§Æc ®iÓm h×nh thøc vµ chøc n¨ng chÝnh... §Æc ®iÓm h×nh thøc vµ chøc n¨ng chÝnh..[r]
Trang 1NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o cïng toµn thÓ c¸c em häc sinh !
Trang 2Ng÷ V¨n 8
Trang 3Kiểm tra bàI cũ
Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu trả lời đúng
a, Câu phân loại theo mục đích nói gồm mấy kiểu câu :
A Hai B Ba C Bốn D Năm
b, Đó là những kiểu câu nào ?
A Câu nghi vấn, câu trần thuật, câu cầu khiến, câu cảm thán.
B Câu nghi vấn, câu trần thuật, câu cầu khiến, câu rút gọn.
C Câu nghi vấn, câu trần thuật, câu đặc biệt, câu rút gọn.
D Câu nghi vấn, câu cảm thán, câu cầu khiến, câu rút gọn
Trang 4Bài 18 Tiết 74 : Câu nghi vấn
Thứ 2 ngày 21 tháng 8 năm 2006
I Đặc điểm hình thức và chức năng chính.
1/ Ví dụ.
Vẻ nghi ngại hiện ra sắc mặt, con bé hóm hỉnh hỏi mẹ một cách thiết tha :
- Sáng ngày ng ời ta đấm u có đau lắm không ?
Chị Dậu khẽ gạt n ớc mắt :
- Không đau con ạ!
- Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn khoai ? Hay là u th ơng chúng con đói qúa ?
Trang 5Vẻ nghi ngại hiện ra sắc mặt, con bé hóm hỉnh hỏi mẹ một cách thiết tha :
- Sáng ngày ng ời ta đấm u có đau lắm không ?
Chị Dậu khẽ gạt n ớc mắt :
- Không đau con ạ !
- Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn khoai ? Hay là u th ơng chúng con đói qúa ?
Trong đoạn trích trên, câu nào là câu nghi vấn ? Những đặc điểm hình thức nào cho biết
đó là câu nghi vấn ?
Thảo luận nhóm :
- Sáng ngày ng ời ta đấm u có đau lắm không ?
- Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn khoai ? Hay là u th
ơng chúng con đói qúa ?
?
?
* Câu nghi vấn trong đoạn trích trên dùng để làm gì ?
Trang 6Bài 18 Tiết 74 : Câu nghi vấn
Thứ 2 ngày 21 tháng 8 năm 2006
I Đặc điểm hình thức và chức năng chính.
1/ Ví dụ.
2/ Ghi nhớ :
- Có những từ nghi vấn : ai, gì, nào, tại sao, bao giờ, bao nhiêu, hả, có không, đã ch a, hoặc có từ hay( nối các vế có
quan hệ lựa chọn )
- Khi viết, câu nghi vấn kết thúc bằng dấu chấm hỏi
- Có chức năng chính là dùng để hỏi.
Đặc điểm hình thức và chức năng chính của câu nghi vấn ?
Trang 7CËu cã thÓ vµo nhµ tí ch¬i ® îc kh«ng ? B©y giê tí ph¶i vÒ nhµ
Cã viÖc g× mµ cËu
véi thÕ ?
Tí vÒ häc bµi.
Trang 8B©y giê tí ph¶i vÒ nhµ.
CËu cã thÓ vµo nhµ
tí ch¬i ® îc kh«ng ?
Cã viÖc g× mµ cËu
véi thÕ ?
Tí vÒ häc bµi.
Trang 9Bµi 18 TiÕt 74 : C©u nghi vÊn
Thø 2 ngµy 21 th¸ng 8 n¨m 2006
I §Æc ®iÓm h×nh thøc vµ chøc n¨ng chÝnh.
1/ VÝ dô.
2/ Ghi nhí :
II/ LuyÖn tËp :
Trang 10Bài tập 1 : Xác định câu nghi vấn trong đoạn trích sau Những đặc
điểm hình thức nào cho biết đó là câu nghi vấn?
a Rồi hắn chỉ luôn vào mặt chị Dậu :
- Chị khất tiền s u đến chiều mai phải không ? Đấy ! Chị hãy nói với
ông cai, để ông ấy ra đình kêu với quan cho ! Chứ ông lý tôi thì
không có quyền dám cho chị khất một giờ nào nữa !
