- Trêng hîp nµy kh«ng ph¶i hiÖn tîng nghÜa gèc cña tõ ph¸t triÓn thµnh nghÜa chuyÓn.. B¸c nh nguån sèng cña d©n téc..[r]
Trang 1Phòng GD&ĐT Nho Quan đề thi học sinh giỏi lớp 9
Năm học: 2008 – 2009 2009 Môn: Ngữ Văn
Thời gian làm bài: ( … phút ) phút )
Câu 1: (4 điểm)
Ngày ngày mặt trời đi qua trong lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
(Viếng lăng Bác – 2009 Viễn Phơng)
- Hãy cho biết từ “mặt trời” trong câu thơ thứ hai đợc sử dụng theo phép tu
từ nào? Có thể coi đây là hiện tợng một nghĩa gốc của từ phát triển thành nhiều nghĩa đợc không? Vì sao?
- Phân tích giá trị biểu đạt của biện pháp tu từ đợc sử dụng trong câu thơ thứ hai
Câu 2: (4 điểm)
Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Bỗng nhận ra hơng ổi Phả vào trong gió se
Sơng chùng chình qua ngõ
Hình nh thu đã về
Câu 3: (12 điểm)
Phân tích vẻ đẹp nhân cách, tâm hồn của nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của nhà văn Nguyễn Thành Long
Phòng GD&ĐT Nho Quan Hớng dẫn chấm đề thi HSG lớp 9
Năm học: 2008 – 2009 2009 Môn: Ngữ Văn
Thời gian làm bài: ( … phút ) phút )
Câu 1:
a Thí sinh trả lời và lí giải đúng yêu cầu nội dung câu hỏi:
- Từ “mặt trời” trong câu thứ hai đợc sử dụng theo phép tu từ ẩn dụ (0,5
điểm)
Trang 2- Trờng hợp này không phải hiện tợng nghĩa gốc của từ phát triển thành nghĩa chuyển (1 điểm)
- Đây là hiện tợng chuyển nghĩa tạm thời, chỉ có giá trị trong ngữ cảnh này,
ra khỏi ngữ cảnh, “mặt trời” không còn nghĩa Bác Hồ nữa (1 điểm.)
b Phân tích hình ảnh ẩn dụ:
- Hình ảnh “mặt trời” trong câu thơ thứ hai là một ẩn dụ chính xác và gợi cảm (0,5 điểm)
- Thể hiện sự vĩ đại của Bác Bác nh mặt trời soi sáng, trờng tồn Bác nh nguồn sống của dân tộc (0,5 điểm)
- Thể hiện sự ngỡng mộ thành kính của nhà thơ đối với Bác (0,5 điểm)
Câu 2:
Yêu cầu, biểu điểm
* Về nội dung (3,5 điểm): Bài cảm nhận của học sinh cần thể hiện đợc nội
dung cơ bản nh sau:
- Sự biến đổi của đất trời sang thu đợc Hữu Thỉnh cảm nhận bắt đầu từ ngọn gió se mang theo hơng ổi đang độ chín nồng nàn, lan toả trong không gian và qua làn sơng mỏng (1 điểm)
- “chùng chình” là sự chuyển động chầm chậm, nhẹ nhàng nơi đờng thôn ngõ xóm (0,5 điểm)
- Những tín hiệu của sự chuyển mùa mà Hữu Thỉnh “Bỗng nhận ra” ấy là sự ngạc nhiên thú vị, thể hiện tâm trạng ngỡ ngàng (1 điểm)
- “Hình nh” là sự phỏng đoán, cha tin hẳn thể hiện cảm xúc bâng khuâng của tác giả (1 điểm)
* Hình thức, kỹ năng (0,5 điểm): Học sinh cần trình bầy thành bài văn
ngắn Trình bày sạch đẹp đúng chính tả, diễn đạt mạch lạc trong sáng , dùng từ đặt câu đúng ngữ pháp
Câu 3:
Yêu cầu về nội dung: Thí sinh có thể lí giải trình bầy theo những cách khác
nhau trên cơ sở có những hiểu biết về tác giả Nguyễn Thành Long và tác phẩm
“Lặng lẽ Sa Pa” Phát hiện, phân tích làm sáng lên vẻ đẹp nhân tâm hồn nhân vật anh thanh niên:
- Biết làm chủ mình cuộc sống, vợt lên hoàn cảnh sống, hoàn cảnh lao động thiếu thốn gian khổ, ý thức sâu sắc về trách nhiệm của mình đối với công việc và cuộc sống; đồng thời chủ động tạo cho mình một cuộc sống có ý nghĩa hữu ích và tốt đẹp
+ Tự nguyên sống và làm việc một mình trên đỉnh núi ở Sa Pa, làm công tác khí tợng phục vụ sản xuất phục vụ chiến đấu
+ Biết chủ động tạo cho mình cách sống khoa học, nề nếp, một đời sống tinh thần tốt đẹp
- Tâm hồn rộng mở yêu đời, yêu ngời, khiêm tốn và trung thực
+ Yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, cởi mở chân tình, biết quí trọng tình cảm của mọi ngời
+ Trung thực với mình với mọi ngời, thể hiện đức tính khiêm tốn đáng đợc quí trọng
Hình tợng nhân vật anh thanh niên đã để lại ấn tợng sâu đậm về vẻ đẹp nhân cách tâm hồn của anh và cũng là của con ngời Việt Nam trong kháng chiến và trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội
Yêu cầu về hình thức kĩ năng:
- Làm đúng kiểu bài nghị luận văn học, kết cấu chặt chẽ bố cục rõ ràng, diễn
đạt tốt, không mắc lỗi chính tả, dùng từ đặt câu đúng ngữ pháp
- Chữ viết rõ ràng sạch đẹp
Cách cho điểm:
Trang 3- Điểm 11 - 12
+ Phân tích đầy đủ và sâu sắc
+ Văn mạch lạc, giàu cảm xúc Bố cục hợp lí, chữ viết rõ ràng sạch đẹp
- Điểm 9 - 10
+ Phân tích khá đầy đủ, có chi tiết sâu sắc và tinh tế
+ Diễn đạt khá trôi chảy Bố cục rõ ràng Chữ viết sạch sẽ cẩn thận
- Điểm 7 - 8
+ Phân tích đợc yêu cầu cơ bản của dề bài nhng cha sâu sắc và tinh tế + Bố cục tơng đối rõ ràng, còn mắc một số lỗi diễn đạt
- Điểm 5 - 6
+ Phân tích đợc nhng sơ sài, đôi chỗ còn liệt kê kể chuyện
+ Còn mắc nhiều lỗi diễn đạt
- Điểm 3 - 4
+ Trình bầy sơ sài tản mạn
+ Mắc nhiều lỗi diễn đạt
- Điểm 1 – 2009 2: Các trờng hợp còn lại