ngµy so¹n ngµy so¹n 2009 ngµy gi¶ng 2009 tiõt 37 38 chương iii soạn thảo văn bản bài 14 khái niệm về soạn thảo văn bản i môc tiªu 1 kiõn thøc biết chức năng chung của hệ soạn thảo văn bản biết

- Em hãy cho biết các thao tác chính cần phải thực hiện để định dạng văn bản kiểu danh sách và đánh số trang.. Chúng ta sẽ tìm hiểu một số chức năng như vậy.[r]

Trang 1

- Biết chức năng chung của hệ soạn thảo văn bản

- Biết cỏc đơn vị xử lý trong văn bản

- Biết cỏc vấn đề liờn quan đến soạn thảo văn bản bằng tiếng Việt

2 Kĩ năng.

- Nhớ cỏc quy ước để gừ tiếng Việt

3 Thái độ.

- Học sinh có thái độ học tập tích cực, t duy trong học tập

II chuẩn bị của GV và HS.

1 Chuẩn bị của giáo viên.

GV: Trong cuộc sống thường nhật

chỳng ta tiếp xỳc rất nhiều với sỏch,

vở, bỏo, thụng bỏo tất cả người ta

gọi chung là văn bản Vậy soạn thảo

văn bản là gỡ? Hệ soạn thảo văn bản là

gỡ? Hụm nay chỳng ta sẽ đi tỡm hiểu

GV: Em hóy so sỏnh văn bản soạn

thảo bằng bằng mỏy và viết tay?

Vậy: Hệ soạn thảo văn bản là một phầnmềm ứng dụng cho phộp thực hiện cỏcthao tỏc liờn quan đến cụng việc soạn vănbản

Một số hệ trợ giỳp soạn thảo văn bản:

MS Word, MS Excel, Notepad,

a Nhập và lưu trữ văn bản

Trang 2

GV: Em hãy kể tên những hệ trợ giúp

soạn thảo văn bản mà em biết?

HS trả lời:

Cho phép đưa nội dung văn bản vào máytính và cho phép lưu trữ nội dung vừađưa vào

b Sửa đổi văn bản

Sửa đổi ký tự, câu từ, cấu trúc

d Một số chức năng khác

Tìm kiếm và thay thế, gõ tắt, tạo bảng và tính toán, sắp xếp trên bảng, đánh số trang,

Hoạt động 2

GV: Để có thể soạn thảo đúng quy

cách, trình bày đẹp, thì trước hết

chúng ta cần phải biết một số quy ước

trong việc gõ văn bản

GV:Khi soạn thảo văn bản bằng tay

thì chúng ta có những đơn vị nào?

HS trả lời: ký tự, từ, câu, đoạn văn

GV: tương tự như vậy khi soạn thảo

văn bản bằng máy tính cũng có các

đơn vị như trên

HS nghe giảng và ghi bài

2 Một số quy ước trong việc gõ văn bản

a Các đơn vị xử lý trong văn bản

Ký tự, từ, câu, dòng, đoạn văn, trang

b Một số quy ước trong việc gõ văn bản

- Trước dấu phẩy (,), chấm (.), chấm than(!) Không có dấu cách nhưng sau nóphải có dấu cách

- Giữa các từ phân cách nhau bởi dấucách Giữa các đoạn thì phải xuống dòngbằng phím Enter

- Các dấu mở ngoặc, đóng ngoặc, dấunháy phải được đặt sát với các ký tự

3 Chữ Việt trong soạn thảo văn bản

a Xử lý chữ Việt trong máy tính

- Nhập văn bản chữ Việt vào máy tính

Trang 3

GV: Việc xử lý chữ Việt trong máy

tính cũng tương tự như việc xử lý các

chữ của các quốc gia hay dân tộc

khác Nó gồm có các công việc chính

sau:

GV: Để gõ được chữ tiếng Việt vào

máy tính chúng ta cần phải có những

phần mềm hỗ trợ gõ tiếng Việt như:

Vietkey, Unikey, ABC,

GV: Cho HS ghi nhớ quy ước gõ tiếng

Việt theo kiểu gõ TELEX

GV: Trước đây dùng phổ biến bộ mã

8bit: TCVN3 và VNI nhưng do nếu

văn bản sử dụng bộ mã này khi đưa

lên mạng sẽ bị lỗi phông chữ vì vậy

ngày nay người ta dùng phổ biến bộ

Lưu ý: dùng phổ biến kiểu gõ TELEX.

c Bộ mã chữ Việt

Bộ mã 8bit (ASCII): TCVN3 và VNI

Bộ mã 16bit Unicode: đã được quy định

để sử dụng trong các văn bản hành chính

d Bộ phông chữ Việt

Với bộ mã 8bit: có Vntime,

.VntimeH, hoặc Times, Arial,

VNI-Với bộ mã Unicode: Times New Roman,Arial, Verdana,

Trang 4

- Biết màn hỡnh làm việc của Word

- Hiểu cỏc thao tỏc soạn thảo văn bản đơn giản: mở tệp văn bản, gừ tệp văn bản và lưutệp văn bản

2 Kĩ năng.

- Thực hiện được việc soạn thảo văn bản đơn giản

- Thực hiện được cỏc thao tỏc: mở tệp, đúng tệp, lưu tệp, tạo tệp mới

3 Thái độ.

- Học sinh có thái độ học tập tích cực, t duy trong học tập

2 Kiểm tra bài cũ

- Em hóy nờu những quy ước cơ bản trong việc gừ văn bản? Để gừ chữ Việt thỡ cần cúnhững yếu tố gỡ?

thảo văn bản nhưng hụm nay chỳng ta

sẽ đi tỡm hiểu một trong những phần

mềm được sử dụng thụng dụng nhất

đú là Microsoft Word

GV: Cú thể khởi động Word bằng

những cỏch nào?

HS trả lời cõu hỏi

1 Màn hỡnh làm việc của Word

Trang 5

HS nghe giảng và ghi bài.

GV: Chỉ cho HS một số thanh cụng cụ

thường sử dụng: thanh cụng cụ chuẩn

Hoạt động 2

GV: Khởi động màn hỡnh làm việc của

Word và trỡnh chiếu cỏc cỏch mở tệp,

lưu tệp văn bản

2 Soạn thảo văn bản đơn giản

a Mở tệp văn bản và lưu văn bản

Trang 6

GV: Trình chiếu cho HS quan sát và

phân biệt hai loại trên

GV: Thao tác cả 3 cách trên

HS quan sát và ghi bài

GV thao tác

GV: thực hiện các thao tác di chuyển

và sao chép

HS: quan sát và ghi bài

Di chuyển chuột và di chuyển các phímmũi tên trên bàn phím

c Gõ văn bản

- Con trỏ văn bản ở cuối dòng nó sẽ tựđộng xuống dòng

- Kết thúc đoạn văn bản gõ Enter

Lưu ý: hai chế độ gõ văn bản: chèn và đè

d Các thao tác biên tập văn bản

Chọn văn bản:

Cách 1: Kéo thả chuộtCách 2: Giữ Shift và di chuyển phím mũitên hoặc Home, End

Để chọn toàn bộ văn bản Ctrl + A

Xóa văn bản

Trước tiên chọn phần văn bản định xóaSau đó dùng phím Delete hoặcBackspace

Di chuyển và sao chép

Chọn phần văn bản định di chuyển hoặcsao chép sau đó có thể thực hiện 1 trong 3cách sau

e Kết thúc làm việc với Word

- File > exit

Trang 7

GV: thực hiện thao tác

HS: quan sát và ghi bài

- Kích vào biểu tượng dấu X đỏ ở góc phải màn hình trên thanh tiêu đề

Trang 8

- Biết cỏc quy ước trong việc gừ văn bản

- Biết cỏc quy ước để gừ tiếng Việt với kiểu gừ Telex

- Thực hiện được một số thao tỏc soạn thảo văn bản đơn giản

3 Thái độ.

- Ham thớch mụn học, cú tớnh kỷ luật cao

2 Kiểm tra bài cũ

- Em hãy trình bầy thao tác để khởi động Word.?

- Em hóy trỡnh bầy cỏch tạo một tệp mới trong Word

- Em hóy trỡnh bầy cỏch tạo lưu văn bản mới

3 Bài mới.

GV: yờu cầu HS núi thao tỏc để khởi

động Word

HS trỡnh bày 2 cỏch khởi động

HS nhận xột

GV: Nhận xột và thực hiện ngay trờn

mỏy tớnh cho HS quan sỏt

GV: Gọi HS đứng tại chỗ núi cỏc

1 Màn hỡnh làm việc của Word

Cỏch 1: Nhỏy đỳp biểu tượng trờn mànhỡnh (Nếu cú)

Cỏch 2: Start/ All Program/ MicrosoftWord

2 Cỏch khỏi động phần mềm hỗ trợ gừ

tiếng Việt (Vietkey 2000)

Trang 9

GV: Thực hiện thao tác khởi động

phần mềm hỗ trợ gõ tiếng Việt và

chọn kiểu gõ Telex

HS: quan sát GV thực hiện thao tác và

ghi bài

GV: Gọi HS nhắc lại một số quy ước

cơ bản trong việc gõ văn bản

HS: Nhắc lại một số quy ước

GV: Gọi HS nhắc lại một số thao tác

GV: Trình chiếu một đoạn văn bản đã

chuẩn bị trước và có một số lỗi trong

quy ước gõ văn bản và yêu cầu HS tìm

ra những lỗi đó

HS quan sát và trả lời

GV: Yªu cÇu häc sinh lµm bµi tËp

trang 98 sgk

Tương tự như khởi động Word

3 Một số quy ước trong việc gõ văn

bản và các quy ước gõ tiếng Việt (kiểu

gõ Telex)

4 Một số thao tác làm việc với Word

- Cách tạo một tệp mới

- Cách mở một tệp đã có

- Cách lưu văn bản mới

- Cách thoát khỏi Word

Trang 10

- Khởi động/kết thỳc khi làm việc với Word

- Tỡm hiểu cỏc thành phần trờn màn hỡnh làm việc của Word

- Bước đầu tạo một văn bản tiếng Việt đơn giản

trờn màn hỡnh làm việc của Word:

thanh tiờu đề, thanh cụng cụ chuẩn,

thanh cụng cụ định dạng, thanh trạng

thỏi, thước dọc, thước ngang

GV: Thực hiện một số thao tỏc: Tạo

tệp mới, mở tệp đó cú, lưu tệp văn

bản, lưu văn bản sang một tờn mới,

thoỏt khỏi Word bằng 3 cỏch

HS: Thực hiện việc khởi động wordbằng cả hai cỏch

HS: Quan sỏt ngay trờn mỏy tớnh của Mỡnh

HS: Quan sỏt và thực hiện thao tỏc

Hoạt động 2

GV: Cho HS gừ đoạn văn bản trong

SGK trang 107

GV: Quan sỏt và hướng dẫn HS Sau

khi thấy khoảng 90% đó gừ xong thỡ

yờu cầu HS lưu văn bản với tờn của

mỡnh

GV: Yờu cầu HS quan sỏt văn bản mà

HS: Thực hiện thao tỏcHS: Thực hiện yờu cầu của GV

HS: Quan sỏt và sửa chữa nếu cú

Trang 11

mình vừa gõ xem có lỗi chính tả nào

không? Nếu có thì yêu cầu sửa chữa

GV: Yêu cầu HS lưu lại văn bản vừa

sửa bằng chính tên trước đó và với

một tên khác nữa là tên văn bản trước

+ đã sửa sau đó thoát khỏi Word

HS: Thực hiện yêu cầu của GV

Trang 12

- Ham thích môn học, có tính kỷ luật cao.

II chuÈn bÞ cña GV vµ HS.

1 ChuÈn bÞ cña gi¸o viªn.

GV: Trình chiếu 2 đoạn văn bản

chuẩn bị sẵn một đoạn có định dạng

ký tự, đoạn, trang văn bản và một

đoạn chưa định dạng

HS: Quan sát và nhận xét về cách

trình bày của hai đoạn văn bản trên

GV: Để giúp trình bày văn bản được

đúng quy cách, có thẩm mỹ thì

Microsoft Word cung cấp cho chúng

ta các công cụ giúp định dạng văn

1 Định dạng ký tự

Trang 13

GV: Trình chiếu ký tự đã được định

dạng và cho HS nhận xét xem là ký tự

đó có những thuộc tính gì?

