Bài soạn Chuyên đề Công tác chủ nhiệm và GDNGLL

Để tăng cường sự kết hợp giữa giáo viên, nhà trường và gia đình trong việc giáo dục học sinh nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác chủ nhiệm, công tác giảng dạy, tạ

định rằng: “giáo dục là quốc sách hàng đầu”;sự nghiệp

giáo dục và đào tạo là sự nghiệp chung của toàn xã hội;

và chúng ta - Đội ngũ những Thầy, Cô giáo

là một trong những nhân tố quan trọng góp phần xây

dựng thành công sự nghiệp cao cả này, được xã hội giao phó một sứ mệnh lịch sử là: “trồng người”.

* ĐẶT VẤN ĐỀ:

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

Bên cạnh việc truyền đạt kiến thức cho học sinh, xuất phát từ cái “tâm” của người làm Thầy, ngoài mong muốn

thiết tha nhất là đào tạo cho các em học sinh sẽ trở thành

những con người có tri thức trong tương lai Các Thầy, cô giáo luôn động viên cho các em biết trau dồi, học tập những đức tính tốt, những “điều hay; lẽ phải, cách sống trong cái đạo làm người” mà tổ tiên, ông cha ta trải qua

bao đời đã khuyên dạy để trở thành những con người vừa

có tri thức, vừa phải có bản lĩnh, lý tưởng, có phẩm chất đạo đức tốt và một nhân cách đẹp.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

Bước vào năm học 2010 - 2011 với chủ đề: "Năm học tiếp tục đổi mới quản lí và nâng cao chất lượng giáo dục…" Để tăng cường sự kết hợp giữa giáo viên, nhà

trường và gia đình trong việc giáo dục học sinh nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác chủ nhiệm, công tác giảng dạy, tạo nên sự đồng bộ và tác động tích cực đến mục tiêu Giáo dục Tiểu học.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

I/TẦM QUAN TRỌNG CỦA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM:

Công tác chủ nhiệm lớp là một nội dung về chuyên

môn nghiệp vụ của giáo viên tiểu học Công tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của GV và HS Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là người GV đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh Đặc biệt trong nhà trường tiểu học, vai trò của người GVCN hết sức quan trọng GVCN thay mặt nhà trường quản lý, điều hành lớp, trực tiếp giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách

cho HS, là cầu nối giữa ba môi trường giáo dục: Nhà

trường, gia đình và xã hội.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

Trong giai đoạn hiện nay công tác chủ nhiệm ngày

càng đòi hỏi sự dày công của người GV bởi yêu cầu

ngày càng cao của xã hội phát triển Bởi tình hình cuộc sống thường ngày vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến HS Bởi sự mưu sinh của gia đình nên không ít PH

đã giao phó việc giáo dục con cái họ cho nhà trường.

Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đang tập trung đổi mới phương pháp giáo dục nên công tác CN lớp càng được quan tâm hơn và có những đòi hỏi cao hơn Qua nhận thức về công tác CN, qua trao đổi thảo luận cùng đồng nghiệp, được sự chỉ đạo sâu sát của nhà trường bản thân mỗi GV càng ý thức sâu sắc hơn tầm quan trọng và nhiệm vụ cao cả của GVCN.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

Tuy nhiên trong mỗi nhà trường vẫn còn tồn tại một số học sinh đạt chất lượng văn hóa và đạo đức chưa cao Chất lượng ở từng lớp có sự chênh lệch …

Có thể trong quá trình thực hiện GVCN còn thiếu nhiệt tình,

sử dụng PP giáo dục thiếu linh hoạt, thiếu kinh nghiệm hoặc thiếu liên tục…

Để làm tốt công tác chủ nhiệm thì trước hết đối với bản thân

mỗi GV phải thực sự yêu nghề, nhiệt tình và tận tâm với công

việc Phải gần gũi, yêu thương , tôn trọng HS Mỗi GV thực sự là tấm gương sáng cho HS noi theo thể hiện qua tư tưởng, tác phong, ngôn ngữ, cách làm việc và ứng xử hàng ngày Vì vậy điều cần

thiết đối với mỗi GV là được tham gia bàn bạc kĩ về công tác này

để tìm ra phương pháp tối ưu nhằm nâng cao hiệu quả công tác

CN trong nhà trường.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM II/CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:

* Khảo sát đối tượng học sinh thông qua kết quả

học tập và GVCN năm trước, qua học sinh trong lớp

hoặc qua phụ huynh.

