TIET 28 ON BAI HAT NHAC LI AM NHAC THUONG THUC

Nhạc sĩ Huy Du cho biết, ban đầu, bài ca ấy dự định chỉ là một chương trong bản đại hợp xướng “Việt Nam trên đường chúng ta đi” chuẩn bị mừng ngày miền Nam đại thắng, đất nước[r]

M«n ¢m nh¹c : Líp 7

Giáo viên Thực hiện: Lê Quốc Nhỉ - Năm học 2005-2006

Bài 7 TIếT 28

- ÔN TậP TậP đọc nhạc : TĐN Số 8 -Nhạc lí : Gam tr ởng giọng tr ởng–

- ÂM NHạC TH ờng thức : Nhạc sĩ Huy Du

và bài hát: Đườngưchúngưtaưđi ư

II Nhạc lý : Gam tr ởng – Giọng tr ởng

1 Gam tr ởng

Định nghĩa :

Gam tr ởng là hệ thống 7 bậc âm đ ợc sắp xếp liền bậc, hình thành dựa trên công thức cung và nửa cung nh sau:

Câu hỏi: Em hãy cho biết đơn vị đo cao độ trong âm nhạc là gì?

Trả lời: Đơn vị đo cao độ trong âm nhạc là cung và nửa cung (1 cung

bằng 2 nửa cung)

- Ví dụ : Trong gam Đô tr ởng ( C )ng ời ta xây dựng dựa theo công thức đã đ ợc qui định nh sau :

Âm ổn định nhất trong gam gọi là âm chủ (bậc 1 ) trong gam Đô tr ởng âm chủ là nốt Đô

Câu hỏi: Em hãy cho biết âm chủ là gì?

2 Giọng tr ởng

Định nghĩa :

Các bậc âm trong gam tr ởng đ ợc sử dụng để xây dựng giai

điệu một bài hát (hoặc một bản nhạc ) ng ời ta gọi đó là giọng

tr ởng kèm theo tên âm chủ

Ví dụ :Bài TĐN số 4 (lớp 6)

Trả lời: Bài TĐN đ ợc viết ở giọng Đô tr ởng , âm chủ là nốt

Đô , hoá biểu không có dấu thăng , giáng , kết thục bài ở nốt

Đô

Câu hỏi: Bài TĐN đ ợc viết ở giọng gì ?

III ¢m nh¹c th êng thøc :

Nh¹c sÜ Huy Du vµ bµi h¸t § êng chóng ta ®i

1 Nh¹c sÜ Huy Du

Nhạc sĩ Huy Du tên đầy đủ là Nguyễn Huy Du còn có bút danh là Huy Cầm sinh ngày 1-12-1926 tại Huyện Tiên Du Tỉnh Bắc Ninh Ông

tham gia cách mạng từ năm 1944 và đã nổi tiếng với những ca khúc :

Ba Vì năm x a , Sẽ về thủ đô …

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ ca khúc của Ông tràn đầy khí thế hào hùng , phóng khoáng và đậm chất trữ tình cách mạng nh : Anh vẫn hành quân , Trên đỉnh Tr ờng Sơn ta hát , Nổi lửa lên em , Đ ờng chúng

ta đi Ông nguyên là Tr ởng đoàn ca múa Tổng cục chính trị 1977) , Tổng th ký Hội nhạc sĩ Việt Nam khoá III , Đại biểu Quốc hội khoá VI …

(1962-Với những đóng góp to lớn cho nền âm nhạc Việt Nam hiện đại Năm

2000 Ông đã đ ợc nhà n ớc trao tặng giải th ởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật

Nhạc sĩ Huy Du đã từ trần vào hồi 20h 50” ngày 17-12-2007 tại bệnh viện Hữu Nghị Hà Nội

Nh¹c : Huy Du Lêi:Th¬ Xu©n S¸ch

Võa ph¶i- trong s¸ng tù hµo

Nhanh h¬n

Bài hát ra đời năm 1968 giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ diển ra ác liệt bài hát đ ợc viết ở nhịp 4/4 và chia làm 3 đoạn

Đoạn 1: Nét nhạc dàn trãi mô tả đất n ớc t ơi đẹp toàn dân tin t ởng vào sự lãnh

đạo của Đảng , của Bác Hồ trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc

Đoạn 2: Tiết tấu sôi động nh thúc dục đoàn quân ra trận giải phóng quê h ơng

Đoạn 3: Trở lại với giai điệu nh đoạn 1 , nét nhạc nh kêu gọi thôi thúc toàn dân tộc vững b ớc tới ngày toàn thắng

Có thể nói bài hát Đ ờng chúng ta đi là một trong số những bài hát hay nhất đ ợc sáng tác trong thời kỳ chống Mĩ cứu n ớc

Bài hát Đ ờng chúng ta đi đ ợc ra đời trong hoàn cảnh nào ? Tính chất của bài hát và nội dung nói lên điều gì ?