HS trả lời

GV: Thực hiện các thao tác trên máy

tính

HS: Quan sát

GV: Trình diễn các thao tác trên máy

Các thuộc tính của định dạng ký tự:Phông chữ, cỡ chữ, kiểu chữ, mầu chữ

và một số thuộc tính khác

Các bước định dạng ký tự

Chọn ký tự hoặc văn bảncần địnhdạng Sau đó ta có thể thực hiện bằngcác cách sau:

Cách 1: Format\ Font (Ctrl + D) hộp

thoại Font xuất hiện sau đó chọn cácthuộc tính trong hộp thoại Sau khichọn xong bấm OK

Lưu ý: Nếu muốn định dạng cho tất cảcác lần sau thì sau khi chọn xong thì

chọn nút Default

Cách 2: Sử dụng các nút lệnh trên

thanh công cụ định dạng

Một số phím tắt để định dạng kiểu chữ, cỡ chữ

Ctrl + B (I, U): Để định dạng kiểu chữ

đậm, nghiêng, gạch chân hoặc tổnghợp các thuộc tính trên

Ctrl + ]: Để tăng cỡ chữCtrl + [: Để giảm cỡ chữ

đó chọn các thuộc tính như: căn lề, lềdòng đầu tiên trong hộp thoại

Trang 14

HS: Quan sát

GV: Là một phần không thể thiếu

được trong định dạng văn bản

GV: thực hiện thao tác định dạng

trang: Lề trên, lề dưới, lề trái, lề phải,

hướng giấy, cỡ giấy

HS quan sát

Paragraph

Cách 2: Sử dụng các nút lệnh trênthanh công cụ định dạng

Định dạng các thuộc tính trong hộp thoại

Trang 15

- Áp dụng được cỏc thuộc tớnh định dạng văn bản đơn giản

- Luyện kỹ năng gừ tiếng Việt

3 Thái độ.

- Ham thớch mụn học, cú tinh thần kỷ luật cao

GV: Cho HS mở lại tệp văn bản đó

soạn thảo hụm trước sau đú định dạng

theo mẫu trong SGK trang 113 và lưu

lại với tờn cũ

GV: Quan sỏt và giỳp đỡ những HS

cũn lỳng tỳng

GV: Sau khi khoảng 90% đó hoàn

thành cụng việc trờn thỡ cho HS gừ

tiếp phần cảnh đẹp quờ hương vào

trang văn bản đú và lưu lại (Lưu ý:

Chỉ nhập văn bản chưa cần trỡnh bày)

HS: Thực hiện cỏc thao tỏc

HS: thực hiện

Hoạt động 2:

GV: Cho HS mở lại tệp văn bản đó

thực hiện hụm trước để hoàn thành

HS: Thực hiện thao tỏc

Trang 16

nốt việc nhập văn bản Cảnh đẹp quê

hương

GV: Quan sát HS thực hiện và giúp

đỡ Sau khi thấy 90% hoàn thành thì

Trang 17

- Thực hiện được định dạng kiểu danh sỏch theo mẫu

- Đỏnh được số trang trong văn bản và biết cỏch xem văn bản trước khi in

3 Thái độ.

GV: Ngoài những kiểu định dạng văn

Trang 18

GV: thực hiện các thao tác trên máy

tính

HS quan sát

GV: Thực hiện thao tác

tính

HS quan sát

GV: Với một văn bản có nhiều trang

để tiện theo dõi ta có thể đánh số trang

cho văn bản

GV: Thực hiện thao tác đánh số trang

và giới thiệu thêm cho HS cách đánh

số trang bắt đầu từ một số bất kỳ

GV: Trước khi in một văn bản ta cần

xem văn bản đó đã được trình bày hợp

lý chưa, căn lề đã được chưa, ta có

thể xem văn bản trước khi in bằng

cách sau

GV: Thực hiện thao tác trên máy tính

và giới thiệu thêm cho HS các kiểu

xem: tỉ lệ thu nhỏ, số trang trên màn

 Insert\Break rồi chọn PageBreak\OK (Ctrl + Enter)

thanh công cụ chuẩn (có biểu tượngkính lúp)

Cách 3: Tổ hợp phím Ctrl + F2

b In văn bản

Có 3 cách để in văn bản

Trang 19

GV: Thực hiện thao tác trên máy tính

HS quan sát

Cách 1: File\Print Cách 2: Nút lệnh Print trên thanh công

cụ chuẩn (biểu tượng máy in)

Cách 3: Tổ hợp phím Ctrl + P

Ta có thể chọn máy in trong mụcPrinter, chọn các trang để in, số bảnin

Lưu ý: Nếu chọn nút lệnh Print trên

thanh công cụ chuẩn thì máy in sẽ in theo những mặc định đã có sẵn

Trang 20

- Ham thích môn học, có tinh thần kỷ luật cao.

2 KiÓm tra bµi cò

- Em hãy cho biết các thao tác chính cần phải thực hiện để định dạng văn bản kiểudanh sách và đánh số trang?

3 Bµi míi.

GV: Ngoài việc hỗ trợ gõ và trình bày

văn bản, Word còn cung cấp cho

chúng ta các công cụ trợ giúp làm tăng

hiệu quả công việc Chúng ta sẽ tìm

hiểu một số chức năng như vậy

GV: Thực hiện thao tác tìm kiếm một

từ hoặc một cụm từ trong một văn bản

Trang 21

GV: Thực hiện thao tác thay thế một

từ (cụm từ) nào đó trong văn bản có

sẵn

HS quan sát

GV: Nói thêm sự khác biệt khi dùng

Replace và Replace all và cách nhảy

đến một trang bất kỳ trong văn bản

GV: Khi soạn thảo văn bản có những

từ hay cụm từ ta phải lặp lại nhiều lần

để làm tăng hiệu quả làm việc thì

Word cung cấp cho chúng ta một công

cụ giúp định nghĩa gõ tắt và tự động

sửa lỗi

GV: Thực hiện các thao tác định nghĩa

 Gõ từ (cụm từ) mới vào ôReplace with

 Bấm vào Replace hoặc Replaceall để thay thế toàn bộ

 Gõ từ viết tắt vào ô Replace

 Gõ từ đầy đủ vào ô With

 Nháy vào nút Add

 Để xóa mục không còn sử dụngđến thì chọn mục cần xóa vànháy vào nút delete

Lưu ý: Word được viết trước hết là để soạn thảo văn bản bằng tiếng Anh do

đó đã có sẵn một số tiện ích khi soạn thảo văn bản bằng tiếng Anh mà không phù hợp với soạn thảo bằng tiếng Việt như: Kiểm tra lỗi chính tả, ngữ pháp tiếng Anh, tra từ đồng nghĩa

VD: Nếu chọn cho phép định nghĩa gõtắt ta sẽ gặp trường hợp như sau:

Trang 22

- VÒ nhµ häc bµi vµ chuÈn bÞ bµi giê sau lµm bµi tËp

Trang 23

- Ham thích môn học, có tinh thần kỷ luật cao.

GV: Gọi HS nhắc lại một số thao tác

cơ bản để định dạng văn bản kiểu

danh sách

HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi

GV: Các thao tác cần phải thực hiện

để đánh số trang cho một văn bản có

nhiều trang?

HS trả lời câu hỏi

GV: Có mấy cách để xem một văn bản

trước khi in?

HS trả lời câu hỏi

GV: Các thao tác cần phải thực hiện

để thực hiện việc tìm kiếm hoặc thay

Trang 24

GV: các thao tác cần thiết để thực hiện

GV: Trình chiếu đoạn văn bản có sẵn

đã bị một số lỗi về quy ước văn bản

GV: Yêu cầu HS làm cách nào để sửa

2 Làm thế nào để có thể định dạngđoạn văn bản sau theo mẫu?

Trang 25

- Định dạng được danh sỏch liệt kờ dạng ký hiệu và số thứ tự theo mẫu.

- Đỏnh được số trang văn bản theo yờu cầu

- Bước đầu biết sử dụng một số cụng cụ trợ giỳp soạn thảo để làm tăng hiệu quả cụngviệc

3 Thái độ.

GV: Yờu cầu HS mở tệp văn bản hụm

trước đó gừ Sau đú thay tờn riờng

trong đơn xin nhập học bằng tờn của

mỡnh (sử dụng cụng cụ tỡm kiếm và

thay thế)

GV: Quan sỏt và giỳp đỡ những HS

cũn lỳng tỳng Khi 90% HS đó hoàn

thành việc thay thế này thỡ yờu cầu HS

sử dụng cụng cụ tỡm kiếm và thay thế

để sửa những lỗi vi phạm quy ước

soạn thảo văn bản

HS thực hiện thao tỏc

HS: Thực hiện thao tỏc

Trang 26

GV: Cho HS gừ và trỡnh bày theo mẫu

SGK trang 122

HS: Thực hiện thao tỏc

Hoạt động 2:

GV: Yờu cầu HS thực hiện đỏnh số

trang cho văn bản của mỡnh soạn thảo

với lần 1 số trang bắt đầu từ 1 và lần 2

bắt đầu từ một số bất kỳ nào đú

GV: Quan sỏt HS thực hiện và chỉ dẫn

cho những HS cũn lỳng tỳng Sau khi

90% đó hoàn thành thỡ yờu cầu HS sử

dụng cụng cụ định nghĩa và gừ tắt để

hoàn thành nhanh nhất đoạn văn bản

trong SGK trang 123

HS: Thực hiện thao tỏc cần thiết

Trang 27

- Gi¸o ¸n, SGK, SGV, SBT, §Ò kiÓm tra, Phßng thùc hµnh

2 ChuÈn bÞ cña häc sinh.

3 Nội dung kiểm tra

Hãy nhập đoạn văn bản sau (đề chẵn)

Đề tài “Quản lý trường THPT” được xây dựng nhằm giải quyết những vấn đề sau:

1.3.1 Quản lý giáo viên

 Cập nhật hồ sơ giáo viên

 Tìm kiếm giáo viên

 In danh sách giáo viên toàn trường, theo tổ

 Tính lương của giáo viên theo hệ số lương và phụ cấp từ đó lập báo cáo theotháng

1.3.2 Quản lý học sinh

 Cập nhật hồ sơ học sinh

 Nhập điểm, tính điểm trung bình

 Tìm kiếm học sinh

 In danh sách học sinh từng lớp, cả trường

 In ra kết quả học tập của học sinh theo từng kỳ và cả năm

1.3.3 Quản lý thư viện

 Cập nhật thủ thư

Trang 28

Hãy nhập đoạn văn bản sau (đề lẻ)

Đề tài “Quản lý trường THPT” được xây dựng nhằm giải quyết những vấn đề sau:

1.3.1 Quản lý giáo viên

 Cập nhật hồ sơ giáo viên

 Tìm kiếm giáo viên

 In danh sách giáo viên toàn trường, theo tổ

 Tính lương của giáo viên theo hệ số lương và phụ cấp từ đó lập báo cáo theotháng

1.3.2 Quản lý học sinh

 Cập nhật hồ sơ học sinh

 Nhập điểm, tính điểm trung bình

 Tìm kiếm học sinh

 In danh sách học sinh từng lớp, cả trường

 In ra kết quả học tập của học sinh theo từng kỳ và cả năm

1.3.3 Quản lý thư viện

Trang 30

- Biết cỏc thao tỏc: tạo bảng, chốn, xúa, tỏch, gộp cỏc ụ, hàng và cột

- Biết soạn thảo và định dạng bảng

2 Kĩ năng.

- Thực hiện được tạo bảng, cỏc thao tỏc liờn quan đến bảng, soạn thảo văn bản trongbản

3 Thái độ.

GV: Trong soạn thảo văn bản đụi khi

ta phải làm việc với văn bản được tổ

chức dưới dạng bảng như: Danh sỏch,

thống kờ hay đơn giản hơn cỏi chỳng

ta thường gặp là thời khúa biểu Vậy

làm thế nào để cú thể soạn thảo được

văn bản cú kiểu bảng?

GV: Thực hiện cả hai thao tỏc tạo

Tiêu đề	Khái Niệm Về Soạn Thảo Văn Bản
Trường học	Trường Đại Học
Chuyên ngành	Soạn Thảo Văn Bản
Thể loại	Bài Giảng
Năm xuất bản	2009
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	60
Dung lượng	1,78 MB