- Muoán laøm cho VB coù tính lieân keát ta phaûi thöïc hieän ntn? 5. Muïc tieâu baøi hoïc : Giuùp hoïc sinh:.. - Thaáy ñöôïc tình caûm chaân thaønh saâu naëng cuûa 2 anh em trong caâu [r]
Trang 1
TIEÁT 1: COÅNG TRệễỉNG MễÛ RA
(Lyự Lan) Ngày soạn: 23/08/2009
A Muùc tieõu baứi hoùc: Giuựp hoùc sinh:
- Caỷm nhaọn vaứ hieồu ủửụùc nhửừng tỡnh caỷm cao ủeùp cuỷa ngửụứi meù ủoỏi vụựi con nhaõnngaứy khai trửụứng
- Thaỏy ủửụùc yự nghúa lụựn lao cuỷa nhaứ trửụứng ủoỏi vụựi cuoọc ủụứi cuỷa moói con ngửụứi
B Tieỏn trỡnh leõn lụựp:
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ
- GV kiểm tra việc chuẩn bị sách vở và soạn bài ở nhà của HS.
3 Baứi mụựi:
- GV giụựi thieọu baứi mụựi: Trong quaừng ủụứi ủi hoùc, haàu nhử ai cuừng traỷi qua ngaứykhai trửụứng ủaàu tieõn Nhửng ớt ai ủeồ yự xem trong ủeõm trửụực ngaứy khai giaỷng aỏymeù mỡnh ủaừ laứm gỡ vaứ nghú nhửừng gỡ? ẹeồ giuựp caực em hieồu theõm taỏm loứngthửụng yeõu, tỡnh maóu tửỷ saõu naởng cuỷa ngời meù ủoỏi vụựi con vaứ vai troứ lo lụựn cuỷanhaứ trửụứng ủoỏi vụựi cuoọc soỏng cuỷa moói con ngửụứi nhử theỏ naứo? Baứi hoùc hoõm nayseừ giuựp caực em hieồu ủieàu đó
GV: hớng dẫn HS đọc và đọc mẫu
HS: đọc văn bản
? Cho bieỏt vaờn baỷn naứy thuoọc theồ loaùi gỡ? (VB
nhaọt duùng)
? Em haừy nhaộc laùi theỏ naứo laứ VB nhaọt duùng?
- HS: Là vaờn baỷn ủeà caọp tụựi nhửừng noọi dung coự tớnh
chaỏt caọp nhaọt, ủeà taứi coự tớnh chaỏt thụứi sửù ủoàng thụứi laứ
nhửừng vaỏn ủeà xaừ hoọi coự yự nghúa laõu daứi
- GV: Khái quát lại kiến thức về văn bản nhật dụng
HS ủoùc VB
? Văn bản này đề cập đến vấn đề gì?
HS: trình bày GV khái quát: Văn bản viết về mọt đêm
I.ẹoùc -hieồu chuự thớch
số từ khó: 1, 2, 3, 10
Trang 2không ngủ đợc trong đêm đầu tiên trớc ngày khai trờng
của con
GV: Hửụựng daón HS tỡm hieồu VB
? Hoaứn caỷnh naứo ủaừ laứm naỷy sinh taõm traùng cuỷa ngửụứi
meù vaứ ủửựa con?
- ẹeõm trửụực ngaứy khai trửụứng cuỷa con, meù khoõng nguỷ
ủửụùc
? Tỡm nhửừng tửứ ngửừ trong VB bieồu hieọn roừ taõm traùng
cuỷa hai meù con?
HS: -Con: Thanh thaỷn, moõi heự mụỷ, thổnh thoaỷng chuùm
laùi nhử ủang muựt keùo
- Meù: Traốn troùc khoõng nguỷ ủửụùc nghú veà ngaứy khai
trửụứng ủaàu tieõn cuỷa con mỡnh
? Em haừy tửụỷng tửụùng vaứ moõ taỷ laùi taõm traùng cuỷa hai
meù con trong ủeõm ủoự?
? Qua caực chi tieỏt treõn em coự nhaọn xeựt gỡ veà taõm traùng
cuỷa hai meù con?
- Để khắc hoạ tâm trạng hai mẹ con taực giaỷ sửỷ duùng bieọn
phaựp ngheọ thuaọt
-HS: - Ngheọ thuaọt tửụng phaỷn
-HS thaỷo luaọn: Taùi sao ngửụứi meù leõn giửụứng maứ vaón
traốn troùc khoõng nguỷ?
GV gụùi yự: - Lo laộng cho con
- Kyự ửực tuoồi thụ soỏng laùi
? Chi tieỏt naứo chửựng toỷ ngaứy khai trửụứng ủeồ laùi aỏn tửụùng
saõu ủaọm trong taõm hoàn meù?
- Cửự nhaộm maột laùi daứi vaứ heùp
- Cho neõn aỏn tửụùng bửụực vaứo
? Taùi sao ngaứy khai trửụứng vaứo lụựp 1 cuỷa con laùi in daỏu
aỏn trong taõm hoàn ngửụứi meù nhử vaọy? (HS thaỷo luaọn)
? Haừy hoài tửụỷng laùi ngaứy khai trửụứng ủaàu tieõn vaứo lụựp 1
cuỷa mỡnh vaứ keồ cho caực baùn nghe?
? Tửứ daỏu aỏn ngaứy khai trửụứng ủaàu tieõn cuỷa con ủieàu maứ
meù mong muoỏn cho con ụỷ ủaõy laứ gỡ?
- HS: Meù mong muoỏn nheù nhaứng baõng khuaõng, xao
xuyeỏn kyỷ nieọm ủeùp veà ngaứy khai trửụứng
? Qua vieọc tỡm hieồu treõn em thaỏy ngửụứi meù laứ ngửụứi
ntn?
II Tỡm hieồu vaờn baỷn
1.Taõm traùng cuỷa ngửụứi meù vaứ ủửựa con:
-Con: Thanh thaỷn, nheù nhaứng
-> voõ tử
-Meù: Thao thửực, traốn troùc, suy
nghú mieõn man, hoài hoọp, sungsửụựng, hi voùng, tởng tợng khoõng nguỷ ủửụùc
Tỡnh maóu tửỷ thieõng lieõng,
cao caỷ
-Tình yêu thơng vô bờ bến và sự
lo lắng, hi sinh của ngời mẹdành cho con
Trang 3- Thửụng yeõu con
- Lo laộng cho con
- Mong muoỏn cho con ủửụùc sung sửụựng
*GV: Khái quát và chốt kiến thức
? Trong vaờn baỷn coự phaỷi meù ủang noựi trửùc tieỏp vụựi con
khoõng? Theo em ngửụứi meù ủang taõm sửù vụựi ai? Caựch
vieỏt naứy coự taực duùng gỡ?
-HS: Noựi vụựi chớnh mỡnh noồi baọt taõm traùng, khaộc hoùa
taõm tử, tỡnh caỷm
HS theo doừi phaàn tieỏp theo.
? Caõu vaờn naứo noựi leõn vai troứ, taàm quan troùng cuỷa nhaứ
trửụứng ủoỏi vụựi theỏ heọ treỷ?
-HS: Ai cuừng bieỏt raống moói sai laàm
? Caõu naứy coự taực ủoọng ntn tụựi vieọc hoùc haứnh cuỷa moói
hoùc sinh?
? Keỏt thuực baứi vaờn ntn meù noựi: “ẹi ủi con mụỷ ra” Em
nghú gỡ veà caõu noựi cuỷa ngửụứi meù? ẹeỏn baõy giụứ em hoùc
tụựi lụựp 7 em hieồu theỏ giụựi kỡ dieọu aỏy laứ gỡ? Noự ntn? (HS
thaỷo luaọn)
-HS: Vai troứ cuỷa nhaứ trửụứng mang laùi cho moói con
ngửụứi sau naứy: Tri thửực, tỡnh caỷm, tử tửụỷng, ủaùo lyự, tỡnh
baùn, tỡnh thaày troứ
? Theo em ủieàu maứ taực giaỷ muoỏn noựi tụựi trong VB naứy laứ
gỡ?
? Yếu tố nghệ thuật mà em học tập đợc từ cách kể chuỵện
của tác giả?
- HS trả lời GV chốt kiến thức
HS ủoùc ghi nhụự trang 9
GV: Coự theồ noựi vaờn baỷn naứy laứ baứi ca hi voùng veà con
caựi vaứ nhaứ trửụứng
Laứ baứi ca veà tỡnh maóu tửỷ thieõng lieõng, cao caỷ
GV: Coự theồ cho HS phaựt bieồu baống mieọng hoaởc ủoùc
ủoaùn vaờn ủaừ chuaồn bũ ụỷ nhaứ
GV: Khaỳng ủũnh laùi tỡnh thửụng yeõu con saõu saộc cuỷa caực
baứ meù
GV: Coự theồ cho HS phaựt bieồu baống mieọng hoaởc ủoùc
ủoaùn vaờn ủaừ chuaồn bũ trửụực ụỷ nhaứ
GV nhaọn xeựt lụứi phaựt bieồu coự chaõn thaứnh, xuực ủoọng, saõu
2.Taàm quan troùng cuỷa nhaứ trửụứng vụựi theỏ heọ treỷ
-Khoõng ủửụùc pheựp sai laàmtrong giaựo duùc
-Giaựo duùc theỏ heọ treỷ cho tửụnglai
Giaựo duùc raỏt quan troùng, lụựnlao
III Tổng kết:
* Ghi nhụự SGK/9
IV Luyeọn taọp
Em haừy nhụự laùi ngaứy ủaàu tieõn
ủi hoùc vaứ vieỏt thaứnh moọt ủoaùnvaờn Em coự cho raống trongquaừng ủụứi HS, ủoự laứ ngaứy ủeồlaùi aỏn tửụùng saõu ủaọm nhaỏt haykhoõng?
Trang 4lắng không?
Khẳng định lại tình thương yêu sâu sắc của các bà mẹ
4 Củng cố:
-Cho HS đọc lại đoạn từ “thực sự bước vào”
-HS đọc lại ghi nhớ
-Theo em: Em sẽ làm gì để đền đáp lại tình cảm của mẹ dành cho em
5 Dặn dò:
- Học ghi nhớ trang 9
- Làm tiếp BT2
- Chuẩn bị bài: Mẹ tôi
- Đọc nhiều lần, lưu ý từ ghép Hán Việt trong chú thích
- Tóm tắt dàn ý
- So¹n bµi “ MĐ T«i ”
A Mục đích yêu cầu : Giúp học sinh:
- Hiểu được tác dụng lời khuyên của bố về lỗi của một đứa con đối với mẹ
- Hiểu và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái
B Tiến trình lên lớp:
Trang 51 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ
? Toựm taột ngaộn goùn VB “Coõng trửụứng mụỷ ra”
? Baứi hoùc saõu saộc nhaỏt nhaỏt maứ em ruựt ra tửứ VB naứy laứ gỡ?
3 Baứi mụựi:
- GV: giụựi thieọu baứi mụựi: Em ủaừ bao giụứ phaùm loói vụựi meù chửa? ẹoự laứ loói ntn?Sau khi phaùm loói em coự suy nghú gỡ?
- HS: Traỷ lụứi .GV dẫn dắt vào bài mới
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
-GV hớng dẫn : Đọc giọng nhẹ nhàng, tình cảm chú ý thể
hiện đợc tâm trạng của ngời bố
-GV đọc mẫu gọi HS đọc bài
- Em hãy trình bày những hiểu biết của mình về tác giả
và xuất xứ văn bản?
- HS trình bày GV chốt kiến thức
- GV hớng dẫn HS tìm hiểu các chú thích: 1,2,4,6,7,8,9
và10
- GV hửụựng daón HS tỡm hieồu vaờn baỷn
? Nguyeõn nhaõn naứo khieỏn ngửụứi boỏ phaỷi vieỏt thử cho
1 Đọc :GV đọc mẫu hớng dẫn HS đọc văn bản.
2 Tác giả, tác phẩm:
- ét-môn-đô đơ A- xi(1846- 1908)là nhà văn I-ta-li-a
mi Ông là tác giả của nhiềucuốn sách
- Văn bản Mẹ Tôi trích trongcuốn “Những tấm lòng caocả”
3 Chú thích:
II Tỡm hieồu vaờn baỷn
1 Nguyeõn nhaõn daón ủeỏn vieọc boỏ vieỏt thử
Khi noựi vụựi meù toõi nhụừthoỏt ra moọt lụứi thieỏu leó ủoọ
2 Thaựi ủoọ cuỷa ngửụứi cha ủoỏi vụựi En-ri-coõ
-Sửù hoón laựo cuỷa con nhử nhaựtdao ủaõm vaứo tim boỏ vaọy.-Boỏ khoõng theồ neựn ủửụùc cụntửực giaọn ủoỏi vụựi con
Trang 6? Đó là thái độ nh thế
? Lyự do gỡ ủaừ khieỏn oõng theồ hieọn thaựi ủoọ ủoự?
- Ôõng caỷm thaỏy baỏt ngụứ, huùt haóng, khoõng tửụỷng tửụùng
ủửụùc En-ri-coõ laùi coự thaựi ủoọ nhử vaọy ủoỏi vụựi meù
? Taùi sao theồ hieọn sửù tửực giaọn cuỷa mỡnh maứ boỏ laùi gụùi
ủeỏn meù? Vaọy baứ meù laứ ngửụứi ntn?
HS tìm những chi tiết trong văn bản nói về tình yêu thơng
và sự chăm sóc của mẹ đối với En-ri-cô
? Tửứ hỡnh aỷnh ngửụứi meù cuỷa En-ri-coõ em coự caỷm nhaọn
gỡ veà taỏm loứng cuỷa caực baứ meù noựi chung?
- HS trình bày cảm nhận của mình GV nhận xét và
khái quát:
- Thửụng con voõ bụứ beỏn, hi sinh taỏt caỷ vỡ con
? Từ tình thơng con của ngời mẹ, từ sự tức giận của ngời
cha ông đã cảnh tỉnh En-ri-cô điều gì?
? Em coự suy nghú gỡ trửụực nhửừng lụứi caỷnh tổnh cuỷa
ngửụứi cha?
- GV bình thêm:Nhửừng lụứi noựi cuỷa ngửụứi cha thaọt chớ
lyự, chớ tỡnh, thaọt saõu saộc, nhửừng gỡ ủaừ maỏt ủi thỡ vúnh
vieón khoõng theồ naứo laỏy laùi ủửụùc, ủaởc bieọt ủoự là việc
hỗn láo đối với bố mẹ những ngời đã sinh thành ra
chúng ta
? Theo em ủieàu gỡ ủaừ khieỏn En-ri-coõ xuực ủoọng voõ cuứng
khi ủoùc thử boỏ
? Trớc công lao sinh thành cuỷa meù daứnh cho En-ri-coõ
ngửụứi boỏ ủaừ khuyeõn con ủieàu gỡ?
- Khoõng bao giụứ ủửụùc noựi naởng vụựi meù
- Con phaỷi xin loói meù
- Con haừy nhụự raống tỡnhthửụng yeõu kớnh troùng chameù laứ tỡnh caỷm thieõng lieõnghụn caỷ
- Đó là thái độ hết sức tứcgiận và đau đớn.-
- Mẹ đã thức suốt đêm trôngchừng hơi thở hổn hển cóthể mất con
- Mẹ có thể hi sinh một nămhạnh phúc để tránh cho conmột giờ đau đớn
- Mẹ có thể đi ăn xin để nuôicon
+ Mẹ luôn hi sinh tất cả vìcon, chăm sóc lo lắng cho con
và luôn dành cho con nhữnggì tốt đẹp nhất
-Thaứ khoõng coự con
-Thaọt xaỏu hoồ
Ngaùc nhieõn, huùt haóng, thaỏtvoùng, buoàn baừ, tửực giaọn
Mong con hieồu ủửụùc coõnglao sinh thành , dỡng dục vôbụứ beỏn cuỷa meù
3 Lụứi khuyeõn nhuỷ cuỷa boỏ
-Khoõng ủửụùc thoỏt ra lụứi noựinaởng vụựi meù
-Khi phaùm loói phaỷi thaứnhkhaồn nhaọn loói
-Con phaỷi xin loói meù
Trang 7- Con hãy cầu xin mẹ hôn con.
? Em hiểu được điều gì qua lời khuyên nhủ của người
bố?
- Đối với mẹ phải cố gắng đừng bao giờ làm điều sai
khiến mẹ buồn lòng Nếu làm sai phải biết nhận lỗi vì
mẹ là người rất bao dung, sẵn sàng tha thứ mọi lỗi lầm
của chúng ta biết thành khẩn nhận lỗi
? Theo em, tại sao người bố không nói trực tiếp mà lại
phải viết thư?
HS thảo luËn tr×nh bµy GV nhËn xÐt vµ chèt:–
- Tình cảm sâu sắc, tế nhị, kín đáo nhiều khi không
nói trực tiếp được Hơn nữa viết thư là chỉ nói riêng
cho người mắc lỗi biết, không làm cho người mắc lỗi
mất đi lòng tự trọng Đây chính là bài học về cách ứng
xử trong cuộc sống gia đình, nhà trường và xã hội
? Qua bức thư người cha viết em rút ra được bài học
gì?
- Hiểu công lao cha mẹ và làm nhiều việc tốt để đền
đáp công lao đó
? Từ trước đến nay em đã làm gì có lỗi với mẹ chưa?
- Tóm tắt văn bản
- Học ghi nhớ tù rĩt ra bµi häc cho b¶n th©n
- Làm BT 1 (12)
- Soạn : Từ ghép
- Chú ý:
+ Các loại từ ghép?
+ Cấu tạo và nghĩa của từ ghép?
Trang 8TIEÁT 3:
Từ GHéP Ngày soạn: 26/08/2009
A Muùc ủớch yeõu caàu : Giuựp hoùc sinh:
- Naộm ủửụùc caỏu taùo cuỷa 2 loaùi tửứ gheựp: Tửứ gheựp chớnh phuù vaứ tửứ gheựp đẳng laọp
- Hieồu đợc các cách cấu tạo nghúa cuỷa tửứ gheựp TV
- Bieỏt vaọn duùng nhửừng cách cấu tạo nghĩa của từ ghép vaứo vieọc tỡm hieồu nghúa cuỷaheọ thoỏng tửứ gheựp TV
B Chuẩn bị:
-Bảng phụ
C Tieỏn trỡnh leõn lụựp:
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ
- KT taọp soaùn cuỷa HS
3 Baứi mụựi:
- GV: giụựi thieọu baứi mụựi:
GV: Treo bảng phụ có chép VD ở SGK lên bảng
– HS đọc.và quan sát
? Haừy cho bieỏt trong caực tửứ gheựp “Baứ ngoaùi,
I.Caực loaùi tửứ gheựp:
1.Tửứ gheựp chớnh phuù
Trang 9thụm phửực” tieỏng naứo laứ tieỏng chớnh, tieỏng naứo
laứ tieỏng phuù?
? Tieỏng phuù coự taực duùng gỡ?
-HS: Boồ sung nghúa cho tieỏng chớnh
? Em coự nhaọn xeựt gỡ veà traọt tửù cuỷa caực tieỏng
? Caực tieỏng trong 2 tửứ gheựp: Quaàn aựo, traàm
boồng coự phaõn ra tieỏng chớnh, tieỏng phuù khoõng?
? Vaọy caực tieỏng ủoự coự quan heọ ngửừ phaựp ntn ?
HS: Quan hệ ngang hàng nhau
GV: Những từ ghép mà các tiếng có quan hệ
ngang hàng nhau gọi là từ ghép đẳng lập
? Toựm laùi tửứ gheựp coự maỏy loaùi? Moói loaùi coự caỏu
taùo ntn? So saựnh sửù khaực nhau cuỷa 2 loaùi?
- HS trình bày – GV nhận xét và chốt kiến thức
- GV gọi HS đọc ghi nhớ SGK
HS tỡm hieồu yự nghúa cuỷa tửứ gheựp
? Haừy so saựnh yự nghúa cuỷa tửứ “baứ” vụựi “baứ
ngoaùi”, “thụm” vụựi “thụm phửực” khaực nhau ntn?
-Baứ: Ngửụứi ủaứn baứ sinh ra cha hoaởc meù
-Baứ ngoaùi: Ngửụứi ủaứn baứ sinh ra meù
-Thụm: Chổ muứi vũ noựi chung deó chũu, deó ngửỷi
-Thụm phửực: Coự muứi thụm boỏc leõn maùnh, haỏp
daón, laứm nửực muừi
? Tửứ ủoự em coự nhaọn xeựt gỡ veà nghúa cuỷa tửứ gheựp
“baứ ngoaùi”, “thụm phửực” so vụựi nghúa cuỷa tieỏng
C P
Tieỏng phuù boồ nghúa chotieỏng chớnh
-Tieỏng chớnh ủửựng trửụực tieỏng phuù
2 Tửứ gheựp ủaỳng laọp
-Quaàn + AÙo = Quaàn aựo -Traàm + boồng = Traàm boồng
Caực tieỏng bỡnh ủaỳng veà maởt ngửừphaựp
* Ghi nhụự 1 (SGK)
II Nghúa cuỷa tửứ gheựp
1 Nghúa cuỷa tửứ gheựp chớnh phuù
-
Nghúa cuỷa tửứ gheựp chớnh phuù heùphụn nghúa cuỷa tieỏng chớnh
Trang 10nghúa cuỷa tieỏng chớnh (tửứ ủụn) taùo ra noự.
? So saựnh nghúa cuỷa tửứ “Quaàn aựo”, “traàm
boồng” vụựi nghúa cuỷa moói tieỏng taùo ra noự em
thaỏy coự gỡ khaực nhau?
Quần áo: chỉ trang phục nói chung
- Trầm bỗng: âm thanh lúc cao lúc thấp nghe êm
tai
? Vaọy em coự nhaọn xeựt gỡ veà nghúa cuỷa TGẹL so
vụựi nghúa cuỷa moói tieỏng trong tửứ gheựp?
