicuộc sống của con người Điều quan trong hơn là các em được trải nghiệm vớicác việc làm cụ thể liên quan tới vấn đề bảo vệ môi trường
Trên cương vị là người Hiệu trưởng - với chức năng, nhiệm vụ được giaotôi không ngừng tìm tòi những biện pháp đề góp phần giáo dục cho các em có kĩnăng bảo vệ, giữ gìn môi trường sống của chính các em Giáo dục các em tích
cực xây dựng một môi trường sống “Xanh - sạch - đẹp” Đây là điều kiện thuận
lợi tốt nhất để thử nghiệm đề tài, nhất là yếu tố hiệu quả khi đề xuất một số biệnpháp, cách thức hoạt động liên quan đến đề tài chỉ đạo đê giúp học sinh có ýthức, kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụgiáo dục bảo vệ môi trường của nhà trường và nhằm cụ thể hóa cuộc vận động
xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Dựa vào những cơ sở trên để đề ra một số biện pháp giáo dục kĩ nănggiữ gìn và bảo vệ môi trường cho Đội viên
1 Một số khái niệm
Biện pháp: Là cách thức tiến hành một vấn đề cụ thể
Giáo dục: Là quá trình được tổ chức có ý thức với mục đích khơi gợi
hoặc biến đổi nhận thức năng lực, tình cảm, thái độ của người dạy và người họctheo hướng tích cực, nghĩa là hoàn thiện nhân cách người học bằng những tácđộng có ý thức bên ngoài, góp phần đáp ứng các nhu cầu tồn tại và phát triển
Môi trường: Là bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo
có quan hệ với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống sản xuất,
sự tồn tại, sự phát triển của con người và tự nhiên
Trang 7Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, tôi chỉ đề cập đến khái niệm môitrường tự nhiên Môi trường tự nhiên bao gồm: Ánh sáng mặt trời, núi sông,biển cả, không khí, động thực vật, đất, nước…
Kĩ năng giữ gìn bảo vệ môi trường: Là hiểu biết, thói quen, việc làm cụ
thể giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, cải thiện môi trường đảm bảo cânbằng sinh thái ngăn chặn, khắc phục những hậu quả xấu do con người và thiênnhiên gây ra cho môi trường, khai thác, sử dụng hợp lí và tiết kiệm tài nguyênthiên nhiên
2 Tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường cho Đội viên
Môi trường sống của con người bao gồm môi trường tự nhiên và môitrường xã hội Môi trường tự nhiên bao gồm các yếu tố thiên nhiên như vật lí,hoá học, sinh học…tồn tại ngoài ý muốn của con người Môi trường xã hội làtổng hoà các mối quan hệ giữa con người với con người Đó là các luật lệ, thểchế, quy định…nhằm hướng các hoạt động của con người theo một khuôn khổnhất định, tạo thuận lợi cho sự phát triển cuộc sống của con người Theo Luật
bảo vệ môi trường Việt Nam: “Ô nhiễm môi trường là sự làm thay đổi tính chất
của môi trường, vi phạm tiêu chuẩn môi trường”.Vậy môi trường là gì? Vâng!
Môi trường tự nhiên vẫn đang từng phút cung cấp cho cuộc sống conngười những nguồn lợi vô giá Thế nhưng, con người đã và đang làm gì để đềnđáp, bảo vệ cho môi trường, cái nôi nuôi dưỡng sự sống của chính mình? Câuhỏi ấy tưởng chừng rất đơn giản nhưng lại làm cho ta phải giật mình một khi trảlời
Bạn có thấy chăng nước mắt của những dòng sông? Bạn có nghe chăng sựnghẹn ngào của biển cả? Ai đó có nghe không tiếng gào thét của núi rừng? Cómột thời đó là những vẻ đẹp, là nguồn cảm hứng vô tận cho thi ca, nhạc, họa, lànhững điều kỳ diệu mà tạo hóa đã tặng cho con người Thế nhưng, con ngườingày càng quay cuồng trong guồng quay chóng mặt của cơ chế thị trường, củanhững cạnh tranh khốc liệt, núi rừng ngày càng bị tàn phá, biển cả, sông ngòicàng ô nhiễm, nhiều đô thị khói bụi mù mịt, nước thải đen ngòm Vậy làm thếnào mọi người có trách nhiệm và cùng vào cuộc với các biện pháp để kiềm hãm
sự gia tăng về ô nhiễm môi trường để bảo vệ cuộc sống là vấn đề quan trọng.Đối với học sinh tiểu học các em được sống trong môi trường quen thuộc đó lànhà trường với thầy cô, bạn bè, lớp học, sân chơi , vườn trường, thư viện và giađình với ông bà, cha mẹ, hàng xóm, cây đa, giếng nước, mái đình Việc giáodục bảo vệ môi trường ở tiểu học có vị trí quan trọng bởi: Thông qua giáo dụcbảo vệ môi trường các em biết được chức năng đặc biệt quan trọng của môi
Trang 8trường đối với đời sống như: Chức năng của môi trường, môi trường cung cấpkhông gian sống, các nguồn tài nguyên cần thiết phục vụ cho đời sống và sảnxuất của con người
Giáo dục ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường cần phải được bắt đầu ngayhôm nay và bắt đầu từ các em học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường - nhữngchủ nhân tương lai của đất nước Bởi sau này, trong số các em sẽ là nhữngnhà nghiên cứu và sáng tạo ra những biện pháp bảo vệ môi trường
Do đó, để các em có thái độ đúng đắn trước các vấn đề về môi trường, từ
đó có thêm tri thức, kĩ năng phương pháp hành động để bảo vệ môi trường, tôinhận thấy các hoạt động Đội trong nhà trường Tiểu học là rất cần thiết
3 Chuẩn yêu cầu cần đạt của một số biện pháp giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường cho Đội viên.
3.1 Về kiến thức:
Thông qua các hoạt động giáo dục hằng ngày của Đội để giúp Đội viên:
- Hiểu đúng về môi trường, tầm quan trọng của môi trường, của việc giữgìn và bảo vệ môi trường
- Hiểu rõ sự ô nhiễm môi trường, nguyên nhân, hậu quả của ô nhiễm môitrường như thế nào
3.2 Về kĩ năng:
- Đội viên có những thói quen, hành vi và những việc làm cụ thể nhằm rèn
kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường
- Biết tuyên truyền các bạn, những người xung quanh nhận thức đúng
về môi trường, có hành động bảo vệ môi trường
3.3 Về thái độ:
- Có thái độ phê phán những hành vi xâm phạm, gây ô nhiễm môi trường
- Đội viên yêu thích những hoạt động giữ gìn và bảo vệ môi trường
- Tích cực tham gia giữ gìn và bảo vệ môi trường
II Thực trạng vấn đề giáo dục kĩ năng giữ gìn bảo vệ môi trường cho Đội viên
1 Vài nét về Liên đội :
1.1 Về quy mô:
Năm học 2019-2020, Liên đội gồm 5 khối với 26 lớp, có tổng số 1079 họcsinh Trong đó có 525 Đội viên
1.2 Về điều kiện khách quan, chủ qquan:
Được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Hội đồng đội Huyện, Chi ủy, Bangiám hiệu nhà trường, sự ủng hộ của các anh chị phụ trách chi
Trang 9Liên đội có đủ trang thiết bị đủ phục vụ cho hoạt động Đội.