* Tiến hành phân loại HS để đưa vào sổ Kế hoạch công tác chủ nhiệm, cụ thể:

1 Khảo sát đối tượng học sinh để đưa ra phương pháp giáo dục phù hợp:

- Học sinh cá biệt về đạo đức.

- Học sinh có những năng lực đặc biệt.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

2 Áp dụng các phương pháp giáo dục phù hợp với

từng loại đối tượng:

khăn:

-GVCN thường xuyên quan tâm, động viên giúp đỡ

cả về vật chất lẫn tinh thần Kêu gọi HS cả lớp có tinh thần đoàn kết giúp bạn vượt khó Đề đạt với chi hội

PH lớp, nhà trường tạo điều kiện giúp đỡ những em

đó Tính ưu việt của việc làm này là vừa khắc phục được khó khăn vừa giáo dục được lòng nhân ái cho học sinh và tranh thủ được sự hỗ trợ của nhà trường, của hội phụ huynh học sinh.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

- GVCN cần dành tình cảm ưu ái hơn để bù đắp lại những gì mà các em thiếu may mắn trong cuộc đời Chú

ý cách bố trí chỗ ngồi phù hợp, cách đặt câu hỏi gợi mở khi tìm hiểu bài và sự đòi hỏi yêu cầu về nội dung bài học sẽ khác hơn với HS bình thường

Thường xuyên gặp gỡ phụ huynh để kết hợp theo dõi diễn biến về sức khỏe và học tập của các em.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

-Tìm hiểu nguyên nhân qua gia đình : Gia đình có

sự mâu thuẫn giữa bố và mẹ, gia đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè, kẻ xấu lôi kéo hoặc trẻ có tính xấu mà bản thân gia đình chưa giáo dục được.

- Dùng PP tác động tình cảm, nghiêm khắc đối với

HS nhưng không cứng nhắc Tuyệt đối không sử dụng

PP trách phạt, chú ý gần gũi các em thường xuyên, khen-chê kịp thời Giao cho các em đó một chức vụ trong lớp nhằm gắn trách nhiệm với các em để từng bước các em tự điều chỉnh mình.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

* Đối với HS yếu:

- Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đó học yếu, học yếu những môn nào Có thể là ở gia đình các em đó không có thời gian học tập vì phải làm nhiều việc hoặc

em đó vì hổng kiến thức nên cảm thấy chán nản.

GV lập kế hoạch giúp đỡ đối tượng này bằng những việc cụ thể như sau:

+ Thường xuyên kiểm tra cac đối tượng đó trong quá trình lên lớp.

+ Tổ chức cho HS học theo nhóm để HS khá, giỏi kèm cặp, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.

+ Gặp gỡ PHHS trao đổi về tình hình học tập cũng như sự tiến bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

+ Cần xóa bỏ ấn tượng HS yếu mà luôn luôn động viên, tuyên dương kịp thời khi các em làm bài đúng Kiên nhẫn với HS, tránh thúc ép, căng thẳng khi luyện tập các kĩ năng cho HS Rất cẩn trọng trong việc đánh giá HS Nên đánh giá sự tiến bộ của mỗi HS

so với bản thân và đối chiếu với yêu cầu chung Đánh giá với mục đích giúp đỡ HS phát triển tốt hơn Tránh việc so sánh HS với nhau Luôn nhìn nhận khen ngợi bất cứ sự tiến bộ nào, dù là nhỏ nhất

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

- Điều quan trọng là phát hiện những năng lực đặc biệt từ HS về văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, hội họa…

