-Giữa các cá thể trong quần thể có quan hệ ràng buộc về mặt sinh sản.Do đó quần thể ngẫu phối được coi là đơn vị sinh sản, đơn vị tồn tại của loài trong tự nhiên. -Quần thể giao phối[r]
Trang 1Tiết :18
NS:19/10/2009
ND:21/10/2009
Lớp 12B3,4,5
GV: Mai Danh Bùi
(Tiếp theo)
I/Mục tiêu:
1/Kiến thức:
- Hiểu được thế nào là quần thể ngẫu phối
- Giải thích được thế nào là trạng thái cân bằng di truyền của quần thể ngẫu phối
- Nêu được các đặc trưng của quần thể về mặt di truyền học là đơn vị tiến hố cơ sở của lồi giao phối
- Trình bày được nội dung, ý nghĩa lí luận và ý nghĩa thực tiễn của định luật Hacđi – Van bec
- Điều kiện nghiệm đúng của định luật Hacdi-Vanbec
2/ Kỹ năng:
II/ Đồ dùng dạy học:
- Hình 17 trong sách giáo khoa
III/ Hoạt động dạy học:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu những đặc trưng di truyền của quần thể ?
- Đặc điểm cấu trúc di truyền của quần thể tự thụ phấn và giao phối cận huyết
- Cách tính tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể
3/ Bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
- Yêu cầu hs nhắc lại quần thể tự phối và dấu hiệu của
nĩ
- Gv cho học sinh đọc mục III.1 kết hợp kiến thức đã
học
- Hãy phát hiện những dấu hiệu cơ bản của quần thể
ngẫu
- Các cá thể trong quần thể thường xuyên ngẫu
phối
- Mỗi quần thể trong tự nhiên được cách li ở một
mức độ nhất định đối với các quần thể lân cận
cùng lồi
- Quần thể ngẫu phối là gì
- GV cho hs phân tích ví dụ về sự đa dạng nhĩm máu
ở người →
- Quần thể ngẫu phối cĩ đặc điểm di truyền gì nổi bật
- Hs nghiên cứu mục III.2
- Nêu nội dung định luật Hacđi- Vanbec
-Cho một ví dụ và chứng minh
- HS tính tần số alen của thế hệ xuất phát và chứng
minh nĩ khơng thay đổi qua các thế hệ
III Cấu trúc di truyền của quần thể ngẫu phối:
1 Đặc điểm của quần thể ngẫu phối:
- Quần thể ngẫu phối là quần thể trong đĩ các cá thể giao phối với nhau một cách ngẫu nhiên
-Giữa các cá thể trong quần thể cĩ quan hệ ràng buộc về mặt sinh sản.Do đĩ quần thể ngẫu phối được coi là đơn vị sinh sản, đơn vị tồn tại của lồi trong tự nhiên
-Quần thể giao phối rất đa dạng về kiểu gen và kiểu hình
VD:
- Mỗi quần thể có tần số của các alen, thành phần kiểu gen, kiểu hình đặc trưng và tương đối ổn định
2 Trạng thái cân bằng di truyền của quần thể ngẫu phối – Định luật Hacdi-Vanbec:
a, Nội dung định luật Hacđi- Vanbec
-: Trong 1 quần thể lớn, ngẫu phối,nếu khơng cĩ các yếu tố làm thay đổi tần số alen thì thành phần kiểu gen của quần thể sẽ duy trì khơng đổi từ thế
hệ này sang thế hệ khác
b, Chứng minh
Giả sử cấu trúc di truyền của quần thể ban đầu là:0.64 AA: 0,32 Aa: 0,04 aa =1
Tần số alen A= 0,64 + 0,16 = 0,8 Tần số alen a = 0,16 + 0,04 = 0,2
ở thế hệ sau ,sự giao phối ngẫu nhiên giữa các cá thể ta cĩ
Trang 2- Giáo viên: Trạng thái cân bằng di truyền như trên
cịn được gọi là trạng thái cân bằng Hacđi- vanbec→
định luật
GV: cho ví dụ một quần thể cĩ thành phần kiểu gen
0,3AA + 0,6 Aa + 0,1aa +1 Quần thể này cĩ cân bằng
di truyền hay khơng?
GV và HS cùng thảo luận
Vậy dấu hiệu nào chứng tỏ quần thể cân bằng di
truyền?
- Từ hinh 17.b hãy đưa ra cơng thức tổng quát chung
tính thành phần kiểu gen của quần thể
p2AA+ 2pqAa + q2aa =1
Trong đĩ: p2 là tần số kiểu gen AA,
2pq là tần số kiểu gen Aa
q2 là tần số kiểu gen aa
→ Một quần thể thoả mãn cơng thức thành phần kiểu
gen trên thì là quần thể cân bằng di truyền
Hs đọc sách giáo nêu điều kiện nghiệm đúng?
GV giải thích thêm về các điều kiên No đúng
Định luật Hacdi – Van bec cĩ ý nghĩa lí luận và thự
tiễn gì?
Thành phần kiểu gen thế hệ sau là : 0,64AA + 0,32Aa + 0,16aa=1 Tần số alen vẫn là : A= 0,8 ; a= 0,2
- Nhận xét: tần số alen và thành phần KG khơng đổi qua các thế hệ
* Một quần thể được gọi là đang ở trạng thái cân
bằng di truyền khi tỉ lệ các kiểu gen ( thành phần kiểu gen ) của quần thể tuân theo cơng thức sau:
p2AA + 2pqAa + q2aa trong đĩ p là tần số alen A; q là tần số alen a
c Điều kiện nghiệm đúng:
- Quần thể phải cĩ kích thước lớn ,giao phối ngẫu nhiên
- Các cá thể trong quần thể phải cĩ sức sống và khả năng sinh sản như nhau( ko cĩ chọn lọc tự nhiên )
- Khơng xảy ra đột biến,nếu cĩ thì tần số đột biến thuận bằng tần số đột biến nghịch
- Khơng cĩ sự di - nhập gen
d Ý nghĩa
- định luật đã giải thích được vì sao trong thiên nhiên cĩ những quần thể duy trì ở trạng thái tương đối ổn định theo thời gian
-Dựa vào định luật : từ tỉ lệ kiểu hình của quần thể -> tỉ lệ kiểu gen , tần số tương đối của các alen và ngược lại
4 Củng cố:
- Một quần thể người cĩ tần số người bị bạch tạng là 1/10000, giả sử quần thể này cân bằng di truyền
a)Hãy tính tần số các alen và thành phần các kiểu gen cua quần thể, biết rằng bệnh bạch tạng do gen lặn nằm trên NST thườn quy định
b) Tính xác suất 2 người bình thường trong quần thể này lấy nhau sinh ra người con bị bạch tạng
5 Dặn dị: Học bài và chuẩn bị bài 18
hehẹfgfg
♂
♀ 0,8 A 0,2 a
0,8A 0,64 AA 0,16Aa
O,2a 0,16 Aa 0,04 aa