- GV lửu yự: Moọt soỏ tửứ gheựp khoõng coứn roừ nghúa
nhửng nghúa cuỷa tửứ gheựp khaựi quaựt hụn nghúa
cuỷa moói tieỏng neõn vaón laứ tửứ gheựp ủoọc laọp (giaỏy
maự, vieỏt laựch , rừng rú, gaứ queự )
GV hệ thống và chốt kiến thức HS đọc ghi nhớ
SGK
HSthaỷo luaọn: Xem xeựt nghúa giửừa caực tieỏng
trong tửứ gheựp đẳng laọp coự gỡ khaực nhau?
*GV khái quát và lu ý HSkhaực nhau:
-Coự theồ ủoàng nghúa: to = lụựn
-Coự theồ traựi nghúa: traàm boồng
-Coự theồ cuứng chổ nhửừng sửùvaọt hieọn tửụùng gaàn
guừi nhau, cuứng trửụứng nghúa: nhaứ cửỷa, quaàn
-aựo
HS đọc và nêu yêu cầu bài tập
GV gọi 1HS lên bảng làm – GV nhận xét
Gọi 2 HS lên bảng làm – gọi HS khác nhận xét
GV hớng dẩn: Khi ta nói sách vở thì đó là 1 hay 2
sự vật? Vậy ta có thể nói đợc một cuốn sách vở
không?
GV hớng dẫn: Các em xác định tiếng chính và
tiếng phụ trong các từ ghép đó và vẽ sơ đồ
Nghĩa của từ ghép chính phụ cótớnh phaõn nghúa
2 Nghĩa của từ ghép đẳng lập.
Nghúa cuỷa tửứ gheựp đẳng laọp khaựiquaựt hụn nghúa cuỷa caực tieỏng taùo neõnnoự
Coự tớnh hụùp nghúa
Bài tập 3 (Tơng tự bài tập 2)
Bài tập 4 :Bài tập 7:
4 Cuỷng coỏ :
Trang 11- Cho HS đọc lại ghi nhớ
- HS đọc phần đọc thêm SGK 16-17
A Mục tiêu bài học : Cho học sinh thấy:
- Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì VB nhất định phải có tính liên kết Sự liênkết ấy cần được thể hiện cả 2 mặt: hình thức ngôn từ và nội dung, ý nghĩa
- Cần vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được những vănbản có tính liên kết
B Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- KT vở BT ngữ văn của học sinh
3 Bài mới: (Dựa vào bài VB và phương thức biểu đạt) đã học ở lớp 6 để giới thiệu
HS đọc phần 1 (17)
? Theo em nếu bố En-ri-cô chỉ viết mấy câu đó
thôi thì En-ri-cô có thể hiểu được bố muốn nói tới
điều gì?
(Không thể hiểu rõ được vì nội dung các câu, các
đoạn thiếu sự thống nhất và gắn bó chặt chẽ với
nhau, không kết nối nhau bằng những phương tiện
ngôn ngữ thích hợp)
I Liªn kÕt vµ ph ¬ng tiƯn liªn kÕt trong v¨n b¶n
1 Tính liên kết của VB
con thiếu lễ độ với mẹ
bố nhớ mẹ con đã thức suốtđêm hãy nghĩ kĩ xem ngườimẹ sẵn sàng thôi con đừnghôn bố
Trang 12? Neỏu En-ri-coõ coứn chửa hieồu yự boỏ thỡ ủoự laứ vỡ lớ do
naứo trong 3 lyự do neõu ụỷ SGK/17?
(HS thaỷo luaọn)
GV hửụựng daón HS choùn lyự do (C)
GV choỏt laùi: Khoõng theồ coự VB neỏu caực caõu caực
ủoaùn trong ủoự khoõng noỏi lieàn nhau maứ noỏi lieàn
chớnh laứ lieõn keỏt
? Qua ủoự em thaỏy vỡ sao VB caàn phaỷi coự tớnh lieõn
keỏt?
HS ủoùc muùc (1) phaàn ghi nhụự
HS ủoùc kú ủoaùn vaờn 1(a)
? Haừy sửừa laùi ủoaùn vaờn ủeồ En-ri-coõ hieồu ủửụùc yự boỏ?
HS sửỷa GV boồ sung
? ẹoùc VD 2(b) roài so saựnh nhửừng caõu vaờn ủoự vụựi
nguyeõn vaờn baứi vieỏt “coồng trửụứng mụỷ ra” vaứ cho
bieỏt ngửụứi vieỏt ủaừ cheựp thieỏu hay sai nhửừng tửứ ngửừ
cuù theồ naứo?
-Thieỏu: Coứn baõy giụứ (Giaỏc nguỷ ủeỏn vụựi con )
-Sai: “Gửụng maởt thanh thoaựt cuỷa con” thỡ laùi vieỏt
laứ gửụng maởt thanh thoaựt cuỷa “ủửựa treỷ”
? Vaọy em thaỏy beõn naứo coự sửù lieõn keỏt, beõn naứo
khoõng coự sửù lieõn keỏt? (Beõn nguyeõn baỷn coự sửù lieõn
keỏt)
? Em coự hieồu taùi sao chổ do ủeồ xoựt maỏy chửừ “coứn
baõy giụứ” vaứ cheựp laàm chửừ “con” baống chửừ “ủửựa
treỷ” maứ nhửừng caõu vaờn naứy ủang lieõn keỏt baống trụỷ
neõn rụứi raùc khoõng?
( HS thaỷo luaọn)
? Vaọy ngoaứi sửù lieõn keỏt veà noọi dung yự nghúa moọt
VB caàn coự sửù lieõn keỏt veà maởt naứo nửừa?
- Caựch sửỷ duùng tửứ ngửừ hỡnh thửực
-GV hệ thống kiến thức HS đọc ghi nhớ (sgk)
Caực caõu chửa noỏi lieàn nhaumoọt caựch tửù nhieõn, hụùp lyự
Chửa lieõn keỏt
2 Phửụng tieọn lieõn keỏt
Noọi dung+Hỡnh thửực
LIEÂN KEÁT
* Noọi dung: Laứm cho noọi dung
caực caõu vaờn, ủoaùn vaờn thoỏngnhaỏt vaứ gaộn boự chaởt cheừ vụựinhau
* Hỡnh thửực: Phaỷi bieỏt keỏt noỏi
caực caõu, caực ủoaùn vaờn baốngnhửừng phửụng tieọn ngoõn ngửừ(tửứ, caõu ) thớch hụùp
Trang 13-Gọi HS đọc và nêu yêu cầu bài tập:
- Gọi hs sắp xếp lạiđoạn văn và đọc – hs khác nhận
xét , - GV kết luận và cho điểm
- Gọi hs đọc và nêu yêu cầu bài tập:
- Gọi hs trình bày – GV nhận xét , bổ sung và cho
- Bài tập 3:
Thứ tự các từ sễ điền là:
“ .bà bà cháu bà bà cháu thế là ”
4 Cuỷng coỏ :
- Cho HS ủoùc laùi ghi nhụự
- Theỏ naứo laứ lieõn keỏt trong VB?
- Muoỏn laứm cho VB coự tớnh lieõn keỏt ta phaỷi thửùc hieọn ntn?
5 H óng dẫn học ở nhà:
-Hoùc thuoọc ghi nhụự
Làm các bài tập còn lại:
- Bài tập 4: Muốn giải thích đợc các em phải đọc kĩ các câu văn sau đó
- Bài tập 5: Đọc truyện “ Cây tre trăm đốt ” để giải thích
Trang 14- Thaỏy ủửụùc tỡnh caỷm chaõn thaứnh saõu naởng cuỷa 2 anh em trong caõu chuyeọn Caỷmnhaọn ủửụùc noói ủau ủụựn Xoựt xa cuỷa nhửừng baùn nhoỷ chaỳng may rụi vaứo hoaứn caỷnhgia ủỡnh baỏt haùnh Bieỏt thoõng caỷm vaứ chia seỷ vụựi nhửừng baùn aỏy
- Thaỏy ủửụùc caựi hay cuỷa truyeọn chớnh laứ caựch keồ raỏt chaõn thaứnh vaứ caỷm ủoọng
B Tieỏn trỡnh leõn lụựp:
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ
? Em haừy ủoùc moọt ủoaùn trong thử cuỷa boỏ En-ri-coõ theồ hieọn vai troứ voõ cuứng lụựn lao
cuỷa ngửụứi meù ủoỏi vụựi con
? VB “Meù toõi” ủaừ gụùi cho em nhửừng suy nghú gỡ veà ngửụứi meù cuỷa mỡnh:
3 Baứi mụựi: Giụựi thieọu baứi
- HS đọc chú thích 1 sgk
? Em hãy cho biết về xuất xứ văn bản
- HS trình bày
- GV lieõn heọ tụựi quyeàn treỷ em cuỷa LHQ maứ caực
em ủaừ hoùc ụỷ lụựp 6 moõn GDCD
? Taùi sao laùi ủoọt ngoọt coự leọnh chia ủoà chụi cuỷa meù
nhử vaọy? Caựch vaứo caõu chuyeọn ủoọt ngoọt nhử theỏ coự yự
nghúa gỡ?
-Baột ngửứụi ủoùc ngaùc nhieõn vaứ muoỏn theo doừi caỷ
caõu chuyeọn ủeồ bieỏt nguyeõn nhaõn caựch vaứo baứi coự
- Từ đầu dến:” Tôi cố vui vẻ theo
em nhng nớc mắt đã ứa ra.” Cuộcchia tay của những con búp bê
Tiếp theo đến “ Nắng vẫn vàng
-ơm trùm lên cảnh vật”: Thủy chiatay lớp học và cô giáo
- Còn lại: Cuộc chia tay của 2 anhem
II Đọc Hiểu chi tiết:–
1 Cuộc chia tay của những con búp bê:
Trang 15tớnh chaỏt neõu vaỏn ủeà Seừ hoùc ụỷ vaờn nghũ luaọn
chửựng minh ụỷ HKII
? Em hieồu gỡ veà tửùa ủeà cuỷa truyeọn? Teõn truyeọn coự
lieõn quan gỡ tụựi yự nghúa cuỷa truyeọn khoõng?
- HS thaỷo luaọn – trình bày:
? Nhửừng con buựp beõ gụùi cho em suy nghú gỡ?
Chuựng coự maộc loói khoõng? Chuựng coự chia tay thaọt
khoõng ?
- Búp bê là thứ đồ chơi, là vật vô tri, vô giác Nó
cũng vô tội nh anh em Thành và Thủy
? Tỡm caực chi tieỏt trong truyeọn ủeồ thaỏy tớnh chaỏt
yeõu thửụng, gaộn boự giửừa 2 anh em?
HS tỡm GV ghi ra baỷng
? Khi gaởp caỷnh ngoọ chia tay chuựng ủaừ bieồu loọ caỷm
xuực nhử theồ naứo?
- Noói ủau ủụựn, xoựt xa
? Lụứi noựi vaứ haứnh ủoọng cuỷa Thuỷy khi thaỏy anh
chia 2 con buựp beõ ra 2 beõn coự maõu thuaón gỡ?
