Tiet 10 Gop phan xay dung nep song van hoa

được 4 tháng tuổi, không may người mẹ bị bệnh chết, mọi người định chôn đứa bé thì được một người dân địa phương xin nuôi và trao lại bé cho Xơ Y Blưih ở Kon Tum nuôi hộ, cháu bé đượ[r]

Gi¸o dôc

c«ng d©n 8

1- Nh÷ng hiÖn t îng tiªu cùc ë môc (1)

1 Xuất hiện nhiều hiện t ợng tiêu cực.

- Hiện t ợng tảo hôn.

- Dựng vợ gả chồng sớm để có ng ời làm.

- Ng ời chết hoặc gia súc chết thì mời thầy mo, thầy cúng phù phép trừ ma.

-Ng ời nào bị coi là ma thì bị căm ghét, xua

đuổi Những ng ời bất hạnh này phải chết vì bị đối xử tồi tệ, cuộc sống cô độc khốn khổ

-Nguyên nhân sinh ra đói nghèo.

1- Nh÷ng hiÖn t îng tiªu cùc ë môc (1)

- Phổ cập giáo dục, xoá mù chữ.

- Đoàn kết, n ơng tựa, giúp đỡ

nhau.

- An ninh giữ vững, xoá bỏ phong tục tập quán cũ lạc hậu.

ả nh h ởng của sự thay đổi đó:

•Mỗi ng ời dân cộng đồng yên tâm

sản xuất, làm ăn kinh tế.

•Nâng cao đời sống văn hoá, tinh

thần của nhân dân

Thế nào là cộng đồng dân c ? 1 Thế nào là cộng đồng dân c ?

- Những ng ời sinh sống trong khu vực lãnh thổ hoặc đơn vị hành chính -

Có sự liên kết và hợp tác với nhau

-Nêu những biểu hiện của nếp sống văn hoá ở khu dân c ?Có văn hoá:

+ Các gia đình giúp nhau làm kinh tế,

tham gia xoá đói giảm nghèo

+ Đoàn kết giúp nhau khi khó khăn, đi

+ Thực hiện sinh đẻ có kế hoạch

Thiếu văn hoá:

+ Chỉ biết lo cho cuộc sống của gia

đình mình, ích kỉ, không quan tâm

đến ng ời khác.

+ Vứt rác bừa bãi, tụ tập quán xá.

+ Mua số đề, nghiện hút, đua xe

+ Mê tín dị đoan, tảo hôn

+ Tổ chức c ới xin, ma chay linh

đình

+ Vi phạm an toàn giao thông …

• Hủ tục “năh tui mĩh (phát

âm theo tiếng phổ thông

là năn tui mí) làm nhiều

đứa trẻ phải chết theo

mẹ, hoặc bị giết chết khi

sinh ra mà không có cha

mí, cháu Đinh Hoàng Phước

Gần đây nhất là trường hợp cháu Pi Yo

Rong ở Kon Thụp (Gia Lai) Khi sinh ra

được 4 tháng tuổi, không may người mẹ bị bệnh chết, mọi người định chôn đứa bé thì được một người dân địa phương xin nuôi

và trao lại bé cho Xơ Y Blưih ở Kon Tum nuôi hộ, cháu bé được cứu sống Cùng

trường hợp như cháu Rong còn có cháu Y Loan, người dân tộc Xê Đăng ở Plei Kần, huyện Ngọc Hồi (Kon Tum) Cháu cũng

được các cô ở Cơ sở nuôi dạy trẻ mồ côi Vinh Sơn 1 cứu sống trong hoàn cảnh

cũng tương tự như Rong mấy năm về

trước

Ngày xưa có người đi làm ăn ở xa nhà, dọc

đường chẳng may bị cảm nắng Cảm gió mà

chết đột ngột, có người cùng đi hoặc người qua đường nhận ra, chỉ kịp đánh dấu chỗ người

chết nằm xuống, chưa kịp chôn cất, đến nhà

báo cho tang quyến Khi người nhà đến nơi thì mối đã vùi lấp hết tử thi Thân nhân cho rằng

đó là huyệt đất tốt, trời đã dành cho và chôn

giùm nên gọi là "thiên táng", tương lai gia đình

sẽ phát đạt, vậy cứ để nguyên mà vun cao lên Không cải táng Những ngôi mộ thiên táng như vậy, thường ở ven đường cái

• Trên thế giới hiện nay có

năm kiểu táng người chết

phổ biến là địa táng (thổ

táng), thủy táng, hỏa táng,

huyền táng và thiên táng

Thiên táng là đem xác

người chết treo lên cây

hoặc để trên cao cho chim

và thú ăn Thiên táng có ở

vùng Tây Tạng và Mông

Cổ Huyền táng hoặc

không táng là bỏ người

chết vào quan tài, treo

trên vách núi hoặc cành

cây, bên dưới có nước

chảy

Quan tài dùng để huyền táng có hai khuy treo hai đầu dùng để treo lên

Cách thị xã Kon Tum hơn 100 km, cách thị trấn Đăkglei 45 km, làng Vai Trang nằm bên đường đi cửa khẩu

tiểu ngạch Đăk Long sang Lào Ngay bên trái đường vào làng có một con dốc dài mà người dân ở đây gọi là

dốc Ma Bên trái con dốc có một rừng tre nứa rậm rạp, ẩm thấp Đây là

rừng ma, nghĩa trang huyền táng duy nhất ở Việt Nam

Những khu mộ mà thi thể được hoả

táng trong các

chum, vò gốm lớn, hay chôn thành

từng cụm trên các cồn cát ven giồng, bàu nước, ven biển, trên các gò đất cao ven sông

• Tục ăn thịt người chết thường bị xem là dã man và mọi

rợ Tuy nhiên, ở bộ tộc Wari, lưu vực sông Amazon, đó lại là biểu hiện cao quý nhất về tình yêu và lòng tôn kính đối với người đã khuất Nghi lễ ăn thịt ông bà giúp con cháu có thể lưu giữ mãi mãi hình ảnh của tiền thân trong mình

• Tuy nhiên, người Wari quan niệm rằng, con cháu sẽ

phạm tội bất hiếu nếu đem thân xác của người chết chôn xuống đất bẩn và để thối rữa ở đó Linh hồn con người ngự trị ở thân xác, vì vậy việc tiếp nhận xác chết bằng cách ăn thịt là để "giữ mãi linh hồn và trí tuệ của người chết ở thân xác của người sống"

• Tục lệ Wari cho rằng, điều dằn vặt người chết lớn nhất là nỗi nhớ về trần thế Vì vậy, cùng với việc ăn thịt, tất cả những thứ liên quan đến người chết như nhà cửa, đồ

đạc đều bị đốt hết, nhằm giúp linh hồn không nhớ về thân xác và các vật dụng của mình nữa Nhờ vậy, người chết có thể yên nghỉ dưới âm phủ

Bộ tộc Wari, lưu vực sông Amazon,

Tục ăn thịt người ở Brasil năm 1557 , theo miêu tả của

Hans Staden

• Bà Hồ Thị K., ở thôn Công Tơ Năng, xã Phước

Mỹ, huyện Phước Sơn, Quảng Nam, mẹ của cô

bé Hồ Thị C., than thở với tôi rằng: “Nó đang học lớp 7 trường dưới huyện Nhưng già làng bảo: đã đến tuổi phải bắt chồng, con gái lớn trong nhà

không bắt chồng là không được!”

• Già làng nói mãi, ban đầu bà K cũng như bé C không chịu, nhưng già làng lại tới ra lời phán:

“Nếu trái ý, giàng không ưng cái bụng, cả nhà

mày phải ra khỏi làng!” Thế là cách nay hai năm,

cô bé học trò lớp 7 phải khăn gói về làng để chịu tục “bắt chồng” Và chuyện này rất bình thường ở nhiều ngôi làng khuất xa dưới dãy Trường Sơn.

2.X©y dùng nÕp sèng v¨n ho¸ nh thÕ nµo?

- Lµm cho ®iÒu kiÖn v¨n ho¸ ngµy cµng lµnh m¹nh, phong phó

• Gi÷ g×n trËt tù an ninh.

• VÖ sinh n¬i ë.

• B¶o vÖ c¶nh quan m«i tr êng.

• X©y dùng t×nh ®oµn kÕt xãm giÒng.

• Bµi trõ phong tôc tËp qu¸n l¹c hËu.

• Chèng mª tÝn dÞ ®oan.

• Phßng chèng tÖ n¹n x héi.·

- X©y dùng nÕp sèng v¨n ho¸ nh thÕ nµo?

-V× sao cÇn ph¶i x©y dùng nÕp sèng v¨n ho¸ ë khu d©n c ?

- Tìm những hành vi trái với nếp sống văn hoá ở một số học sinh?

- Thiếu lễ độ, tôn trọng ng ời lớn.

- Bỏ học, giao du với bọn xấu.

- Gây rối, mất trật tự an toàn.

- Tham gia nghiện hút, đua xe, cờ bạc, số

đề.

- L ời lao động, thích ăn chơi đua đòi.

- Tham gia vào các thủ tục (mê tín, tảo hôn).

Gia đình hạnh phúc, cộng đồng dân c bình yên, góp phần cho một xã hội

văn minh, tiến bộ

- Học sinh làm gì để góp phần xây

dựng nếp sống văn hoá ở khu dân c ?

4.Trách nhiệm của HS

- Ngoan ngoãn kính trọng lễ phép với bố mẹ, anh chị em

và mọi ng ời xung quanh mình.

- Chăm chỉ học tập.

- Tham gia các hoạt động chính trị - xã hội.

- Quan tâm giúp đỡ mọi ng ời lúc khó khăn.

- Việc làm đúng: a, c, d, đ, g, i,

k, o.

- Việc làm sai: b, e, h, l, n, m