TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG --- TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA GIÁM ĐỐC ĐIỀU HÀNH CEO’S CHARACTERISTIC ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ DOANH NGHIỆP TIÊ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
-
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA GIÁM ĐỐC ĐIỀU HÀNH (CEO’S CHARACTERISTIC) ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ DOANH NGHIỆP TIÊU BIỂU TRÊN SÀN CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
Ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 9340101
HOÀNG HẢI YẾN
Hà Nội – 2020
Trang 2Láng, Đống Đa, Hà Nội
Người hướng dẫn khoa học: PGS., TSKH Nguyễn Văn Minh
PGS,TS Cao Đinh Kiên
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng đánh giá luận án cấp trường họp tại
Vào hồi giờ ngày tháng năm
Có thể tham khảo luận án tại Thư viện Quốc gia và thư viện trường Đại học Ngoại thương
Trang 31 Cao D.K và Hoàng H.Y (2013), Headquarter Relocation: Financial
Performance and Stock Market Reaction, External Economics Review
2013, No 59, pages 60-72
2 Cao D.K, Hoàng H.Y và Trần M.N (2016), Impact of CEO’s
characteristics on firm performance: The case of Vietnam, External
Economics Review 2016
3 Hoàng Hải Yến (Đồng tác giả, tham gia viết sách - 2018), Hoạt động mua lại cổ phiếu tại Thị trường Việt Nam, Nhà xuất bản Lao động, ISBN: 978-604-595-611-3, 2018
4 Hoàng Hải Yến (2019), Nghiên cứu ảnh hưởng các đặc điểm cá nhân giám đốc điều hành đến quản trị tại các công ty niêm yết sở hữu gia đình ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ, mã số: NTCS2019-31
5 Hoàng Hải Yến (2020), Vai trò của nữ giám đốc điều hành tới hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp: nghiên cứu điển hình tại các công ty gia
đình niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, Tạp chí Quản lý
và Kinh tế quốc tế, số 126, trang 118-130
6 Hoàng Hải Yến (2020), Sử dụng mô hình dữ liệu mảng để xem xét mối quan hệ của các đặc điểm giám đốc điều hành và hiệu quả của công ty gia đình niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2012 – 2018, Tạp chí Con số và Sự kiện, số kỳ 1, tháng 10/2020
7 Hoàng Hải Yến (2020), Ảnh hưởng của việc nắm giữ văn bằng Luật của Giám đốc điều hành tới hiệu quả hoạt động của các công ty gia đình niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay, Tạp chí Công thương, 9/2020
8 Hoàng Hải Yến và Nguyễn Quỳnh Anh (2020), Ảnh hưởng trình độ học vấn của giám đốc điều hành đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay – nghiên cứu điển hình tại các công ty gia đình niêm yết trên thị trường chứng khoán thành phố Hồ
Chí Minh (HOSE), Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp quốc gia, thuộc đề tài
Nafosted, mã số 502.99 – 2018.04, trang 174 – 189
Trang 5PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết
Theo quan điểm quản trị hiện đại, CEO đóng vai trò như đầu tàu cho sự phát triển, là chìa khoá mở ra cánh cửa thành công hay thấy bại của mỗi doanh nghiệp Bên cạnh đó, CEO thường là những
cá nhân có năng lực đặc biệt chứng minh được bản lĩnh, khả năng của mình thông qua việc ra những quyết định quan trọng có ảnh hưởng to lớn đến hiệu quả hoạt động, sản xuất kinh doanh của tổ chức, doanh nghiệp do họ điều hành
Các nghiên cứu về tâm lý học người đã chỉ ra rằng, những đặc điểm khác nhau về nhân khẩu học, tâm lý học hành vi, kinh nghiệm, thâm niên công tác, đặc trưng tính cách, giới tính… có ảnh hưởng mạnh mẽ đến hành vi của mỗi cá nhân Đối với các CEO cũng vậy, các nghiên cứu về lãnh đạo đã chỉ ra rằng phong cách, thói quen hay hành vi của một nhà lãnh đạo cụ thể là mặt phản ánh ra bên ngoài của một loạt các đặc điểm đặc trưng của nhà lãnh đạo đó, và có những tác động trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp do họ điều hành Vì vậy, từ lâu nay, một trong những nội dung được nhiều học giả, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực quản trị kinh doanh trên thế giới quan tâm, tìm hiểu đó là ảnh hưởng của đặc điểm các nhà lãnh đạo đến các khía cạnh hoạt động khác nhau của doanh nghiệp
Các công ty gia đình (CTGĐ) là mô hình tổ chức kinh doanh xuất phát từ hình thái gia đình và là mô hình mang tính cơ sở trong các mô hình tổ chức kinh tế tại nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt
là tại Việt Nam nơi có văn hoá gia đình chi phối phần lớn các quan
hệ trong xã hội Hơn nữa, khi nhìn từ góc độ quản trị, các CTGD luôn có những lợi thế cả về mặt tổ chức, chiến lược hay ra quyết định
so với các doanh nghiệp tư nhân hay doanh nghiệp quốc doanh khác
do các đặc điểm về quyền sở hữu gia đình, cơ chế giám sát và vận hành hoạt động của tổ chức (Dieleman và cộng sự, 2013) Vì vậy,
Trang 6đây thực sự là mô hình doanh nghiệp mang nhiều yếu tố tiêu biểu để phân tích và tìm hiểu
CEO tuy đóng vai trò quan trọng trong hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhưng hiện nay các trao đổi và nghiên cứu về CEO hiện nay phần lớn chỉ là các nghiên cứu tổng quan, mang tính chất giới thiệu và cung cấp thông tin đơn thuần Cơ sở lý luận còn thiếu những nghiên cứu chuyên sâu về CEO cũng như vai trò của CEO trong các loại hình doanh nghiệp cụ thể Hơn nữa, tại nước ta, các nghiên cứu về CEO hiện nay còn dựa chủ yếu vào các lý thuyết có sẵn trên thế giới nên thực tế không tránh khỏi những điểm không tương xứng, khác biệt khi áp dụng vào các tình huống mang đặc trưng Việt Nam Đó là lý do chính giải thích thực trạng thông tin về CEO vừa thừa vừa thiếu tại Việt Nam hiện nay
Từ tất cả những lí do nêu trên, đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng
các đặc điểm của giám đốc điều hành (CEO’s characteristic) đến hiệu quả hoạt động của một số doanh nghiệp tiêu biểu trên sàn chứng khoán Việt Nam” là rất cần thiết, có ý nghĩa thiết thực cả về
lý luận và thực tiễn
2 Khoảng trống nghiên cứu
Thứ nhất, các nghiên cứu về chủ đề đặc điểm cá nhân của CEO, ảnh hưởng các đặc điểm cá nhân của CEO (CEO’s characteristic) đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trên thế giới
đa phần mới chỉ dừng lại ở việc tiếp cận tới đơn nhất, hoặc hai tới ba đặc điểm riêng biệt tiêu biểu dựa trên các dữ liệu sơ cấp tài chính chứ chưa thực sự có các nghiên cứu về đặc điểm cá nhân của CEO theo
hệ thống hoặc có đánh giá về sự tương tác ảnh hưởng của các đặc điểm này tới hiệu quả của hoạt động doanh nghiệp
Thứ hai, các nghiên cứu chỉ ra tính đa hướng trong ảnh hưởng các đặc điểm cá nhân của giám đốc điều hành tới hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, chiều tác động không đồng nhất, có khả năng thay
ở các giai đoạn thời điểm khác nhau trong các bối cảnh khác nhau cũng cho thấy sự khác biệt giữa các kết quả nghiên cứu
Trang 7Thứ ba, phân ngành nghiên cứu về khoa học quản trị trong hướng tiếp cận với các đặc điểm nhân chủng học, tâm lý học là một chủ đề nghiên cứu hấp dẫn, có nhiều hướng khai thác mang tính lý thuyết cũng như ứng dụng cao trong hoạt động quản trị doanh nghiệp Thứ tư, tại Việt Nam, các nghiên cứu về chủ đề CEO hiện nay
đa số mới chỉ dừng lại ở một vài các nghiên cứu tổng quan, cũng gần như chưa xuất hiện các nghiên cứu về ảnh hưởng các đặc điểm cá nhân của CEO tới hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
Thứ năm, hiện tại Việt Nam cũng chưa có những nghiên cứu chuyên sâu về đặc điểm cá nhân của CEO trong một nhóm/mô hình doanh nghiệp tiêu biểu chuyên biệt, ví dụ như các CTGĐ
3 Câu hỏi nghiên cứu
(1) Các đặc điểm cá nhân của CEO có ảnh hưởng lên kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các công ty gia đình niêm yết trên thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam không?