-Moọt maởt khoõng muoỏn chia reừ 2 con buựp beõ nhử
maởt khaực laùi thửụng anh, khoõng muoỏn nhaọn heỏt
Neõn raỏt boỏi roỏi sau khi ủaừ “tru treựo leõn giaọn giửừ”
? Theo em coự caựch naứo giaỷi quyeỏt maõu thuaón ủoự
khoõng?
- HS:-Gia đình Thuỷy thaứnh ủoaứn tuù, 2 anh em ko
phaỷi chia tay
? Cuoỏi cuứng Thuỷy ủaừ choùn caựch naứo ủeồ giaỷi quyeỏt
maõu thuaón treõn? Chi tieỏt naứy gụùi cho ngửụứi ủoùc
nhửừng suy nghú, tỡnh caỷm gỡ?
- HS thaỷo luaọn –trình bày
- Bố mẹ Thành và Thủy li hôn nên 2anh em phải sống xa nhau vì thếbúp bê phải chia tay
-Thuỷy mang kim ra taọn saõn vaọnủoọng ủeồ vaự aựo cho anh
-Chieàu naứo Thaứnh cuừng ủoựn em ủihoùc veà, daột tay nhau vửứa ủi vửứatroứ chuyeọn
-Khi phaỷi chia tay Thaứnh nhửụứngheỏt ủoà chụi cho em
-Voừ trang cho veọ sú canh giaỏc nguỷcuỷa anh
- Búp bê không phải chia tay bởiThành và Thủy không muốn chúngphải sống xa nhau và nhất là Thủy
=>Đó là một cuoọc chia tay ủaày xuựcủoọng
- Thủy đặt tay con em nhỏ quàngtay lên con vệ sĩ và để chúng lại vớianh
Trang 16- GV bình: Thuỷ ủaởt con Em Nhoỷ quaứng tay vaứo
con Veọ Sú ụỷ treõn chieỏc giửụứng cho noự ụỷ laùi vụựi
anh mỡnh ủeồ chuựng khoõng bao giụứ phaỷi xa nhau
Thuỷy giaứu loứng vũ tha, thửụng anh, thửụng buựp beõ,
mỡnh chũu thieọt thoứi ủeồ anh coự con Veọ Sú =>
Giuựp ngửụứi ủoùc thoõng caỷm, xuực ủoọng veà cuoọc chia
tay raỏt voõ lyự, khoõng neõn coự cuỷa 2 em nhoỷ)
? Em coự nhaọn xeựt gỡ veà tỡnh caỷm cuỷa hai em beự ?
? Em haừy suy nghú taùi sao caõu chuyeọn laùi khoõng
cho boỏ 2 em beự coự maởt luực chia tay?
- Đây là một hoỷi khoự -HS suy nghĩ và thảo luận,
GV có thể giúp các em giải quyết ở cuối bài
- Hai anh em yêu thơng, gắn bó,quan tâm, chăm sóc lẫn nhau
4 Củng cố:
- Gv sơ kết về cuộc chia tay của búp bê
- Chỉ ra yếu tố nghệ thuật đặc sắc kết hợp hiẹn tại xen lẫn quá khứ
5 H ớng dẫn học:
- Phân tích để thấy đợc cuộc chia tay xúc động của Thủy với lớp học, cuộc chia tay của
2 anh em và từ đó thấy đợc nỗi bất hạnh, xót xa của những ngời cùng cảnh ngộ
2 Kieồm tra baứi cuừ
? Toựm taột ngaộn goùn truyeọn “Cuoọc chia tay beõ” ?
? Em cảm nhận nh thế nào về cảnh chia đồ chơi của 2 anh em Thành và Thủy?
3 Baứi mụựi:
- Gọi HS đọc đoạn văn tiếp theo.
-? Những chi tiết miêu tả cảnh Thủy chia tay lớp
2 Cuoọc chia tay giửừa Thuỷy vụựi lụựp hoùc và cô giáo.
Trang 17học và cô giáo.?Chi tiết nào trong cuộc chia tay ấy
làm cô giáo và cả lớp thấy bàng hoàng nhất?
- HS tìm các chi tiết, trình bày – GV sửa chữa và
? Tỡm nhửừng tửứ ngửừ noựi leõn sửù ủau xoựt cửùc ủoọ cuỷa
coõ giaựo vaứ baùn beứ khi Thuỷy khoõng nhaọn soồ vaứ
buựt?
- HS tìm các chi tiết – GV sửa chữa và bổ sung:
? Qua caực chi tieỏt ủoự ta thaỏy noói ủau cuỷa nhửừng
em beự trong gia ủỡnh tan vụừ thửụứng daón ủeỏn haọu
quaỷ ntn?
- Gia đình tan vỡ, cha mẹ li hôn daón ủeỏn con cái
thaỏt hoùc, phaỷi ủi laứm ủeồ kieỏm soỏng, maỏt quyeàn cụ
baỷn cuỷa treỷ em ủửụùc nuoõng naỏng, chaờm soực, hoùc
taọp khi nhoỷ
GV: Tỡnh caỷnh nhử Thuỷy - Thaứnh laứ noói ủau cuỷa 1
gia ủỡnh baỏt haùnh cuỷa nhieàu em nhoỷ hieọn nay maỏt
cha, maỏt meù)
- HS đọc đoạn văn:” Tôi dắt em ra khỏi
cổng trùm lên cảnh vật.”
?Em coự nhaọn xeựt gỡ veà cách miêu taỷ caỷnh vaọt khi
anh em Thuỷy rụứi khoỷi lụựp hoùc?
- Tại sao trớc thiên nhiên nh thế thành lại cảm thấy
kinh ngạc ?
- HS thảo luận trình bày – GV kết luận và bình
thêm
- ẹoỏi laọp cuoọc soỏng bỡnh thửụứng vaứ thieõn nhieõn
tửụi ủeùp vụựi noói ủau quá lớn cuỷa 2 anh em, Thái độ
kinh ngạc của thành trớc thiên nhiên tơi đẹp đó là
một yếu tố nghệ thuật làm tăng thêm nõi đau đớn,
tuyệt vọng của 2 đứa trẻ
- HS đọc đoạn văn còn lại
-Coõ Taõm
+ Sửỷng soỏt+ Ôm chặt lấy em -Các bạn:
+ Sững sờ
+ Một số bạn thân thút thít khóc
Thửụng yeõu, thoõng caỷm
- Cô giáo tái mặt, nớc mắt giàngiụa
- Lũ bạn khóc mỗi lúc một to hơn
Quí mến, yêu thơng, thoõng caỷm,bieỏt chia seỷ vụựi moùi ngửụứi, xoựt xacho nỗi baỏt haùnh cuỷa baùn
- Nỗi đau đớn, xót xa, tuyệt vọngcủa 2 đứa trẻ
3 Cuộc chia tay của Thành và Thủy:
Trang 18- Cuộc chia tay của hai đứa trẻ diễn ra trong không
khí nh thế nào?
- Em hãy tìm những chi tiết tác giả miêu tả cuộc
chia tay của 2 đứa trẻ?
- HS tìm và liệt kê các chi tiết
- Trong các chi tiết của cuộc chi tay đó thì chi tiết
nào đã gây cho em sự xúc động nhất? Vì sao?
- HS cảm nhận, trình bày- GV cần chú ý sửa chữa,
bổ sung
- GV bình thêm và chú ý đến chi tiết Thủy để con
Em Nhỏ lại bên con Vệ Sĩ và nh một lời nhắn
gửi, nh một nỗi ớc mong không bao giờ phải xa
cách.Tỡnh anh em heỏt sửực saõu saộc vaứ duứ trong
hoaứn caỷnh chia ly naứo, tỡnh caỷm aỏy vaón toàn taùi
maừi maừi nhử hỡnh aỷnh hai con buựp beõ vaón ụỷ laùi
vụựi nhau
- Qua các chi tiết về cuộc chia tay của 2 đứa nhỏ em
có thể nói điều gì về chúng?
? Haừy nhaọn xeựt caựch keồ chuyeọn cuỷa taực giaỷ?
Caựch keồ chuyeọn naứy coự taực duùng gỡ trong vieọc
laứm noồi roừ tử tửụỷng cuỷa truyeọn?
? Qua caõu chuyeọn naứy, theo em taực giaỷ muoỏn gửỷi
ủeỏn moùi ngửụứi ủieàu gỡ?
(HS thaỷo luaọn)
GV cho HS ủoùc phaàn ghi nhụự.(sgk)
HS viết đoạn văn trong 5 phút –GV gọi 2 HS trình
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật: - Sử dụng ngôi kểthứ nhất nhăm diễn đạt một cáchchân thực và sâu sắc tình cảm củanhân vật
- Nghệ thuật miểu tả tâm lí nhân vậtchính xác, tinh tế và sâu sắc
2 Nội dung: - Tổ ấm gia đình là vôcùng quan trọng và quí giá
- Bố mẹ hãy vì niềm vui và hạnhphúc của con cái, hãy dành cho contrẻ những gì tốt đẹp nhất
IV Luyeọn taọp
Haừy vieỏt ủoaùn vaờn tửứ 7 ủeỏn 10doứng neõu leõn caỷm nghú cuỷa em khihoùc xong taực phaồm naứy?
4 H ớng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc ghi nhớ, nắm dợc nội dung và nghệ thuật của văn bản
- Đọc thêm “ Trách nhiệm của bố mẹ ” và bà thơ “ Thế giới rộng vô cùng”
- Soạn bài Ca dao: Những câu hát về tình cảm gia đình
Trang 19TIẾT 7:
Bè cơc trong v¨n b¶n
Ngµy so¹n: 07 / 09 / 2009
A Mục tiêu bài học : Giúp học sinh hiểu rõ:
- Tầm quan trọng của bố cục trong văn bản trên cơ sở đó có ý thức xây dựng bốcục khi tạo lập VB
- Thế nào là một bố cục rành mạch, hợp lý để bước đầu xây dựng được những bốcục rành mạch, hợp lý cho các bài làm
- Tính phổ biến và sự hợp lý của dạng bố cục 3 phần nhiệm vụ của mỗi phầntrong bố cục để từ đó có thể làm mở bài, thân bài và kết luận đúng hướng hơn,đạt kết quả tốt hơn
B Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Em hiểu thế nào là liên kết trong VB ?
? Muốn làm cho VB có tính liên kết thì chúng ta phải sử dụng những phương tiện
liên kết nào? Cho VD?
3 Bài mới: Giới thiệu bài
? Em phải viết một lá đơn gia nhập đội, hãy cho
biết trong lá đơn ấy em phải ghi những nội dung gì?
-Tên, tuổi, địa chỉ, nghề nghiệp
-Nêu yêu cầu, nguyện vọng, lời hứa
I Bè cơc vµ nh÷ng yªu cÇu vỊ
bè cơc trong v¨n b¶n
1 Bố cục của văn bản
-Nội dung trong đó có cầnđược sắp xếp theo trật tự
Trang 20? Nhửừng noọi dung treõn ủửụùc saộp xeỏp theo trỡnh tửù
ntn? (hụùp lyự, chaởt cheừ, roừ raứng)
? Em coự theồ tuứy yự thớch cuỷa mỡnh ghi doứng naứo
trửụực cuừng ủửụùc khoõg? Coự theồ ghi lụứi hửựa trửụực roài
teõn sau ủửụùc khoõng ?