Bản thân giáo viên tổng phụ trách được tạo điều kiện đầy đủ tham gia cáclớp chuyên đề do trường Đội Lê Duẩn tổ chức và được học tập nâng cao kỹ năngnghiệp vụ
1.3 Về thành tích- danh hiệu: Trong 10 năm liền Liên đội đạt danh hiệu
của cấp Trung ương, cấpThành phố Cụ thê đó là bằng khen của:
- Thành Đoàn Hà Nội
- Hội đồng Đội Trung ương
2 Thực trạng kĩ năng giữ gìn bảo vệ môi trường tại Liên đội:
2.1 Mục tiêu khảo sát: Đánh giá nhận thức của Đội viên về kĩ năng giữ
gìn, bảo vệ môi trường
2.2 Nội dung khảo sát: Giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường
cho Đội viên
2.3 Cách tiến hành khảo sát: Phát phiếu điều tra cho 35 em cán bộ Đội
về kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường
có phần còn hạn chế
2.5 Nguyên nhân của những tồn tại:
Trang 102.5.1 Nguyên nhân khách quan:
Trường học chúng tôi nằm trên địa bàn cách trung tâm huyện 5 km, phụhuynh học sinh chủ yếu buôn bán nhỏ lẻ, làm nông nghiệp và làm nghề truyềnthống nên việc quan tâm đến học tập của con em mình cũng có phần hạn chế
Hiện nay quanh trường cũng vẫn có gia đình vứt xả rác, trường gần chợcũng phần nào gây ảnh hưởng đến môi trường, đến mỹ quan dẫn tới chính ngườidân và các em học sinh phải gánh chịu những hậu quả không nhỏ bởi ô nhiễmmôi trường
2.5.2 Nguyên nhân chủ quan:
Mặc dù việc giáo dục ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường những năm gầnđây đã được Ban Giám Hiệu nhà trường quan tâm song sự quan tâm vẫn chưathật sự triệt để Liên đội đã phát động thi đua bảo vệ môi trường, tuyên truyềnqua chương trình phát thanh măng non, các sân chơi, các hoạt động Đội nhằmgiáo dục, giữ gìn và bảo vệ môi trường song chưa được thường xuyên, chưaphong phú, đa dạng về hình thức nên phần nào cũng ảnh hưởng đến sự thu hútđược đông đảo học sinh tham gia
Các lực lượng giáo dục khác trong nhà trường do nặng về công tácchuyên môn nên vấn đề giáo dục bảo vệ môi trường còn xem nhẹ
Kinh phí để Liên đội hoạt động khi tổ chức ngoại khóa, sân chơi, khenthưởng còn hạn hẹp
III Một số biện pháp giáo dục kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường cho Đội viên
Nhận thức sâu sắc mối quan hệ chặt chẽ giữa giáo dục nhận thức và hành
vi của học sinh nhằm ra sức bảo vệ môi trường sống xanh, sạch, đẹp, an toàn,văn minh, thân thiện là cơ sở vững chắc góp phần cùng nhà trường hoàn thành
cuộc vận động “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục &
Đào tạo đề ra
Ngay từ đầu năm học 2019 - 2020, tôi đã chủ động giao nhiệm vụ cho đồngchí giáo viên Tổng phụ trách phối hợp với đồng chí bí thư Đoàn trường xây dựng
kế hoạch, duyêt với Ban giám hiệu, từ đó triển khai một số hoạt động nhằm giáodục ý thức, kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường cho Đội viên Liên đội bằngnhững nhóm biện pháp sau:
1 Nhóm biện pháp truyền thông
Mục tiêu của nhóm biện pháp này nhằm giúp cho Đội viên nhận thức đượcvai trò quan trọng cũng như những ảnh hưởng, tác hại của môi trường của môitrường đối với con người để từ đó có ý thức, kĩ năng về việc giữ gìn bảo vệ môitrường là việc làm hết sức cần thiết và vô cùng có ý nghĩa
Trang 111.1 Đăng tải lên trang wesite của nhà trường.
Hầu hết các trường học lớn nhỏ trong cả nước đều cần thiết kế websitechuyên nghiệp để quản lý những thông tin của trường Website là kênh tạo mốiliên kết giữa nhà trường với phụ huynh, học sinh hiệu quả và dễ dàng nhất Tất
cả các thông báo, thông tin mà nhà trường muốn truyền đạt có thể được chuyểntới học sinh cũng như phụ huynh một cách nhanh nhất
Ngoài thông tin từ nhà trường, website của trường còn là nơi để phụhuynh, học sinh bày tỏ tâm tư nguyện vọng hay đóng góp ý kiến của mình đốivới trường học Đây sẽ là nơi trao đổi giữa nhà trường với học sinh, phụ huynhgiúp nâng cao hơn chất lượng giáo dục toàn diện
Bởi vậy ngay từ đầu năm nhà trường đã cung cấp học sinh cho phụ huynh,cộng đồng địa chỉ trang website của trường để mọi tiện tra cứu là việc làm cầnthiết Tất cả từ kế hoạch, các nội dung hoạt động liên quan đến công tác chỉ đạocủa nhà trường nhất là việc giáo dục ý thức để từ đó dần thành kĩ năng về giữgìn và bảo vệ môi trường được học sinh, phụ huynh, cộng đồng nắm bắt vàhưởng ứng rất tích cực
1.2.Tăng cường chương trình phát thanh măng non.
Liên đội đã xây dựng kế hoạch tổ chức chương trình “Phát thanh măng
non” và tổ chức tuyên truyền trên hệ thống loa phát thanh của trường ngay đầu
năm học Các bài viết được các em sưu tầm sách thư viện nhà trường, các bàiviết trong báo Đội, sư tầm trên mạng Internet Đây cũng là một sân chơi bổ ích.Các chương trình đều được chuẩn bị một cách chu đáo, có tính giáo dục vàtuyên truyền cao, thu hút người nghe nên nếu biết cách lồng ghép tuyên truyềngiữ gìn và bảo vệ môi trường vào chương trình này thì hiệu quả tuyên truyền sẽrất cao Chính vì vậy tôi đã tận dụng lợi thế đó để chỉ đạo đồng chí Tổng phụtrách tuyên truyền và đưa vào các nội dung như: Những nguyên nhân chính gây
ra ô nhiễm môi trường, các em cần làm gì để bảo vệ môi trường sống của chínhcác em nói riêng và cộng đồng nói chung
Đồng thời thông qua chương trình này cũng sẽ tuyên dương, khích lệ cáctập thể, các nhân học sinh có thái độ tích cực, tấm gương điển hình trong việcgiữ gìn và bảo vệ trường, lớp Bên cạnh đó đưa những tin tức có lồng ghépnhững nội dung nhắc nhở, khuyên nhủ các em không được có những hành vi gâymất vệ sinh làm ảnh hưởng đến cảnh quan của lớp, của trường và nói rộng hơn
là ảnh hưởng đến môi trường
1.3 Lồng ghép vào nội dung các buổi họp Hội đồng sư phạm, họp phụ huynh học sinh để tuyên truyền công tác giáo dục ý thức, kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường.
Trang 12Việc giáo dục kĩ năng bảo vệ môi trường cho học sinh từ thực tế tình hìnhnhà trường, thông qua đội ngũ giáo viên Bởi vậy ngay từ tiết học đầu tiên củanăm học, tôi đã chỉ đạo và yêu cầu tất cả giáo viên nhà trường cũng cần làm tốtcông tác tuyên truyền, hướng dẫn học sinh có những hiểu biết ban đầu trong việcgiữ gìn bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động hấp dẫn, nhẹ nhàng, phongphú Cho các em được thỏa sức nêu ý kiến , quan điểm, nhận xét của bản thân để
từ đó có định hướng phù hợp và hiệu quả Ngay mỗi giáo vên phải là tấm gương
để các em noi theo nhất là trong việc giữ gìn và bảo vệ trường, lớp
Cùng với việc giáo dục các em chúng tôi muốn gửi những thông điệpquan trọng về môi trường và bảo vệ môi trường trong thời điểm hiện nay đếnvới các bậc phụ huynh và toàn xã hội Hiện nay, việc giáo dục bảo vệ môitrường cho học sinh cần phối hợp tốt giữ nhà trường và gia đình Sự vào cuộc vàhợp tác của phụ huynh góp phần không nhỏ đến việc hình thành kĩ năng giữ gìn
và bảo vệ môi trường cho các em đảm bảo tính phù hợp với tình hình địaphương, của trường là vấn đề đặt ra đối với tôi
Nhà trường chủ động lồng ghép trong các buổi họp phụ huynh học sinh,trong các buổi tổ chức sân chơi, buổi ngoại khóa đều có sư đồng hành của cácbậc phụ huynh, từ đó muốn gửi gắm được thông điệp về việc phụ huynh cầnphối hợp với nhà trường để giáo dục học sinh về ý thức bảo vệ trường, lớp, môitrường xung quanh Tôi rất vui khi nhận được sự hưởng ứng cao, sự vào cuộcnhiệt tình từ phía phụ huynh
Với biện pháp này thì hiệu quả trong việc bảo vệ môi trường của học sinhbước đầu có sự chuyển biến khá tích cực
2 Tổ chức các sân chơi cho Đội viên
Mục tiêu của việc giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các sân chơi lànhằm làm cho học sinh bước đầu biết và hiểu về thành phần môi trường, mốiquan hệ giữa con người và thành phần môi trường, ô nhiễm môi trường cũngnhư biện pháp bảo vệ môi trường xung quanh
Thông qua các sân chơi học sinh có khả năng tham gia các hoạt động bảo
vệ môi trường phù hợp với lứa tuổi, sống hòa hợp gần gũi với thiên nhiên, tiếtkiệm, ngăn nắp, biết chia sẻ, hợp tác, yêu quý thiên nhiên, gia đình, trường lớp,quê hương, đất nước Các em biết thân thiện với môi trường, quan tâm đến môitrường xung quanh
Bởi thế ngay từ đầu năm học tôi đã chủ động chỉ đạo các đồng chí phụtrách công tác Đoàn, Tổng phụ trách Đội xây dựng và lên kế hoạch các sân chơi
bổ ích nhằm giáo dục ý thức, hình thành kĩ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường
Trang 13Khi tổ chức sân chơi Rung chuông vàng, tôi yêu cầu giáo viên đưa vào
đa dạng các nội dung, tạo những tình huống sai- đúng, một số tiểu phẩm hài vềthực trạng vấn đề giữ gìn vệ sinh môi trường tại Liên đội để các em tự mìnhđược trải nghiệm và xử lý và tự giải quyết những tình huống cụ thế theo suynghĩ của mình dưới hình thức trắc nghiệm Vòng sau cùng còn 5 em kết hợp trảlời cau hỏi dưới dạng hùng biện và nêu những suy nghĩ, mong muốn và cảnhững ước mơ của mình Qua đây giúp các em thấy được những hành vi, việclàm tốt, việc làm đúng để nhân rộng và phát huy Tự các em chỉ ra nhưng suynghĩ, hàng động chưa đúng để từ đó tự các em có phương án giải quyết và cóthể tự rút ra bài học cho chính bản thân mình
Dựa trên kế hoạch đã giao từ đầu năm, Liên đội đã chủ động tổ chức
nhiều sân chơi như vẽ tranh theo chủ đề như: Chúng em vui khỏe, Hoa trạng
nguyên, Giữ gìn và bảo vệ môi trường đẩy lùi dich bệnh covid-19
Đặc biệt tại sân chơi vẽ tranh cấp trường trong dịp phòng chống dịchbệnh covid-19, Liên đội đã có nhiều bài vẽ của các em được gửi về Hội đồngĐội huyện Nhiều bài vẽ đạt giải nhất bởi rất nhiều bài vẽ của có tính sáng tạonói lên những ước mơ đẩy lùi dịch bệnh để có môi trường trong lành, ước mơkhát khao của các em thật trong sáng và giản dị đó là được đến trường, đượcgặp các bạn, thầy cô sau thời gian dài xa cách
Hay trong sân chơi trổ tài vẽ tranh với chủ đề: Vì một môi trường thân
thiện Tại đây đã tạo cho các em có một buổi giao lưu bổ ích, dấu ấn Các em
tham gia, qua đó không những chỉ phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu hội hoạcho các em mà đây cũng là dịp để giáo dục các em có ý thức, kĩ năng bảo vệmôi trường
Đây cũng là dịp, là cơ hội các em được thỏa sức sáng tạo, phát huyđược các ý tuởng bảo vệ môi trường Qua các tác phẩm, các em vừa khắc sâulại kiến thức về môi trường qua các bài giảng lý thuyết của thầy cô trên lớp,đồng thời tự mình sáng tạo bằng những việc làm cụ thể Nhờ có sân chơi màcác em đã thể hiện được ý tưởng trong tranh của mình như:
Giữ gìn môi trường “ Xanh – Sạch – Đẹp”, tuyên truyền và vận động mọingười tham gia bảo vệ môi trường Phê bìnhnhững hành động không có ý thứcbảo vệ môi trường.Ước mơ của em về một môi trường trong sạch, an toàn vàlành mạnh trong tương lai Thông qua những sân chơi, Liên đội đã chọn ra một số tranh vẽ có ý tưởng hay, đẹp, sáng tạo để trưng bày tại phòng học của lớpnhằm tuyên truyền đến các em về tầm quan trọng của môi trường đối vớicuộc sống con người Qua đây các em hiểu được bảo vệ môi trường không phải
là trách nhiệm của riêng ai, mà là của toàn Đảng, toàn dân, của tất cả mọi
Trang 14người Do vậy tất cả mọi người phải tham gia bảo vệ môi trường, để tạo môi
trường “Xanh, sạch, đẹp”; tạo không khí trong lành, từ đó các em có ý thức
hơn trong việc bảo vệ môi trường
Cùng với chương trình uống sữa học đường, tôi chủ động chỉ đạo kế
hoạch cuộc thi Tái chế sản phẩm Đồng chí Tổng phụ trách và các giáo viên
cũng đã tổ chức cho các em học sinh thực hiện làm các sản phẩm tái chế từhộp sữa đã uống, ống hút, thùng giấy… Hay như chương trình biểu diễn thời
trang nhí chủ để: Bảo vệ môi trường được lồng ghép trong các tiết chào cờ đầu
tuần, Liên đội đã tổ chức với mục đích “Vì một môi trường không rác thải”.
Chính điều đó đã hình thành nên những bộ thiết kế thời trang thật đẹp mắt làmbằng chất liệu từ các vật dụng đã qua sử dụng bỏ đi để tái chế lại làm nên những
bộ váy mới lạ và độc đáo
Cuộc thi đã gửi đến chúng ta một thông điệp: Hãy cùng nhau hưởng ứng
chiến dịch bảo vệ và làm sạch môi trường
Tôi nhận thấy rằng khi được tham gia các hội thi và các sân chơi này, các
em rất hào hứng, phát huy cao độ tinh thần tự giác, tích cực sáng tạo của mình.Ðiều quan trọng hơn là giúp các em dễ dàng tiếp thu được kiến thức, kĩ năng vềgiữ gìn bảo vệ môi trường từ đó có những hành vi đúng, đẹp Những biện phápnày sẽ hiệu quả hơn rất nhiều so với việc tuyên truyền và giảng dạy lý thuyếtđơn thuần cho các em như trước đây vẫn thường áp dụng
