=>C©u chuyÖn diÔn ra tù nhiªn vµ ta hiÓu thªm vÒ Xiu: kÝnh phôc nhí tiÕc cô ho¹ sÜ vµ hÕt lßng víi b¹n.. c..[r]
Trang 1Tuần 8
Tiết 29 Ngày dạy:17 /10/2008 Ngày soạn: 07/10/2008
chiếc lá cuối cùng
(O-Hen ri)
A- Mục tiêu :
- Học sinh khám phá vài nét cơ bản nghệ thuật truyện ngắn của nhà văn OHen-ri, rung
động trớc cái hay, cái đẹp và lòng cảm thông của tác giả đối với những nỗi bất hạnh của ngời nghèo
- Rèn các kĩ năng đọc, kể chuỵện diễn cảm, phân tích các nhân vật và tình huống truyện
- Giáo dục lòng yêu thơng, sự cảm thông và nghị lực sống
B –PhPh ơng tiện :
- Giáo viên: Tham khảo tập truyện ngắn của O Hen-ri,
- Học sinh: Su tầm các bức tranh minh hoạ''Chiếc lá cuối cùng'' Soạn bài theo sgk
C- Tiến trình:
1 Kiểm tra bài cũ
? Phân tích những u, nhợc điểm của Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa trong đoạn trích ''Đánh nhau với cối xay gió''
? Biện pháp nghệ thuật chủ yếu đợc sử dụng trong tác phẩm , phân tích ví dụ, bài học rút ra
2- Giới thiệu bài:
Cho học sinh xem tập truyện ngắn của ông hoặc giới thiệu qua bản đồ tự nhiên châu Mĩ- nớc Mĩ và thủ đô Oa-sinh-tơn với những nhà văn kiệt xuất: Hê min guây, Giắc
lơn-đơn và O Hen-ri
3-Bài mới
? Em hiểu gì về cuộc đời O Hen-ri
- Giáo viên giới thiệu thêm:
+ Cha ông là thầy thuốc, mẹ ông qua đời khi ông
mới lên 3; 15 tuổi đã phải thôi học, đi làm ở một
hiệu thuốc, sau đó làm nhân viên kế toán, vẽ tranh,
thủ quỹ ngân hàng.
* Truyện của ông thờng toát lên tinh thần nhân đạo
cao cả.
Truyện của ông thờng sử dụng kiểu đảo ngợc tình
thế 2 lần 1 cách đột ngột, bất ngờ.
? Em hiểu gì về văn bản đợc học
- Giáo viên đọc mẫu
? Cách đọc
? Hãy tóm tắt nội dung văn bản ''Chiếc lá cuối
cùng'' bằng 1 đoạn văn ngắn
- Giôn-xi ốm nặng và nằm đợi chiếc lá cuối cùng
của cây thờng xuân bên cửa sổ rụng, khi đó cô sẽ
chết.
- Nhng qua một buổi sáng và 1 đêm ma gió phũ
phàng, chiếc lá cuối cùng vẫn không rụng Điều đó
khiến Giôn-xi thoát khỏi ý nghĩ về cái chết.
- Một ngời bạn gái đã cho Giôn-xi biết chiếc lá cuối
cùng chính là bức tranh hoạ sĩ già Bơ-men đã bí
mật vẽ trong một đêm ma gió để cứu Giôn-xi , trong
khi chính cụ bị chết vì sng phổi.
- Gọi học sinh tóm tắt
- Gọi học sinh khác nhận xét
- Giáo viên đánh giá, khuyến khích
- Kiểm tra việc nắm bắt chú thích của học sinh
I- Tìm hiểu chung.
1 Tác giả:
- Học sinh đọc chú thích trong SGK tr89
+ (1862-1910) - nhà văn Mĩ + Truyện của ông thờng nhẹ nhàng nhng toát lên tinh thần nhân đạo cao cả, tình thơng yêu ngời nghèo khổ, rất cảm động
2 Văn bản
- Đoạn trích là phần cuối của ''Chiếc lá cuối cùng''
II Đọc - Hiểu văn bản
1 Đọc
- Phân biệt lời kể, tả; cuối truyện
đọc với giọng xúc động
2 Chú thích.
- Học sinh giải thích các chú thích 2, 3, 4, 5, 6, 7
3 Bố cục.
- 3 phần:
+ Từ đầu kiểu Hà Lan:
Giôn-xi đợi cái chết
+ tiếp vịnh Na-plơ: Giôn-xi vợt qua cái chết
+ còn lại: Bí mật của chiếc lá cuối cùng
4 Phân tích
a Diễn biến tâm trạng của
Trang 2? Hãy tìm bố cục của đoạn trích.
? Phần tóm tắt và đoạn trích giới thiệu Giôn-xi đang
ở trong tình trạng nh thế nào
? Tình trạng đó khiến cô có tâm trạng nh thế nào
* Giôn-xi có tâm trạng chán nản, mệt mỏi, tuyệt
vọng của một cô gái yếu đuối, bệnh tật.
? Nhìn cây thờng xuân rụng lá, cô có suy nghĩ nh
thế nào
- Hớng dẫn học sinh thảo luận nhóm (theo bàn)
? Tại sao tác giả lại viết ''Khi trời vừa hửng sáng thì
Giôn-xi, con ngời tàn nhẫn lại ra lệnh kéo mành
lên'' Hành động này thể hiện tâm trạng gì của cô?
- Có phải cô là ngời tàn nhẫn không?
? Sau đêm ma gió dữ dội, cô phát hiện ra điều gì
? Tâm trạng của cô nh thế nào
- Tổ chức học sinh thảo luận:
? Nguyên nhân làm Giôn-xi khỏi bệnh
? Việc đó nói lên điều gì
* Sức sống dẻo dai, bền bỉ của chiếc lá đã kích
thích tình yêu sự sống của cô.
- Bài học: chữa bệnh bằng nghị lực, tình yêu cuộc
sống, đấu tranh với bệnh tật kết hợp với thuốc
men,
- Liên hệ với 1 vận động viên thế giới bằng tình yêu
thể thao đã chiến thắng bệnh ung th (An xoong vận
động viên đua xe đạp của Mĩ).
? Tại sao khi nghe Xiu kể chuyện về cái chết của cụ
Bơ-men, tác giả không để Giôn-xi có thái độ gì
- Cách kết thúc nh vậy truyện sẽ có d âm, để lại
trong lòng ngời đọc nhiều suy nghĩ và những dự
đoán Truyện sẽ kém hay nếu nhà văn cho chúng ta
biết cụ thể Giôn-xi nghĩ gì, nói gì, có hành động gì
khi nghe Xiu kể lại cái chết và việc làm cao cả của
cụ Bơ-men
* Luyện tập:
? Hãy đóng vai Giôn-xi kể lại tâm trạng của mình
khi nhìn thấy chiếc lá cuối cùng không bị rụng
Giôn-xi
- Giôn-xi là một cô gái trẻ, 1 hoạ
sĩ trẻ, cô đang bị sng phối nặng
- Bệnh tật và đói nghèo khiến cô chán nản, thẫn thờ mở to cặp mắt nhìn tấm mành màu xanh
- Cô gắn sự kéo dài sự sống của mình với những chiếc lá, Chiếc lá cuối cùng rụng xuống thì cô cũng chết;
- Giôn-xi tàn nhẫn, thờ ơ, lạnh lùng với chính mình, với cuộc sống đang tắt dần trong cơ thể mình nên cô không mấy quan tâm đến sự lo lắng, chăm sóc của bạn Điều đó là do cô bệnh tật và thiéu nghị lực
- Chiếc lá vẫn còn
- Ngạc nhiên, nhìn nó hồi lâu, gọi Xiu quấy cháo, muốn uống chút rợu, muốn vẽ, hôm sau thì hoàn toàn qua cơn nguy hiểm => Cô đã muốn sống, đã vui và đã sống
- Cô khâm phục sự gan góc, kiên cờng sức sống mãnh liệt, bền bỉ của chiếc lá nó đã chống chọi với gió tuyết, thiên nhiên khắc nghiệt, bám lấy cuộc sống , chính cô đã tự chữa bệnh cho mình bằng chiếc lá, bằng sự thay