- Khoõng
- Sắp xếp các nội dung, các phần theo một trình tự
hợp lí gọi là bố cục.Vậy bố cục của một văn bản là
gì?
- HS trả lời – GV hệ thống và chốt
- GV cho HS ủoùc yự 1 cuỷa ghi nhụự
- GV cho HS ủoùc VD ở mục 2
- Trong VD trên mỗi văn bản gồm mấy đoạn văn?
Nội dung của các đoạn văn đó có rõ rầng không? Có
thống nhất với nhau không?
- HS trả lời: mỗi văn bản gồm 2 đoạn văn Nội dung
các đoạn rỗ ràng
- Hãy so sánh nội dung các văn bản với văn bản đã
học ở lớp 6 và nhận xét?
- Đoạn 2 của các văn bản đã thay ủoồi trỡnh tửù caực sửù
vieọc laứm truyeọn maỏt yeỏu toỏ baỏt ngụứ
- Vậy bố cục của văn bản cần có những yêu cầu
nào ?
- HS trả lời GV hẹ thống và chốt kiến thức
- HS ủoùc toaứn boọ ghi nhụự
- GV giaỷi thớch: Sửù boỏ trớ, saộp ủaởt caực noọi dung, yự
tửự trong moọt VB thaứnh moọt trỡnh tửù naứo ủoự vaón
quen ủửụùc goùi laứ boỏ cuùc
- Nêu nhiệm vụ của phần mở bài, thân bài và kết bài
của văn bản miêu tả và tự sự?
- Có cần phân biệt nhiêm vụ của mỗi phần không? Vì
sao?
- Có Vì nh thế mới đảm bảo đợc bố cục của văn bản
và thể hiện đợc mục đích giao tiếp
-Bố cục là sự sắp xếp, bố trí cácphần các đoạn theo một trình tự,một hệ thống hợp lí và rànhmạch
2 Nhửừng yeõu caàu veà boỏ cuùc trong vaờn baỷn
- Nội dung các phần đoạn phảithông nhất và phân biệt rạch ròi
Ghi nhớ (sgk)
Trang 21càn có những yêu cầu nào? Bố cục của văn bản gồm
những phần nào?
II Luyeọn taọp
1 Bài tập 2 Nhaọn xeựt vaứ giaỷi thớch cuỷa truyeọn “Cuoọc chia tay cuỷa nhửừng con buựp beõ”
- HS ủoùc BT vaứ thaỷo luaọn
-Mụỷ baứi “Meù toõi khoực nhieàu”, giụựi thieọu hoaứn caỷnh baỏt haùnh cuỷa hai anh emThaứnh, Thuỷy
-Thaõn baứi: “ẹeõm qua ủi thoõi con” Caỷnh chia ủoà chụi vaứ cuoọc chia tay cuỷaThaứnh, Thuỷy chia tay vụựi lụựp hoùc
-Keỏt baứi: Phaàn coứn laùi Cuoọc chia tay ủaày xuực ủoọng cuỷa 2 anh em
=> Boỏ cuùc raứnh maùch, hụùp lớ.
2 Bài tập 3: Nhaọn xeựt boỏ cuùc cuỷa baỷn baựo caựo chửa raứnh maùch vaứ hụùp lyự vỡ:
-Caực ủieồm 1, 2, 3 mụựi keồ laùi vieọc hoùc toỏt
-ẹieồm 4 khoõng phaỷi noựi veà kinh nghieọm hoùc taọp maứ noựi veà thaứnh tớch
3 Cuỷng coỏ
- HS ủoùc laùi toaứn boọ ghi nhụự
- GV khaộc saõu kieỏn thửực cụ baỷn
4 H ớng dẫn học ở nhà :
- Hoùc ghi nhụự Hoaứn taỏt baứi taọp
-Làm bài tập 1 : Tìm các VD về các văn bản đã học ở lớp 6 và có thể là một vài đơntừ
- Chuaồn bũ baứi: Maùch laùc trong VB, chuự yự tỡm hieồu
+ Maùch laùc laứ gỡ ? ẹieàu kieọn ủeồ VB coự tớnh maùch laùc?
Trang 22TIEÁT 8:
Ngày soạn:10/09/2009
A Muùc tieõu baứi hoùc : Giuựp hoùc sinh:
- Coự nhửừng hieồu bieỏt bửụực ủaàu veà maùch laùc trong VB vaứ sửù caàn thieỏt phaỷi laứm cho VB coự tớnh maùch laùc, khoõng ủửựt ủoaùn hoaởc quaồn quanh.
- Chuự yự ủeỏn sửù maùch laùc trong caực baứi taọp laứm vaờn
B Tieỏn trỡnh leõn lụựp:
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ
? Thế nào là bố cục của văn bản?
? Moọt boỏ cuùc ntn ủửụùc coi laứ raứnh maùch, hụùp lớ? Cho VD minh hoùa.
3 Baứi mụựi: GV giụựi thieọu baứi
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
GV cho HS ủoùc 1 (I)
?Maùch laùc laứ tửứ Haựn Vieọt hay tửứ thuaàn Vieọt?
- Haựn Vieọt
? Vaọy theo em maùch laùc trong văn bản có đợc dùng theo
nghĩa đen không?
- Không Maùch laùc laứ sự tiếp nối yự nghúa giữa caực phaàn,
caực ủoaùn, caực yự tửự cuỷa VB Trong vaờn thụ noự coứn ủửụùc
goùi laứ maùch vaờn, maùch thụ
- GV choỏt: Trong VB maùch vaờn chổ ủửụùc theồ hieọn daàn
daàn.
- HS ủoùc 2 (I)
? Haừy cho bieỏt toaứn boọ sửù vieọc trong truyeọn “Cuộc
chia tay của những con búp bê” xoay quanh sửù vieọc
chớnh naứo?
- Sự việc chính là cuộc chia tay.
- Sửù chia tay vaứ nhửừng con buựp beõ đóng vai trò gì trong
truyện?
I Maùch laùc vaứ nhửừng yeõu caàu veà maùch laùc trong VB
1 Maùch laùc trong vaờn baỷn
-Maùch laùc: laứ sửù xuyeõn suoỏt trong chổnh theồ.
-Maùch laùc trong VB: laứ sửù tieỏp noỏi cuỷa caực caõu, caực yự theo moọt trỡnh tửù hụùp lyự.
2 Caực ủieàu kieọn ủeồ moọt vaờn baỷn coự tớnh maùch laùc
VD: Vaờn baỷn “Cuoọc beõ” maùch vaờn chớnh laứ cuộc chia tay cuỷa 2
Trang 23- Là yếu tố liên kết to àn bộ nội dung văn bản.
? Hai anh em Thaứnh - Thuỷy giửừ vai troứ gỡ trong truyeọn?
- Là nhân vật chính của truyện.
- HS ủoùc muùc 2 (b)
? Theo em caực tửứ laởp laùi trong muùc 2 (b) ủoự coự phaỷi laứ
chuỷ ủeà (vaỏn ủeà chuỷ yeỏu, lieõn keỏt caực sửù vieọc trong
truyeọn thaứnh moọt theồ thoỏng nhaỏt khoõng? Vì sao?
- Có
- Caực phaàn, caực ủoaùn ủửụùc noỏi tieỏp nhau theo moọt
trỡnh tửù roừ raứng, luoõn coự nhửừng dieón bieỏn mụựi meỷ qua
moói phaàn, moói ủoaùn laứm cho chuỷ ủeà lieàn maùch Gụùi
hửựng thuự cho ngửụứi ủoùc
- HS ủoùc tieỏp muùc 2 (c)
- Hãy chỉ ra các mối liên hệ ấy trong văn bản?
- HS thảo luận và chỉ ra các mối liên hệ ấy trong văn bản
–Gọi đại diện các nhóm trình bày GV nhận xét, bổ sung.
? Nhửừng moỏi lieõn heọ ủoự coự tửù nhieõn vaứ hụùp lyự khoõng?
Vỡ sao?
- Coự vỡ taùo sửù raứnh maùch cuỷa truyeọn
? Vaọy theo em ủeồ moọt VB baỷo ủaỷm tớnh maùch lạc thỡ
VB ủoự caàn coự nhửừng ủieàu kieọn naứo?
- HS ủoùc ghi nhụự trang 32.
- HS đọc và nêu yêu cầu của bài tập.
- HS thảo luận theo nhóm –Gọi đại diện các nhóm trình
bày – GV nhận xét và chốt kiến thức.
( Tơng tự nh thế với các bài tập còn lại – GV cần dể
cho HS nêu nội dung chủ đề và nhận xét).
- GV cho hs thảo luận bài tập 2 – Gọi HS trình bày sau
đó GV nhận xét và chốt.
anh em Thaứnh-Thuỷy -Caực chi tieỏt treõn hửụựng veà moọt ủeà taứi
+Caỷnh chia ủoà chụi +Caỷnh Thuỷy chia tay vụựi coõ giaựo vaứ caực baùn
+ Caỷnh anh em Thaứnh, Thuỷy chia tay
-Coự ủeà taứi, bieồu hieọn chuỷ ủeà chung, xuyeõn suoỏt VB.
-Baỷo ủaỷm trỡnh tửù roừ raứng, hụùp lyự, laứm cho chuỷ ủeà lieàn maùch, gụùi hửựng thuự cho ngửụứi ủoùc, ngửụứi nghe.
Ghi nhớ:(sgk)
II Luyện tập:
Bài tập 1: a Tính mạch lạc trong văn bản “Mẹ tôi” thể hiện ở chổ: + Bố cục 3 phần:
- Mở bài: - Đoạn 1: Nguyên nhân
bố viết th cho En- ri - cô.
Thân bài: Thái độ của bố trớc lỗi lầm của En – ri – cô
- Kết bài: Lời khuyên của bố đối với En – ri – cô.
b – Mở bài: 2 câu đầu
- Kết bài: 4 câu cuối.
- Thân bài: Còn lại.
- Bài tập 2: Chủ đề của văn bản xoay quanh cuộc chia taycủa 2 đứa trẻ và 2 con búp bê Nếu thuật lại nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tay của ngời lớn có thể làm cho chủ đề
bị phân tán, không giữ đợc sự thống nhất từ đó mát đi tính mạch lạc.
4 Cuỷng coỏ
Trang 24- HS đọc lại toàn bộ ghi nhớ
- Thế nào là một bố cục rành mạch và hợp lý
- Hãy tìm VD về tính mạch lạc trong VB.
5 Dặn dò
- Học thuộc lòng ghi nhớ + làm l¹i các bµi tËp vµo vë
- Ôn lại văn tự sự, miêu tả chuẩn bị viết bài số 1 (ở nhà)
- Soạn bài: Quá trình tạo lập văn bản Chú ý:
+ Các bước của quá trình tạo lập văn bản
+ Vận dụng vào bài TLV cụ thể ntn?
Trang 25A Muùc tieõu baứi hoùc : Giuựp hoùc sinh hieồu:
- Khaựi nieọm ca dao - daõn ca
- Naộm ủửụùc nội dung, yự nghúa vaứ moọt soỏ hỡnh thửực ngheọ thuaọt tieõu bieồu cuỷa ca dao, daõn
ca qua nhửừng baứi ca thuoọc chuỷ ủeà tỡnh caỷm gia ủỡnh vaứ chuỷ ủeà tỡnh yeõu queõ hửụng ủaỏt nửụực, con ngửụứi.
- Thuoọc nhửừng baứi ca trongvăn bản vaứ bieỏt theõm moọt soỏ baứi ca thuoọc heọ thoỏng aỏy
B Tieỏn trỡnh leõn lụựp:
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ
- Yếu tố nghệ thuật nào đợc sử dụng thành công trong văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê.”
- Qua văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê” Khánh Hoài muốn gửi gắm đến chúng
ta điều gì?
3 Baứi mụựi: GV giụựi thieọu baứi
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
- GV cho HS ủoùc chuự thớch sao (sgk)
? Em hiểu nh thế nào về ca dao, dân ca?
- HS : Dựa vào chú thích sao để trả lời – GV nhận xét
bổ sung và giảng thêm rồi chốt kiến thức:
- GV đọc mẫu hớng dẫn HS đọc các bài ca dao: Chú ý
ngắt nhịp thơ lục bát: 2/2/2/2 hoặc 4/4 giọng nhẹ nhàng,
nghiêm trang, vừa tình cảm vừa thành kính.
- Gọi HS đọc bài –GV nhận xét.
- GV hửụựng daón HS ủoùc 4 baứi ca dao, ủoùc phaàn chuự
thớch
- ? -Chuự yự caựch ngaột nhũp cuỷa thụ luùc baựt: 2/2/2/2
hoaởc 4/4 gioùng ủieọu eõm nheù, tha thieỏt
- ? Em hiểu nh thế nào về “Cù lao chín chữ.”?
- ? Hai thân: muốn chỉ ai?
- HS dựa vào chú thích để giải thích – GV giảng giải
thêm.
-? Theo em 4 baứi CD - daõn ca khaực nhau taùi sao laùi
coự theồ hụùp thaứnh moọt vaờn baỷn?
(Caỷ 4 baứi ủeàu coự noọi dung veà tỡnh caỷm gia ủỡnh)
- HS đọc bài ca dao thứ nhất
- ? Theo em baứi 1 laứ lụứi noựi cuỷa ai vụựi ai? Veà vieọc gỡ?
I Ca dao -daõn ca
+ Ca dao – Dân ca: Là những bài hát, bài thơ trữ tình dân gian của quần chúng nhân dân, do nhân dân sáng tác, trình diễn và lu truyền trong dân gian từ
đời này sang đời khác.
_ Ca dao: là phần lời của bài ca.
_ Dân ca: Là phần lời kết hợp với âm nhạc dân gian.
II Đọc –Hiểu chung:
Trang 26- Lụứi meù ru con, noựi vụựi con veà coõng lao cha meù
- ? Biện pháp nghệ thuật quen thuộc nào đợc sử dụng
trong bài ca dao này?
- ? Bieọn phaựp aỏy ủaởc saộc nhử theỏ naứo?
- So saựnh cha vụựi nuựi ngaỏt trụứi.
- Nghúa meù vụựi nửụực ụỷ ngoaứi bieồn ẹoõng.
-? Hiệu quả của biện pháp nghệ thuật ấy?
-? Em coứn nhụự nhửừng caõu haựt naứo khaực veà tỡnh caỷm
ụn nghúa cha meù trong ca dao haừy ủoùc cho caỷ lụựp
cuứng nghe?
- Coõng cha ủaùo con
- ễn cha cửu mang
- ? Caõu cuoỏi cuứng khuyeõn con caựi ủieàu gỡ? Lụứi
khuyeõn vụựi gioùng ủieọu ntn ?
- HS đọc bài ca dao với giọng chậm, buồn.
? Baứi ca dao mieõu taỷ taõm traùng gỡ? Cuỷa ai?
- Taõm traùng cuỷa ngửụứi phuù nửừ laỏy choàng xa queõ nhụự
meù, nhụự queõ nhaứ
? Taõm traùng ủoự dieón ra trong khoõng gian, thụứi gian
naứo?
- Ngoừ sau, chieàu chieàu
? Taùi sao laùi ủửựng ụỷ “ngoừ sau” maứ khoõng ra ủửựng
choó khaực? Taùi sao laùi “chieàu chieàu” maứ khoõng phaỷi laứ
“saựng saựng” hay “trửa trửa” ?
- HS thảo luận, trình bày – GV bình thêm và chốt.
- Ngoừ sau: Nụi kớn ủaựo, khuaỏt neỷo, ớt ngửụứi qua laùi, ớt
ai ủeồ yự.
- Chieàu chieàu: Thụứi gian cuoỏi ngaứy laởp ủi laởp laùi, luực
moùi ngửụứi nghổ ngụi, taõm tử, đó thờng là thời điểm mà
cả gia đình sum họp, đoàn tụ
- Cụ hoọi khụi dậy noói nhụự, nieàm thửụng.
? Vaọy taõm traùng con ngửụứi gụùi leõn trong khoõng gian,
thụứi gian ủoự thửụứng laứ taõm traùng ntn?
Trang 27- Tuỷi cửùc
? Chín chiều khác với nhiều chiều nh thế nào?Ruột đau
ở đây có nghĩa là gì?
? Em coự caỷm nhaọn gỡ veà lụứi ca “Troõng chieàu” ?
? Em coứn thuoọc baứi ca dao naứo khaực dieón taỷ noói nhụự
thửụng cha meù cuỷa ngửụứi ủi xa?
- GV đọc thêm một số bài ca dao khác.
- Chieàu chieàu ra ủửựng bụứ soõng khoõng coự ủoứ
- “ẹoựi loứng yeỏu raờng”.
- “Vaỳng nghe chim vũt keõu chieàu
Baõng khuaõng nhụự meù chớn chieàu ruoọt ủau”
- HS ủoùc baứi 3
? Baứi 3 dieón taỷ tỡnh caỷm gỡ? Cuỷa ai ủoỏi vụựi ai?
- Noói nhụự, sửù kớnh yeõu ủoỏi vụựi oõng baứ
? Neựt ủoọc ủaựo trong caựch dieón taỷ noói nhụự ụỷ baứi 3 coự gỡ
khaực vụựi baứi 2?
- Duứng hỡnh aỷnh so sánh: “Nuoọc laùt maựi nhaứ”.
- Moỏi buoọc cuỷa sụùi laùt treõn maựi nhaứ tre, nửựa
? Theo em vỡ sao hỡnh aỷnh “nuoọc laùt maựi nhaứ” coự theồ
dieón taỷ ủửụùc noói nhụự saõu naởng cuỷa con chaựu ủoỏi vụựi
oõng baứ
- HS thảo luận – Trình bày
- Gụùi coõng sửực lao ủoọng, gụùi maựi aỏm gia ủỡnh, tỡnh
caỷm keỏt noỏi beàn chaởt, cuù theồ, deó hieồu
- GV: ở đây còn muốn chỉ số nhiều
- Biện pháp nghệ thuật nào đợc sử dụng ở đây?
? Lụứi ca “Bao nhieõu baỏy nhieõu” coự sửực dieón taỷ moọt
noói nhụự ntn?
- Thửụứng xuyeõn, nhieàu, beàn chaởt
? Cửỷ chổ “Ngoự leõn” coứn gụùi tỡnh caỷm naứo ủoỏi vụựi oõng
baứ?
-Toõn kớnh
? Em coự thuoọc nhửừng caõu ca dao naứo coự moõ tớp “Bao
nhieõu baỏy nhieõu”?
HS ủoùc baứi 4
? Tỡnh caỷm gỡ ủửụùc theồ hieọn ụỷ baứi ca dao 4?
- Tỡnh caỷm anh em thaõn thửụng, ruoọt thũt.
Noói buoàn xoựt xa, saõu laộng cuỷa ngửụứi con gaựi laỏy choàng xa queõ nhụự meù, nhụự nhaứ da dieỏt.
- Tỡnh caỷm anh em ruoọt thũt, yeõu
Trang 28? Baứi ca dao nhaộc nhụỷ chuựng ta ủieàu gỡ?
? Neõu noọi dung - ngheọ thuaọt chung cuỷa 4 baứi ca dao?
- Bieồu hieọn sửù gaộn boự, yeõu thửụng cuỷa tỡnh anh em.
Trong gia đình anh em gắn bó, hòa thuận là niềm vui
của cha mẹ.
- Qua 4 bài ca dao trên em thấy biện pháp nghệ thuật
nào thờng đợc sử dụng nhiều trong ca dao?
- ? Các bài ca dao trên cho em hiểu thêm điều gì về tình
2 Nội dung : Tình cảm gia đình là một
trong những tình cảm thiêng liêng nhất
đối với mỗi con ngời.
4 Cuỷng coỏ:
- HS ủoùc laùi ghi nhụự (sgk).
5 Daởn doứ:
- Hoùc thuoọc loứng 4 baứi ca dao.
- Caỷm nghú cuỷa em veà moọt baứi ca dao maứ em thớch nhaỏt.
- Chuaồn bũ baứi: Nhửừng caõu haựt veà tỡnh yeõu queõ hửụng, ủaỏt nửụực, con ngửụứi Chuự yự: sửu taàm nhửừng caõu ca dao vụựi noọi dung ủoự.
.
Trang 29A Muùc tieõu baứi hoùc : Giuựp hoùc sinh :
- Naộm ủửụùc noọi dung, yự nghúa vaứ moọt soỏ hỡnh thửực ngheọ thuaọt tieõu bieồu cuỷa ca dao, daõn
ca qua nhửừng baứi ca thuoọc chuỷ ủeà tỡnh yeõu queõ hửụng, ủaỏt nửụực, con ngửụứi
- Thuoọc nhửừng baứi ca trong VB vaứ bieỏt theõm moọt soỏ baứi ca thuoọc heọ thoỏng cuỷa chuựng
B Tieỏn trỡnh leõn lụựp:
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ
? Trỡnh baứy khaựi nieọm veà ca dao - daõn ca? Đoùc 4 baứi ca dao thuoọc chuỷ ủeà tỡnh caỷm gia
ủỡnh vaứ moọt soỏ baứi khaực maứ em thuoọc?
? Qua 4 bài ca dao về tình cảm gia đình em thấy biện pháp nghệ thuật nào đợc sử dụng nhiều
nhất ? Hãy cho biết cảm xúc của em sau khi học chùm bài ca dao đó?
3 Baứi mụựi: GV giụựi thieọu baứi Khụi daọy loứng yeõu nửụực
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
a Baứi ca laứ lụứi cuỷa 1 ngửụứi vaứ chổ 1 ngửụứi
b Baứi ca coự 2 phaàn: phaàn ủaàu laứ caõu hoỷi cuỷa chaứng trai,
phaàn sau laứ phaàn traỷ lụứi cuỷa coõ gaựi.
c Hỡnh thửực ủoỏi ủaựp naứy coự raỏt nhieàu trong ca dao - daõn ca.
d Hỡnh thửực ủoỏi ủaựp naứy khoõng phoồ bieỏn trong ca dao - daõn
ca.
- Choùn yự kieỏn b + c.
? NHửừng ủũa danh naứo ủửụùc nhaộc tụựi trong lụứi ủoỏi ủaựp cuỷa
chaứng trai vaứ coõ gaựi? Caực ủũa danh ủoự coự nhửừng ủaởc ủieồm
chung maứ rieõng naứo?
- Chung: Gaộn vụựi moói ủũa phửụng.
- Rieõng: ẹeàu laứ nhửừng nụi noồi tieỏng veà lũch sửỷ vaờn hóa ở
mieàn Baộc nửụực ta.
? Vỡ sao chaứng trai, coõ gaựi laùi hoỷi ủaựp veà nhửừng ủũa danh
I ẹoùc - hieồu chung.
Trang 30vụựi nhửừng ủaởc ủieồm cuỷa tửứng loaùi ủũa danh nhử vaọy?
- HS thaỷo luaọn- Trình bày.
- Hoỷi -ủaựp nhử vaọy laứ ủeồ theồ hieọn chia seỷ sửù hieồu bieỏt,
nieàm tửù haứo, tỡnh yeõu queõ hửụng, ủaỏt nửụực.
? Veà ngheọ thuaọt cuỷa baứi ca dao em coự nhaọn xeựt gỡ?
-Theồ thụ luùc baựt bieỏn theồ.
-Haựt ủoỏi ủaựp
? Qua ủoự, baứi ca dao naứy muoỏn noựi leõn ủieàu gỡ?
- HS haừy ủoùc baứi ca dao (2)
? Khi naứo ngửụứi ta noựi “ruỷ nhau”?
- Khi 2 ngửụứi coự quan heọ gaàn guừi, thaõn thieỏt, hoù cuứng coự
chung moỏi quan taõm vaứ cuứng muoỏn laứm vieọc gỡ ủoự ễÛ baứi
naứy hoù cuứng muoỏn ủeỏn thaờm Hoà Gửụm một thaộng caỷnh,
một di tớch vaờn hoựa.
? Neõu nhaọn xeựt cuỷa em veà caựch taỷ caỷnh ụỷ baứi 2?
- Gụùi nhieàu hụn taỷ ẹũa danh noồi tieỏng
? ẹũa danh vaứ caỷnh trớ trong baứi gụùi leõn ủieàu gỡ?
- Hoà Gửụm laứ moọt caỷnh ủeùp, giaứu truyeàn thoỏng lũch sửỷ, vaờn
hoựa, caỷnh ủa daùng Moùi ngửụứi haựo hửực ruỷ nhau ủeỏn xem.
? Tửứ nhửừng yự tửụỷng treõn, em haừy neõu leõn nhửừng suy ngaóm
cuỷa mỡnh veà caõu hoỷi ụỷ cuoỏi baứi “Hoỷi ai gaõy dửùng leõn non
nửụực naứy” ?
- HS trình bày suy nghĩ của mình.
- GV nhận xét, bổ sung và chốt
- HS ủoùc baứi 3
? So saựnh vụựi 2 baứi ca dao treõn veà caựch taỷ vaứ moõ tớp baứi
naứy coự gỡ ủaởc bieọt vaứ lyự thuự?
- HS : Bài này có kết cấu rất ngắn chỉ có 3 câu.
? Biện pháp nghệ thuật cơ bản nào đợc sử dụng ở đây?
? Biện pháp nghệ thuật đó đem lại hiệu quả gì?
? Phaõn tớch yự nghúa cuỷa ủaùi tửứ “Ai” vaứ chổ ra lụứi mụứi, lụứi
nhaộn gửỷi?
-Lụứi mụứi coự nhieàu yự nghúa coự theồ ớt hoaởc nhieàu hoaởc hửụựng
tụựi ngửụứi chửa quen bieỏt.
-Theồ thụ luùc baựt bieỏn theồ -Haựt ủoỏi ủaựp : ca dao ủoỏi ủaựp.
- Nieàm tửù haứo, tỡnh yeõu queõ hửụng, ủaỏt nửụực.
Bài2:
-Hồ gơm là một quần thể di tích lịch sử, văn hóa ở Thủ Đô Hà Nội.
- Khẳng định công lao to lớn của cha ông ta đã xây dựng nên từ bao đời nay.
- Danh thắng Hồ Gơm là niềm tự hào của đất nớc, đã,đang và sẽ trờng tồn mãi mãi.
- Mọi ngời phải có trách nhiệm bảo vệ, gìn giữ và phát huy truyền thống lịch sử của dân tộc.
Trang 31 Nieàm tửù haứo, muoỏn chia seỷ vụựi moùi ngửụứi caỷnh ủeùp ủoự.
? Haừy tỡm moọt baứi ca dao coự moõ tớp nhử theỏ?
- “ẹửụứng voõ xửự Ngheọ ủoà”.
- HS ủoùc baứi 4
? Nhaọn xeựt caựch sửỷ duùng tửứ ngửừ ụỷ 2 caõu ca dao ủaàu? Nhửừng
neựt ủaởc bieọt aỏy coự taực duùng gỡ, yự nghúa gỡ?
- GV cho HS quan saựt soỏ tửứ, traọt tửù, nhoựm tửứ
- HS nhận xét về các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng ở đây
và hiệu quả của các biện pháp đó.
? Hai câu ca dao sau tả ai? Đây là lời của ai?
? Vì sao ngời con gái lại đợc so sánh với chẽn lúa đòng
đòng?
? Hình ảnh “Thân em nh Nắng hồng ban mai” gợi cho em
cảm xúc gì?
- HS suy nghĩ, thảo luận và trình bày ý kiến – GV nhận xét
bổ sung và bình thêm rồi chốt kiến thức.
- Hai câu sau miêu tả cô gái đang ở vào độ tuổi dậy thì tràn
đầy sức sống, phơi phới tuổi xuân Sửù so saựnh tửụng ủoàng veà
sửực soỏng ủang xuaõn taùo veỷ ủeùp rieõng: Treỷ trung, giaứu sửực
sống của ngời con gái thôn quê.
? Những biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong 4 bài ca dao
HS xem laùi noọi dung ủeồ laứm phaàn luyeọn taọp
-Doứng thụ keựo daứi, ủieọp tửứ, ủaỷo ngửừ vaứ ủoỏi xửựng, so saựnh
- Ca ngợi vẻ đẹp rộng lớn của cánh đồng lúa quê hơng.
- Ca ngợi vẻ đẹp trẻ trung của ngời con gái thôn quê trên cánh
IV Luyện tập:
4 Cuỷng coỏ
- Nhaộc laùi noọi dung tửứng baứi
- ẹoùc laùi ghi nhụự
5 H ớng dẫn học ở nhà:
- Hoùc thuoọc loứng 4 baứi ca dao
- Hoùc ghi nhụự
Trang 32- Chuẩn bị bài: Những câu hát than thân (chú ý sưu tầm những bài ca dao có nội dung than thân )
Trang 33TIEÁT 11:
Từ Láy
Ngày soạn: 16 / 09 / 2009
A Muùc tieõu baứi hoùc : Giuựp hoùc sinh :
- Naộm ủửụùc caỏu taùo cuỷa 2 loaùi tửứ laựy: Tửứ laựy toaứn boọ vaứ tửứ laựy boọ phaọn.
- Hieồu cụ cheỏ taùo nghúa cuỷa tửứ laựy tieỏng Vieọt.
- Bieỏt vaọn duùng ủeồ sửỷ duùng toỏt tửứ laựy.
B Chuẩn bị: - Bảng phụ
C Tieỏn trỡnh leõn lụựp:
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ
? Theỏ naứo laứ tửứ gheựp? Cho VD?
? Có mấy loại từ ghép? Đó là những loại nào? Cho VD và so sánh nghĩa của chúng với
nghĩa các tiếng tạo ra nó?
3 Baứi mụựi: GV giụựi thieọu baứi:
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
GV cho HS nhaộc laùi khaựi nieọm veà tửứ laựy.
GV treo bảng phụ HS đọc các VD
? Hãy chỉ ra từ láy có trong các vd trên?
- HS chỉ ra các từ: đăm đăm, mếu máo, liêu
+Tiếng láy lặp lại một bộ phận của tiếng gốc:
mếu máo, liêu xiêu.
- Gọi HS đọc tiếp 2 VD:
? Tại sao trong 2 từ láy trên không nói đợc:
bật bật, thẳm thẳm?
- HS nhận xét, giải thích – GV bổ sung và
kết luận: Vì đây là những từ láy toàn bộ có
biến đổi thanh điệu và phụ âm cuối.
-? Từ việc phân tích các vd trên em hãy cho
biết: Có mấy loại từ láy? Những loại nào?
Đặc điểm của mỗi loại?
sủa chữa, bổ sung.
- GV treo bảng phụ có chép các từ láy HS–
quan sát bảng phụ.
? Nghĩa các từ láy: ha hả, oa oa, tích tắc, gâu
I Caực loaùi tửứ laựy
- Đăm đăm: tiếng sau láy lại hoàn toàn tiếng trớc.
- Mếu máo, liêu xiêu: Tiếng sau láy lại
một bộ phận của tiếng trớc
- Bần bật, thăm thẳm: Là từ láy toàn bộ nhng có biến đổi phụ âm cuối và thanh
- Các từ láy bộ phận: nức nở, tức tởi, rón rén, lặng lẽ, rực rỡ, ríu ran, nặng nề.
II Nghúa cuỷa tửứ laựy
- Nghĩa các từ ha hả, oa oa đợc tạo
Trang 34gâu đợc tạo thành do đặc điểm gì về âm
thanh?
? Các từ láy trong mỗi nhóm sau đây có đặc
điểm gì chung về âm thanh và về nghĩa?
- lí nhí, li ti, ti hí.
- nhấp nhô, phập phồng, bập bềnh.
? So sánh nghĩa của các từ láy mềm mại, đo
đỏ với nghĩa của các từ gốc tạo ra chúng?
- GV nhận xét, bổ sung và cho điểm
Gọi HS đặt câu vói các từ đã cho – HS khác
trùng hợp ngẫu nhiên về phụ âm đầu.
- GV yêu cầu HS giải thích nghĩa của các tiếng
đó và cho biết chúng thuộc từ láy hay từ ghép:
- Hs khác nhận xét, bổ sung.
- GV kết luận và chốt.
thành trên cơ sở mô phỏng âm thanh.
- Các từ lí nhí, li ti, ti hí: miêu tả âm thanh, hình khối, đọ mở của sự vật nói chung là nhỏ.
- Các từ nhấp nhô, phập phồng, bập bềnh miêu tả ý nghĩa của sự vật khi phồng, khi xẹp, khi nổi, khi chìm.
- Từ mềm mại, đo đỏ có nghĩa giảm nhẹ hơn so với nghĩa của tiếng gốc tạo
- Từ láy là gì? Có mấy loại? Đó là những loại nào?
- Nghĩa của từ láy đợc tạo thành trên cơ sở nào?
- Học sinh trả lời và hệ thống kiến thức bằng sơ đồ.
Trang 35TIEÁT 12:
QUAÙ TRèNH TAẽO LAÄP VAấN BAÛN
Ngày soạn: 18 / 9/ 2009
A Mục tiêu bài học: Giúp HS :
- Naộm ủửụùc caực bửụực cuỷa quaự trỡnh taùo laọp VB ủeồ coự theồ laứm baứi TLV coự hieọu quaỷ hụn.
- Cuỷng coỏ laùi kieỏn thửực vaứ kú naờng ủaừ ủửụùc hoùc veà lieõn keỏt, boỏ cuùc vaứ maùch laùc trong
VB
B Tieỏn trỡnh leõn lụựp:
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ
? Theỏ naứo laứ maùch laùc trong VB? Caực ủieàu kieọn cuỷa maùch laùc trong VB laứ gỡ?
3 Baứi mụựi: GV giụựi thieọu baứi mụựi:
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
I.Caực bửụực taùo laọp VB
Trang 36- GV đa tình huống: Em đợc nhà trờng khen thởng về
thành tích học tập Tan học em muốn về nhà báo tin cho
mẹ biết Trong trờng hợp đó em sẽ xây dựng một văn
bản nói hay văn bản viết
- HS: Xây dựng văn bản nói
? Vậy văn bản nói ấy có nội dung gì? Nói cho ai nghe?
Để làm gì?
- HS trả lời GV hệ thống và chốt
- Nội dung:Giải thích lí do đạt kết quả tốt trong học tập
- Đối tợng: Nói cho mẹ nghe
- Mục đích: Để mẹ vui lòng và tự hào về con
- GV:Từ việc tìm hiểu tình huống trên hớng dẫn HS tìm
hiểu các câu hỏi sgk
- Chia lớp thành các nhóm nhỏ – Các nhóm thảo luận
theo 5 câu hỏi ở sgk Sau đó đại diện các nhóm trình
bày kết quả thảo luận và nhận xét lẫn nhau
- GV nhận xét kết quả thảo luận và kết luận , chốt kiến
thức:
- GV hệ thống kiến thức –HS đọc ghi nhớ (sgk)
- HS thảo luận theo nhóm, đại diện các nhóm trình bày
kết quả của mình và nhận xét lẫn nhau Gv sửa chữa bổ
sung và chốt
- Bài tập yêu cầu em làm gì?
- HS: Thay mặt En-ri-cô viết th cho bố Để viết bức th
dửùng boỏ cuùc cho VB: Tỡm yự, saộp xeỏp yự Boỏ cuùc raứnh maùch, hụùp lớ, ủuựng ủũnh hửụựng.
Bửụực 3: Diễn đạt thành lời: Vieỏt
thaứnh vaờn, baỷo ủaỷm
-ẹuựng chớnh taỷ, ngửừ phaựp -Duứng tửứ chớnh xaực
-Boỏ cuùc chaởt cheừ -Coự tớnh lieõn keỏt, maùch laùc -Lụứi vaờn trong saựng.
laùi VB ủaừ vieỏt ( Đọc lại và sửa chữa) Ghi nhớ (sgk)
II Luyeọn taọp:
Bài tập1:
- Gv căn cứ vào kết quả của
HS để sửa chữa cho các em.Bài tập 4
- HS trình bày đợc 4 bớc tạolập văn bản
4 Cuỷng coỏ
- HS ủoùc laùi ghi nhụự
- Keỷ baỷng heọ thoỏng hoựa quaự trỡnh taùo laọp VB.
5 Daởn doứ:
- Hoùc ghi nhụự, noọi dung baứi giaỷng.
- Laứm caực BT coứn laùi.
- Chuaồn bũ baứi: Luyeọn taọp taùo laọp VB (theo ủeà baứi SGK)
Viết bài tập làm văn số 1 (Làm ở nhà)
( Tự sự và miêu tả )
A Mục tiêu:
- Giúp HS :ôn lại kiến thức và cách làm một bài văn tự sự và miêu tả.
- Vận dụng các kiến thức đã học vềvăn bản vào bài viết
B Chuẩn bị:
Trang 37- Giới thiệu đợc kỉ niệm của em ( hoặc của bạn) trong một tình huống cụ thể Xác
định đợc nội dung câu chuyện em sẻ kể và đối tợng nghe câu chuyện đó
+ Thân bài ( 6 điểm): Đạt đợc các yêu cầu sau:
- Câu chuyện đó diễn ra với ai? Diễn ra vào lúc nào? Diễn ra nh thế nào?
- Câu chuyện đó có nội dung nh thế nào?
Trang 38- HS: Kể đợc câu chuyện cảm động có nội dung, đúng chủ đề và có cảm xúc, cần chú
ý các yếu tố liên kết trong bài văn cũng nh tính mạch lạc trong văn bản
+ Kết bài: (1,5điểm):
HS nêu đợc tình cảm, cảm xúc của mình đối với câu chuyện mà các em vừa kể
* HS: Về nhà viết bài , sau 3 ngày nộp bài
TIEÁT 13:
Trang 39NHệếNG CAÂU HAÙT THAN THAÂN
Ngày soạn: 21/ 9 / 2009
A Muùc tieõu baứi hoùc : Giuựp hoùc sinh :
- Naộm ủửụùc noọi dung, yự nghúa vaứ moọt soỏ ngheọ thuaọt tieõu bieồu (hỡnh aỷnh, ngoõn ngửừ)cuỷa nhửừng baứi ca dao thuoọc chuỷ ủeà than thaõn
- Hoùc thuoọc loứng nhửừng baứi ca dao thuoọc chuỷ ủeà naứy
B Tieỏn trỡnh leõn lụựp:
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ
? ẹoùc thuoọc loứng các baứi ca dao thuoọc chuỷ ủeà “Tỡnh yeõu queõ hửụng ủaỏt nửụực,con ngửụứi”?
? Trình bày nội dung và các biện pháp nghệ thuật chủ yếu đợc sử dụng trongchùm bài ca dao về tình yêu quê hơng, đất nớc, con ngời?
3 Baứi mụựi: GV giụựi thieọu baứi mụựi:
- Gv đọc mẫu - hớng dẫn HS đọc bài: Giọng đọc nhỏ, nhẹ
nhàng, chậm và buồn
- Gọi HS đọc văn bản
- GV hớng dẫn HS tìm hiểu một só từ khó: 2,5,6
- HS đọc bài ca dao thứ nhất
? Bài ca dao có sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
- HS chỉ ra các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng
? Vậy hình ảnh “ thân cò”trong bài ca dao gợi cho em nghĩ
đến ai? Vì sao?
- HS thảo luận, trình bày – Gv nhận xét và bình thêm:
GV bình:Hình ảnh con cò, thân cò rất quen thuộc và gần gủi
với ngời nông dân Việt Nam và đặc biệt là ngời phụ nữ nông
dân Trên đồng ruộng, trên luống cày hay ngọn tre đâu đâu
cũng thấy bóng dáng vất vả kiếm ăn của con cò Bởi thế, hình
ảnh con cò trong bài ca dao là hình ảnh ẩn dụ để nói đến hình
ảnh ngời nông dân dầm sơng dãi nắng Nhng cò mẹ vẫn chỉ
quên đi bản thân mình mà chỉ lo cò conđói khát, hao gầy
? Các biện pháp nghệ thuật đó đem lại hiệu quả gì?
? Vaọy ngoaứi noọi dung than thaõn, baứi ca dao naứy coứn coự noọi
dung naứo khaực khoõng?
HS: Phaỷn khaựng, toỏ caựo xaừ hoọi phong kieỏn Chính xã hội ấy
đã tạo nên những những khó khăn, ngang trái
- Từ láy:lận đận
-Đối lập, tăng cấp:
- Nớc non > < một mình
- Lên thác > < xuốngghềnh
- Bể đầy > < ao cạn
* Nỗi vất vả khó nhọc,khó khăn, ngang trái mà
cò gặp phải
Đó cũng là hình ảnh, cuộc
đời vất vả của ngời nôngdân trong xã hội cũ
Trang 40dao ?
- HS liệt kê và trình bày – GV nhận xét, bổ sung và chốt:
? ở bài ca dao này những con vật nào đợc nhắc dến?
- GV chia nhóm và nêu câu hỏi HS thảo luận:
? Hình ảnh: con tằm, lũ kiến li ti, con hạc, con cuốc gợi cho
em nghĩ đến ai? Điều gì? Và vì sao?
- HS trình bày ý kiến – Gv nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức
và bình thêm: Những con vật nhỏ bé đó tợng trng cho những
ngời nông dân có số phận nhỏ bé bị vùi dập, tai họa luôn rình
rập, oan khiên nhng chẳng biết giải bày cùng ai
HS ủoùc baứi 3
? Quaỷ baàn laứ quaỷ ntn? Thửụứng moùc ụỷ ủaõu?
- Moùc ụỷ soõng, troõi noồi, daọp deành treõn soõng nửụực
? Taực giaỷ ủaừ sửỷ duùng bieọn phaựp ngheọ thuaọt gỡ?
- So saựnh ẩn dụ
- Đeồ noựi tụựi thaõn phaọn cuỷa ai?
? Em coự theồ tỡm moọt soỏ baứi ca dao coự noọi dung tửụng tửù?
-Thaõn em nhử haùt
-Thaõn em nhử taỏm ai?
? Baứi ca dao ngoaứi yự nghúa than thaõn coứn coự yự nghúa gỡ
- ẩn dụ
- Con tằm: Hình ảnh ngờilao động suốt đời bị bònrút sức lao động
- Con kiến: Số phận nhỏ
bé bị vùi dập
- Con hạc: Ngời luôn trốntránh bởi sợ tai bay vạ gióbất kì rình rập
- Con cuốc: Ngời nôngdân bị oan ức nhng kêuthan cũng chẳng thể giảibày đợc cùng ai
Đó là những hình ảnh
ẩn dụ để nói lên noói khoồnhieàu beà cuỷa ngửụứi laoủoọng bũ aựp bửực boực loọt,chũu nhieàu oan traựi
Bài 3:
Lụứi than cuỷa coõ gaựi veàthaõn phaọn long ủong,haồm hiu
-Thaõn em : lụứi tửù thanủaựng thửụng
-Traựi baàn troõi : lieõn tửụỷnggụùi thaõn phaọn ngheứo heứn -Gioự daọp soựng doài bieỏttaỏp vaứo ủaõu- soỏ phaọnchỡm noồi, leõnh ủeõnh voõủũnh
+ Baứi ca dao coự giaự trũ toỏcaựo
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
- Biện pháp ẩn dụ với hình
ảnh ẩn dụ là những sự vật,con vật gần gũi, nhỏ bélàm biểu tợng
- Biện pháp so sánh
2 Nội dung: