page kõ ho¹ch bµi häc m¤n lý 7 bµi 7 g­¬ng cçu låi nh÷ng kiõn thøc häc sinh ® biõt liªn quan ®õn bµi häc nh÷ng kiõn thøc míi trong bµi häc cçn ®­îc h×nh thµnh týnh chêt ¶nh cña mét vët t¹o bëi g­¬ng p

- KÝch thíc cña ¶nh nhá h¬n kÝch thíc cña vËt.[r]

Kế hoạch bài học MÔN: Lý 7 Bài 7: Gơng cầu Lồi Những kiến thức học sinh đã biết liên quan đến bài học Những kiến thức mới trong bài học cần đợc hình thành

- Tính chất ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng

- Cách xác định vùng nhìn thấy của gơng phẳng

- Tính chất ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi

- Đặc điểm về vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi

I Mục tiêu

1 Kiến thức: - Nêu đợc tính chất ảnh của một vật tạo bởi gơng lồi

- Nhận biết đợc vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gơng phẳng có cùng kích thớc

- Giải thích đợc ứng dụng của gơng cầu lồi

2 Kỹ năng:

- Đọc hiểu thông tin trong sách giáo khoa

- Làm thí nghiệm xác định tính chất ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi và so sánh đợc vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi với vùng nhìn thấy của gơng phẳng có cùng kích thớc

3 Thái độ:

- Có ý thức hợp tác trong nhóm làm khi làm thí nghiệm, thảo luận

- Liên hệ đợc các ứng dụng trong thực tế

II Chuẩn bị:

1 Đồ dùng dạy học:

Giáo viên:

 Chuẩn bị cho cả lớp:

- Đốn chiếu, phông, giấy trong 1,2,3,4,5,6,

- Bảng phụ 1 vẽ hình 7.5 (SGK - 21), bảng phụ 2 minh hoạ cho bài tập C4; C2

- Gơng xe máy; bút dạ; một số vật có thể đợc coi nh gơng cầu lồi (thìa, chuông xe đạp, nắp xoong, )

* Chuẩn bị cho mỗi nhóm học sinh:

Ngày giảng: ………… Ngày soạn:01/7/2009

- Một gơng phẳng và một gơng cầu lồi có cùng kích thớc; một đôi pin tiểu, hai đế gắn gơng, màn hứng ảnh.

Học sinh: Học bài cũ; đọc trớc bài 7 (Gơng cầu lồi)

2 Phơng pháp dạy học:

- Thực nghiệm; Vấn đáp - tìm tòi

III Các hoạt động dạy - học

Thời

Đồ dùng/ thiết bị dạy học

3 phút 1 Kiểm tra

* Đặt câu hỏi

Nêu tính chất của ảnh một vật tạo bởi gơng phẳng?

- Yêu cầu HS nhận xét câu trả lời của các bạn - cho điểm HS

- Trả lời Nhận xét câu trả lời của các bạn

- Phát cho mỗi nhóm một gơng phẳng và một gơng cầu lồi

? Hãy quan sát hai gơng và nêu nhận xét

về sự khác nhau giữa hai mặt phản xạ của hai gơng?

? Một vật đặt trớc gơng cầu lồi có cho ảnh không? Nếu có thì ảnh đó có tính chất gì

giống và khác so với ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng

Để trả lời câu hỏi đó chúng ta nghiên cứu bài học : Gơng cầu lồi

- Quan sát và nhận xét: một gơng có mặt phản xạ phẳng, một gơng có mặt phản xạ cong

Gơng phẳng, gơng cầu lồi

Hoạt động 1: Tìm hiểu tính chất ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi.

I ảnh của

một vật tạo - Mỗi em tự nghiên cứu thông tin câu C1(SGK - tr 20) và trả lời các câu hỏi sau: - Nghiên cứu câu C1.

bởi gơng cầu

+ Làm thế nào để thực hiện yêu cầu đó ? - Yêu cầu C1: Quan sát ảnh của một vật tạobời gơng cầu lồi và nhận xét.

- Cách làm: Đặt một cây nến thẳng đứng

tr-ớc gơng cầu lồi và quan sát ảnh tạo bởi

g-ơng

- Sau khi quan sát ảnh tạo bởi gơng cầu

lồi, ta cần trả lời đợc câu hỏi nào ?

+ ảnh đó có phải là ảnh ảo không? Vì sao?

+ Nhìn thấy kích thớc ảnh lớn hơn hay nhỏ hơn kích thớc của vật?

