Các công trình, dự án đầu tư xây dựng ĐTXD từ Ngân sách nhà nước NSNN có vai trò rất quan trọng đối với phát triển kinh tế-xã hội.. Cơ quan kiểm toán nhà nước KTNN là công cụ kiểm tra tà
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
I.Tính cấp thiết của đề tài
Các công trình, dự án đầu tư xây dựng (ĐTXD) từ Ngân sách nhà nước (NSNN) có vai trò rất quan trọng đối với phát triển kinh tế-xã hội Nhiều dự án ĐTXD từ NSNN trong những năm qua đã và đang tạo nên những chuyển biến to lớn về hệ thống cơ sở vật chất kỷ thuật, tăng năng lực sản xuất, đóng góp to lớn vào thực hiện công cuộc công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước, ổn định kinh tế xã hội và an ninh quốc phòng Hàng năm, cả nước có hàng ngàn công trình, dự án được triển khai với lượng vốn lớn và ngày càng có xu hướng gia tăng Năm 2001 chi NSNN cho các dự án là 36,1 nghìn tỉ đến năm 2006 là 81,1 nghìn tỉ đồng, giai đoạn 2005-2007 tổng vốn ĐTXD từ nguồn NSNN là 277,4 nghìn tỉ đồng, chiếm khoảng trên 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội Tuy vậy, công tác quản lý điều hành ĐTXD từ ngồn NSNN vẫn còn nhiều hạn chế, khiếm khuyết từ việc hoạch định phát triển đến hình thành khung khổ pháp luật, cơ chế, chính sách, tổ chức bộ máy
và cơ chế kiểm tra giám sát Điều đó dẫn đến hoạt động tại các dự án, công trình ĐTXD bộc lộ nhiều vấn đề bức xúc, yếu kém, bất cập mà nổi cộm là tình trạng thất thoát lãng phí còn rất lớn và phổ biến Từ thực tế đó, việc phòng chống thất thoát lãng phí cho các dự án ĐTXD đã và đang là một yêu cầu đặt ra rất bức xúc
Cơ quan kiểm toán nhà nước (KTNN) là công cụ kiểm tra tài chính công quan trọng của nhà nước, hoạt động của KTNN góp phần bảo đảm minh bạch, phân bổ, quản lý, sử dụng các nguồn lực tài chính nhà nước và tài sản công một cách hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả Mọi hoạt động liên quan đến tài chính nhà nước
và tài sản nhà nước, mọi cơ quan, tổ chức, đơn vị có quản lý và sử dụng các nguồn lực tài chính nhà nước và tài sản nhà nước đều chịu sự kiểm tra của cơ quan KTNN Như vậy, trong lĩnh vực tài chính công, KTNN có vai trò rất lớn trong việc
Trang 2kiểm tra, xác nhận tính đúng đắn, trung thực, hợp lý, hợp lệ của báo cáo quyết toán ngân sách các cấp và báo cáo tổng quyết toán ngân sách Một trong những nhiệm
vụ quan trọng khi thực hiện vai trò này là việc kiểm toán đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) được đầu tư bằng nguồn vốn NSNN Kết quả kiểm toán lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản trong thời gian qua đã đạt được những kết quả nhất định, không chỉ thể hiện qua con số hàng ngàn tỉ đồng mà KTNN đã phát hiện và kiến nghị các đơn vị có thẩm quyền giảm cấp phát, thu hồi vốn đầu tư do thanh toán, quyết toán sai khối lượng, sai định mức, sai đơn giá, và quan trọng hơn là thông qua công tác kiểm toán đã góp phần chấn chỉnh, ngăn ngừa các sai phạm thường xẩy ra, hạn chế thất thoát lãng phí Từ những những thực tế và vai trò của KTNN tôi chọn đề
tài “Chống thất thoát lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn Ngân sách: phân tích từ góc độ của Kiểm toán nhà nước”
II Mục đích nghiên cứu
Hệ thống hoá và góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận chung về thất thoát lãng phí trong đầu tư XDCB từ vốn NSNN Đưa ra một số kinh nghiệm trong việc phòng chống thất thoát ĐTXD của các nước trên thế giới và rút ra các bài học vận dụng
Phân tích thực trạng thất thoát đầu tư XDCB để nhận diện được đặc điểm, nhận dạng và tính phức tạp của nó đồng thời chỉ rõ những hạn chế và nguyên nhân chủ yếu
Đưa ra các giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác phòng chống thất thoát lãng phí trong ĐTXD từ vốn NSNN Trong đó chú trọng đến việc làm rõ trách nhiệm và tăng hình thức xử phạt đối với các tổ chức, cá nhân để xẩy ra sai phạm, đồng thời đưa ra một số giải pháp mang tính đổi mới trong mô hình và phương thức quản lý dự án
III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Trang 31 Đối tượng nghiên cứu: Là các công trình, dự án đầu tư xây dựng cơ bản
có sử dụng Vốn từ Ngân sách Nhà nước ở các giai đoạn của chu trình đầu tư xây
dựng
2 Phạm vi nghiên cứu: Luận văn đi sâu vào phân tích, nêu lên các biểu hiện
và nhận diện một số vấn đề thường gặp gây thất thoát lãng phí trong đầu tư XDCB qua thực tiễn hoạt động chuyên môn của KTNN để từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác phòng chống thất thoát lãng phí trong đầu tư xây dựng
cơ bản
IV Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được tác giả sử dụng các phương pháp duy vật biện chứng, logic, nghiên cứu thực tế, so sánh, phân tích tổng hợp
Các số liệu trong luận văn dựa trên các Báo cáo kiểm toán hàng năm của Kiểm toán Nhà nước; các bài viết được đăng trên các tạp chí, các tờ báo;sách; luận án; các báo cáo hàng năm của Bộ Tài chính; các Website; đề từ đó tiếp cận, gợi
mở một số ý tưởng nghiên cứu
V Tên và kết cấu luận văn
Tên luận văn: “Chống thất thoát lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản
từ vốn Ngân sách: Phân tích từ góc độ của Kiểm toán Nhà nước ”
VI Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về thất thoát lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản
từ vốn Ngân sách
Chương 2: Thực trạng thất thoát lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản ở
Việt Nam hiện nay
Chương 3: Giải pháp chống thất thoát lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ b