Bài tiểu luận giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông của học sinh trung học phổ thông hiện nay

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNGTRƯỜNG THPT NHỊ CHIỂU BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Đề tài Giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông của học sinh THP

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG

TRƯỜNG THPT NHỊ CHIỂU

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Đề tài Giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông của học sinh THPT hiện nay

Lĩnh vực: Khoa học xã hội và hành vi

Hải Dương, ngày 14 tháng 10 năm 2015

Nhóm thực hiện:

1 Lê Gia An Nhóm trưởng

2 Nguyễn Thùy Linh

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

TÓM TẮT NỘI DUNG DỰ ÁN ……….3

Phần I: Tổng quan vấn đề ……….4

1.1 Lí do chọn đề tài ………5

1.2 Nội dung nghiên cứu ……….5

1.3 Cơ sở thực hiện đề tài……….6

1.3.1 Cơ sở khoa học………6

1.3.2 Cơ sở thực tiễn ………8

1.4 Mục tiêu nghiên cứu ……… 9

1.5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn ………9

1.6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu……….9

1.7 Phương pháp nghiên cứu………10

1.8 Tính sáng tạo của đề tài ……….10

Phần II: Kết quả và thảo luận. 2.1 Thực trạng của việc không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện, xe máy điện 2.2 Nguyên nhân……… 11

2.2.1 Từ bản thân……….14

2.2.2 Từ gia đình……… 15

2.2.3 Từ phía nhà trường……… 16

2.2.4 Từ xã hội……… 17

2.3 Hậu quả của việc đi xe đạp điện, xe máy điện không đội mũ bảo hiểm……….17

2.4 Giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng không đội mũ bảo hiểm của học sinh… 19

2.4.1 Bản thân tự cảm ……… 19

2.4.2 Gia đình làm gương……… 20

2.4.3 Nhà trường định hướng………21

2.4.4 Xã hội chung tay……… 25

III Kết luận và khuyến nghị……… 29

Danh mục tài liệu tham khảo……….30

Phụ lục……… 31

DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.1 Xe đạp điện và xe máy điện………6

Hình 1.2 Cấu trúc tiêu chuẩn của mũ bảo hiểm……….7

Hình 1.3 Cẩn trọng với xe đạp điện không rõ nguồn gốc xuất xứ……….9

Hình 2.1 Hình ảnh cắt ra từ video clip……… 11

Hình 2.2 Học sinh đi xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm ……… 12

Hình 2.3 Học sinh đi xe chở quá số người qui định, đội mũ không cài quai………13

Hình 2.4 Phụ huynh không chấp hành quy định đội mũ bảo hiểm………15

Hình 2.5 Các bác sĩ bệnh viện Việt Đức điều trị cho bệnh nhân……… 18

Hình 2.6 Tai nạn do xe đạp điện………19

Hình 2.7 Cách tham gia giao thông………20

Hình 2.8 Tiết chào cờ đầu tuần của trường………22

Hình 2.9 Chọn mũ bảo hiểm an toàn……… 22

Hình 2.10 Bản cam kết……… 23

Hình 2.11 Cuộc thi vẽ tranh tuyên truyền về đội mũ bảo hiểm……….23

Hình 2.12 Danh sách học sinh vi phạm nội quy……….24

Hình 2.13 Cuộc thi An toàn cùng xe đạp điện………25

Hình 2.14 Cảnh sát giao thông xử phạt học sinh không đội mũ bảo hiểm………….25

Hình 2.15 Học sinh trường THPT Nhị Chiểu chấp hành quy định về an toàn giao thông……27

LỜI CẢM ƠN

Nghiên cứu khoa học chân chính không thể thiếu tri thức và ngọn lửa của lòng say

mê Bên cạnh đó, sự giúp đỡ của mọi người xung quanh có ý nghĩa vô cùng quantrọng Trong quá trình nghiên cứu thực hiện ý tưởng, chúng tôi đã nhận được sự giúp

đỡ của cơ quan, đơn vị sau:

- Trường THPT Nhị Chiểu, huyện Kinh Môn, Hải Dương

- Trường THPT Kinh Môn II, huyện Kinh Môn, Hải Dương

- Trường THPT Trần Quang Khải, huyện Kinh Môn, Hải Dương

Nhóm tác giả chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu các nhà trường, cácthầy cô giáo và các bạn học sinh đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho chúng tôithực hiện đề tài này

TÓM TẮT NỘI DUNG DỰ ÁN

“Giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông của học sinh THPT hiện nay” là đề tài nghiên cứu vấn đề mang tính xã hội vàhành vi với đối tượng học sinh trung học phổ thông Ý tưởng đề tài xuất phát từ mộtthực trạng đang rất “nóng” trong đời sống xã hội: đó là vấn đề an toàn khi tham giagiao thông bằng xe đạp điện và xe máy điện Vì sao chiếc mũ bảo hiểm hữu ích kia lại

bị các bạn học sinh từ chối? Cần phải làm gì để giảm thiểu những vụ tai nạn giaothông đáng tiếc và chiếc mũ bảo hiểm sẽ là người bạn thân thiết đồng hành trên hànhtrình chinh phục tri thức của các bạn học sinh? Từ cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn và

từ phương pháp quan sát, thu thập thông tin, thống kê số liệu, kiểm chứng, đề tài đãhướng tới mục tiêu là chấm dứt tình trạng không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giaothông của học sinh THPT hiện nay Kết quả, đề tài đã phân tích thực trạng, nguyênnhân, hậu quả của việc đi xe đạp điện, xe máy điện không đội mũ bảo hiểm ở đốitượng nghiên cứu và đưa ra bốn giải pháp có khả năng ứng dụng, có tính khả thi trongthực tiễn Đề tài thể hiện niềm đam mê nghiên cứu khoa học và ý thức trách nhiệmtrước một vấn đề đang có ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thế hệ trẻ- những chủ

nhân tương lai của đất nước

PHẦN I TỔNG QUAN VẤN ĐỀ1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Nhân loại đã bước vào kỉ nguyên mới, một kỉ nguyên với rất nhiều thuận lợi giúpcho con người, đặc biệt là giới trẻ có điều kiện học tập, trau dồi kiến thức và tiếp cậnvới các phương tiện kĩ thuật hiện đại Có một xã hội văn minh, hiện đại ngày nay phầnlớn cũng là do những phát minh của con người Một trong số đó là sự phát minh ra cácphương tiện giao thông Theo thời gian, các phương tiện giao thông được cải tiến giúpcho con người đi lại được thuận tiện Chính vì vậy mà hiện nay ta ít khi bắt gặp hìnhảnh các em học sinh tung tăng cắp sách đến trường Thay vào đó là các em được giađình đưa đến trường bằng những phương tiện khác nhau hoặc tự các em điều khiểncác phương tiện như xe đạp, xe đạp điện, xe máy điện, thậm chí là cả xe gắn máy.Điều đó đã phần nào cho thấy sự phát triển nhanh chóng của xã hội Nhưng đồng thờicũng khiến nhiều người không khỏi băn khoăn khi thấy những hình ảnh không đẹp,phản ánh ý thức của một số học sinh khi tham gia giao thông

Đi khắp các nẻo đường gần xa từ nông thôn đến thành thị ta đều bắt gặp những khẩu

hiệu “An toàn giao thông là hạnh phúc của mọi nhà” hay “Hãy đội mũ bảo hiểm

khi tham gia giao thông” Thế nhưng bên cạnh những học sinh biết lắng nghe, có ý

thức tham gia giao thông, luôn nghĩ đến sự an toàn của bản thân và mọi người thì còn

có những bạn học sinh không đoái hoài hay quan tâm gì đến những khẩu hiệu, biểnbáo giao thông cũng như không hề quan tâm đến an toàn của chính bản thân mình vàcủa người khác Đối với những học sinh mắc “bệnh ngại” không đội mũ bảo hiểm khiđiều khiển xe đạp điện, xe máy điện này, chúng ta cần giúp họ hiểu rõ những nguy hạiđang tiềm ẩn đối với họ Vì vậy chúng tôi quyết định nghiên cứu dự án với mongmuốn đưa ra một số “Giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng không đội mũ bảo hiểm khi

đi xe đạp điện, xe máy điện của học sinh THPT hiện nay” Chúng tôi mong rằng dự ánnày sẽ được mọi người biết đến, giúp cho mỗi học sinh trong chúng ta hiểu đầy đủ hơntác dụng và lợi ích của việc đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông Đồng thời gópphần làm giảm thiểu các vụ tai nạn giao thông vốn đang là vấn đề nhức nhối của xãhội hiện nay Từ đó góp phần hình thành văn hóa giao thông trong học sinh THPT

1.2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Đề tài nghiên cứu tình trạng đi xe đạp điện, xe máy điện không đội mũ bảo hiểm ở lứatuổi học sinh trung học, với các khía cạnh sau:

Theo Điều 3, Nghị định 171/2013/ NĐ-CP (Nghị định quy định xử phạt vi phạm hànhchính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt của Chính phủ có hiệu lực từngày 1/1/2014, xe máy điện và xe đạp điện được hiểu như sau:

Xe đạp điện là xe sử dụng một động cơ điện để dẫn động thay vì động cơ đốt trong,

vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 25km/h và khi tắt máy thì đạp xe đi được

Xe máy điện là xe gắn máy được dẫn động bằng động cơ điện có công suất lớn nhất

không lớn hơn 4kW, vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50km/h

Xe máy điện thuộc phương tiện giao thông cơ giới (quy định tại điều 3, khoản 18,Luật Giao thông đường bộ) Như vậy thì loại phương tiện này bắt buộc phải đội mũbảo hiểm và đăng kí biển số xe

Mặt khác với công nghệ hiện đại và nhu cầu của thị trường, xe đạp điện, xe máyđiện được các nhà sản xuất thiết kế sao cho phù hợp, tiện lợi cho việc đi lại của conngười Lấy ý tưởng là pin của điện thoại Iphone 5S của hãng Apple, xe đạp điện có thểchạy tới cả trăm km mỗi lần sạc với tốc độ khá nhanh từ 20-40 km/h, thậm chí là hơn

50 km/h Tốc độ này có thể coi gần như bằng với tốc độ của xe máy Hơn thế nữanguồn năng lượng cung cấp cho xe đạp điện không gây ô nhiễm môi trường như cácloại xe cơ giới sử dụng xăng dầu… góp phần bảo vệ môi trường hiệu quả Dưới cáinắng gay gắt gần 400C thì xe đạp điện lại giúp việc di chuyển của các em học sinhnhanh và nhẹ nhàng hơn nhưng quan trọng là đảm bảo sức khỏe Ở những khu đô thịđông đúc và chật chội, xe đạp điện được sử dụng như phương tiện rất hữu ích, dễ dàng

di chuyển qua những khu ùn tắc Không những vậy, xe đạp điện còn có thể chở thêmngười hay hàng hóa do yên xe thiết kế rộng Khi đi xe đạp điện ta có thể linh hoạtchuyển đổi từ chạy bằng năng lượng sang chế độ chạy bằng sức đạp, tính năng đặcbiệt này chỉ có ở xe đạp điện Vì thế khi sử dụng ta sẽ không lo lắng về vấn đề hết điện

khi đang tham gia giao thông Bên cạnh những mặt lợi, xe đạp điện cũng có nhiềuđiểm bất tiện Điển hình là với tốc độ 20-40km/h hay 50km/h trong khi hệ thốngphanh không đảm bảo, đèn chiếu sáng yếu, động cơ không phát ra tiếng động như xemáy nên rất dễ gây nguy hiểm cho người lưu thông Do đó khi sử dụng xe đạp điện ta

cần phải đội mũ bảo hiểm để bảo vệ bản thân và mọi người xung quanh

Mũ bảo hiểm là vật dụng nhằm mục đích bảo vệ phần đầu của người đội mũ khi có

va đập do gặp tai nạn lúc đi xe máy, đua xe, cưỡi ngựa…Với ý nghĩ này, ở Việt Nam,người ta gọi bóng gió là “nồi cơm điện” Tuy nhiên theo nghĩa rộng hơn: Mũ bảo hiểmcòn chỉ đến những loại mũ sắt, mũ cối trong quân đội, các loại mũ bảo vệ người chơi

thể thao như bóng bầu dục, bóng chày, khúc côn cầu….hay các loại mũ bảo hộ lao

động…

Theo truyền thống, mũ bảo hiểm không được làm bằng kim loại mà bằng nhựatổng hợp như ABS, HDPE Trong những thập niên gần đây, chất liệu được gia côngbằng sợi cacbon để có độ bền cao và nhẹ hơn Sự thúc đẩy mạnh mẽ phong trào, thậmchí bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi điều khiển các phương tiện hai bánh đã từng là đềtài tranh luận nóng bỏng của nhiều người và nhiều nhà khoa học trong những thậpniên 1990 Đến nay, nhiều quốc gia đã áp dụng luật này

Lịch sử ghi nhận mũ bảo hiểm xuất hiện cùng với chiến tranh Từ xa xưa trongnhững việc chiến tranh đầy nguy hiểm ác liệt, người Asyrat, Ba Tư đã tìm ra một vậtdụng có thể bảo vệ đầu của binh lính: đó là chiếc mũ Lúc đầu, chiếc mũ còn thô sơnhưng trải qua những cuộc cải cách chiếc mũ ấy được tân trang sao cho phù hợp vàtận dụng tối ưu nhất lợi ích của nó Vào thế kỉ thứ 16-17, chiếc mũ được làm bằngthép nhẹ như thời trung cổ nhưng vành rộng hơn Đến năm 1914, Pháp đã chính thứccoi mũ bảo hiểm là trang bị tiêu chuẩn của người lính giúp chống lại các mảnh kimloại văng ra mỗi khi pháo nổ Lần lượt Anh, Đức, và các nước Châu Âu còn lại cũngnoi theo

Ngày nay, mũ bảo hiểm dần dần thâm nhập vào đời sống chứ không đơn thuần làtrang bị của quân đội, thể thao,…Công nhân và kĩ sư vào phân xưởng lúc nào màchẳng phải đội mũ Các vận động viên nhiều môn thể thao như đấu kiếm, võ thuật,bóng bầu dục…rất cần mũ bảo hiểm để an toàn

Hình 1.2 Cấu trúc tiêu chuẩn của mũ bảo hiểm

Với cấu tạo đặc biệt:

- Lớp vỏ ngoài làm từ nhựa cứng

- Trong là đệm bảo vệ được làm bằng xốp, bảo vệ đầu khi va chạm

- Quai cài và có miếng giữ cằm để cố định mũ

- Kính chắn gió làm từ nhựa trong suốt

Mũ bảo hiểm có tác dụng: Giảm va đập và hấp thu chấn động do va đập Giảm nguy

cơ gây chấn thương sọ não

Vì vậy, người tham gia giao thông bằng xe máy, xe đạp điện, xe máy điện cũngđược khuyến cáo đội mũ bảo hiểm Tại Việt Nam, từ ngày 15 tháng 12 năm 2007 bắtđầu bắt đội mũ bảo hiểm đối với người ngồi trên mô tô xe máy trên mọi tuyến đường

Ngày 1/7/2015 bắt đầu quy định đội mũ bảo hiểm đối với người điều khiển xe đạpđiện, xe máy điện

1.3.2 Cơ sở thực tiễn

Do việc quản lý xe đạp điện, xe máy điện ở nước ta đến nay còn chưa thống nhất,

có nơi tổ chức kiểm tra, có nơi không, nên chưa có được số liệu đánh giá cụ thể vềchất lượng của loại xe này Tuy nhiên, khi không được quản lý chặt chẽ thì chắc chắn

sẽ có những vấn đề về chất lượng, độ an toàn của loại xe này mà người tiêu dùng phảigánh chịu Ưu điểm nổi bật của loại xe hai bánh gắn động cơ điện là: không trực tiếpthải ra khí gây ô nhiễm, không gây ồn, không sử dụng xăng trong thời điểm giá xăngcao Tuy nhiên xe lắp động cơ điện cũng có một số nhược điểm như: không phát thải

ra các chất độc hại khi chạy trên đường nhưng xe chạy điện vẫn có tác động xấu tớimôi trường Vì ắc quy có tuổi thọ thấp nên sau một thời gian ngắn, các ắc quy sử dụngcho xe sẽ phải thay mới Loại “ ắc quy” này gồm có axít, chì, các chất dẻo tổng hợpkhó phân hủy sẽ là một nguồn đáng kể gây ô nhiễm môi trường PGS TS NguyễnĐình Hòe, Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam đã từng cảnh báo, hàngnăm, xe đạp điện có thể thải ra môi trường hàng nghìn tấn chì và hàng triệu vỏ nhựa ắcquy độc hại, nguy hiểm khó lường

Ngoài ra, việc sản xuất điện năng tại các nhà máy nhiệt điện để cung cấp cho xe,cũng là nguồn gây ô nhiễm; nguồn dự trữ năng lượng bị hạn chế nên loại xe này chỉ cóthể hoạt động trong cung độ không lớn; thời gian nạp điện cho ắc quy lâu hơn nhiều sovới việc bơm nhiên liệu vào thùng ở các xe thông dụng Đối với các xe hoạt động ởkhu vực nhiệt đới nóng ẩm lại hay bị ngập lụt như Việt Nam thì dễ xảy ra hư hỏng đốivới động cơ điện cũng như các bộ phận điều khiển điện tử khác Và cuối cùng, tuổi thọcủa phần lớn các loại ắc quy dùng cho xe gắn động cơ điện chưa cao, sau một thờigian ngắn lại phải thay thế Đây cũng là một vấn đề phải tính toán

Mặt khác việc phân biệt xe đạp điện thật và giả là rất khó Trên thực tế, thịtrường xe đạp điện hiện nay có tới 90% là hàng Trung Quốc được nhập vào Việt Namvới giá chỉ 2- 3 triệu đồng Rất nhiều chủ cơ sở kinh doanh đã gắn mác quảng cáo làhàng chính hãng, sản xuất tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Hồng Kông để đội giá cao hơn.Khi đến tay người tiêu dùng, những loại xe này thậm chí có giá lên đến 10 triệu đồng

và hơn thế nữa Nếu xe hỏng, cần bảo hành họ lại dễ dàng "hóa trang" với đủ mọi lý

do, vì với họ quan trọng nhất là xe bán được giá, tiền đã vào túi

vì thế mà đã có rất nhiều vụ tai nạn xảy ra gây thiệt hại về vật chất và tinh thần chobản thân, gia đình và xã hội Vì vậy đã đến lúc chúng ta cần gióng lên một hồi chuông

để thức tỉnh họ Đừng từ chối chiếc mũ bảo hiểm vì nó mang lại sự an toàn cho chínhcác bạn

1.4 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

- Xuất phát từ thực tế: Nhiều học sinh THPT không có ý thức tự giác đội mũ bảo hiểmkhi tham gia giao thông bằng xe đạp điện, xe máy điện

- Mục đích nghiên cứu của dự án là: Tìm ra giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng khôngđội mũ bảo hiểm của học sinh

1.5 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

Đề tài nhằm đóng góp giải pháp giáo dục ý thức tham gia giao thông của họcsinh trong bối cảnh hiện nay, góp phần xây dựng thế hệ người Việt trẻ không chỉ cótrình độ tri thức đáp ứng yêu cầu thời đại mà còn có lối sống văn minh, có ý thức tráchnhiệm với các vấn đề xã hội

Đề tài giúp các bậc cha mẹ, nhà trường, nhà chức trách có góc nhìn gần hơn,hiểu hơn về thực trạng cũng như hậu quả nặng nề của tai nạn giao thông để từ đó nângcao ý thức nhắc nhở hiệu quả, kịp thời

1.6 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Với khả năng của độ tuổi, nhóm tác giả chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu tìnhtrạng không đội mũ bảo hiểm khi điều khiển xe đạp điện, xe máy điện ở học sinh trunghọc, lứa tuổi mới lớn và đang tập làm người lớn, khoảng 15 đến 18 tuổi,

1.7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để nghiên cứu đề tài, chúng tôi đã sử dụng những phương pháp chủ yếu sau:

- Thu thập thông tin (qua quan sát thực tiễn và trên các phương tiện thông tinđại chúng)

- Điều tra, thăm dò ý kiến, lấy số liệu

- Thống kê số liệu, đối chiếu, phân tích

1.8 TÍNH SÁNG TẠO CỦA ĐỀ TÀI

Vì sao giới trẻ ngày nay hiểu về tác dụng của mũ bảo hiểm nhưng lại tìm đủ mọicách để từ chối nó? Câu hỏi này đã được nhiều người đặt ra và câu trả lời cũng có rấtnhiều trên báo giấy, báo mạng, trên các chương trình truyền hình Ở đề tài này, tínhmới là:

- Nghiên cứu vấn đề ở một phạm vi hẹp, đối tượng HS trung học, và dưới cáchthức tiếp cận, lý giải, đề xuất của một nhóm tác giả cùng độ tuổi đối tượng nghiên cứu

- Đề tài xuất phát từ thực tiễn và đưa ra những giải pháp khả thi với tình hìnhthực tiễn, đặc biệt với lứa tuổi học đường

PHẦN II KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

2.1 THỰC TRẠNG KHÔNG ĐỘI MŨ BẢO HIỂM KHI ĐI XE ĐẠP ĐIỆN, XE MÁY ĐIỆN Ở HỌC SINH THPT HIỆN NAY

Vào thời điểm học sinh đến trường và giờ tan học bên cạnh những bạn nữ sinhTHPT thướt tha với tà áo dài trắng đang đạp xe thật duyên dáng thì vẫn còn những họcsinh cả nam, cả nữ tóc tai phấp phới, đầu không đội mũ bảo hiểm ngồi trên nhữngchiếc xe đạp điện, xe máy điện đa chủng loại, rực rỡ sắc màu, đủ mọi kiểu dáng cứ vô

tư phóng vù vù trên đường mà không hề bận tâm đến một ai Nhiều người thấy vậykhông những không nhắc nhở mà còn khuyến khích Họ còn chê bai việc đội mũ bảohiểm là cổ hủ, là xấu Chẳng rõ các bạn ấy có nhận thấy rằng tham gia giao thông nhưvậy là rất nguy hiểm Nguy hiểm cho chính mình và những người xung quanh.Thậmchí còn có những học sinh không những không đội mũ bảo hiểm mà còn đi lạng lách,đánh võng….giữa dòng người đi lại hay cả trên vỉa hè dành cho người đi bộ Gần đây,tình trạng này đã gây ra không biết bao nhiêu vụ tai nạn thảm khốc Cảnh người đầubạc tiễn người đầu xanh đã khiến cả xã hội phải “bật tiếng khóc lòng” Ai dám bảovăn minh là thế!

Hình 2.1 Hình ảnh cắt ra từ video clip: Hai nữ sinh Vĩnh Phúc không đội mũ bảo

hiểm đèo nhau trên xe đạp điện liên tục nghiêng người đánh võng, cạ gầm xe xuốngmặt đường Nhiều người đã phát hoảng khi biết cô bé ngồi sau xe đạp điện sinh năm

2000 Trong khi nữ sinh cầm lái được cho là thuộc lứa 9X

(Nguồn YouTube) Nhìn sâu hơn vào cuộc sống hàng ngày, hiện tượng học sinh đến trường khôngđội mũ bảo hiểm chỉ được mọi người coi là vấn đề nhỏ, mang tính đơn giản, tầmthường Các cô các cậu học trò dành nhiều thời gian “lướt internet” để tìm hiểu tườngtận về những chiếc mũ thời trang, về mốt, về những trào lưu đang được thịnh hành và

cả vô số vấn đề mà giới trẻ cho là “hot” Việc làm ấy cũng chỉ đơn thuần là thỏa mãnniềm đam mê, mong muốn mình đẹp hơn, nổi bật hơn, nhận được nhiều sự chú ý hơncủa bạn bè và mọi người xung quanh Chính vì thế, những chiếc mũ bảo hiểm trông

như nồi “cơm điện kia” đã trở thành nỗi ám ảnh của biết bao thế hệ học sinh Cókhông ít học sinh biết rõ ngày sản xuất, hãng, chất lượng hay giá cả đắt đỏ của mộtchiếc mũ mốt mà họ đang săn tìm nhưng khi hỏi về thông tin về một chiếc mũ bảohiểm bình thường đơn giản thì họ lại không biết Có thể chưa hẳn là vô ý thức nhưngbiết đâu đó lại là mầm mống của việc không bao giờ đội mũ bảo hiểm bởi từ thái độthờ ơ, không quan tâm và rồi không bao giờ đội mũ bảo hiểm là một khoảng cáchkhông xa

Quan sát rộng hơn, người ta không khỏi giật mình khi thấy hiện tượng này đangtrở thành lối sống của đa số học sinh Hằng ngày, phải tận mắt chứng kiến những cảnhhọc sinh “đầu trần” đi dàn hàng, thậm chí vượt đèn đỏ dẫn đến tai nạn giao thông mànhiều người phải rợn tóc gáy Bác Nguyễn Văn Tài nhà ở gần đường tỉnh lộ chạy quathị trấn Phú Thứ cho biết : “Hằng ngày tôi chứng kiến rất nhiều học sinh đi xe đạpđiện không đội mũ bảo hiểm Ý thức chấp hành luật giao thông đường bộ của một sốhọc sinh chưa tốt Nhiều học sinh chưa tự giác thực hiện các biện pháp bảo đảm antoàn tính mạng khi tham gia giao thông hoặc chỉ thực hiện hình thức ”

có ý kiến cho rằng đội mũ bảo hiểm với phương tiện xe đạp điện là điều vô lí: “Tôi đi

xe đạp điện lâu rồi nhưng có thấy chú cảnh sát nào phạt vì không đội mũ bảo hiểmđâu Nếu đi xe đạp điện mà phải đội mũ bảo hiểm thì thà tôi đi “xe đạp thường” hay

xe bus còn hơn” (Một bạn học sinh cho biết) Rồi rất nhiều lí do khác được các bạnđưa ra nhằm bao biện cho hành vi trái quy định của mình như: xe đạp điện thì cũng là

xe đạp không phải đội mũ bảo hiểm hoặc các bạn ở trường cũng chẳng ai đội, mộtngười đội sẽ thành kì quái Chúng tôi còn bất ngờ hơn khi có bạn còn chia sẻ “bíquyết” để tránh không bị phạt nếu bị lực lượng công an kiểm tra: “Nếu gặp cảnh sátgiao thông thì tớ sẽ đạp xe hay rút chìa Như vậy thì sẽ là đi xe đạp chứ không phải đi

xe đạp điện nữa rồi Đi qua khu vực kiểm tra thì lại tra chìa khóa vào rồi đi thôi”.Chưa hết khi Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định kế hoạch triển khai công tác tuyên

truyền, giáo dục pháp luật về việc bắt buộc đội mũ bảo hiểm đối với học sinh khi ngồitrên xe đạp điện tham gia giao thông, trường nào cũng phải thực hiện thì việc trốntránh ngày càng tinh vi Đi dọc đường theo chân những cô cậu học trò chúng tôi thấynhững chiếc mũ bảo hiểm rực rỡ treo lơ lửng ở đầu xe, hay ý thức hơn một chút là mũbảo hiểm đội trên đầu nhưng không cài quai Khi đến gần cổng trường nhìn thấy cácthầy các cô đứng bắt phạt những học sinh vi phạm thì những học sinh này mới lấy mũ

ra đội ngay lên đầu để tránh bị phạt, “bịp bợm” qua mắt các thầy cô Phải chăng sự vô

ý thức đã ăn sâu và đang hủy hoại một bộ phận học sinh hiện nay

Hình 2.3 Học sinh đi xe chở quá số người qui định, đội mũ không cài quai

(Nguồn Internet) Không đội mũ bảo hiểm ở học sinh trung học có phải chỉ xuất hiện ở thành thị?Nhóm nghiên cứu chúng tôi đã tiến hành điều tra biểu hiện không đội mũ bảo hiểm ởhọc sinh THPT trên địa bàn huyện Kinh Môn- một huyện miền núi, trường học xa nơisinh sống Trên cơ sở phát ra 1000 phiếu khảo sát cho học sinh các trường THPT NhịChiểu, THPT Kinh Môn II, THPT Trần Quang Khải nhóm nghiên cứu thu được kếtquả như sau:

Bảng 1: Kết quả khảo sát về cảm xúc, thái độ của học sinh THPT trước một số tình huống có thể xảy ra trong cuộc sống

Luôn luôn đội mũ bảo hiểm Đội mũ bảo hiểm chống

đối, hình thức Không bao giờ đội

Bảng số liệu về kết quả điều tra được thể hiện trên biểu đồ dưới đây:

Sau khi tiến hành khảo sát, chúng tôi nhận thấy ý thức chấp hành quy định an toànkhi đi xe đạp điện, xe máy điện của học sinh là chưa cao Chỉ có 13% số bạn được hỏi

là tự nguyện đội mũ bảo hiểm và khi ngồi lên xe là đội mũ bảo hiểm Còn 32% số bạnthì khẳng định mình đội là do nhà trường xử phạt chứ bản thân thì không muốn độihoặc đội một cách chống đối hình thức, gần tới cổng trường mới đội để được vàotrường Có tới 55% các bạn phớt lờ quy định và cương quyết không đội mũ bảo hiểm Không đội mũ bảo hiểm được chọn trên khảo sát phản ánh về nguy cơ cái xấu, cáinguy hại trong ý thức học sinh có chiều hướng gia tăng Khảo sát trên chưa phải là tất

cả nhưng nó cho thấy phần nào ý thức của con người hiện nay đặc biệt là thế hệ thế hệ tương lai của đất nước Hành vi không tốt này sẽ dần len lỏi các nơi và nhanhchóng phát triển như những hành động không tốt khác nếu chúng ta không có nhữngquy định chặt chẽ và nghiêm khắc hơn

trẻ-2.2 NGUYÊN NHÂN

Vì sao ngày càng nhiều đối tượng học sinh không đội mũ bảo hiểm khi điều khiển

xe đạp điện? Vì lí do nào mà những thế hệ trẻ những chủ nhân tương lai của đất nướclại trở lên thiếu ý thức như vậy? Có rất nhiều nguyên nhân, từ chủ quan đến kháchquan được khái quát như sau:

2.2.1 Từ bản thân

Trước hết phải nói ngay rằng, cũng có nhiều học sinh không đội mũ bảo hiểm là do

sự bất tiện của mũ bảo hiểm Nhiều học sinh đều có ý kiến chung: Mũ bảo hiểm rấtnặng gây vướng víu cho người đội, không những vậy mũ bảo hiểm đảm bảo chấtlượng còn còn làm hỏng tóc, gây gàu, tạo ra mùi hôi khó chịu Khi trời nắng nóng đãvậy còn khi lúc trời mưa xe để ngoài trời mũ bảo hiểm bị ướt đội nên sẽ bị ướt tóc.Ngoài ra mũ bảo hiểm còn to và cứng mang theo rất bất tiện,… Từ những lý do màqua tổng hợp kết quả khảo sát thì có tới 87% tổng số học sinh từ chối chiếc “ nồi cơmđiện”, bày tỏ rõ thái độ không thích đội mũ bảo hiểm

55%

13%

32%

Hiện nay, mũ bảo hiểm đã được cải tiến, ngày càng nhẹ hơn, mẫu mã đa dạng với

nhiều màu sắc hơn nhưng vẫn có nhiều học sinh vẫn không muốn chấp hành quy định

đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông Bạn Trần Xuân Quỳnh, học sinh lớp 10A

trường THPT Nhị Chiểu nói rõ quan điểm: “ Mặc dù mũ bảo hiểm được cải tiến và

mẫu mã đẹp hơn, thời trang hơn nhưng quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe

đạp điện là quy định mới nên việc hàng ngày phải đội chiếc mũ đó mình chưa quen

Nhiều bạn học sinh cũng không đội nên mình đội thì lại bị coi là lập dị, kì quái

Một lý do khác nữa là: khi được bố mẹ mua cho chiếc xe đạp điện, xe máy

điện-một tài sản lớn đối với những học sinh chưa làm ra tiền nên nhiều bạn thích ra oai, thể

hiện Vậy nếu đội mũ bảo hiểm thì sẽ không được thời trang, giảm phong độ Thậm

chí có bạn thích thể hiện mình bằng cách phóng nhanh, lạng lách, đánh võng, bốc đầu

đi xe một bánh…Họ muốn khẳng định cái tôi của bản thân nhưng lại thiếu kỹ năng về

điều khiển phương tiện có tốc độ cao một cách an toàn, thiếu kiến thức về luật an toàn

giao thông

Vì vậy mà nhiều bạn chưa ý thức được sự cần thiết phải đội mũ bảo hiểm khi đi xe

đạp điện, xe máy điện Họ chống đối mạnh mẽ, có bạn còn dùng những lời hỗn láo khi

bị thầy cô giáo xử phạt về việc không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện tới trường

Với những học sinh này, bệnh lười đội mũ bảo hiểm đã ăn sâu vào trong máu và sự

thiếu ý thức, không tìm hiểu đến những cái có ích, có lợi đối với chính bản thân mình

2.2.2 Từ gia đình

Đúc kết kinh nghiệm gia đình- con cái, ông cha ta đã khuyên: “ Dạy con từ tuổi còn

thơ”, cũng tựa như uốn cây phải uốn từ lúc cây vẫn còn non Nhưng thử hỏi hiện nay,

có bao nhiêu phụ huynh thường xuyên nhắc nhở, quan tâm đến việc con em mình đội

mũ bảo hiểm đi xe đạp điện, xe máy điện tới trường? Phải chăng vì quá bận rộn trong

việc mưu sinh hay vì chính bản thân họ cũng chưa có ý thức chấp hành quy định an

toàn giao thông?

Ta không khó bắt gặp hình ảnh cha mẹ khi đi làm hay chở con đi học không đội mũ

bảo hiểm dần dần cũng tạo lên thói quen cho con trẻ Thói quen này sẽ theo trẻ đến khi

trưởng thành và trở thành nếp sống lẫn hành động Con em họ sẽ không ý thức được

tác dụng và lợi ích của việc đội mũ bảo hiểm và coi đó là việc làm không cần thiết

Điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến nếp nghĩ của trẻ Thử hỏi với những tấm gương tốt,

chấp hành một cách nghiêm túc luật đội mũ bảo hiểm thì sao trẻ không thể không có

thói quen đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông gia đình

Hình 2.4 Phụ huynh không chấp hành quy định đội mũ bảo hiểm khi tham

gia giao thông (Nguồn vtv)

Hơn nữa, nhiều phụ huynh còn không muốn cho con em mình đội mũ bảo hiểm

Một phần là vì giá của một chiếc mũ bảo hiểm đạt chuẩn chất lượng khá cao Còn một