-Bồi dưỡng, khơi dậy ở các em lòng say mê hứng thú học tập thông qua những hội thi, những buổi nói chuyện ngoại khóa, những tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

Tóm lại: Dù với đối tượng nào bản thân GV phải lưu ý dùng phương pháp tác động tình cảm, động viên khích lệ kịp thời, phối hợp với phụ huynh để giáo dục

và đặc biệt xác định vấn đề giáo dục đạo đức là then chốt

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

3.Nội dung giáo dục

- Giáo dục cho HS mọi lúc, mọi nơi theo “ 5 điều Bác Hồ dạy”

- Kịp thời động viên khi HS thực hiện việc làm tốt, uốn nắn khi thấy HS có hành vi sai trái.

- Tổ chức các hoạt động học tập dưới nhiều hình thức: Hái hoa dân chủ, sân chơi học trò, đố vui để học, rung chuông vàng….

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

- Lấy ý kiến của HS để bầu ban cán sự lớp có đủ uy tín năng lực lãnh đạo Tập huấn cách điều hành lớp cho ban cán sự GV phối hợp với ban cán sự lớp điều hành :

10 phút truy bài đầu giờ hoặc sinh hoạt lớp cuối tuần… Xây dựng tổ học tập, nhóm học tập, “Đôi bạn cùng tiến”

để HS có đủ điều kiện giúp đỡ lẫn nhau GV tổ chức các tiết HĐNGLL theo các chủ đề phù hợp và hấp dẫn nhằm gây hứng thú cho HS Hướng dẫn các em cách tổ chức ban đầu, khi HS đã quen dần GV chỉ đóng vai trò

cố vấn.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

5 Xây dựng tập thể HS:

- GVCN tập trung xây dựng cho các em nhận thức

về tinh thần đoàn kết tương trợ lẫn nhau, nhắc nhở nhau giữ gìn nề nếp lớp và có ý thức kỉ luật cao HS phải hiểu được rằng: Một cá nhân chỉ có thể tiến bộ dần trong một tập thể tiến bộ

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

- Cuối tuần, cuối tháng, cuối kì cần dành thời gian thỏa đáng để đánh giá lại mọi hoạt động của HS nhằm biểu dương những HS có những việc làm tốt để cả lớp học tập, đồng thời ngăn chặn kịp thời những tác động xấu đến các em.

6 Đánh giá học sinh:

- Có kế hoạch chủ nhiệm cụ thể theo tuần, tháng, học

kì, năm Sau mỗi giai đoạn GV tự đánh giá rút kinh nghiệm và điều chỉnh phương pháp cho phù hợp.

- Với phụ huynh:

- Giáo dục HS ý thức tự giác của người Đội viên, giáo dục

HS chấp hành tốt Luật ATGT, giáo dục lòng nhân ái “Lá lành đùm lá rách” qua các tiết sinh hoạt theo chủ điểm.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

- Với địa phương:

GVCN phải biết kết hợp với chi đoàn TN, Hội phụ nữ , Ban dân chính thôn…để vận động HS đến trường 100%, làm tốt công tác Phổ cập, giáo dục HS cá biệt hoặc đỡ đầu những HS có hoàn cảnh khó khăn.

8) Phối hợp với các GV dạy bộ môn:

9) Tham gia các hoạt động do Nhà trường tổ chức

- GVCN nắm kế hoạch hoạt động của Nhà trường và triển khai cụ thể cho lớp mình để tham gia tốt các hoạt động do Nhà trường tổ chức

- Muốn tham gia các hoạt động đạt hiệu quả cao, GV phải theo dõi, giúp đỡ, đôn đốc và tổ chức các hội thi tại lớp mình Sau đó tiếp tục tập luyện, đầu tư để tham gia tại trường

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

TIẾT SHTT CUỐI TUẦN

* Công tác chủ nhiệm lớp là hoạt động được tổ chức lồng ghép dưới nhiều hình thức : lồng ghép trong quá trình dạy học ở trên lớp ; lồng ghép thông qua môi trường giáo dục; lồng ghép thông qua các hoạt động ngoại khoá, NGLL, đặc biệt là trong tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần ;….