đổi tinh thần
* Luyện tập:
- Học sinh tự kể
4- Củng cố:
- Em hãy nêu một vài nét về nhà văn O Hen-ri và tác phẩm : Chiếc lá cuối cùng
- Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật Giôn-xi
D- Hớng dẫn học ở nhà:
- Kể tóm tắt lại văn bản
- Viết đoạn văn ngắn phát biểu cảm nghĩ về nhân vật Giôn-xi
- Soạn tiếp phần bài còn lại
Trang 3Tuần 8
Tiết 30
Ngày soạn: 07/10/2008 Ngày dạy: 17/10/2008
chiếc lá cuối cùng
(O-Hen ri)
A- Mục tiêu :
- Học sinh khám phá vài nét cơ bản nghệ thuật truyện ngắn của nhà văn OHen-ri, rung
động trớc cái hay, cái đẹp và lòng cảm thông của tác giả đối với những nỗi bất hạnh của ngời nghèo
- Rèn các kĩ năng đọc, kể chuỵện diễn cảm, phân tích các nhân vật và tình huống truyện
- Giáo dục lòng yêu thơng, sự cảm thông và nghị lực sống
B- Phơng tiện:
Thầy: Soạn giáo án
Trò: Soạn trớc bài ở nhà
C-Tiến trình :
1- Kiểm tra bài cũ
? Hãy nêu một vài nét về nhà văn O Hen- ri và tác phẩm : Chiếc lá cuối cùng
? Hãy phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Giôn- xi trong truyện : Chiếc lá cuối cùng
2- Giới thiệu:
3-Bài mới:
? Tại sao Xiu cùng cụ Bơ-men sợ sệt ngó ra
ngoài cửa sổ nhìn cây thờng xuân
? Hành động của Xiu đối với Giôn-xi nh thế
nào
* Xiu chân thành và giàu lòng yêu thơng bạn,
có sự đồng cảm sâu sắc.
? Em hiểu gì về tấm lòng của ngời bạn
? Sáng hôm sau , Xiu có biết chiếc lá cuối
cùng là do cụ Bơ-men vẽ không
? Nếu Xiu biết trớc thì sao
* Xiu cũng rất ngạc hiên khi nhìn thấy chiếc
lá khiến truyện càng cảm động và hấp dẫn
hơn.
? Tại sao tác giả lại để cho Xiu kể lại chuyện
về cái chết và nguyên nghân dẫn đến cái chết
I- Tìm hiểu chung.
II- Đọc - Hiểu văn bản:
4 Phân tích
a Diễn biến tâm trạng của Giôn-xi
b Nhân vật Xiu
- Vì lo cho bệnh tật và tính mệnh của Giôn-xi Họ nhìn nhau và không dám nói gì vì họ biết chỉ đêm tới lá sẽ rụng hết, Giôn-xi khó mà qua khỏi
- Cúi khuôn mặt hốc hác gần gối tha thiết an ủi, mong bạn cố sống, lo lắng bất lực chẳng biết làm gì để cứu bạn
=> Xiu cũng ngạc nhiên không ngờ chiếc lá cuối cùng còn bám lại
=> Tác giả không tả trực tiếp cái chết của cụ Bơ-men trong bệnh viện mà gián tiếp qua lời kể của Xiu
Trang 4của cụ Bơ-men
? Qua đó em hiểu gì thêm về phẩm chất của
cô hoạ sĩ trẻ này
* Xiu kính phục, nhớ tiếc cụ Bơ-men và hết
lòng với bạn.
? Sự thật về chiếc lá còn liên quan đến nhân
vật nào
? Cụ đợc giới thiệu ở phần tóm tắt nh thế nào
? Phần đầu đoạn trích cho thấy cụ có thái độ
nh thế nào
* Cụ là ngời giàu lòng yêu thơng, lo lắng cho
Giôn-xi và có lẽ đang nghĩ đến cách vẽ chiếc
lá cuối cùng để cứu Giôn-xi
? Cụ đã vẽ bức tranh trong hoàn cảnh nh thế
nào
? Cụ phải trả giá nh thế nào cho bức vẽ chiếc
lá đó
? Em thấy cụ là ngời nh thế nào
* Cụ thật là cao thợng, quên mình vì ngời
khác, lại cứ lẳng lặng mà làm không hề hé
răng cho ai biết.