( Ngô Tất Tố, Tắt đèn )
b Tại sao con ng ời lại phải khiêm tốn nh thế ? Đó là vì cuộc đời là một cuộc đấu tranh bất tận, mà tài nghệ của mỗi cá nhân tuy là
quan trọng, nh ng thật ra chỉ là những giọt n ớc bé nhỏ giữa đại d ơng bao la
( Theo Lâm Ngữ Đ ờng, Tinh hoa xử thế )
- Chị khất tiền s u đến chiều mai phải không ?
Tại sao con ng ời lại phải khiêm tốn nh thế ?
phải không
?
Trang 11Bài tập 2 : Xét các câu sau và trả lời các câu hỏi
a, Mình đọc hay tôi đọc ?
b, Em đ ợc thì cho anh xin
Hay là em để làm tin trong nhà ?
c, Hay tại sự sung s ớng bỗng đ ợc trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ của mình mà mẹ tôi lại t ơi đẹp nh thuở còn sung
túc
Căn cứ vào đâu dể xác định những câu trên là câu nghi vấn?
Trong các câu đó, có thể thay từ hay bằng từ hoặc đ ợc không? Vì sao?
-Căn cứ để xác định câu nghi vấn: có từ hay
-Không thể thay từ hay bằng từ hoặc đ ợc Nếu thay từ hay trong câu nghi vấn bằng từ hoặc thì câu trở nên sai ngữ pháp hoặc biến
thành một câu khác thuộc kiểu câu trần thuật và có ý nghĩa khác hẳn
Thảo luận nhóm
Trang 12Bài tập 3 Có thể đặt dấu chấm hỏi ở cuối những câu sau đ
ợc không ? Vì sao ?
a, Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống
đ ợc không
b, Bây giờ thì tôi hiểu tại sao lão không muốn bán con chó
vàng của lão
c, Cây nào cũng đẹp, cây nào cũng quý, nh ng thân thuộc nhất vẫn là tre nứa
d, Biển nhiều khi rất đẹp, ai cũng thấy nh thế
Hoạt động cá nhân
- Không, vì đó không phải là những câu nghi vấn
- Câu (a) và (b) có các từ nghi vấn nh có không , tại sao, nh
ng những kết cấu chứa những từ này chỉ làm chức năng bổ
ngữ trong một câu
Trang 13Bài tập 4 : Phân biệt hình thức và ý nghĩa của hai câu sau :
a, Anh có khoẻ không ?
b, Anh đã khoẻ ch a ?
Xác định câu trả lời thích hợp đối với từng câu Đặt một số
cặp câu khác và phân tích để chứng tỏ sự khác nhau giữa câu
nghi vấn theo mô hình có … không không với câu nghi vấn theo mô
hình đã … không ch a
Khác nhau về hình thức: có không; đã ch a
Về ý nghĩa: câu thứ hai có giả định là ng ời đ ợc
hỏi tr ớc đó có vấn đề về sức khỏe, còn câu thứ nhất không hề có giả định đó
Trang 14Bài tập 5 : Hãy cho biết sự khác nhau về hình
thức và ý nghĩa của hai câu sau :
a, Bao giờ anh đi Hà Nội ?
b, Anh đi Hà Nội bao giờ ?
bao giờ đứng ở đầu câu còn trong câu b bao giờ đứng ở cuối câu.
trong t ơng lai ,câu b hỏi về thời điểm của một hành động đã diễn
ra trong quá khứ
Trang 15Bài tập 6 : Đánh dấu đúng (Đ) hoặc sai (S) vào đầu hai câu nghi vấn sau ?
a, Chiếc xe này bao nhiêu ki-lô-gam mà nặng thế ?
b, Chiếc xe này giá bao nhiêu mà rẻ thế ?
S
Đ
Trang 16bµI tËp vÒ nhµ
Häc thuéc ghi nhí – lµm bµi tËp cßn l¹i
§äc tr íc bµi C©u nghi vÊn ( tiÕp theo )
Trang 17Xin ch©n thµnh c¶m ¬n !