hào hùng của cả dân tộc suốt từ thế kỉ suốt từ thế kỉ X X đến thế kỉ đến thế kỉ XV XV dựa dựa trên sức mạnh của tinh thần tự lập, tự cường và ý chí quyết trên sức mạnh của t[r]
Trang 1TR ƯỜNG THPT QUANG TRUNG NG THPT QUANG TRUNG
L P:10 ỚP:10
Trang 2Văn học việt nam từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XIX đã trải qua mấy giai đoạn:
A Một B Hai C Ba D Bốn
Câu 2:
Những t t ởng lớn nào xuyên suốt toàn bộ 10 thế kỷ văn học trung đại Việt Nam
A.Yêu n ớc và hiện thực C Yêu n ớc và nhân đạo
B Yêu n ớc và lãng mạn D Nhân đạo và hiện thực
Kieồm tra baứi cuừ:
Trang 3HÀO KHÍ ĐÔNG A - KHÍ THẾ NGẤT TRỜI
CỦA CON NGƯỜI THỜI TRẦN
Trang 4( ThuËt hoµi ) Ph¹m Ngò L·o
Tiết PPCT: 39
Trang 5I - T×m hiÓu chung
1.T¸c gi¶: Phạm Ngũ Lão(1255-1320)
Phạm Ngũ Lão đang mải lo việc nước khi đan sọt
Trang 8II §äc – hiÓu t¸c phÈm: hiÓu t¸c phÈm:
1 §äc:
Nguyªn t¸c
Trang 9II Đọc – hiểu bài thơ:
1) Hình tượng con người và quân đội đời Trần: “Múa giáo non sông trải mấy thu
Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu”
a) Hình tượng con người đời Trần:
Câu 1: “Múa giáo non sông trải mấy thu”
+ “Hoành sóc” Cắp ngang ngọn
giáo (Vững chãi, kiêu hùng)
+ “Múa giáo” (không hoành tráng)
Câu thơ dịch tuy hay nhưng
chưa lột tả được hết khí thế,
thần thái của con người trong
phiên âm.
Trang 10 Vậy, Câu 1 là:
• Hình t ợng con ng ời cầm ngang ngọn giáo
mà trấn giữ đất n ớc T thế hiên ngang mang tầm vóc vũ trụ Đi cứu n ớc đã bao năm mà ch a hề mệt mỏi.
• Con ng ời kì vĩ nh át cả không gian bao la,
làm nổi bật con ng ời kì vĩ là một bối cảnh không gian (chiều rộng của núi sông), thời gian kì vĩ (mấy năm rồi)
• Đó là hình ảnh tráng sĩ đẹp, có tính chất
sử thi hoành tráng, là sản phẩm của “Hào khí Đông A”.
Trang 11“ Hào khí Đông A” là:
Khí thế hào hùng của đời Trần nhưng cũng là khí thế hào hùng của cả dân tộc suốt từ thế kỉ X đến thế kỉ XV dựa trên sức mạnh của tinh thần tự lập, tự cường và ý chí quyết chiến quyết thắng mọi kẻ thù xâm lược: Tống-Nguyên-Minh
=> Đây là lối chơi chữ:
Chữ (Đông) + Bộ (A) = Chữ (Trần)
Trang 12b ) Hình tượng quân đội đời Trần:
Câu 2: “Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu”
+ Hình ảnh ba quân: tiền quân, trung
quân, hậu quân Quân đội đời Trần
mạnh dân tộc).
+ Thủ pháp: so sánh vừa cụ thể hoá
sức mạnh vật chất ba quân vừa
hướng tới sự khái quát hoá sức
mạnh tinh thần của quân đội mang
“Hào khí Đông A”.
Ba quân như hổ báo, khí thế hùng
điệu).
Trang 13 Câu 2,tác giả ngợi ca
sức mạnh của quân đội
đời Trần và tự hào về sức mạnh dân tộc.
Tóm lại: hai câu đầu là hình tượng con người (tráng sĩ) lồng vào hình tượng quân đội đời Trần (dân tộc) thật đẹp, hấp dẫn, sảng khoái
Đó là sự chân thực của thời đại, đất nước.