3 Nhóm biện pháp tổ chức các hoạt động giữ gìn và bảo vệ môi trường.
Mục tiêu của nhóm biện pháp này nhằm đem đến cho Đội viên kĩ năng vềnhững việc làm đơn giản nhất, gần gũi nhất để góp phần vào việc giữ gìn và bảo
vệ môi trường
3.1 Vệ sinh giữ gìn và bảo vệ trường, lớp
Bên cạnh công tác tuyên truyền, tôi chỉ đạo cho đồng chí Tổng phụ trách
xây dựng kế hoạch và tổ chức cho toàn Liên đội tham ra hội thi “Lớp học xanh,
thân thiện” Tôi tổ chức họp phụ huynh các lớp bàn về ý tưởng hội thi này nhân
dịp nhà trường phấn đấu đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2 năm học 2019-2020.Ngoài việc trang trí do bàn tay của các em tôi còn vận động được cả giáo viên vàphụ huynh nhiệt tình ủng hộ cùng tham gia hoạt động này tạo nên sức hút mạnh
mẽ và giáo dục cho tất cả mọi người
Nói riêng về trường tôi - một ngôi trường luôn được cấp trên và đặc biệt
là phòng Giáo dục và Đào tạo huyện đánh giá là một ngôi trường: xanh, sạch,
đẹp, thân thiện Việc tuyên truyền, nhắc nhở học sinh bảo vệ môi trường luôn
được Ban giám hiệu nhà trường quan tâm, nhất là từ khi thực hiện cuộc vận
Trang 15động xây dựng "Trường học thân thiện, học sinh tích cực" với một trong những
tiêu chí quan trọng nhất là giữ gìn vệ sinh môi trường
Nhà trường đã mua thùng rác được trang trí rất đẹp đặt ở nhiều vị trí khácnhau trong trường tạo thuận lợi cho học sinh trong việc làm vệ sinh Khôngnhững vậy, trong khi nhiều trường học khác thuê nhân công quét dọn thì tôi lạigiao nhiệm vụ làm vệ sinh bảo vệ môi trường đến từng lớp, từng cá nhân vớihình thức khen thưởng xứng đáng, điều đó không chỉ giúp môi trường luôn sạch
sẽ mà còn góp phần tạo ra không khí thi đua sôi nổi giữa các lớp, giáo dục, nângcao nhận thức và ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh
Chúng ta cũng cần nhắc nhở và giáo dục các em, mỗi khi có dịp cũng rấttích cực tham gia dọn vệ sinh khu dân cư, trồng thêm nhiều cây xanh, hạn chế sửdụng túi ni lông, tiết kiệm năng lượng và luôn sẵn sàng làm một tuyên truyềnviên tích cực cho công tác bảo vệ môi trường tại nơi mình sinh sống
.3.2 Chăm sóc công trình măng non
Từ đầu năm học tôi đã chỉ đạo xây dựng kế hoạch thực hiện “Công trình
măng non” Mỗi chi đội chăm sóc một bồn hoa, chậu hoa Để chăm sóc có hiệu
quả, hằng ngày mỗi lớp dành thời gian hợp lí để tự phân công nhau tưới, chămsóc, nhặt cỏ, rác, tỉa lá
Đây cũng là một trong những nội dung được Liên đội đưa vào làm mộttiêu chí đánh giá thi đua Hàng tuần khi tổng kết thi đua Liên đội có tuyêndương, khích lệ tinh thần những tập thể, cá nhân có tinh thần lao động tốt, nhưvậy sẽ kích thích tính tự giác tích cực của các em
Có thể nói: Chỉ bằng những hành động rất nhỏ, mỗi đội viên trong liênđội, mỗi chúng ta trong cộng đồng đều có khả năng thay đổi môi trường màchúng ta đang sống trở nên tốt đẹp hơn.