? Có thể gọi bức tranh đó là kiệt tác đợc hay
không? vì sao
- Hoặc Yêu cầu học sinh thảo luận: chiếc lá là
1 kiệt tác vì:
+ Hình thức
+ Mục đích
+ Hoàn cảnh vẽ
+ Sự trả giá
* Bức tranh của cụ là một kiết tác vì dã hớng
tới và phục vụ cuộc sống của con ngời.
? Chứng minh truyện đợc kết thúc trên cơ sở 2
sự kiện bất ngờ đối lập nhau tạo nên hiện tợng
đảo ngợc tình huống 2 lần
* Đảo ngợc tình huống 2 lần gây bất ngờ và
hứng thú, xúc động cho ngời đọc.
? Tác dụng của việc đảo ngợc tình huống 2
lần? Phơng thức biểu đạt
? Nhận xét về cách kể chuyện của tác giả
* Kể xen tả và biểu cảm
Sắp xếp các tình tiết hấp dẫn, chặt chẽ khéo
léo.
? Khái quát giá trị nội dung của truyện
=>Câu chuyện diễn ra tự nhiên và ta hiểu thêm về Xiu: kính phục nhớ tiếc
cụ hoạ sĩ và hết lòng với bạn
c Cụ hoạ sĩ Bơ-men
- Đó là một hoạ sĩ đã ngoài 60 tuổi, râu xồm, kiếm sống bằng cách ngồi làm mẫu vẽ cho các hoạ sĩ trẻ Cụ mơ
-ớc vẽ một kiệt tác nhng đã 40 năm nay vẫn cha thực hiện đợc
- Sợ sệt ngó ra ngoài cửa sổ, nhìn cây thờng xuân, nhìn nhau chẳng nói năng gì
=> Cụ đang lo lắng cho Giôn-xi và có
lẽ trong thâm tâm đang nghĩ đến chiếc lá để cứu sống Giôn-xi
- Vẽ âm thầm, bí mật trong đêm ma gió, lạnh buốt
- Ngời ta tìm thấy 1 chiếc đèn bão còn thắp sáng, 1 chiếc thang đã bị lôi ra khỏi chỗ để của nó, vài chiếc bút lông rơi vung vãi, bảng pha màu xanh vàng trộn lẫn
- Cụ bị viêm phối nặng và đã chết vì
s-ng phổi
=> Nó rất đẹp, rất giống lá thật, cuống lá màu xanh sẫm, rìa lá hình răng ca
đã nhuốm màu vàng úa, cả Giôn-xi và Xiu đều không nhận ra
- Nó đã góp phần cứu sống 1 con
ng-ời , đẩy lui ác bệnh
- Nó đợc hoàn thành trong một hoàn cảnh khắc nghiệt
- Nó đợc tạo ra bằng chính sinh mạng của ngời vẽ nó, bằng tình yêu thơng bao la, lòng hi sinh cao thợng => nó là kiệt tác vì đã hớng tới và phục vụ cuộc sống con ngời
4 Tổng kết
a Nghệ thuật.
+ Giôn-xi cứ ngày một tiến dần đến cái chết Nhng tình huống bỗng đảo ngợc vào lúc truyện gần kết thúc, Giôn-xi trở lại với lòng yêu đời, bệnh tình thoát cơn nguy hiểm và độc giả thở phào, trút đợc gánh nặng lo âu =>
đảo ngợc tình huống
+ Cụ Bơ-men đang khoẻ mạnh, chẳng
ai ngờ đến cái chết của cụ đợc thông báo cũng vào lúc truyện gần kết thúc
=>Nhân vật trong truyện và cả độc giả
đều bất ngờ gây hứng thú cho ngời
đọc
- Kể xen tả và biểu cảm (đoạn cuối)
- Sắp xếp các tình tiết hấp dẫn, chặt chẽ khéo léo
b Nội dung
Trang 5? Bài học cho bản thân.
? Em hiểu thế nào về nghệ thuật chân chính
? Em hiểu gì về tài năng của nhà văn nữ O
Hen-ri
? Miêu tả bức tranh trong truyện
? Kể lại tóm tắt
- Học sinh kể chuyện
- Phản ánh tình yêu thơng cao cả của những ngời nghèo khổ
III- Luyện tập :
- Nghệ thuật chân chính đợc tạo ra từ tình yêu thơng con ngời
- Nghệ thuật chân chính là nghệ thuật vì con ngời
- Yêu thơng quí trọng ngời nghèo khổ
- Tài viết truyện với những kết thúc
độc đáo bất ngờ (giống với An-dec-xen đồng cảm với ngời nghèo khổ)
4- Củng cố:
- Yêu cầu học sinh nhắc lại nội dung, nghệ thuật của truyện
D- Hớng dẫn học ở nhà:
- Kể lại văn bản, nẵm đợc nội dung, nghệ thuật
- Viết đoạn văn phát biểu cảm nghĩ về tình cảm của các nhân vật trong truyện
- Soạn ''Hai cây phong'' theo nội dung câu hỏi sgk
Tuần 8
Tiết 31 Ngày soạn: 10/10/2008 Ngày dạy:22/10/2008
chơng trình địa phơng
(Phần Tiếng Việt )
A- Mục tiêu :
- Học sinh hiểu đợc từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích đợc dùng ở địa phơng các
em sinh sống
- Bớc đầu so sánh các từ ngữ địa phơng với các từ ngữ tơng ứng trong ngôn ngữ toàn dân, những từ nào không trùng với từ ngữ toàn dân
- Rèn kĩ năng giải nghĩa từ ngữ địa phơng bằng cách đối chiếu với từ ngữ toàn dân
B- Phơngg tiện:
- Giáo viên: Soạn giáo án theo sgk
- Học sinh: chuẩn bị ở nhà tìm hiểu và lập bảng đối chiếu giữa từ ngữ địa phơng và toàn dân
C-Tiến trình:
1- Kiểm tra bài cũ
? Thế nào là tình thái từ ? Cách sử dụng tình thái từ
? Giải bài tập 4, 5 SGK tr83
- G/v cho học sinh nhận xét bài của bạn
Trang 6- G/v nhận xét cho điểm.
2- Giới thiệu:
3-Bài mới
1 Tổ chức học sinh thành ba nhóm, căn cứ
vào phần đã chuẩn bị viết vào giấy trắng.
-Nhóm 1: từ số thứ tự 1 đến số 11
-Nhóm 2:từ số thứ tự 12 đến số22
-Nhóm 3: từ số thứ tự 23 đến số 34
- Giáo viên thu phiếu học tập, đọc cho cả lớp
nghe ( Trong quá trình đọc cho học sinh
nhóm làm bài lên bảng ghi vào bảng kẻ sẵn
trên bảng)
- Gọi nhóm khác nhận xét, giáo viên đánh
giá, bổ sung
-Học sinh làm việc theo nhóm.
-Học sinh lên bảng làm bài.
- Học sinh nhóm khác nhận xét.
STT Từ ngữ toàn dân Từ ngữ đợc dùng ở địa phơng em ở địa phơng khác Từ ngữ đợc dùng
14 chú (chồng em gái của cha) chú
18 mợ (vợ em trai của mẹ) mợ
20 bác (chồng chị gái của mẹ) bác
22 chú (chồng em gái của mẹ) chú
24 chị dâu (vợ của anh trai) chị dâu
26 em dâu (vợ của anh trai)
28 anh rể (chồng của chị gái) anh rể
33 em rể (chồng của em gái) em rể
2 Su tầm một số (từ ngữ) thơ ca có
Trang 7sử dụng từ ngữ chỉ quan hệ ruột
thịt, thân thích của địa phơng em
hoặc địa phơng khác
- Tổ chức thi giữa các nhóm.
- Mỗi nhóm chuẩn bị cho một số
câu.
( Từ 1- 5 câu) trình bày trớc lớp.