Trang 14II Đọc – hiểu bài thơ:
2) Nỗi lòng tác giả:
Câu 3: “Công danh nam tử còn vương nợ” (Cái chí)
* Chí : Chí làm trai mang tinh thần, tư tưởng tích cực:
lập công (để lại sự nghiệp), lập danh (để lại tiếng thơm)
Trở thành lí tưởng sống của trang nam nhi thời phong kiến Công danh được coi như món nợ đời phải trả của
kẻ làm trai
Có tác dụng cổ vũ con người từ bỏ lối sống tầm
thường, cống hiến cho dân, cho nước để bất hủ cùng trời đất
Sự nghiệp công danh của cá nhân thống nhất với sự nghiệp chung lớn lao
“Công danh nam tử còn vương nợ Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu”
Trang 15Nguyễn Cụng Trứ từng khẳng định:
“Đã mang tiếng ở trong trời đất Phải có danh gì với núi sông”
Phan Bội Chõu từng núi:
“ Làm trai phải lạ ở trên đời Há để càn khôn tự chuyển dời”
Trang 162) Nỗi lòng tác giả:
• Tâm: Thể hiện ở nỗi “thẹn”. Phạm Ngũ
Lão “thẹn” Vì:
Nghe “chuyện Vũ hầu” (Vũ hầu: Gia Cát
Lượng – có tài xây dựng sự nghiệp nhà
Hán, bề tôi trung thành của Lưu Bị)
có tài mưu lược lớn như Gia Cát Lượng
để trừ giặc cứu nước.
hiến cho đất nước Hùng tâm tráng
Vũ hầu (Gia Cát Lượng)
Câu 4: “Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu” (Cái Tâm)
Trang 17Ví như, Nguyễn Khuyến đã từng “thẹn” với tấm lòng thanh cao của Đào Tiềm
“Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào”
Trong “Tỏ lòng”, Phạm Ngũ Lão “thẹn” vì chưa trả xong nợ nước Nhân cách cao cả của Phạm Ngũ Lão chính là ở chỗ này.
Trang 18 Tóm lại, hình ảnh trang nam nhi đời Trần
là vẻ đẹp cao cả của con
ng ời mang lí t ởng vì dân, vì n ớc
Lí t ởng này sẽ là nguồn
động viên, tấm g ơng sáng cho mọi thế hệ thanh niên Việt Nam học tập trong việc rèn đức, luyện tài để phụng sự
đất n ớc hôm nay và mãi mãi mai sau
Trang 19III Chủ đề:
Bài thơ miêu tả khí phách và hoài bảo lớn lao của một vị tướng đời Trần trong cuộc chiến chống quân Minh.
Trang 20IV Tổng kết:
nhân cách cao cả mang hào khí thời đại (Hào khí Đông A)
thuật hoành tráng có tính sử thi, hình ảnh giàu sức biểu cảm
Vẻ đẹp hiên ngang, hùng dũng của ng ời anh hùng không chỉ có
Bài thơ còn là lời nhắc nhở đối với bậc nam nhi sống trong thời
đại phải có ý thức cầu tiến, xả thân vì nghĩa lớn điều đó có ý nghĩa lớn với tuổi trẻ hôm nay và mai sau
Trang 22* Câu 3: Bài thơ “ Tỏ lòng ” gợi cho em cảm nhận đ ợc?
a Lý t ởng của ng ời trai trẻ thời Trần
b ý chí sắt đá của con ng ời thời Trần
c Ước mơ công hầu, khanh t ớng thời nhà Trần
d ý nguyện về sự hi sinh con ng ời thời Trần
* Câu 4: Cảm hứng chủ đạo qua hai câu thơ cuối thể hiện?
a Lý t ởng công danh
b Ước mơ về cuộc sống thanh bình
c Tấm lòng th ơng dân tha thiết
d Cái chí , cái tâm của ng ời anh hùng
Trang 23H ướng dẫn H tự học ở nhà nhµ ng d n H t h c nh nhµ ẫn H tự học ở nhà nhµ ự học ở nhà nhµ ọc ở nhà nhµ ở nhà nhµ à nhµ :
Häc thuéc bµi th¬ “ Tá lßng ”: phiªn ©m , dÞch nghÜa
N¾m ® îc néi dung nghÖ thuËt cña bµi
ViÕt mét ®o¹n v¨n nãi lªn c¶m nhËn cña em vÒ