- Phát cho mỗi nhóm một gơng cầu lồi, một màn hứng ảnh, một chiếc pin (thay vì dùng nến nh trong SGK) và yêu cầu HS làm thí nghiệm theo phơng án vừa thống nhất

- Nhóm HS làm thí nghiệm

- Đại diện nhóm HS trả lời câu hỏi thứ nhất của câu C1

Các nhóm khác nhận xét bổ xung

Gơng cầu lồi, pin, màn hứng

ảnh

- ? Làm thế nào để khẳng định ảnh này là

ảnh ảo?

- Đặt màn hứng ảnh tại các vị trí khác nhau xung quanh gơng cầu lồi, ta không hứng

đ-ợc ảnh trên màn

- Yêu cầu đại diện nhóm HS trả lời câu hỏi thứ hai của câu C1 - Kích thớc của ảnh nhỏ hơn kích thớc củavật

- Yêu cầu các nhóm thảo luận tìm phơng

- Yêu cầu HS tự nghiên cứu phần “Thí nghiệm kiểm tra” trong SGK - tr20 - HS nghiên cứu SGK

cây nến giống nhau

Gơng phẳng, gơng cầu lồi; hai pin

Đại diện các nhóm nêu kết quả quan sát Các nhóm nhận xét, bổ xung

? So sánh kích thớc ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi với kích thớc của vật? Ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi có

Kết luận:

ảnh ảo tạo

bởi gơng cầu

lồi nhỏ hơn

kích thớc nhỏ hơn vật

? Hãy tìm từ thích hợp để điền vào chỗ

- GV cùng học sinh thống nhất từ cần điền

và ghép từ cần điền vào cho hoàn chỉnh (đặt giấy trong 2 lên trên giấy trong 1)

- Một vài HS đọc kết luận trên màn Giấy trong 1,

2

? So sánh tính chất ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng và tính chất ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi

- Giống nhau

- Khác nhau

- Chiếu lên màn giấy trong 3 và khẳng định

10 phút II Vùng nhìn

thấy của

g-ơng cầu lồi

Hoạt động 2: Nghiên cứu vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi

- Đặt vấn đề: làm thế nào để xác định vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi và vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi có đặc điểm gì khác

so với vùng nhìn thấy của gơng phẳng có cùng kích thớc?

- Yêu cầu HS tự nghiên cứu thông tin phần thí nghiệm trong SGK - tr 21 để trả

lời các câu hỏi sau:

+ Mục đích của thí nghiệm là gì?

+ Dụng cụ thí nghiệm gồm những gì?

+ Hai gơng này có đặc điểm gì?

+ Tiến hành thí nghiệm nh thế nào?

Nghiên cứu SGK

HS lần lợt trả lời các câu hỏi

- Làm thí nghiệm theo nhóm

- Đại diện các nhóm nêu kết quả

Các nhóm nhận xét, bổ xung kết quả

SGK

Gơng phẳng, gơng cầu lồi, bút dạ

Kết luận:

Vùng nhìn

thấy của

g-ơng cầu lồi

rộng hơn của

gơng phẳng

có cùng kích

- Từ kết quả thí nghiệm, tìm từ thích hợp

điền vào chỗ trống trong kết luận SGK - 21

- GV chiếu kết luận cha hoàn chỉnh (giấy trong 4)

- Tìm từ thích hợp

- Điền từ

Giấy trong 4,

đèn chiếu

- Ghép đáp án đúng (Đặt giấy trong 5 lên trên giấy trong 4) - Đọc kết luận hoàn chỉnh Giấy trong 5

? Tại sao trong thí nghiệm trên phải dùng gơng phẳng và gơng cầu lồi có cùng kích thớc?

- Vì vùng nhìn thấy của gơng phụ thuộc vào kích thớc của nó Nếu hai gơng không cùng kích thớc thì việc so sánh trên là không chính xác

- Cho HS quan sát gơng xe máy và đặt câu hỏi:

? Gơng của xe máy là loại gơng nào đã

học? Vì sao em biết?

- Quan sát và trả lời: Câu trả lời có thể là + Gơng phẳng vì mặt phản xạ của nó phẳng

+ Gơng cầu lồi vì nó cho ảnh nhỏ hơn vật Gơng phẳng, gơng xe máy,

2 chiếc pin

- Yêu cầu các nhóm hãy kiểm tra xem có

đúng ảnh nhỏ hơn vật không - Các nhóm làm thí nghiệm kiểm tra tơngtự thí nghiệm hình 7.2 và kết luận: ảnh nhỏ

hơn vật

- Giải bài tập sau (Chiếu đề bài trắc

nghiệm viết trên giấy trong 6)

- Chọn cách nhận biết một gơng là gơng cầu lồi (phơng án A, B, D)

Đèn chiếu, giấy trong 6

- Trong ba cách đã chọn, cách nào dễ

làm và chính xác hơn?

Cách A

- Tìm trong thực tế các đồ vật có đặc điểm giống gơng cầu lồi? - Mặt ngoài thì Inox, vung xoong nồi sángbóng, …

- Nêu nội dung cơ bản của bài học? - Một vài HS nêu nội dung cơ bản của bài

học

- Tại sao ngời ta lại thờng lắp gơng cầu lồi ở phía trớc ô tô, xe máy để quan sát ở phía sau mà không lắp gơng phẳng? Làm

nh thế có lợi gì? (Câu C3).

- Nghiên cứu SGK (bài C3)

- Vì vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi lớn hơn vùng nhìn thấy của gơng phẳng có cùng kích thớc nên khi lắp gơng này vào phía trớc ôtô, xe máy giúp ngời lái xe quan sát đợc một vùng rộng lớn hơn ở phía sau

? Khi tham gia giao thông em còn thấy

- Yêu cầu HS nghiên cứu bài C4 (SGk - 21) - Đọc câu C4

- Treo bảng phụ 1 minh hoạ câu C4 - Quan sát bảng phụ 1 Bảng phụ 1

vì có vật cản che khuất

Vì vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi rộng và

ảnh của ngời ở B nằm trong vùng nhìn thấy của gơng đối với ngời ở A

- Gơng này giúp ích gì cho ngời lái xe? - Giúp lái xe tránh đợc tai nạn

- Yêu cầu HS nghiên cứu mục “Có thể em cha biết” và treo bảng phụ 2 - Nghiên cứu SGK và quan sát bảng phụ 2 Bảng phụ 2

- Gọi một HS lên bảng vẽ hai tia phản xạ ứng với hai tia tới trong bảng phụ 2 và yêu cầu các HS khác theo dõi và nhận xét bài làm của bạn

- Một HS lên bảng vẽ

- Các HS khác nhận xét bài làm của bạn

Thớc kẻ, bút dạ

? Nếu gọi S’ là giao của hai tia phản xạ thì S’ đợc gọi là gì ? Vì sao - S’ gọi là ảnh của S vì S’ nằm trên đờngkéo dài của 2 tia phản xạ.

? Chùm phản xạ là chùm hội tụ hay phân

- Giao bài tập về nhà:

+ Tìm trong thực tế của các đồ vật có đặc

điểm giống nh gơng cầu lồi

+ Vẽ hình 7.5 và làm theo yêu cầu của mục

“Có thể em cha biế” và so sánh khoảng cách từ S đến gơng với khoảng cách từ S’

đến gơng

+ Làm bài tập 7.1 đến 7.4 (SBT - 8) + Đọc trớc bài 8

Phụ lục:

Giấy trong 1

Kết luận: ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi có những tính chất sau đây:

1 Là ảnh … không hứng đợc trên màn chắn

2 ảnh … hơn vật.

Giấy trong 2

ảo

nhỏ

Giấy trong 3

Tính chất ảnh của vật tạo bởi gơng phẳng Tính chất ảnh của vật tạo bởi gơng cầu lồi

- ảnh ảo

- Lớn bằng vật

- Khoảng cách từ một đểm của vật đến gơng phẳng

bằng khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến gơng.

- ảnh ảo

- Nhỏ hơn vật

Giấy trong 4

Kết luận: Nhìn vào gơng cầu lồi ta quan sát đợc một vùng ……… hơn so với khi nhìn vào gơng phẳng có cùng kích thớc.

Giấy trong 5

…rộng….

Giấy trong 6

Bài tập:

Để nhận biết một gơng là gơng cầu lồi ta có thể dùng cách nào dới đây?

a Quan sát xem ảnh của vật qua gơng cầu có nhỏ hơn vật hay không?

b Sê tay vµo mÆt ph¶n x¹ cña g¬ng xem cã låi kh«ng?

c XÐt xem ¶nh cña mét vËt qua g¬ng cã ph¶i lµ ¶nh ¶o kh«ng?

d XÐt xem vïng nh×n thÊy cña g¬ng cã réng h¬n vïng nh×n thÊy cña g¬ng ph¼ng cã kÝch thíc kh«ng?

B¶ng phô 1

A

C

B

B¶ng phô 2:

G ¬ng cÇu låi VËt c¶n che khuÊt

O

t©m g ¬ng cÇu

C¸c g ¬ng ph¼ng nhá Ph¸p tuyÕn

Ph¸p tuyÕn

g ¬ng cÇu

S

S’