- Cho học sinh nhóm khác nhận xét
bài của các nhóm đã trình bày
- Giáo viên nhận xét và cho điểm
Tuyên dơng nhóm có đáp án hay.
Ví dụ
- Học sinh thi theo nhóm.
- Đại diện nhóm trình bày trớc lớp kết quả thảo luận của nhóm mình.
- Học sinh nhóm khác nhận xét.
1 Anh em nh thể tay chân 11 Cây xanh thì lá cũng xanh
Cha mẹ hiền lành để đức cho con
2 Chị ngã em nâng 12 Cha mẹ nuôi con bằng giời, bằng bể
Con nuôi cha mẹ con kể từng ngày
3 Anh em nh khúc ruột trên,
khúc ruột dới 13 Công cha nh núi Thái SơnNghĩa mẹ nh nguồn chảy ra
4 Anh em đánh nhau đằng cán
chứ không đánh nhau đằng lỡi 14 Sẩy cha ăn cơm với cá, sẩy mẹ gặm lá đứng đờng
5 Sẩy cha còn chú, sẩy mẹ bú gì 15 Con không cha nh nhà không nóc
Không cha không mẹ nh đờn đứt dây
7 Con chị nó đi, con dì nó lớn 17 Ngời dng có ngãi, ta đãi ngời dng
Chị em bất ngãi, ta đừng chị em
8 Nó lú nhng chú nó khôn 18 Bán anh em xa, mua láng giềng gần
9 Quyền huynh thế huỵch 19 Mấy đời bánh đúc có xơng
Mấy đời dì ghẻ lại thơng con chồng
10 Phúc đức tại mẫu 20 Thật thà nh thể lái trâu
Thơng nhau nh thể nàng dâu, mẹ chồng
4- Củng cố:
? Nhắc lại thế nào là từ địa phơng
? Trong thơ văn, từ địa phơng có tác dụng gì
D-Hớng dẫn học ở nhà:
- Ôn lại từ địa phơng, điểm khác với từ toàn dân,
su tầm tiếp từ địa phơng trong thơ văn
- Xem trớc bài ''Nói quá''; đọc văn bản và trả lời (?) tiết lập dàn ý cho bài văn tự sự
Trang 8Tuần 8
Tiết 32
Ngàysoạn: 10/10/2008 Ngày dạy: 22/10/2008
lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
A- Mục tiêu.
- Học sinh nhận diện đợc các phần MB, TB, KB của 1 văn bản tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
- Biết cách tìm, lựa chọn và sắp xếp các ý trong văn bản ấy
B-Phơng tiện:
- Giáo viên: Bảng phụ ghi các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản ''Món quà sinh nhật''
- Học sinh đọc kĩ văn bản ''Món quà sinh nhật'' và trả lời (?) trong SGK
C-Tiến trình :
1- Kiểm tra bài cũ :
? Em hãy nêu các bớc xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
- Làm bài tập 2 trong SGK tr84
- Giáo viên cho học sinh nhận xét bài làm của bạn
- Giáo viên nhận xét cho điểm
2- Giới thiệu :
3-Bài mới
- Giáo viên gọi học sinh đọc
văn bản ''Món quà sinh nhật''
trong SGK - tr92
? Xác định 3 phần MB, TB,
KB
? Nội dung chính của mỗi
phần
* Bài văn có 3 phần: MB, TB,
KB
? Sự việc chính
? Ngôi kể
? Thời gian
? Không gian
? Hoàn cảnh
? Sự việc xoay quanh nhân vật
nào
? Ngoài ra còn có các nhân vật
nào
? Diễn biến của câu chuyện
nh thế nào
(mở đầu, đỉnh điểm, kết thúc)
? Các yếu tố miêu tả, biểu cảm
và tác dụng của chúng
- Giáo viên yêu cầu học sinh
I Dàn ý của bài văn tự sự
1 Ví dụ: văn bản ''Món quà sinh nhật''
2 Nhận xét:
- Bố cục: 3 phần + MB: Từ đầu đến la liệt trên bàn: kể và tả lại quang cảnh chung của buổi sinh nhật