Lấp lánh khúc khải hoàn trên đường

Nhạc sĩ Huy Du cho biết, ban đầu, bài ca ấy dự định chỉ là một chương trong bản đại hợp xướng

“Việt Nam trên đường chúng ta đi” chuẩn bị mừng ngày miền Nam đại thắng, đất nước hoàn toàn độc lập Thế nhưng, theo thời gian nó đã được nâng lên lên thành một tác phẩm âm nhạc độc lập, với sức sống bất diệt… Và, người có công sinh thành ra nó - nhạc sĩ Huy Du vẫn luôn tâm niệm một điều: ''Có cảm xúc chân thực, người sáng tác sẽ có những tác phẩm sống mãi''

Cuối năm 1967, Huy Du được giao nhiệm vụ làm Trưởng Đoàn sáng tác của Tổng cục Chính trị vào Đường 9, Khe Sanh đi thực tế Đoàn đi gồm có nhà viết kịch Đào Hồng Cẩm, nhà thơ Xuân Sách, hoạ sỹ Thanh Tâm và Huy

Du Sau những tháng sống, chiến đấu cùng bộ đội nơi chiến trường, Huy Du đã phổ thơ Xuân Sách và cho ra đời ''Bài ca về đường 9'' Do điều kiện bí mật của chiến trường, Huy Du phải lấy bút danh là Huy Cầm và Xuân Sách lấy tên là Lê Hoài Lăng

Ngay khi mới ra đời, ''Bài ca về đường 9'' đã được đón nhận nhiệt tình Khắp mọi nơi, trên chiến trường, ở hậu phương, bộ đội, nhân dân ta say sưa hát Trong chuyến đi này, thành công của ''Bài ca đường 9'' chưa phải

là tất cả Điều lớn nhất Huy Du tìm được trong những tháng ngày đi thực tế ở đường 9

là những cảm xúc chiến thắng thực sự Đó chính là tiền đề cho ông viết “Đường chúng

ta đi'' sau này

Sau tết Mậu Thân 1968, quân địch hoang mang trên khắp các chiến trường, và có xu hướng muốn ngồi vào bàn đàm phán Trước tình hình đó, Huy Du đã về

Hà Nội, cùng với các nhạc sỹ Lê Lan, Huy Thục và Doãn Nho, được đồng chí Trần Lâm, Giám đốc Đài TNVN lúc bấy giờ mời viết một bản đại hợp xướng, chuẩn bị cho ngày đại thắng Thời gian gấp gáp mà bản đại hợp xướng lại lớn

Yêu cầu của tác phẩm này phải thể hiện được không khí chiến thắng, niềm lạc quan cách mạng lúc đó Khúc đại hợp xướng có 4 chương Huy Du viết chương ''Đường chúng

ta đi'' Để chương của mình có ý nghĩa, Huy

Du đã đi tìm những lời thơ hay để đưa vào

Bốn nhạc sỹ phân công nhau mỗi người viết một chương Nhạc sĩ Huy Thục chương mở màn, nhạc sĩ Doãn Nho chương hai, nhạc sỹ Huy Du chương ba và nhạc sỹ Lê Lan chương cuối Các nhạc sĩ xác định, tuy đó là bốn chương khác nhau, nhưng điều cơ bản là cần một sự thống nhất trong hình tượng âm nhạc

và phải kết nối được chặt chẽ với nhau

Ban đầu, Huy Du phác thảo lời, nhưng bí quá ông bèn lôi cuốn thơ kháng chiến chống Mỹ

để tìm ý Thật may mắn, ông tìm được hai bài thơ của Chế Lan Viên và Hoàng Trung Thông Chỉ trong mấy đêm miệt mài, ông đã hoàn thành xong phần nhạc và lời phác thảo Làm xong, Huy Du đưa phần lời cho nhà thơ Xuân Sách sửa

Câu thơ Tổ quốc có bao giờ đẹp thế này

chăng của Chế Lan Viên được nhà thơ Xuân

Sách viết lại thành Lớn lên rồi đẹp những

mùa xuân, là một trong những câu hay nhất

trong bài hát Những vần thơ của Hoàng Trung Thông được đưa vào bài hát để ngợi

ca con đường đi của dân tộc Việt Nam

Người đầu tiên hát “Đường chúng ta đi'' là ca sỹ Kim

Doãn Tần hát sô lô rất thành công Hơn thế, ca khúc này còn được hát giữa những ngày quân và dân cả nước đang say men chiến thắng, được hát bằng những cảm xúc chân thực của Doãn Tần, nên ngay lập tức nó được công chúng đón nhận nồng nhiệt Trong khung cảnh lúc đó, chúng ta chuẩn bị bước vào bàn đàm phán, hoà bình như đã ở trước mặt, nên '‘Đường chúng ta đi''

có tác dụng rất lớn đến tư tưởng của nhân dân.

C©u hái:Bµi h¸t “§ êng chóng ta ®i” n»m trong

t¸c phÈm ©m nh¹c nµo?

Tr¶ lêi: Bµi h¸t “§ êng chóng ta ®i” ban ®Çu lµ

mét ch ¬ng trong b¶n giao h ëng “ViÖt Nam trªn ® êng chóng ta ®i” cña 4 t¸c gi¶: Huy Thôc, Do·n Nho, Lª Lan vµ Huy Du