3.3 Phong trào kế hoạch nhỏ
Thực hiện chương trình công tác Đội TNTP của liên đội cùng với việcgiáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho các em học sinh, tôi đã chỉ đạo triển khai
phong trào “ Kế hoạch nhỏ” đến tất cả các em học sinh với hình thức thu gom
giấy loại, phế liệu
Sau tết Nguyên Đán nhà trường lên kế hoạch tổ chức chỉ đạo đồng chí tổngphụ trách thu kế hoạch nhỏ bao gồm các loại phế liệu như: giấy bìa, sách vở khôngcòn sử dụng, vỏ lon bia của các em mang đến nộp Việc làm này vừa đảm bảođược kế hoach của Hội đồng Đội huyện, vừa giúp các em góp phần nhỏ bé vàohoạt động Đội lấy tiền để hoạt động và giúp đỡ bạn có hoàn cảnh khó khăn, giáodục các em biết thu gom phế liệu để tái chế nhằm giữ gìn và bảo vệ môi trường
Trang 16Năm học 2019 – 2020, tuy do dịch bệnh Covid-19, học sinh học trên Internettại nhà nhưng Liên đội vẫn thu được gần 10.000.000 đồng từ việc bán giấy bỏ vànhiều vỏ lon của các em và sự tạo điều kiên cũng như vào cuộc của phụ huynh Saukhi phát động phong trào, tất cả các em học sinh đều hăng hái tham gia thugom giấy loại với nhiều hình thức Những việc làm của các em tuy nhỏnhưng có ý nghĩa thiết thực không những giáo dục các em ý thức đoàn kết, giúp
đỡ nhau vượt khó vươn lên trong học tập, trong sinh hoạt; trong cuộc sống hàngngày mà còn giáo dục các em ý thức, kĩ năng bảo vệ môi trường ở mọi lúc, mọinơi
3.4 Tổ chức các buổi ngoại khóa, các buổi trải nghiệm thực tế trong và ngoài nhà trường.
Không chỉ đơn giản là một môn học, các hoạt động ngoại khóa là sự tổng
hòa các hoạt động thể chất, giao tiếp và kỹ năng sống Thường xuyên tham giacác hoạt động ngoại khóa do nhà trường tổ chức học sinh sẽ rèn luyện được ýthức tự lập, ý thức tập thể để phát triển toàn diện bản thân về cả Văn-Trí-Thể-Mỹ
Nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng các hoạt động ngoại khóagiúp học sinh cảm thấy thoải mái, giải tỏa stress, tự tin và vui vẻ khi khám pháthế giới Hoạt động ngoại khóa giúp tăng khả năng sáng tạo cho các em, giúpcác em dễ hòa nhập, thích nghi với cuộc sống, quan sát được nhiều hoạt độnghơn trong cuộc sống Chính điều này giúp các em thông minh hơn
Hầu hết hoạt động ngoại khóa của các trường Tiểu học cũng được lồngghép nhiều nội dung mang ý nghĩa giáo dục môi trường
Ở Trường tiểu học chúng tôi, mỗi năm tổ chức cho các em đi trải nghiệm
thực tế một lần (Lăng Bác, Hoàng thành Thăng Long, Văn miếu Quốc Tử Giám,
Khu di tich lịch sử K9, một số trang trại giáo dục.) Mỗi tháng tổ chức một
hoạt động ngoại khóa theo chủ điểm tại trường Tôi chỉ đạo và cùng đồng chítổng phụ trách tổ chức buổi sinh hoạt ngoại khóa với nhiều chủ để lồng ghép
Để đạt kết quả tốt trong việc dạy lồng ghép giáo dục môi trường và tạođiều kiện cho học sinh có ý thức tự giác, thường xuyên về bảo vệ môi trường,
xây dựng trường “Xanh- sạch- đẹp” Buổi sinh hoạt đến với học sinh một cách
nhẹ nhàng, ngay cả những em nhút nhát cũng mạnh dạn bộc lộ tình cảm, thái độcủa mình thông qua việc làm, hành động cụ thể hàng ngày
Việc đưa các em ra sinh hoạt tập thể ngoài trời để giáo dục môi trườnggiúp học sinh trở nên gắn bó với nhau hơn, gần gũi với môi trường hơn
3.4.1 Tổ chức các buổi nghe chuyên gia nói chuyện