Đáp án tự luận môn Công nghệ THCS Mô đun 3 Câu 1. Trình bày quan điểm của thầycô về thuật ngữ “kiểm tra và đánh giá”? ● Kiểm tra đánh giá là một khâu không thể tách rời của quá trình dạy học; ● Kiểm tra đánh giá là công cụ hành nghề quan trọng của giáo viên; ● Kiểm tra đánh giá là một bộ phận quan trọng của quản lý giáo dục, quản lí chất lượng dạy và học. Câu 2. Thầy cô hãy cho ý kiến nhận xét của mình về sơ đồ hình sau: Cả 2 cách đánh giá đều theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS chú trọng đến đánh giá quá trình để phát hiện kịp thời sự tiến bộ của HS và vì sự tiến bộ của HS, từ đó điều chỉnh và tự điều chỉnh kịp thời hoạt động dạy và hoạt động học trong quá trình dạy học.
Trang 1Đáp án tự luận môn Công nghệ THCS Mô đun 3
Câu 1 Trình bày quan điểm của thầy/cô về thuật ngữ “kiểm tra và đánh giá”?
● Kiểm tra đánh giá là một khâu không thể tách rời của quá trình dạy học;
● Kiểm tra đánh giá là công cụ hành nghề quan trọng của giáo viên;
● Kiểm tra đánh giá là một bộ phận quan trọng của quản lý giáo dục, quản
lí chất lượng dạy và học
Câu 2 Thầy cô hãy cho ý kiến nhận xét của mình về sơ đồ hình sau:
Cả 2 cách đánh giá đều theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS chú trọng đến đánh giá quá trình để phát hiện kịp thời sự tiến bộ của HS và vì sự tiến bộ của HS, từ đó điều chỉnh và tự điều chỉnh kịp thời hoạt động dạy và hoạtđộng học trong quá trình dạy học
Nhưng đánh giá hiện đại có phần ưu điểm hơn vì đảm bảo chất lượng và hiệu quả của đánh giá kết quả học tập theo tiếp cận năng lực đòi hỏi phải vận dụng
cả 3 triết lí: Đánh giá vì học tập, Đánh giá là học tập, Đánh giá kết quả học tập
Câu 3 Theo thầy/cô năng lực học sinh được thể hiện như thế nào, biểu hiện
ra sao?
Năng lực học sinh được thể hiện:
● Khả năng vận dụng sáng tạo tri thức trong những tình huống ứng dụng khác nhau
● HS phải giải quyết được vấn đề trong tình huống mang tính thực tiễn
● HS vừa phải vận dụng những kiến thức, kĩ năng đã được học ở nhà
trường, vừa phải dùng những kinh nghiệm của bản thân thu được từ những trải nghiệm bên ngoài nhà trường (gia đình, cộng đồng và xã hội)
Trang 2Câu 4 Nguyên tắc kiểm tra đánh giá có ý nghĩa như thế nào trong kiểm tra đánh giá năng lực học sinh?
KTĐG theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS THCS cần đảm bảo các nguyên tắc sau:
1 Đảm bảo tính toàn diện và linh hoạt
2 Đảm bảo tính phát triển HS
3 Đảm bảo đánh giá trong bối cảnh thực tiễn
4 Đảm bảo phù hợp với đặc thù môn học
Câu 5 Tại sao có thể nói quy trình 7 bước kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh tạo nên vòng tròn khép kín?
Với 7 bước kiểm tra, đánh giá năng lực tạo nên vòng tròn khép kín vì 7 bước trên có thể đánh giá kết quả học tập theo định hướng tiếp cận năng lực cần chú trọng vào khả năng vận dụng sáng tạo tri thức trong những tình huống ứng dụngkhác nhau Hay nói cách khác, đánh giá theo năng lực là đánh giá kiến thức, kĩ năng và thái độ trong những bối cảnh có ý nghĩa Đánh giá kết quả học tập của học sinh đối với các môn học và hoạt động giáo dục theo quá trình hay ở mỗi giai đoạn học tập chính là biện pháp chủ yếu nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu dạy học về kiến thức, kĩ năng, thái độ và năng lực, đồng thời có vai tròquan trọng trong việc cải thiện kết quả học tập của học sinh
KTĐG theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS THCS cần đảm bảo các nguyên tắc sau:
1 Đảm bảo tính toàn diện và linh hoạt
2 Đảm bảo tính phát triển HS
3 Đảm bảo đánh giá trong bối cảnh thực tiễn
4 Đảm bảo phù hợp với đặc thù môn học
Trang 3Câu 6 Thầy, cô hiểu thế nào là đánh giá thường xuyên?
Đánh giá thường xuyên hay còn gọi là đánh giá quá trình là hoạt động đánh giádiễn ra trong tiến trình thực hiện hoạt động giảng dạy môn học, cung cấp thông tin phản hồi cho GV và HS nhằm mục tiêu cải thiện hoạt động giảng dạy, học tập Đánh giá thường xuyên chỉ những hoạt động kiểm tra đánh giá được thực hiện trong quá trình dạy học, có ý nghĩa phân biệt với những hoạt động kiểm trađánh giá trước khi bắt đầu quá trình dạy học một môn học nào đó (đánh giá đầu năm/đánh giá xếp lớp) hoặc sau khi kết thúc quá trình dạy học môn học này (đánh giá tổng kết) Đánh giá thường xuyên được xem là đánh giá vì quá trình học tập hoặc vì sự tiến bộ của HS
Câu 7 Thầy, cô hiểu như thế nào là đánh giá định kì?
Đánh giá định kì là đánh giá kết quả giáo dục của HS sau một giai đoạn học tập,rèn luyện, nhằm xác định mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập của HS so với yêu cầu cần đạt so với qui định trong chương trình giáo dục phổ thông và sự hình thành, phát triển năng lực, phẩm chất HS
Câu 8 Thầy cô hãy cho biết câu hỏi tự luận có những dạng nào? Đặc điểm của mỗi dạng đó?
Câu tự luận thể hiện ở hai dạng: Thứ nhất là câu có sự trả lời mở rộng, là loại
câu có phạm vi rộng và khái quát HS tự do biểu đạt tư tưởng và kiến thức Thứ hai là câu tự luận trả lời có giới hạn, các câu hỏi được diễn đạt chi tiết, phạm vi câu hỏi được nêu rõ để người trả lời biết được phạm vi và độ dài ước chừng của câu trả lời Bài kiểm tra với loại câu này thường có nhiều câu hỏi hơn so với bài kiểm tra tự luận có câu hỏi mở rộng Nó đề cập tới những vấn đề cụ thể, nội dung hẹp hơn nên đỡ mơ hồ hơn đối với người trả lời; do đó việc chấm điểm dễ hơn và có độ tin cậy cao hơn
Câu 9 Thầy, cô thường sử dụng phương pháp đánh giá hỏi – đáp trong dạy
Trang 4học như thế nào?
GV đặt câu hỏi và HS trả lời câu hỏi (hoặc ngược lại), nhằm rút ra những kết luận, những tri thức mới mà HS cần nắm, hoặc nhằm tổng kết, củng cố, kiểm tra
mở rộng, đào sâu những tri thức mà HS đã học
Thầy, cô thường sử dụng phương pháp đánh giá hỏi – đáp trong dạy học như thếnào?
GV đặt câu hỏi và HS trả lời câu hỏi (hoặc ngược lại), nhằm rút ra những kết luận, những tri thức mới mà HS cần nắm, hoặc nhằm tổng kết, củng cố, kiểm tra
mở rộng, đào sâu những tri thức mà HS đã học
Câu 10 Thực tế dạy học thầy, cô đã sử dụng phương pháp đánh giá hồ sơ học tập cho học sinh như thế nào?
● Khi sử dụng đánh giá hồ sơ học tập, có thể kết hợp với các công cụ như bảng quan sát, câu hỏi vấn đáp, phiếu đánh giá theo tiêu chí (rubric)…
● Hồ sơ học tập dùng để kiểm tra đánh giá trong dạy học Công nghệ có thể
là các phiếu học tập, bài tập tình huống, bài tập vẽ, xây dựng qui trình chếbiến, ảnh, video lưu lại quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập ngoài lớp học… Việc GV sử dụng các công cụ khác nhau nhằm thu thập được thông tin phục vụ cho việc kiểm tra đánh giá quá trình học tập của HS phụ thuộc vào cách thức tổ chức, chuyển giao nhiệm vụ học tập đó
Câu 11: Theo thầy/cô sử dụng phương pháp đánh giá sản phẩm có thể đánh giá được năng lực chung và phẩm chất của học sinh không?
Sử dụng phương pháp đánh giá sản phẩm có thể đánh giá được năng lực chung
và phẩm chất của học sinh vì: Để tạo ra một sản phẩm đòi hỏi HS phải sử dụng kết hợp nhiều nguồn thông tin, các kĩ năng có tính phức tạp hơn, và mất nhiều thời gian hơn Sản phẩm này có thể đòi hỏi sự hợp tác giữa các HS và nhóm HS,thông qua đó mà GV có thể đánh giá được năng lực vận dụng kiến thức vào
Trang 5HS và nâng cao chất lượng giáo dục.
● Căn cứ đánh giá là các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực được qui định trong chương trình tổng thể và các chương trình môn học, hoạt động giáo dục
● Phạm vi đánh giá bao gồm các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, môn học và chuyên đề học tập lựa chọn và môn học tự chọn
● Đối tượng đánh giá là sản phẩm và quá trình học tập, rèn luyện của HS
Câu 13: Hãy tóm lược lại “Định hướng đánh giá kết quả giáo dục trong dạy học môn Công nghệ theo Chương trình GDPT 2018” theo cách hiểu của thầy, cô?
Chương trình môn Công nghệ thực hiện định hướng về đánh giá kết quả giáo dục trong Chương trình tổng thể, đồng thời nhấn mạnh các yêu cầu sau:
● Mục đích đánh giá là cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, có giá trị về
mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực và những tiến bộcủa HS trong suốt quá trình học tập môn học, qua đó điều chỉnh hoạt động dạy và học;
● Căn cứ đánh giá, các tiêu chí đánh giá và hình thức đánh giá bảo đảm
phù hợp với mục tiêu, yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và năng lực công nghệ Coi trọng đánh giá hoạt động thực hành;
Trang 6vận dụng kiến thức, kĩ năng làm ra sản phẩm của HS; vận dụng kiến thức vào thực tiễn;
● Sử dụng đa dạng các phương pháp, hình thức đánh giá khác nhau bảo
đảm đánh giá toàn diện HS; chú trọng đánh giá bằng quan sát trong đánh giá theo tiến trình và đánh giá theo sản phẩm Với mỗi nhiệm vụ học tập, tiêu chí đánh giá được thiết kế đầy đủ, dựa trên yêu cầu cần đạt và được công bố ngay từ đầu để định hướng cho HS trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập; công cụ đánh giá phải phản ánh được yêu cầu cần đạt nêu trong mỗi chủ đề, mạch nội dung
● Kết hợp giữa đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết; trong đó, đánh
giá quá trình phải được tiến hành thường xuyên, liên tục và tích hợp vào trong các hoạt động dạy học, đảm bảo mục tiêu đánh giá vì sự tiến bộ củaHS; khuyến khích tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng
Câu 14 Theo thầy/cô với mỗi chủ đề/bài học có cần phải xác định được cả 5 thành phần năng lực Công nghệ hay không? Tại sao?
Mỗi chủ đề/bài học cần chú trọng đến đánh giá năng lực công nghệ nhưng không có nghĩa phải đánh giá đủ cả 5 thành tố năng lực Công nghệ: nhận thức công nghệ, giao tiếp công nghệ, sử dụng công nghệ, đánh giá công nghệ và thiết
kế kĩ thuật Mỗi nội dung dạy học cụ thể có thể chỉ nhằm hình thành và phát triển một hoặc một vài thành tố đó Ví dụ đánh giá năng lực đọc bản vẽ kĩ thuật thì thành tố giao tiếp công nghệ nổi trội hơn cả Nhưng khi đánh giá năng lực thiết kế mạch điện chiếu sáng cầu thang thì thành tố thiết kế công nghệ lại là thành tố nổi trội nhất
Câu 15 Thầy/cô hãy chia sẻ kinh nghiệm của mình về việc xây dựng đề kiểm tra?
Khi xây dựng đề kiểm tra môn Công nghệ tôi thực hiện theo quy trình sau:
Bước 1: Xác định các mục tiêu đánh giá
Trang 7Bước 2: Thiết lập ma trận đề kiểm tra
Bước 3: Biên soạn các dạng câu hỏi theo ma trận đề
Bước 4: Xây dựng đề kiểm tra và hướng dẫn chấm
Bước 5: Thử nghiệm phân tích kết quả, điều chỉnh và hoàn thiện đề
Câu 16 Thầy, cô hiểu như thế nào về câu hỏi “tổng hợp” và câu hỏi “đánh giá”?
Câu hỏi “tổng hợp” nhằm kiểm tra khả năng của HS có thể đưa ra dự đoán,
cách giải quyết vấn đề, các câu trả lời hoặc đề xuất có tính sáng tạo
– Tác dụng đối với HS: Kích thích sự sáng tạo của HS, hướng các em tìm ra nhân tố mới…
– Cách thức sử dụng:
● GV cần tạo ra những tình huống phức tạp, những câu hỏi có vấn đề, khiến
HS phải suy đoán, có thể tự do đưa ra những lời giải mang tính sáng tạo riêng của mình
● Câu hỏi tổng hợp đòi hỏi phải có nhiều thời gian chuẩn bị
Câu hỏi “ĐÁNH GIÁ”
Câu hỏi “đánh giá” nhằm kiểm tra khả năng đóng góp ý kiến, sự phán đoán của
HS trong việc nhận định, đánh giá các ý tưởng, sự kiện, hiện tượng,… dựa trên các tiêu chí đã đưa ra
– Tác dụng đối với HS: Thúc đẩy sự tìm tòi tri thức, sự xác định giá trị của HS.– Cách thức sử dụng: GV có thể tham khảo một số gợi ý sau để xây dựng các câu hỏi đánh giá:
● Hiệu quả vận dụng dạy học tích cực như thế nào?
Trang 8● Triển khai dạy học tích cực đó có thành công không trong thực tiễn dạy học?
● Theo em trong số các giả thuyết nêu ra, giả thuyết nào là hợp lí nhất và tại sao?
+ Theo mức khái quát của các vấn đề có: Câu hỏi khái quát; câu hỏi theo chủ đềbài học; câu hỏi theo nội dung bài học
+ Theo mức độ tham gia của hoạt động nhận thức của HS có: Câu hỏi tái hiện
và câu hỏi sáng tạo
Câu 17 Thầy, cô hãy đặt 3 câu hỏi cho mục tiêu khai thác kiến thức trong dạy học môn Công nghệ?
1 Dây đốt nóng của bàn là điện, nồi cơm điện thường được làm bằng vật liệu gì?
2 Năng lượng đầu vào-đầu ra của bàn là điện là gì?
3 Căn cứ vào vỏ nồi cơm điện, em hãy giải thích tại sao sử dụng nồi cơm điện tiết kiệm điện năng hơn bếp điện?
Câu 18: Thầy, cô hãy đặt 2 câu hỏi nhằm thu hút sự chú ý của HS vào bài học?
1 Cô muốn nghe ý kiến của em về câu trả lời của bạn A
2 Em hãy nhắc lại câu trả lời vừa rồi của bạn
Câu 19 Thầy, cô hãy trình bày hiểu biết của mình về việc xây dựng bài tập tình huống?
Việc xây dựng bài tập tình huống:
Bài tập tình huống không có sẵn mà GV cần xây dựng (tình huống giả định) hoặc lựa chọn trong thực tiễn (tình huống thực) Cả hai trường hợp này, GV phải tuân thủ một số yêu cầu sau:
Trang 9● Cần liên hệ với kinh nghiệm hiện tại cũng như cuộc sống, nghề nghiệp trong tương lai của HS
● Có thể diễn giải theo cách nhìn của HS và để mở nhiều hướng giải quyết
● Chứa đựng mâu thuẫn và vấn đề có thể liên quan đến nhiều phương diện
● Cần vừa sức và có thể giải quyết trong những điều kiện cụ thể
● Cần có thể có nhiều cách giải quyết khác nhau
● Có tính giáo dục, có tính khái quát hóa, có tính thời sự
● Cần có những tình tiết, bao hàm các trích dẫn
Câu 20 Thầy, cô hãy giải thích bài tập sau: Cho hình chiếu đứng và hình chiếu bằng của vật thể như hình vẽ Vẽ hình chiếu thứ ba của vật thể (như hình)?
Để phân biệt, trường hợp này, một trong hai hình chiếu cho trước của bài tập phải dùng hình chiếu cạnh (hình chiếu thứ ba)
Câu 21 Hãy trình bày mục đích sử dụng sản phẩm học tập trong kiểm tra đánh giá?
Sử dụng các sản phẩm học tập để giúp GV đánh giá sự tiến bộ của HS, Đánh giánăng lực vận dụng, năng lực hành động thực tiễn, kích thích động cơ, hứng thú học tập cho HS, phát huy tính tích tự lực, ý thức trách nhiệm, sáng tạo, phát triển năng lực giải quyết vấn đề phức hợp, phát triển năng lực cộng tác làm việc,rèn luyện tính bền bỉ, kiên nhẫn, phát triển năng lực đánh giá cho HS
Câu 22 Hãy trình bày cách sử dụng sản phẩm học tập trong kiểm tra đánh giá?
Sử dụng các sản phẩm học tập để đánh giá sau khi HS kết thúc một quá trình thực hiện các hoạt động học tập ở trên lớp, trong phòng thí nghiệm hay trong thực tiễn
GV sử dụng sản phẩm học tập để đánh giá sự tiến bộ của HS và khả năng vận
Trang 10dụng kiến thức, kĩ năng, thái độ vào trong các hoạt động thực hành, thực tiễn.
Để việc đánh giá sản phẩm được thống nhất về tiêu chí và các mức độ đánh giá,
GV có thể thiết kế thang đo Thang đo sản phẩm là một loạt mẫu sản phẩm có mức độ chất lượng từ thấp đến cao Khi đánh giá, GV so sánh sản phẩm của HS với những sản phẩm mẫu chỉ mức độ trên thang đo để tính điểm
GV có thể thiết kế Rubric định lượng và Rubric định tính để đánh giá sản phẩm học tập của HS
Câu 23 Thầy cô hãy cho biết quan điểm của mình về mục đích sử dụng hồ
● Chứng minh sự tiến bộ của HS về một chủ đề/lĩnh vực nào đó theo thời gian
● Loại hồ sơ học tập này thu thập các mẫu bài làm liên tục của HS trong một giai đoạn học tập nhất định để chẩn đoán khó khăn trong học tập, hướng dẫn cách học tập mới, qua đó cải thiện việc học tập của các em
Đó là những bài làm, sản phẩm cho phép GV, bản thân HS và các lực lượng khác có liên quan nhìn thấy sự tiến bộ và sự cải thiện việc học tập theo thời gian ở HS
● Qua mục đích của hồ sơ học tập có thể nhận thấy: hồ sơ học tập mang tính cá nhân rất cao, mỗi hồ sơ có nét độc đáo riêng Nó không dùng vào việc so sánh, đánh giá giữa các HS với nhau (không so sánh sản phẩm
Trang 11của HS này với HS khác) Hồ sơ học tập tập trung vào hỗ trợ và điều chỉnh việc học của HS Nó cho phép HS cơ hội để nhìn nhận lại và suy ngẫm về sản phẩm và quá trình mà các em đã thực hiện, qua đó
● HS phát huy điểm mạnh và khắc phục hạn chế trong học tập
Câu 24 Theo thầy, cô hồ sơ học tập nên quản lý thế nào?
Hồ sơ phải được phân loại và sắp xếp khoa học:
Xếp loại theo tính chất của sản phẩm theo các dạng thể hiện khác nhau: các bài làm, bài viết, ghi chép được xếp riêng, các băng đĩa ghi hình, ghi âm được xếp riêng rẽ
Xếp theo thời gian: các sản phẩm trên lại được sắp xếp theo trình tự thời gian để
dễ dàng theo dõi sự tiến bộ của HS theo từng thời kì Khi lựa chọn sản phẩm đưa vào hồ sơ cần có mô tả sơ lược về ngày làm bài, ngày nộp bài và ngày đánhgiá Đặc biệt nếu là hồ sơ nhằm đánh giá sự tiến bộ của HS mà không ghi ngày tháng cho các sản phẩm thì rất khó để thực hiện đánh giá Tốt nhất nên có mục lục ở đầu mỗi hồ sơ để dễ theo dõi
Hồ sơ học tập đòi hỏi không gian Chúng phải được lưu trữ an toàn nhưng phải
dễ lấy ra để sử dụng Việc kiểm tra, quản lí, duy trì và đánh giá hồ sơ học tập của HS là tốn thời gian nhưng rất quan trọng đối với hình thức đánh giá này
Câu 25 Thầy, cô hãy trình bày hiểu biết của mình về bảng kiểm?
● Bảng kiểm là một danh sách ghi lại các tiêu chí (về các hành vi, các đặc điểm…mong đợi) có được biểu hiện hoặc được thực hiện hay không
● Bảng kiểm thường chỉ rõ sự xuất hiện hay không xuất hiện (có mặt hay không có mặt, được thực hiện hay không được thực hiện) các hành vi, cácđặc điểm mong đợi nào đó nhưng nó có hạn chế là không giúp cho người đánh giá biết được mức độ xuất hiện khác của các tiêu chí đó
Câu 26 Bảng kiểm trong dạy học theo chương trình GDPT 2006 với