TIẾT SHTT CUỐI TUẦN

III/ VAI TRÒ VÀ QUY TRÌNH CỦA TIẾT SHTT CUỐI TUẦN:

1/ Vai trò

- Tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần được tiến hành đánh giá các hoạt động, các công việc của lớp được diễn ra trong tuần, tháng, học kì, kết hợp giáo dục HS về nhiều mặt ; đồng thời các nhiệm vụ, yêu cầu của nhà trường cũng được phổ biến trong tiết này.

- Tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần giữ vai trò quan trọng trong công việc chuyển giao các nhiệm vụ, các phong trào thi đua,… của nhà trường tới các lớp một cách kịp thời.

-Tổ chức tốt tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần là tạo điều kiện để các

em có cơ hội tham gia vào các hoạt động của lớp, khuyến khích trẻ bộc lộ cảm xúc, ý nghĩ và tự diễn đạt chúng bằng lời nói.

+ Qua giao tiếp trong giờ sinh hoạt TT rèn kĩ năng ứng

xử một cách hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, rèn cho các em thói quen và kĩ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm, dạy HS thoải mái, tự tin trước đám đông.

+ Qua tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần quan hệ giữa HS

sẽ thân thiện hơn, gắn bó hơn Các em có cơ hội chia sẻ công việc và tri thức cùng nhau, giải tỏa tâm lý, giúp các

em vui vẻ, tự tin học tập trong sự đoàn kết, giúp đỡ, tôn trọng lẫn nhau trong tập thể lớp.

+ Qua tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần, GV có cơ hội tìm hiểu hoàn cảnh, tính tình của HS, lắng nghe các câu

chuyện của các em Từ đó GV sẽ có biện pháp giáo dục

đúng đắn.

TIẾT SHTT CUỐI TUẦN

1 Sự chuẩn bị của GV và HS cho giờ SHTT cuối tuần :

a Đối với giáo viên :

- Việc đầu tiên là phải lập kế hoạch cho tiết sinh hoạt

TT cuối tuần.Cần có những nhận xét cụ thể, thật sát với tình hình của lớp Chú ý đến việc khuyến khích, tuyên

dương, khen ngợi HS, dù sự tiến bộ của các em là không đáng kể so với những hạn chế.

- Kế hoạch cần thể hiện được các mặt hoạt động trong tuần đến, tháng đến và có sự phân công công việc cho

từng HS cụ thể.

TIẾT SHTT CUỐI TUẦN

- Hướng dẫn các tổ trưởng, các lớp phó, lớp trưởng tổng kết các mặt hoạt động trong tuần qua, tháng

qua, tổng kết đợt thi đua.

- Dự kiến sẽ đan xen vào tiết sinh hoạt những hoạt động vui chơi, giải trí nào nhưng phải phù hợp với chủ đề, chủ điểm.

- Chuẩn bị một tâm lí thật thoải mái, vui vẻ ; tạo tâm thế gần gũi, yêu thương học sinh

TIẾT SHTT CUỐI TUẦN

b Đối với học sinh :

-Các tổ trưởng, các lớp phó, lớp trưởng tổng kết cho được các mặt hoạt động theo nhiệm vụ được phân công

Dự kiến sẽ bình chọn, tuyên dương bạn nào, nhắc nhở bạn nào nhưng phải đảm bảo sự công bằng cho mọi

thành viên trong lớp (có sự xem xét, hướng dẫn của

2 Nội dung và hình thức cho tiết SHTT cuối tuần :

a Lựa chọn nội dung phù hợp :

Trong giờ SHTT, các công việc được triển khai thực hiện :

-Đánh giá các công việc thực hiện trong tuần một

cách toàn diện về các mặt giáo dục : đạo đức, học tập, thể chất, thẩm mĩ, lao động và các nề nếp…

-Tổng kết hoạt động trong tuần, tháng (vào tuần cuối tháng), học kì (vào tuần cuối của học kì), cả năm (vào

tuần cuối của năm học).