(2) Mức độ ảnh hưởng của những đặc điểm cá nhân của CEO lên hoạt động của các công ty gia đình niêm yết trên TTCK Việt Nam là như thế nào?
4 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu chủ yếu mà luận án hướng tới là tìm hiểu ảnh hưởng của các đặc điểm cá nhân của các giám đốc điều hành (CEO’s characteristic) tới hiệu quả hoạt động của một số doanh nghiệp tiêu biểu trên thị trường chứng khoán Việt Nam, trong đó luận án lựa chọn khoanh vùng doanh nghiệp tiêu biểu là các công ty gia đình niêm yết trên TTCK Việt Nam hiện nay
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là ảnh hưởng của đặc điểm cá nhân của CEO đến hiệu quả hoạt động của các công ty gia đình (CTGĐ) niêm yết trên TTCK Việt Nam
5.2 Phạm vi nghiên cứu
Trang 8- Phạm vi về nội dung: luận án tập trung vào các đặc điểm cá
nhân của giám đốc điều hành, trong các đặc điểm cá nhân luận án tập trung vào 2 nhóm đặc điểm chính: (1) các đặc điểm nội tại của CEO – đặc điểm nhân khẩu học, (2) các đặc điểm cá nhân CEO liên quan đến thâm niên và cơ cấu quản lý của doanh nghiệp – đặc điểm công tác Luận án tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của các đặc điểm cá nhân của CEO đến hiệu quả hoạt động của các công ty gia đình niêm yết tại TTCK Việt Nam
- Phạm vi về không gian: hoạt động nghiên cứu giới hạn nghiên
cứu về đặc điểm cá nhân của các CEO hiện đang điều hành quản lý các doanh nghiệp đang niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam
- Phạm vi về thời gian: luận án lựa chọn khoảng thời gian
nghiên cứu từ 2012 -2018 Vì trong giai đoạn trước 2012, các thông tin về báo cáo quản trị công ty (QTCT) chưa được quan tâm đúng mức trên TTCK Việt Nam Mặt khác, kể từ năm 2012 đến nay, kinh
tế vĩ mô mới có những bước tăng trưởng và phát triển ổn định, TTCK có những bước phát triển tích cực Vì những lí do đó, phạm vi thời gian nghiên cứu của luận án lựa chọn là giai đoạn 2012 – 2018
để đảm bảo thông tin một cách đầy đủ từ các BCTC, BCTN và báo cáo QTCT tạo nên một bằng dữ liệu cân đối, hợp lý nhất
6 Kết cấu của luận án
Cấu trúc của luận án được phân bổ thành năm chương gồm chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu; chương 2: Cơ sở lý luận
về ảnh hưởng các đặc điểm cá nhân của giám đốc điều hành (CEO’s characteristic) đến hiệu quả hoạt động của công ty gia đình niêm yết; chương 3: Phương pháp nghiên cứu; chương 4: Phân tích ảnh hưởng các đặc điểm cá nhân giám đốc điều hành (CEO’s characteristic) đến hiệu quả hoạt động của công ty gia đình niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2012 - 2018; chương 5: Thảo luận kết quả nghiên cứu của luận án và một số kiến nghị đề xuất
Trang 9CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
1.1 Tình hình nghiên cứu về các đặc điểm cá nhân của giám đốc điều hành
Các nghiên cứu về đặc điểm cá nhân của CEO đã và đang được triển khai theo mạc tìm hiểu về vai trò, ảnh hưởng các đặc điểm cá nhân trên đến phong cách và thói quen điều hành
Nhìn chung tất cả các hướng nghiên cứu đều chỉ ra rằng những đặc điểm cá nhân của CEO có tác động ảnh hưởng mạnh mẽ đến phong cách và thói quen làm việc, điều hành, qua đó tác động đến kết quả triển khai công việc và các mặt hoạt động khác của doanh nghiệp Hiện nay, vẫn còn tồn tài nhiều luồng quan điểm, cách tiếp cận khác nhau về các đặc điểm cá nhân của giám đốc điều hành (CEO’s characteristic), tuy nhiên, theo quan điểm của tác giả có thể dẫn chiếu kết quả nghiên cứu của Hambrick và Mason (1984) làm nền tảng trong tiếp cận về đặc điểm cá nhân của CEO Cụ thể, Hambrick và Mason, trong nghiên cứu của mình, đã bước đầu khẳng định rằng các hành vi của mỗi CEO là mặt phản ánh ra của một loạt các yếu tố đặc điểm cá nhân như: tuổi tác, trình độ học vấn, thâm niên công tác, đặc trưng tính cách Các nhóm hành vi này tác động đến các quyết định của CEO trong quá trình điều hành doanh nghiệp,
từ đó tác động đến các kết quả điều hành, các mặt hoạt động của doanh nghiệp
Tổng hợp các nghiên cứu, các đặc điểm cá nhân của CEO có thể được chia thành 02 nhóm chính gồm: (i) Đặc điểm nhân khẩu học, (ii) Đặc điểm công tác
1.2 Tình hình nghiên cứu về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp từ lâu đã là một chủ đề được giới nghiên cứu quan tâm tìm hiểu bởi đây là thước đo nhằm đánh giá hiệu quả của các biện pháp và công cụ mà doanh nghiệp đã
và đang sử dụng trong vận hành hoạt động sản xuất kinh doanh của
Trang 10mình theo Hult và các cộng sự (2008) tuy phổ biến hiện nay có nhiều cách tiếp cận và đo lường khác nhau về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhưng tựu chung lại có ba tiêu chí đo lường hiệu quả hoạt động thường sử dụng là hiệu quả tài chính (financial performance), hiệu quả kinh doanh (operation performance) hoặc hiệu quả tổng hợp (overall performance)
Tuy có nhiều cách tiếp cận và đo lường khác nhau về khái niệm trên nhưng một trong những khía cạnh được nghiên cứu và xem xét rộng rãi nhất là khía cạnh tài chính, tức thành quả của việc thực hiện các mục tiêu kinh tế của công ty Thông thường, để đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp theo khía cạnh tài chính (hiệu
nghiên cứu thường phổ biến sử dụng một trong hai cách đo lường: (i) sử dụng các chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lợi kế toán (Profit Indicator) như tỷ lệ lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA), lợi nhuận trên doanh thu (ROS), lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE); (ii) dùng các chỉ tiêu mang tính thị trường như Tobin’s Q và tỷ suất sinh lợi thị trường
Từ việc tổng thuật các nghiên cứu trong nước và quốc tế lại càng củng cố tính hợp lý của luận án khi lựa chọn hai chỉ số ROA và ROE làm tham chiếu để đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
1.3 Tình hình nghiên cứu về công ty gia đình
Công ty gia đình là loại hình tổ chức kinh tế sơ khai có nhiều đóng góp cho sự phát triển của nền kinh tế Hơn nữa, đây cũng là loại hình doanh nghiệp mang nhiều đặc thù riêng biệt Vì vậy, các nghiên cứu về CTGĐ đã bắt đầu được triển khai từ giữa thế kỷ 20 Về cơ bản, các nghiên cứu về lĩnh vực CTGĐ đã và đang triển khai chủ yếu vẫn tập trung vào việc bóc tách bản chất của loại hình doanh nghiệp này thông qua việc tìm ra một định nghĩa đủ thấu đáo và thuyết phục
Có thể liệt kê ra một số các nghiên cứu về chủ đề này của các tác giả như Litz (1995), Wortman (1995), Shanker và Astranchan (1996),
Trang 11Wall (1998)…Các tác giả trên tuy có nhiều cách tiếp cận khác nhau
về bản chất của loại hình doanh nghiệp này nhưng đều tập trung vào các yếu tố cơ bản cấu thành nên tính chất cơ bản của loại hình doanh nghiệp trên như: tỷ lệ sở hữu gia đình, quyền kiểm soát, số lượng thành viên gia đình trong ban điều hành…
Tại Việt Nam, dưới thực tế về mức độ đóng góp của CTGĐ vào sự phát triển chung của nền kinh tế trong những năm vừa qua mà trong thời gian gần đây đã không ít các học giả tiến hành nghiên cứu để tìm hiểu về loại hình doanh nghiệp này
Hệ thống các nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam đã một lần nữa tái khẳng định sự tiêu biểu về tính chất của loại hình doanh nghiệp này, cũng như sự phù hợp khi luận án lựa chọn các CTGĐ như là nhóm doanh nghiệp điển hình để phân tích, tìm hiểu
1.4 Tình hình nghiên cứu về ảnh hưởng các đặc điểm cá nhân của giám đốc điều hành (CEO’s characteristic) đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
Trên thế giới, hướng nghiên cứu này đã xuất hiện từ rất sớm và
đã có bằng chứng để kết luận rằng đặc điểm của CEO có ảnh hưởng lên hoạt động của doanh nghiệp
Kết quả các nghiên cứu trên thế giới, tại khu vực Châu Á và tại Việt Nam vừa liệt kê ở trên một lần nữa đã tái khẳng định cho lập luận rằng các CEO có khả năng ảnh hưởng mạnh mẽ đến giá trị của công ty mình điều hành Có thể kể đến một số điểm chung tiêu biểu khi bàn về đặc điểm cá nhân của giám đốc điều hành (CEO) và tác động của các đặc điểm trên đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp:
– Đưa ra được khái niệm về các đặc điểm cá nhân của giám đốc điều hành;
– Chỉ ra những nhóm đặc điểm cá nhân của CEO có ảnh hưởng như: tuổi, giới tính, quyền sở hữu, thù lao của giám đốc điều hành … có tác động ảnh hưởng đến phong cách làm việc và kết quả hoạt động doanh nghiệp do họ quản lý;
Trang 12– Hệ thống hoá và tiến hành phân loại chia nhóm các đặc điểm cá nhân theo mức độ ảnh hưởng/tác động đến hiệu quả hoạt động của tổ chức
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC ĐẶC ĐIỂM CÁ NHÂN GIÁM ĐỐC ĐIỀU HÀNH ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY GIA ĐÌNH NIÊM YẾT 2.1 Tổng quan về giám đốc điều hành (CEO)
2.1.1 Các khái niệm về CEO
Theo cách tiếp cận từ mô hình quản trị căn bản, CEO (Chief Executive Officer) - giám đốc điều hành là chức vụ điều hành cao nhất của một tổ chức, phụ trách điều hành chung hoạt động của một tập đoàn, công ty, tổ chức hay một cơ quan, đưa ra các quyết định chiến lược của tổ chức, đồng thời CEO phải báo cáo và chịu trách nhiệm trước hội đồng quản trị của tổ chức đó Thuật ngữ tương đương của CEO có thể là giám đốc quản lý (MD – Managing Director – MacKenzie 2006) và giám đốc điều hành (CE – Chief Executive)
Hiện nay, trên thế giới, tồn tại đồng thời một số cách tiếp cận khác nhau về CEO – giám đốc điều hành Các cách tiếp cận này nhìn chung bị chi phối, ảnh hưởng bởi văn hoá kinh doanh, mô hình tổ chức điều hành doanh nghiệp…
Cách tiếp cận thứ nhất: Theo quan điểm về song trùng lãnh đạo, ở một số công ty thì CEO đồng thời là chủ tịch hội đồng quản trị
Cách tiếp cận thứ hai: Phổ biến ở một số nước trong Liên minh châu Âu, có hai ban lãnh đạo riêng biệt tồn tại trong hoạt động của các tổ chức, một ban lãnh đạo phụ trách công việc kinh doanh hằng ngày và một ban giám sát phụ trách việc định hướng cho công ty (được bầu ra từ các cổ đông)
Trang 132.1.2 Vai trò của CEO trong hoạt động của doanh nghiệp
Tuỳ thuộc vào cơ cấu tổ chức của từng doanh nghiệp mà CEO sẽ chịu trách nhiệm đảm về các vai trò khác nhau trong hoạt động của các tổ chức Về cơ bản, vai trò của CEO mang tính chất như là người quyết định sự sống còn tồn tại của các doanh nghiệp do họ đảm nhận
Dù theo cách tiếp cận thứ nhất (kiêm nhiệm trách nhiệm và quyền lợi, CEO đồng thời là chủ tịch HĐQT) hay theo cách tiếp cận thứ hai (CEO độc lập với HĐQT) thì vai trò của CEO nhìn chung mang tính chất tổng quát, liên đới đến mọi mặt, mọi mảng trong hoạt động của các tổ chức
2.1.3 Yêu cầu đối với CEO
Yêu cầu đối với CEO trong quá trình điều hành doanh nghiệp được thể hiện rõ nhất thông qua yêu cầu về năng lực lãnh đạo quản lý của CEO là vấn đề quan trọng ở các DN hiện nay, thu hút nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm, nghiên cứu Nói đến phẩm chất lãnh đạo, các nghiên cứu tiêu biểu là Stodgdill (1948, 1974), Mann (1959), Lord và cộng sự (1986) và Kirkpartrick (1991) Nói đến năng lực và kỹ năng của người lãnh đạo, các nghiên cứu tiêu biểu là Mumford và cộng sự (2000) và Yammarino (2000)
Năng lực lãnh đạo của CEO là sự tổng hợp kiến thức, kỹ năng
và phẩm chất mà một CEO cần có trong hoạt động lãnh đạo bản thân, lãnh đạo đội ngũ cấp dưới, lãnh đạo tổ chức nhằm đạt được mục tiêu của DN đã định ra từ đầu Cụ thể:
Trang 14Kiến thức lãnh đạo: Kiến thức lãnh đạo là tổng thể tri thức,
hiểu biết mà một người lĩnh hội, tích lũy qua trải nghiệm hoặc học hỏi và có khả năng vận dụng vào công việc lãnh đạo của mình
Kỹ năng lãnh đạo: Đây chính là năng lực thực hiện các công
việc, biến kiến thức thành hành động Kỹ năng lãnh đạo thể hiện sự thành thạo của mỗi người khi vận dụng sự hiểu biết về lãnh đạo trong thực tế điều hành nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra
2.2 Khái quát chung về đặc điểm cá nhân của CEO
2.2.1 Khái niệm về đặc điểm cá nhân, đặc điểm cá nhân của CEO
Theo Holland (1960), “các đặc điểm cá nhân của con người là tập hợp của các bộc lộ tính cách, phong thái tâm lý cá nhân quy định cách thức hành động và sự phản ứng của cá nhân đối với môi trường xung quanh
Theo quan điểm của tâm lý học hành vi, nhà tâm lý học Lêochiev (1962) đã chỉ ra rằng: “Sự phát triển tâm lý tính cách của con người gắn liền với sự phát triển của các hoạt động của con người trong thực tiễn đời sống của nó, trong đó một số hoạt động đóng vai trò chính (chủ đạo), một số hoạt động khác giữ vai trò phụ (bổ trợ) Các nghiên cứu về tâm lý học đã chỉ ra rằng: Không phải các đặc điểm cá thể của con người mà chỉ là các đặc điểm quy định con người như là một thành viên của xã hội nói lên bộ mặt tâm lý – xã hội, giá trị và cốt cách làm người của mỗi cá nhân Những thuộc tính này tạo nên đặc điểm khác biệt của mỗi cá nhân thường được biểu hiện trên ba cấp độ: cấp độ bên trong cá nhân (tính cách, thói quen tư duy…); cấp liên cá nhân (cách giao tiếp, ứng xử, khả năng tạo ảnh hưởng…) và cấp độ biểu hiện ra hoạt động và các sản phẩm của nó (kết quả công việc)
2.2.2 Một số thuộc tính cơ bản của đặc điểm cá nhân CEO
Theo Phạm Minh Hạc (1999), đặc điểm cá nhân của mỗi người
bị chi phối tác động bởi 4 thuộc tính căn bản: Tính ổn định, tính thống nhất, tính tích cực và tính giao lưu của các đặc điểm cá nhân