i kióm tra bµi cò tõng em trong tæ h y tù viõt ra giêy nh¸p i kióm tra bµi cò tõng em trong tæ h y tù viõt ra giêy nh¸p c©u hái tæ 1 c©u 1 §þnh nghüa hai ®¹i l­îng tø lö thuën tæ 2 c©u 2 nõu týnh

[r]

I Kiểm tra bài cũ:

(Từng em trong tổ hãy tự viết ra giấy nháp)

Câu hỏi:

Tổ 1 - Câu 1: Định nghĩa hai đại l ợng tỉ lệ thuận

Tổ 2 - Câu 2: Nếu tính chất của 2 đại l ợng tỉ lệ thuận

Tổ 3 - Câu 3: Nêu định nghĩa 2 đại l ợng tỉ lệ nghịch đã học ở tiểu học

Tổ 4 - Chấm bài của 3 tổ trên

Đáp án:

- Câu 1: Định nghĩa hai đại l ợng tỉ lệ thuận :

Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x theo công thức y = kx (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.

- Câu 2: Tính chất củâ hai đại l ợng tỉ lệ thuận

Nếu y và x tỉ lệ thuận với nhau theo công thức: y = kx (với k là hằng số khác 0)

thì :





- Câu 3: ( ở tiểu học )

Hai đại l ợng tỉ lệ nghịch là hai đại l ợng liên hệ với nhau sao cho khi đại l ợng này tăng (hoặc giảm) bao nhiêu lần thì đại l ợng kia giảm (hoặc tăng) bấy nhiêu lần

k

x

y x

y x

y

3

3 2

2 1

;

3

1 3

1 2

1 2

1

y

y x

x y

y x

x





1 Định nghĩa:

?1 (Hoạt động nhóm 2 ng ời cùng bàn)

Hãy viết công thức tính:

a, Cạnh y (cm) theo cạnh x (cm) của hình chữ nhật có kích th ớc thay đổi nh ng luôn có diện tích bằng 12cm2 ;

b, L ợng gạo y (kg) trong mỗi bao theo x khi chia đều 500kg vào x bao ;

c, Vận tốc v (km/giờ) theo thời gian t (giờ) của một vật chuyển động đều trên quãng đ ờng 16 km.

Đáp án:

x

y  12

x

y  500

t

v  16

 Định nghĩa : Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x theo công thức hay xy = a

(a là một hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ a.

x

a

y 

?2 Cho biết y tỉ lệ nghịch với x theo hệ tỉ lệ –3,5 Hỏi x tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ nào

Tiết 26: Bài 3 - Đại l ợng tỉ lệ nghịch

2 Tính chất:

?3 Cho biết hai đại l ợng x và y tỉ lệ nghịch với nhau:

a, Tìm hệ số tỉ lệ ;

b, Thay mỗi dấu “?” trong bảng trên bằng một số thích hợp ;

c, Có nhận xét gì về tích hai giá trị t ơng ứng x1y1, x2y2, x3y3, x4y4 của x và y

Đáp án:

a, Vì x ; y tỉ lệ nghịch với nhau  a = x1y1

Mà: x1 = 2 ; y1 = 30  a = 2 30 = 60

b, Vì x2y2 = 60 mà x2 = 3 

Giải t ơng tự ta có bẳng sau:

20 3

60

y2  

c, Nhận xét: x1y1 = x2y2 = x3y3 = x4y4 = 60

 Tính chất: Nếu hai đại l ợng tỉ lệ nghịch với nhau thì:

- Tích hai giá trị t ơng ứng của chúng luôn không đổi (bằng hệ số tỉ lệ)

- Tỉ số hai giá trị bất kì của đại l ợng này băng nghịch đảo của tỉ số hai giá trị t ơng ứng của đại l ợng kia

Tổng quát: Giả sử y và x tỉ lệ nghịch với nhau Khi đó, với mỗi giá trị: x1, x2, x3, khác 0 của x

ta có một giá trị t ơng ứng của y, do đó:

 x1y1 = x2y2 = x3y3 = = a

y

y x

x

; y

y

x

x

3

1 3

1 2

1

2

1  

x

a

y  ,

, ,

3

3 2

2 1 1

x

a y x

a y x a

3 Luyện tập:

Bài 12/ tr58: Cho biết hai đại l ợng x và y tỉ lệ nghịch với nhau và khi x = 8 thì y = 15.

a, Tìm hệ số tỉ lệ

b, Hãy biểu diễn y theo x

c, Tính giá trị của y khi x = 6 ; x = 10

Đáp án:

a, x và y tỉ lệ nghịch với nhau   xy = a (a là hệ số tỉ lệ)

Khi x = 8 ; y = 15  a = 8 15 = 120

b, Biểu diễn y theo x:

c, Vì nên x = 6 

x = 10 

x

a

y 

x

120

y 

x

120

6

120

12 10 120

Bài tập 2: Trong ba ý a, b, c sau đây hãy chọn một ý đúng

Câu 1: Nếu y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ a (a là hằng số khác 0) thì đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x theo công thức:

a, y = ax b,

c, xy = a Câu 2: Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x theo công thức (với b là hằng số khác 0) thì:

a,

b,

c, x1x2 = y1y2 ; x1x3 = y1y3

2

x

a

y 

;

y

y x

x

; y

y x

x

3

1 3

1 2

1 2

1  

;

;

1

3 3

1 1

2 2

1

y

y x

x y

y x

x





1/ Bài 14 /tr58:Cho biết 35 công nhân xây một ngôi nhà hết 168 ngày Hỏi 28 công nhân xây ngôi nhà đó

hết bao nhiêu ngày ? (Giả sử năng suất làm việc của mỗi công nhân là nh nhau)

Tóm tắt: Để xây một ngôi nhà:

x b

y 