-Tổng kết các đợt thi đua (vào tuần cuối của đợt thi đua), cần có yêu cầu giáo dục HS theo chủ đề của đợt thi đua.

TIẾT SHTT CUỐI TUẦN

-Đánh giá kết quả thi đua của các tổ.

-Phổ biến kế hoạch thực hiện của tuần tới, tháng tới,

phát động thi đua theo chủ điểm, giáo dục theo chủ đề

của đợt thi đua tới.

-Tuyên dương, khen ngợi, động viên, khuyến khích

những học sinh tiến bộ và những HS chưa tiến bộ.

-Sẽ chọn nội dung nào xen vào để cho các em vui chơi, giải trí…

- Nội dung chương trình luôn được đổi mới phù hợp với nguyện vọng của HS và phù hợp với thời điểm tổ chức.

TIẾT SHTT CUỐI TUẦN

b Tạo môi trường tổ chức sinh hoạt:

- Cho HS tự trang trí lớp học của mình theo sở thích Các em tự nêu ra khẩu hiệu học tập, rèn luyện cho chính các em.

- Cần thay đổi vị trí, không gian của từng tổ trong mỗi hoạt động , đảm bảo các tổ hoạt động hiệu quả Khi tổ chức có thể sắp xếp bàn ghế theo hình chữ U, chữ V hoặc vòng tròn, không nên lặp lại một kiểu chỗ ngồi khiến HS

dễ nhàm chán.

TIẾT SHTT CUỐI TUẦN

- Trong quá trình tổ chức, cần tạo không khí vui tươi, thoải mái, tự tin, mạnh dạn để các em tự do phát biểu những suy nghĩ riêng của mình GV không nên áp đặt Cần chú ý lắng nghe ý kiến của các em, phát huy tính tích cực , chủ động và sáng tạo của các em.

TIẾT SHTT CUỐI TUẦN

3.Qui trình tiến hành tiết SHTT cuối tuần :

+ Giới thiệu đại biểu

+ Các tổ trưởng nhận xét từng mặt hoạt động trong tuần qua về : đạo đức, học tập, nề nếp tác phong, thể dục,

vệ sinh, chấp hành nội quy…

TIẾT SHTT CUỐI TUẦN

+ Các lớp phó nhận xét từng mặt theo sự phân công.

+ Cả lớp tham gia ý kiến

+ Lớp trưởng đánh giá chung :

Tuyên dương, khen ngợi, động viên nhắc nhở các

bạn.

+ Triển khai công tác tuần đến, tháng đến (nếu là tuần cuối tháng), phát động thi đua theo chủ điểm, theo đợt thi đua.

*Lưu ý : trong quá trình tổ chức tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần cần đan xen một số tiết mục văn nghệ, hoặc tổ chức trò chơi … để gây hứng thú cho các em.

TIẾT SHTT CUỐI TUẦN

Kết luận:

Trong cuộc đời của mỗi giáo viên, có lẽ ít ai không làm công tác chủ nhiệm, công việc mang lại cho ta nhiều niềm vui, nỗi buồn và những kỷ niệm khó quên Vì thế mà

người ta vẫn bảo rằng làm giáo viên chủ nhiệm giống

như nuôi con mọn Nhất là đối với các cô giáo chủ nhiệm lớp Một thì trách nhiệm càng nặng nề hơn vì HS lớp Một

là HS khối đầu cấp của bậc Tiểu học các em mới chuyển

từ Mầm non lên, các em còn nhiều bỡ ngỡ, lạ lẫm với môi trường mới nên các em cần được GVCN quan tâm hơn

so với các khối khác Hơn ai hết cô chủ nhiệm phải là

người hướng dẫn tỉ mỉ, kĩ càng để các em quen dần với trường, với lớp, với bạn.

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM & TIẾT SHTT CUỐI TUẦN