- Hiểu và trình bày được các đặc điểm cơ bản của khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa - Phân tích được nguyên nhân hình thành nên đặc điểm nhiệt đới ẩm gió mùa 2.. Kỹ năng:.[r]
Trang 1
Ngày soạn: 10/10/2009
Bài 9 : THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA
A- Mục tiêu:Sau bài học, HS cần:
1 Kiến thức:
- Hiểu và trình bày được các đặc điểm cơ bản của khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa
- Phân tích được nguyên nhân hình thành nên đặc điểm nhiệt đới ẩm gió mùa
2 Kỹ năng:
- Biết phân tích biểu đồ khí hậu
-Biết phân tích mối liên hệ giữa các nhân tố hình thành và phân hóa khí hậu -Có kĩ năng liên hệ thực tế để thấy các mặt thuận lợi và trở ngại của khí hậu đối với sản xuất ở nước ta
B- Phương pháp:
Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm, đàm thoại gợi mở
C- Chuẩn bị
1 Giáo viên: SGK, giáo án,
Bản đồ khí hậu Việt Nam
- Bản đồ hình thể Việt Nam
- Sơ đồ gió mùa mùa Đông và gió mùa mùa hạ
- Atlat Việt Nam
2 Học sinh: SGK, vở ghi, dụng cụ học tập, soạn bài ở nhà.
D- Tiến trình lên lớp:
1.- Ổn định lớp, nắm sĩ số: ( 1 phút)
2.Kiểm tra bài củ(5 phút)
So sánh đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cưu Long?
3- Bài mới:
a Đặt vấn đề: (1 phút)
Xung quanh chúng ta ngày nào củng có sự hiện diện của khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa và khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa được biểu hiện như thế nào? Bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu những biểu hiện của khí hậu nhiệt đoái ẩm gió mùa?
b Triển khai bài dạy:
Hoạt động l: (7 phút)
Mục tiêu:Hiểu được tính chất nhiệt đới
Hình thức: Cặp.
GV đặt câu hỏi: Đọc SGK, bảng số liệu,
kết hợp
1 Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm
a Tính chất nhiệt đới Tiết
9
Trang 2quan sát bản đồ khí hậu, hãy nhận xét
tính chất nhiệt đới của khí hậu nước ta
theo dàn ý:
- Tổng bức xạ , cân bằng bức
xạ
- Nhiệt độ trung bình
năm
nắng
* Giải thích vì sao nước ta có nền nhiệt
độ cao:
Một HS trả lời, các HS khác bổ sung
GV đặt câu hỏi: Em hãy giải thích vì sao
Đà Lạt có nhiệt độ thấp hơn 200C? (Đà
Lạt thuộc cao nguyên Lâm Viên, sự phân
hoá nhiệt độ theo độ cao làm nhiệt độ
trung bình của Đà Lạt chỉ đạt 18,30C
Một HS trả lời, các HS khác bổ sung
Chuyển ý: Một trong những nguyên nhân
quan trọng làm nhiệt độ của nước ta có sự
khác biệt giữa miền Bắc và miền Nam là
do sự tác động của gió mùa
Hoạt động 2:(5phút)
Mục tiêu: Tìm hiểu về gió mậu dịch.
Hình thức: Cả lớp.
GV đặt câu hỏi: Hãy cho biết nước ta
nằm trong vành đai gió nào? Gió thổi từ
đâu tới đâu, hướng gió thổi ở nước ta?
HS trả lời (Gió mậu dịch thổi từ cao áp
cận chí tuyến về Xích Đạo
GV: Sự chênh lệch nhiệt độ của lục địa A
– Âu rộng lớn với đại dương Thái Bình
Dương và Ấn ĐỘ Dương đã hình thành
nên các trung tâm khí áp thay đổi theo
mùa, lấn át ảnh hưởng của gió mậu dịch,
hình thành chế độ gió mùa đặc biệt của
nước ta
Hoạt động 3: (5 phút)
Mục tiêu: Biết được nguyên nhân hình
thành gió mùa
Hình thức: Cả lớp
Bước 1: GV đặt câu hỏi: Nhận xét và giải
thích nguyên nhân hình thành các trung
tâm áp cao và áp thấp vào mùa đông?
- Tổng bức xạ lớn, cán cân bức xạ dương quanh năm
- Nhiệt độ trung bình năm trên 200C
- Tổng số giờ nắng từ 14000 - 3000 giờ
b Gió mùa
Trang 3(Vào mùa đông lục địa Á - Âu lạnh, xuất
hiện cao áp Xibia Đại dương Thái Bình
Dương và Ấn Độ Dương nóng hơn hình
thành áp thấp Alêut và áp thấp Ấn Độ
Dương Mặt khác, lúc này là mùa hạ của
bán cầu Nam nên áp thấp cận chí tuyến
Nam hoạt động mạnh hút gió từ cao áp
Xibia về Để ý trên bản đồ đẳng áp chúng
ta thấy có sự giao tranh giữa áp cao Xibia
và áp cao cận chí tuyến Bắc (nơi sinh ra
gió mậu dịch) mà ưu thế thuộc về áp cao
Xibia, tạo nên một mùa đông lạnh ở miền
Bắc nước ta
Một HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ
sung GV chuẩn kiến thức
GV đặt câu hỏi: Nhận xét và giải thích
nguyên nhân hình thành các trung tâm áp
cao và áp thấp vào mùa hạ?
HS trả lời, GV chuẩn kiến thức (Vào
mùa hạ, khu vực chí tuyến Bắc Bán Cầu
nóng nhất, do đó hình thành áp thấp I
-Ran ở Nam á Thái Bình Dương và Ấn
Độ Dương lạnh hơn hình thành áp cao Ha
Oai, áp cao Bắc ấn ĐỘ Dương Nam bán
cầu là mùa đông nên áp cao cận chí tuyến
Nam hoạt dộng mạnh Như vậy mùa hạ sẽ
có gió mậu dịch Bắc Bán cầu từ Tây Thái
Bình Dương vào nước ta, đầu mùahạ có
gió tín phong đông nam từ Nam bán cầu
vượt xích đạo đổi hướng tây nam lên)
Hoạt động 4: (10 phút)
Mục tiêu: Biết được đặc điểm của gió
mùa mùa hạ và gió mùa mùa đông
Hình thức: Nhóm
Bước 1: GV chia lớp thành các nhóm nhỏ
để hoạt động:
Nhóm 1: tìm hiểu đặc điểm của gió mùa
mùa hạ
Nhóm 2: tìm hiểu đặc điểm của gió mùa
mùa đông
Bước 2: Hs trình bày, GV chuẩn kiến
thức và đặt thêm câu hỏi cho các nhóm:
Câu hỏi l: Tại sao miền Nam hầu như
không ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc
* Gió mùa mùa Đông:
- Thời gian: Từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau
- Hướng: Đông Bắc
- Trung tâm xuất phát: Cao áp Xibia
- Tính chất:
+ Đâuù mùa( tháng 11,12,1): lạnh khô + Cuối mùa: lạnh ẩm, gây mưa phùn ở vùng ven biển, đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ
+ Chỉ có tác động từng đợt
- Phạm vi tác động: Phía Bắc dãy Bạch Mã
* Gió mùa mùa hạ:
- Thời gian: từ tháng 5 đến tháng 10
- Nguồn gốc: Thổi từ các cao áp Nam Ấn
Độ Dương, Ôxtrâylia, Ha Oai về các áp thấp Xibia, Iran
- Hướng: Tây Nam, Đông Nam
- Tính chất:
+ Có nền nhiệt cao trên 250C
+ Lượng mưa lớn, chiếm khoảng 80% lượng mưa trong năm
+ Tháng 5,6,7: gây nóng ẩm và mưa lớn cho Nam Bộ và Tây Nguyên, gây khô nóng cho đồng bằng ven biển miền Trung
và Tây Bắc
+ Tháng 8,9,10: Gây mưa lớn cho những nơi đón gió ở Nam Bộ và Tây Nguyên, Trung Bộ( vào tháng 9)
Trang 4Câu hỏi 2: Tại sao cuối mùa đông, gió
mùa đống bắc gây mưa ở vùng ven biển
và đồng bằng sông Hồng?
Câu hỏi 3: Tại sao khu vực ven biển miền
Trung có kiểu thời tiết nóng, khô vào đầu
mùa hạ?
GV đưa thông tin phản hồi cho HS
Chuyển ý: Gió mùa góp phần mang đến
cho nước ta một lượng mưa, ẩm lớn
Hoạt động 5: (5 phút)
Mục tiêu: Nắm được đặc điểm lượng
mưa, độ ẩm
Hình thức: Cả lớp
GV đặt câu hỏi: Đọc SGK mục b, kết
hợp quan sát bản đồ lượng mưa trung
bình năm, hãy nhận xét và giải thích về
lượng mưa và độ ẩm của nước ta
(Biển Đông cung cấp lượng ẩm lớn Sự
hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới cùng
với tác động của bão đã gây mưa lớn ở
nước ta, ngoài ra tác động của gió mùa,
đặc biệt là gió mùa mùa hạ cũng mang
đến cho nước ta một lượng mưa lớn
Chính vì vậy so với các nước khác nằm
cùng vĩ độ, nước ta có lượng mưa lớn
hơn Tuy nhiên lượng mưa phân bố
không đều, những khu vực đón gió có
lượng mưa rất nhi ều)
GV đặt câu hỏi: Dựa vào kiến thức đã
học và hiểu biết của bản thân, hãy trả lời
các câu hỏi dưới đây:
- Tại sao thực vật nước ta chủ yếu là thực
vật ?
- Tại sao các dòng sông Ơ nước ta có chế
độ nước chia mùa rõ rệt?
- Nguyên nhân nào làm địa hình đồi núi
nước ta bị xâm thực mạnh
GV gọi 3 HS trả lời, các HS nhận xét, bổ
sung
c Tính chất ẩm:
Nước ta có lượng mưa và độ ẩm lớn
Lượng mưa trung bình năm cao: 1500 -2000mm Mưa phân bố không đều, sườn đón gió 3500 - 4000mm
- Độ ẩm không khí cao trên 80
Trang 54 Đánh giá :( 5phút)
Câu 1: Gió mùa mùa đông và mùa hạ có đặc điểm như thế nào ?
Câu 2: Có ý kiến cho rằng: gió mùa mùa hạ là nguồn gốc gây ra thời tiết khô
nóng ở miền Trung, đúng hay sai, vì sao?
5 Dặn dò”(1phút)
- Làm bài tập SGK
- Sưu tầm tài liệu về các nguồn lợi từ biển Đông