+ TB: tiếp => (la liệt không nói trên bàn): tập trung
kể về món quà sinh nhật độc đáo của ngời bạn
+ KB: còn lại => cảm nghĩ của ngời bạn về món quà sinh nhật
- Diễn biến của buổi sinh nhật
- Ngôi thứ nhất: tôi (Trang)
- Buổi sáng
- Trong nhà Trang
- Ngày sinh của Trang có các bạn đến chúc mừng
- Sự việc xoay quanh nhân vật Trang (nhân vật chính)
- Ngoài ra còn có Trinh, Thanh và các bạn khác + Trang hồn nhiên, vui mừng, sốt ruột
+ Trinh: kín đáo, đằm thắm, chân tình
+ Thanh: hồn nhiên, nhanh nhẹn, tinh ý
- Mở đầu: buổi sinh nhật vui vẻ đã sắp đến hồi kết
thúc, Trang sốt ruột vì ngời bạn thân nhất cha đến
- Diễn biến: Trinh đến và giải toả những nỗi băn
khoăn của Trang Đỉnh điểm là món quà độc đáo: 1 chùm ổi đợc Trinh chăm sóc từ nhỏ
- Kết thúc: Cảm nghĩ của Trang về món quà sinh nhật
độc đáo
- Miêu tả: nhà tôi tấp nập chật cả nhà Trinh
đang tơi cời
T/dụng: miêu tả tỉ mỉ các diễn biến của buổi sinh
nhật giúp ngời đọc hình dung ra không khí của nó,
Trang 9tìm sau đó treo bảng phụ ghi
các yếu tố miêu tả và biểu
cảm.
? Em hãy rút ra nhận xét:
nhiệm vụ chính của mỗi phần
là gì
- Giáo viên chốt kiến thức:
+ MB: Giới thiệu sự việc, nhân
vật và tình huống xảy ra câu
chuyện (có thể nêu kết quả, số
phận của nhân vật trớc)
+ TB: kể lại diễn biến câu
chuyện theo 1 trình tự nhất
định Trong khi kể, kết hợp
miêu tả ngời, sự việc, thể hiện
tình cảm, thái độ của ngời viết.
- KB: Nêu kết cục và cảm nghĩ
của ngời trong cuộc.
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
? Lập dàn ý văn bản ''Cô bé
bán diêm''
- Gợi ý theo SGK - tr95
- Tổ chức cho học sinh làm
việc theo nhóm:
+ Nhóm 1: MB, KB
+ Nhóm 2: 2 lần quẹt diêm
đầu.
+ Nhóm 3: 3 lần cuối
- Gọi các nhóm trình bày
- Nhóm khác nhận xét
- Giáo viên đánh giá.
? Các yếu tố miêu tả và biểu
cảm trong truyện đợc thể hiện
ở chỗ nào
cảm nhận đợc tình bạn.
- Biểu cảm: bồn chồn không yên, bắt đầu lo, tủi
thân, giận mình, run run cảm ơn Trinh
T/dụng: bộc lộ tình bạn chân thành, sâu sắc.
3 Kết luận
- Học sinh đọc ghi nhớ của bài (tr95-SGK)
II Luyện tập
1 Bài tập :
a) Mở bài:
- Giới thiệu quang cảnh đêm giao thừa
- Giới thiệu nhân vật chính: cô bé bán diêm
- Giới thiệu gia cảnh của nhân vật chính cô bé bán diêm
b) Thân bài:
* Lúc đầu do không bán đợc diêm nên:
- Sợ không dám về nhà
- Tìm chỗ tránh rét
- Vẫn bị gió rét hành hạ đến nỗi đôi bàn tay đã cứng
đờ ra
* Em bé quẹt từng que diêm để sởi ấm cho mình:
- Lần 1 tởng nh ngồi trớc lò sởi
- Lần 2 thấy một bàn ăn thịnh soạn
- Lần 3 thấy cây thông Nô-en, nến
- Lần 4 thấy bà đang mỉm cời
- Cuối cùng bật hết diêm để níu giữ bà
* Miêu tả: ngọn lửa xanh lam, trắng ra, rực hồng,
tuyết phủ kín mặt đất, diêm cháy và sáng rực lên, khăn bàn trắng tinh, hàng ngàn ngọn nến sáng rực
* Biểu cảm:
+ Chà! Giá quẹt 1 que diêm nhỉ?
