XA NGẮM THÁC NÚI LƯ Nắng rọi Hương Lô khói tía bay Xa trông dòng thác trước sông này Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước.. Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây.[r]
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
? Khi nói hoặc viết ta thường gặp những lỗi nào về quan hệ từ?
- Thiếu quan hệ từ
- Dùng quan hệ từ không thích hợp
- Thừa quan hệ từ
- Dùng quan hệ từ không có tác dụng liên kết.
Câu sau mắc lỗi gì ? Hãy sửa lại câu đúng.
Câu đúng: Tôi tặng quyển sách này cho anh Nam
Trang 4XA NGẮM THÁC NÚI LƯ
Nắng rọi Hương Lô khói tía bay
Xa trông dòng thác trước sông này Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây
(Tương Như dịch, trong thơ Đường, tập II,
NXB Văn học Hà Nội, 1987)
Trang 5XA NGẮM THÁC NÚI LƯ
Nắng rọi Hương Lô khói tía bay
Xa trông dòng thác trước sông này Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây
(Tương Như dịch, trong thơ Đường, tập II,
NXB Văn học Hà Nội, 1987)
Trang 6*Rọi : - Nghĩa là chiếu sáng vào một vật nào đĩ
*Trông : - Nghĩa là nhìn nhận để biết
Ví dụ :Mặt trời rọi(soi,chiếu,toả)xuống rặng tre.
Ví dụ : Cậu bé nhìn (trông,ngó,dòm,liếc) sang bên bờ
sông
Nh÷ng tõ cã h×nh thøc ng÷ ©m kh¸c nhau nh ng biĨu thÞ nh÷ng ý nghÜa giống nhau hoặc gần giống nhau g i ọi
lµ từ đồng nghĩa.
soi,chiếu ,toảnhìn ,ngó ,dòm, liếc
Trang 7
Nhìn ,dòm,ngó,liếc Nhìn để nhận biết :
Coi sóc ,giữ gìn cho yên ổn:
Trang 8Dũng cảm Thi sĩ
Phẫu thuật Tài sản
Ngoại quốc
Trang 9Bµi tËp 2 (SGK,tr115)
Tìm từ có gốc Ấn –Âu đồng nghĩa với các từ sau đây?
-Máy thu thanh
-pi a nô
Trang 10Rủ nhau xuống bể mò cua Đem về nấu quả mơ chua trên rừng
(Trần Tuấn Khải)
Chim xanh ăn trái xoài xanh
Ăn no tắm mát đậu cành cây đa
(Ca dao)
Trang 11- Đều chỉ khái niệm sự vật, sắc thái ý nghĩa giống nhau.
Giống nhau:
Khác nhau :
Quả ở miền Bắc,trái miền Nam
Từ đồng nghĩa hoàn toàn
cách gọi tên sự vật
Trang 12Tìm một số từ địa phương đồng nghĩa với
từ toàn dân (phổ
Trang 13Công chúa Ha-ba-na đã hi sinh anh dũng,thanh kiếm vẫn cầm tay
Trước sức tấn công như vũ bảo và tinh thần chiến dấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã bỏ mạng
Trang 14 Giống: đều nói đến cái chết
Khác:
* bỏ mạng: là cái chết vô nghĩa, tầm thường
sắc thái khinh bỉ
* hi sinh: là cái chết đẹp, cao cả
sắc thái ngợi ca, trân trọng Khác nhau về sắc thái nghĩa
ĐỒNG NGHĨA KHÔNG HOÀN TOÀN
Trang 15Bài 5 :Phân biệt nghĩa
Nhóm 3: - Xinh,đẹp.
Nhóm 4: - Tu, nhấp, nốc
Trang 16Bài 5 :Phân biệt nghĩa
Nhóm 1: - Ăn, xơi, chén.
Nghĩa chung :Tự cho vào cơ thể thức ăn để nuôi sống.
Sắc thái nghĩa:
-Ăn : Sắc thái biểu cảm bình th ờng Mời anh ăn cơm.
-Xơi : Sắc thái lịch sự.Mời anh xơi bánh.
-Chén : Sắc thái thân mật, thông tục.Hôm nay chúng ta đánh chén một bữa.
Nhóm 2 : - Cho, tặng, biếu.
Nghĩa chung : Trao một cái gì đó cho ng ời khác mà không đòi hay đổi lấy gì cả
- Cho : Sắc thái biểu cảm bình th ờng.Ng ời trao vật có ngôi thứ cao hơn hoặc ngang với ng ời nhận Mẹ
cho tôi quyển sách,Bạn cho tôi quyển vở.
-Tặng : Ng ời trao vật không phân biệt ngôi thứ sắc thái thân mật và trang trọng.
Mẹ tôi đ ợc Sở Giáo dục tặng bằng khen Vì sự nghiệp giáo dục.
-Biếu : Ng ời trao vật có ngôi thứ thấp hơn hoặc ngang bằng với ng ời nhận và có thái độ kính trọng Con
biếu mẹ cái áo len.
Nhóm 3 : - Xinh,đẹp.
-Xinh: chỉ ng ời còn trẻ hoặc dáng ng ời nhỏ nhắn, a nhìn.Ngôi nhà ấy rất xinh.
- Đẹp: có ý nghĩa chung hơn,mức độ cao hơn xinh.Cô ấy rất đẹp.
Nhóm 4:Tu, nhấp, nốc.
- Ba từ khác nhau về nét nghĩa cách thức hoạt động
Trang 17-Hi sinh và bỏ mạng không thể thay thế cho nhau vì nó có sắc thái ý nghĩa khác nhau.
-Quả và trái có thể thay thế cho nhau vì sắc thái ý nghĩa trung hoà
Trang 18 Tại sao đoạn trích trong “chinh phụ ngâm khúc” lấy tiêu đề
là “sau phút chia li” mà khơng phải là “sau phút chia tay” ?
“Chia tay” và “chia li” đều cĩ nghĩa là rời nhau, mỗi người đi một nơi Nhưng “chia tay” chỉ mang tính chất tạm thời thường
sẽ gặp lại trong một tương lai gần Cịn “chia li” cĩ nghĩa là
người ra trận
Nên đoạn trích lấy tiêu đề là “ sau phút chia li” thì hay hơn vì
Trang 19Cho các từ : Thành quả , thành tích,giữ gìn, bảo vệ Chọn từ thích hợp điền vào những
câu sau?
3 Thế hệ mai sau sẽ được hưởng ……… ……… của
công cuộc đổi mới hôm nay
4 Trường ta đã lập nhiều ……….để chào
Bài tập 6 (SGK)
thành quả thành tích
1 Em Thuý luôn luôn ……… quần áo sạch sẽ
2 ………tổ quốc là sứ mệnh của quân đội
giữ gìnBảo vệ
Trang 20Bài tập 7: Trong các cặp câu sau, câu nào có thể dùng hai từ đồng nghĩa thay thế nhau, câu nào chỉ có thể dùng một trong hai từ đồng nghĩa đó ?
*đối xử, đối đãi
- Nó………tử tế với mọi người xung quanh nên ai cũng mến nó
- Mọi người đều bất bình trước thái độ…………của nó đối với trẻ em
Trang 21Bài tập 4:
Tìm từ đồng nghĩa thay thế các từ in đậm trong các câu sau đây:
(trao) (tiễn) (than phiền, phàn nàn)
(cười, phê bình) (mất, từ trần)
Trang 22B i t p 8 ài tập 8 ập 8 : §Æt c©u víi mçi tõ:
Trang 23B i t p 8 ài tập 8 ập 8 : §Æt c©u víi mçi tõ:
Trang 24Bài tập 9: Chữa các từ dùng sai (in đậm) trong các câu
bao che cho người khác
chúng ta lòng biết ơn đối với thế hệ cha anh
(hưởng thụ)
(che chở)
(dạy)
Trang 251/ Dòng nào sau đây đúng với khái niệm từ đồng nghĩa?
A Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau
B Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa hoàn toàn khác xa nhau
C Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống
nhau
D Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoàn toàn
2/ Từ đồng nghĩa có mấy loại ?
A Một loại
B Hai loại
B
C
Trang 26
* Học thuộc các phần ghi nhớ
* Hoàn thành các bài tập còn lại
* Chuẩn bị bài mới “Cách lập ý của bài văn biểu cảm”
- Đọc kĩ các đoạn văn ở SGK trang 117,118,119
- Trả lời các câu hỏi bên dưới để nhận ra cách viết của mỗi đoạn
văn
Nhóm 1: đoạn thứ nhất