Vai trò của tài chính công về điều chỉnh thu nhập và giải quyết các vấn đề xã hội

Slide

L/O/G/O www.themegallery.com

Nhóm thảo luận 3

TCH ST4 H403

• Giải pháp cho việc quản lý điều hành hệ thống TCC hiện nay

Tóm lược

Lý luận 1 Khái niệm về tài chính công

Là khu vực do Nhà nước kiểm soát, không bao gồm các Doanh nghiệp Nhà nước

Là những loại hàng hóa không

có tính cạnh tranh và không bị loại trừ trong tiêu dùng

• Hàng hóa công thuần túy

• Hàng hóa công không thuần túy

Khu vực công

Hàng hóa công

Tính sở hữu

“Công”

Tính mục đích

Tính chủ thể

Tài chính công ?

Công ?

Hình thức

Nội dung

Phản ánh các QHKT trong phân phối nguồn tài chính quốc gia phát sinh giữa các cơ quan công quyền NN với các chủ thể khác trong nền KT nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước trong việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho XH không vì mục tiêu lợi nhuận

Là các hoạt động thu chi tiền tệ của Nhà nước gắn liền với quá trình tạo lập và sử dụng quĩ tài chính công nhằm đáp ứng các nhu cầu thực hiện chức năng của Nhà nước trong việc

cung cấp hàng hóa công cho xã hội

Lý luận Tài chính công 1 Khái niệm về tài chính công

Đặc điểm của tài chính công

Vai trò của tài chính công

Phân phối, sử dụng quỹ TCC để đáp ứng nhu cầu chi tiêu NN, thực hiện chức năng, nhiệm vụ, duy trì sự tồn tại và tăng cường sức mạnh NN

Kiểm tra, giám sát HĐ KT-XH, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành của NN

Kiểm tra, giám sát HĐ KT-XH, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành của NN

Thúc đẩy KT tăng trưởng ổn định, bền vững

Thực hiện CBXH và giải quyết các vấn đề XH

Điều tiết vĩ mô các hoạt động KT-XH

Trong vấn đề phân phối thu nhập

1

Điều tiết một phần thu nhập của những người có thu nhập cao

thông qua công cụ thuế

 Thuế trực thu (thuế thu nhập cá nhân, thuế TNDN…) điều tiết

mạnh thu nhập của những người có thu nhập cao và điều tiết hợp lý đối với các cá nhân có thu nhập trung bình, tạo nguồn thu lớn cho NSNN, thực hiện được CBXH và giảm khoảng cách giàu nghèo

 Thuế gián thu (thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt…) có vai trò

lớn trong việc điều tiết thu nhập thực tế có khả năng thanh toán của dân cư bằng việc đánh thuế cao với hàng hóa, dịch vụ cao cấp và

đánh thuế thấp với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu

Chi tài chính công với chính sách trợ cấp, trợ giá… giảm bớt khó

khăn của người có thu nhập thấp Đảm bảo cho các nhà đầu tư tích tụ được vốn đầu tư, phát triển SXKD, duy trì mức chênh lệch hợp lý, không cào bằng thu nhập

2 Trong việc giải quyết các vấn đề XH

 Tài trợ cho phát triển các dịch vụ

công cộng thuộc các lĩnh vực VH, y tế,

GD, các chương trình dân số và kế hoạch hóa gia đình, phòng chống các

tệ nạn XH, các vấn đề môi trường…

 Tăng chi cho đầu tư phát triển, xây

dựng cơ sở hạ tầng, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, cải thiện mức sống dân

cư, tạo nhiều việc làm cho xã hội

 Đảm bảo kinh tế phát triển bền vững, nhân dân có cuộc sống ổn định, giải quyết các vấn đề an sinh xã hội

Các công cụ thuế

Những điều chỉnh CS thuế 2009

1 2

Biếu thuế mới về thu nhập cá nhân lũy tiến từng phần

Biểu thuế mới đã đảm bảo công bằng hơn trong điều tiết thu nhập do chênh lệch về thuế suất giữa các bậc thuế giảm đi Hạ thuế suất cao nhất và thấp nhất, mở rộng diện đánh thuế, huy động sự đóng góp

của nhiều người nhưng với mức độ vừa phải, góp phần khuyến khích người LĐ tích cực LĐ và SXKD; khuyến khích người dân làm giầu chính đáng

Đánh thuế cao đối với mặt hàng

ô tô, mặt hàng này phải chịu thuế GTGT, thuế xuất nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt…

với những tỷ lệ rất cao.

Lương thực, thực phẩm

những mặt hàng thiết yếu

cho cuộc sống lại bị đánh

thuế rất ít hoặc không đánh

thuế

Các công cụ thuế

Những điều chỉnh CS thuế 2009

2

Thuế GTGT Thuế TNDN

Thuế TNCN

Chính sách thuế năm 2009 thay

đổi đáng kể so với các năm trước

Chính sách thuế năm 2009 thay

đổi đáng kể so với các năm trước

 Về đối tượng không chịu thuế GTGT

- Thu hẹp từ 28 xuống còn 25 nhóm

hàng hoá, dịch vụ

 Về khấu trừ thuế GTGT đầu vào

- Nâng thời hạn tối đa được kê khai

thuế GTGT đầu vào

- Bổ sung quy định hàng hoá, dịch

vụ mua vào được khấu trừ thuế đầu

vào thì phải thanh toán qua ngân

hàng

- Bổ sung QĐ thuế đầu vào của TSCĐ

sử dụng đồng thời cho SX, KD hàng

hoá, dịch vụ chịu thuế GTGT

và không chịu thuế GTGT thì được

khấu trừ toàn bộ

Thuế GTGT

 Về hoàn thuế GTGT

- Bổ sung thêm trường hợp CSKD

đã đăng ký nộp thuế GTGT theo phương

pháp khấu trừ có dự án đầu tư mới, đang

trong giai đoạn đầu tư có số thuế GTGT

của hàng hoá, dịch vụ mua vào sử dụng

cho đầu tư mà chưa được khấu trừ hết

và có số thuế còn lại từ 200 triệu đồng

trở lên thì được hoàn thuế GTGT

 Về đối tượng nộp thuế

- Chỉ còn bao gồm DN và các tổ chức

thuộc các TPKT có hoạt động SX,

KD, có thu nhập

 Về thu nhập được miễn thuế

- Bổ sung thu nhập từ hoạt động

SXKD hàng hoá, dịch vụ của DN

dành riêng cho LĐ là người sau cai

nghiện, người nhiễm HIV

15%, thu hẹp diện ưu đãi để được hưởng mức 10%, 20%

- Bỏ ưu đãi với DN mới thành lập trong Khu CN và một số ngành thuộc lĩnh vực ngành nghề ưu đãi đầu tư (số 108/2006/NĐ-CP.)

* Về thời gian miễn, giảm thuế:

- Thu hẹp danh mục địa bàn, ngành nghề, chỉ ưu tiên ngành nghề khuyến khích đầu tư và địa bàn có điều kiện KTXH đặc biệt khó khăn

- Bỏ ưu đãi đối với: DNSX mới thành lập; DN di chuyển địa điểm

ra khỏi đô thị theo quy hoạch …

* Bổ sung không áp dụng ưu đãi thuế TNDN đối với một số khoản thu nhập theo quy định cụ thể

 Ngoài ra còn một số điều chỉnh về thu nhập chịu thuế

Thuế TNCN

 Bổ sung và quy định rõ hơn về đối tượng nộp thuế

- Điểm mới cơ bản nhất liên quan đến quy định về đối tượng nộp

thuế là việc đưa cá nhân kinh doanh vào diện nộp thuế TNCN

Điều tiết thu nhập của cá nhân kinh doanh theo phương pháp luỹ tiến sẽ đảm bảo điều tiết hợp lý thu nhập dân cư vì theo quy định

trước đây các hộ gia đình kinh doanh phải nộp thuế TNDN với

thuế suất chung bằng với các doanh nghiệp

- Định nghĩa rõ hơn đối tượng cư trú

Xác định đối tượng nộp thuế được thuận lợi hơn, bao quát hết đối tượng nộp thuế và mở rộng đói tượng nộp thuế một cách hợp lý

 Đổi mới cách phân loại thu nhập chịu thuế để xác định nghĩa

vụ thuế

Đây là cơ sở để tính thuế phù hợp với từng loại thu nhập

 Mở rộng diện điều tiết một cách hợp lý trên cơ sở bổ sung một

số khoản thu nhập chịu thuế

- Một số khoản thu nhập trước đây không quy định được quy định trong Luật thuế TNCN: thu nhập từ casino, từ trúng thưởng …

- Một số khoản thu nhập trước đây tạm thời chưa thu thuế như thu nhập từ đầu tư vốn; thu nhập từ chuyển nhượng vốn bao gồm cả chuyển nhượng chứng khoán

Góp phần điều tiết công bằng thu nhập của các tầng lớp dân cư theo hướng mọi cá nhân có thu nhập đều phải có nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước, thu cho ngân sách Nhà nước một cách hợp lí trên cơ sở không bỏ sót nguồn thu của nền kinh tế

 Điều chỉnh thuế suất theo hướng giảm thuế suất cao nhất, thấp

nhất, và tăng bậc thuế suất; thống nhất biểu thuế đối với người

Việt Nam và người nước ngoài

Chính sách thuế năm 2009 đã có nhiều đổi mới tích cực phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội của đất nước

Diện chịu thuế được mở rộng với mức thuế suất không có nhiều thay đổi đáng kể góp phần ổn định xã hội, đảm bảo thực hiện các mục tiêu công bằng xã hội, giảm khoảng

cách giàu nghèo, phân phối lại thu nhập

Bên cạnh chính sách thuế luôn có những ưu đãi, thể hiện

sự quan tâm đến các tầng lớp dân cư, đảm bảo cho nhu cầu sinh hoạt và lao động sản xuất của mọi tầng lớp trong

xã hội

Chi tài chính công

Đó là những khoản chi trợ cấp,trợ giá hay chi cac chương trình mục tiêu để làm giảm bớt khó khăn của những người thu nhập thấp.

2

Trợ cấp các dịch vụ công cộng

1

Chính sách về thu nhập

 Ngày 12/9/2008, Chính phủ đã ban hành Nghị định 101/2008/NĐ-CP điều chỉnh

tăng lương hưu nói chung và trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng đối với cán bộ xã, phường đã nghỉ việc thêm 15%

từ ngày 1/10 tới.

 Cũng từ ngày 1/10/2008, dự kiến sẽ áp dụng trợ cấp khó khăn đối với cán bộ,

công chức, viên chức và người hưởng

lương thuộc lực lượng vũ trang có mức thu nhập thấp (hệ số lương từ 3,0 trở

xuống) với mức trợ cấp 270.000

đồng/người/quý

1

Chính sách về thu nhập

Trợ cấp các dịch vụ công cộng

Năm 2010, TP HCM: Trợ giá xe buýt 700

tỉ đồng, tăng hơn năm 2009 là 100 tỉ

đồng Hà Nội trợ giá gần 339 tỉ đồng cho

Bảng so sánh giá bán lẻ điện tiêu dùng

Nấc Mức sử dụng của 1 hộ gia đình trong tháng mới (VND/kWh) Giá bán điện 2009 (VND/kWh) Giá bán điện

1 Cho 50 kWh đầu tiên 600 600

Hiệu quả của các chính sách TCC

 Tỷ lệ hộ nghèo đã giảm từ 18,1% (năm 2006) xuống còn 14,75% (năm 2007) và 12,1% (năm 2008) và ước dưới 11% vào cuối năm 2009

 Tuy nhiên hiện nay, theo số liệu thống kê cho thấy, khoảng cách

giàu nghèo ở Việt Nam ngày càng rõ rệt

- Tại Hà Nội, chênh lệch giữa người có tiền lương cao nhất so với mức trung bình là 42 lần (75,2 triệu đồng/tháng so với mức bình quân 1,8 triệu đồng/tháng)

- Tại Tp.HCM, con số chênh lệch còn lên đến 109 lần

- Nhóm nhân lực có thu nhập cao từ 1.000 USD/tháng trở lên

- Ngược lại, nhóm có thu nhập thấp khoảng 1,2-1,4 triệu

đồng/tháng; thu nhập của công nhân tại các DN khu vực KT ngoài nhà nước chỉ vào khoảng 900 nghìn đồng - 1,1 triệu

đồng/người/tháng

2.1 Vấn đề phát triển các lĩnh vực y tế, giáo dục và an sinh xã hội

Đầu tư nâng cấp và phát triển hệ thống y tế công lập

Đầu tư nâng cấp và phát triển hệ thống y tế công lập.

Bảo đảm đủ ngân sách thực hiện khám chữa bệnh cho

người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, đối tượng chính

sách xã hội, trẻ em dưới 6 tuổi, đối tưởng chính sách XH

Bảo đảm đủ ngân sách thực hiện khám chữa bệnh cho

người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, đối tượng chính

sách xã hội, trẻ em dưới 6 tuổi, đối tưởng chính sách XH

Hỗ trợ mệnh giá bảo hiểm y tế cho người cận nghèo

Đầu tư cho hoạt động y tế dự phòng và các cơ sở khám,

chữa bệnh lao, bệnh phong và bệnh tâm thần, các

chương trình mục tiêu quốc gia về y tế

Đầu tư cho hoạt động y tế dự phòng và các cơ sở khám,

chữa bệnh lao, bệnh phong và bệnh tâm thần, các

chương trình mục tiêu quốc gia về y tế

Năm Ngân sách chi

cho y tế (tỷ đồng) Tỷ lệ % so với tổng chi ngân sách Ghi chú

trái phiếu Chính phủ

Theo số liệu ngân sách Nhà nước

Y tế

Bệnh viện Hạnh Phúc, bệnh viện phụ sản - nhi đạt tiêu chuẩn quốc

tế đầu tiên tại VN đã được động thổ với vốn đầu tư trong nước lên đến 28 triệu USD tại xã Vĩnh Phú, huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương Bệnh viện sẽ được đưa vào hoạt động đầu năm 2009 với sức

đồng KBCB BHYT

Học sinh là dân tộc thiểu số : Trường hợp thuộc diện hộ

nghèo được miễn 100% học phí, các khoản đóng góp xây dựng trường và được cấp sách, vở, đồ dùng học tập

Học sinh là người tàn tật, không phân biệt nguồn gốc tàn tật: Giảm tối thiểu 50% học phí, các khoản đóng góp xây dựng trường (thuộc diện hộ nghèo: miễn 100% học phí, các khoản đóng góp xây dựng trường, được cấp 1 lần tối thiểu 120.000 đ/năm/học sinh để mua sách, vở…)

Học sinh là con thương binh, liệt sỹ, bệnh binh, con quân nhân bị tai nạn LĐ : miễn hoặc giảm 100% học phí

NSNN chi cho giáo dục năm 2009

là 63.226 tỷ đồng; ước tính năm

2010 là 68.595 tỷ đồng (theo số

liệu NSNN)

Giáo dục

Phó Thống đốc Nguyễn Đồng Tiến trao quà cho học sinh nghèo vượt khó Một dãy trường

học xây mới

về kinh tế và xã hội do bị ngừng hoặc giảm thu nhập, gây ra bởi

ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, thất nghiệp, thương tật, tuổi già và chết; đồng thời đảm bảo các chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia đình đông con.

CS đối với người cao tuổi (Pháp lệnh người cao tuổi)

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và các Phó Thủ tướng thường xuyên xuống cơ sở trực tiếp chỉ đạo các biện pháp phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội

Cho nông dân vay vốn mua máy

NN, cho SV vay vốn học tập, cứu

trợ đồng bào bão lũ là một số

trong các chính sách an sinh XH

được đẩy mạnh trong năm 2009

An sinh XH

 Chi cho an sinh XH 22.470 tỉ đồng, tăng 62% so với 2008

 Chi điều chỉnh tiền lương, trợ cấp, phụ cấp 36.700 tỉ đồng

 Trợ cấp cứu đói giáp hạt, khắc phục thiên tai 41.580 tấn gạo

 Các DN đã hỗ trợ 62 huyện nghèo trên 1.600 tỉ đồng

 Tỷ lệ hộ nghèo giảm, đến cuối năm 2009 còn khoảng 11%

An sinh XH

Theo Bộ Tài chính, hiện có 21 chính sách hỗ trợ, đầu tư trực tiếp xóa

đói giảm nghèo, vùng khó khăn Có thể kể tới chính sách hỗ trợ đất

SX, nhà ở, nước SH cho đồng bào dân tộc thiểu số

Hiện tại, chính sách này được triển khai tại 51 địa phương, với gần 500.000 hộ dân được thụ hưởng Tổng kinh phí dành cho chương

trình này đã lên tới trên 9.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2004 - 2008

Hỗ trợ nhà ở cho các

hộ nghèoTốc độ chi của Nhà nước dành cho người nghèo, vùng khó khăn tăng

hàng năm bình quân 15% - 20%, đặc biệt 2 năm khó khăn gần

đây, tốc độ chi tăng đến 25% - 30%

An sinh XH

CS định canh, định cư, di dân XD các vùng KT-XH mới

Phát triển kinh tế hộ gia đình ở nông thôn

Phát triển kinh tế quy mô nhỏ và linh hoạt ở thành thị

6

7 CS tự do di chuyển lao động và hành nghề

CS việc làm thích hợp với thương binh và người tàn tật

Hình thức giáo dục cải tạo gắn với dạy nghề và tạo việc làm cho các đối tượng tệ nạn xã hội

 Chi ngân sách đầu tư cho chương trình mục

tiêu QG về việc làm đều tăng: năm 2006 là

265 tỷ đồng đến năm 2009 đạt 413 tỷ đồng

 Vốn ngân sách nhà nước cho chương trình việc làm tăng qua các năm, bổ sung quỹ vốn vay giải quyết việc làm hàng năm tăng khá: năm 2006 là 235.000 tr đồng; năm 2007:

250.000 tr đồng; năm 2008: 250.000 tr đồng; năm 2009: 313.000 tr đồng

 Năm 2006-2007 tạo việc làm cho hơn 3,2 tr

LĐ Tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị hàng năm đều giảm, tỷ lệ thiếu việc làm ở nông thôn

giảm dần

 Tỷ lệ LĐ xuất khẩu cũng ở mức cao

2.2 Vấn đề hỗ trợ việc làm

 Triển khai các mô hình KT, phát triển KT nông thôn kết hợp với chi hỗ trợ cho công tác đào tạo tay nghề cho các thanh niên, đồng bào thiểu số, vừa phát triển KT, vừa tạo việc làm cho nhân dân

Ở Bắc Giang: năm 2009 Sở LĐ TBXH phê duyệt đề án đào tạo

nguồn nhân lực nông thôn đến năm 2010 và 2020 của 6 huyện có tỷ

lệ hộ nghèo cao

 Các địa phương đã chi 1 khoản tiền khá lớn hỗ trợ các DNSX tại địa phương tạo việc làm tại chỗ cho nông dân

Tỉnh Bắc Ninh đã chi 6 tỉ đồng cho các DN ở nhiều thành phần

KT cho việc đào tạo và sự dụng nguồn nhân lực tại chỗ

 NN lập các quỹ cho vay tới các hộ GĐDN tạo việc làm cho LĐ

Năm 2008, Quỹ đã cho vay 1.450 tỷ đồng, cho vay hàng chục nghìn

dự án của các cơ sở SXKD và HGĐ, tạo việc làm cho 250.000 LĐ

2.2 Vấn đề hỗ trợ việc làm

2.3 Vấn đề môi trường

 Ngày 06/12/2004, Thủ tướng CP ban hành QĐ số TTg về việc phê duyệt chương trình cải cách hệ thống thuế đến

201/2004/QĐ-năm 2010, trong đó có quy định sẽ trình Quốc hội ban hành mới

Luật thuế bảo vệ môi trường Việc sử dụng công cụ thuế để bảo vệ môi trường có nhiều ưu điểm và tăng thu cho ngân sách nhà nước

 Phó Chủ tịch QH Tòng Thị Phóng

cho biết Việt Nam đã dành 1% kinh phí trong tổng chi ngân sách hàng năm cho bảo vệ môi trường và tăng dần tỷ lệ này theo tốc độ tăng trưởng

KT và các địa phương cũng trích một phần NS cho việc bảo vệ môi trường.

Quảng Ngãi: từ khi HĐND tỉnh

thông qua việc chi 1% tổng chi ngân sách hàng năm cho bảo vệ môi

trường thì từ 2006-2008, tổng kinh phí đã chi là trên 38,6 tỷ đồng và đã thực hiện là trên 31,1 tỷ đồng (đạt 80,65% kế hoạch được giao),