+ Chà! ánh sáng kì dị làm sao + Thật là dễ chịu
+ Em cha bao giờ thấy bà to lớn
=> Các yếu tố này đan xen trong quá trình kể chuyện cảnh mộng tởng và thực đợc tác giả miêu tả sinh
động, kèm theo là suy nghĩ, tâm trạng của nhân vật c) Kết bài:
- Em chết vì giá rét trong đêm giao thừa
- Thái độ của mọi ngời vào sáng năm mới khi nhìn thấy thi thể em
4- Củng cố:
- Nhắc lại dàn ý bài văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
D-Hớng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập 2 (SGK-tr95) Giáo viên gợi ý:
* MB: Giới thiệu ngời bạn của mình là ai? Kỷ niệm khiến mình xúc động là kỷ niệm
gì?
Trang 10* TB: Tập trung kể về kỉ niệm xúc động ấy.
- Thời gian, hoàn cảnh, nhân vật
- Diễn biến sự việc
- Miêu tả các biểu hiện của sự xúc động ấy
* KB: Em có suy nghĩ gì về kỷ niệm đó
- Xem trớc đề bài trong SGK: Viết bài số 2 tr 103 để chuẩn bị viết bài
Tuần 9
Tiết 33 Ngày soạn: 17/10/2008 Ngày dạy: 24/10/2008
Văn bản
hai cây phong
(Trích ''Ngời thầy đầu tiên'') (Ai-ma-tốp)
A-Mục tiêu:
- Học sinh phát hiện trong văn bản ''Hai cây phong'' có 2 mạch kể ít nhiều phân biệt lồng vào nhau dựa trên các đại từ nhân xng khác nhau trong kể chuyện Vì ở trong bài, ngời kể chuyện nói mình là hoạ sĩ nên chúng ta hớng học sinh tìm hiểu ngòi bút đậm chất hội hoạ của tác giả khi miêu tả 2 cây phong Chúng ta cũng giúp học sinh hiểu rõ nguyên nhân khiến Hai cây phong gây xúc động cho ngời kể chuyện
-Học sinh cảm nhận đợc tấm lòng gắn bó tha thiết với cảnh vật và con ngời nơi quê
h-ơng yêu dấu
-Thấy đợc vai trò nổi bật của các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự
- Rèn luyện các kĩ năng đọc văn xuôi tự sự - trữ tình
B- Phơngg tiện:
- Giáo viên: Đọc tìm hiểu truyện và tác giả ; Soạn bài ;
- Học sinh: Tìm đọc đoạn trích ''Ngời thày đầu tiên'' trong SGK Văn 9II (cũ)
C- Tiến trình:
1-Kiểm tra bài cũ :
? Giôn-xi khỏi bệnh vì sao
? Vì sao nói bức tranh''Chiếc lá cuối cùng'' là một kiệt tác
? Phân tích 2 lần đảo ngợc tình huống của truyện? Tác dụng của nghệ thuật đó
2- Giới thiệu:
Đối với chúng ta, kí ức tuổi thơ thờng gắn với cây đa, bến nớc, sân đình, cây đa cũ bến
đò xa Đối với nhân vật hoạ sĩ trong truyện ''Ngời thầy đầu tiên'' của Ai-ma-tốp là nhớ tới làng quê với hai cây phong trên đỉnh đồi đầu làng Giáo viên giới thiệu quê hơng của tác giả - đất nớc C-rơ-g-xtan
3- Bài mới:
- Học sinh đọc phần chú thích trong
SGK
? Em hiểu gì về tác giả Ai-ma-tốp
I- Tìm hiểu chung :
1- Tác giả:
- Ông sinh năm 1928 tại C-rơ-g-xtan ở Trung á (thuộc Liên Xô (cũ)) Ông tốt nghiệp đại học nông nghiệp trở thành cán bộ chăn nuôi rồi học