Xin tạm biệt đời yêu quý nhất Còn mấy vần thơ, một nắm tro Thơ gửi bạn đường, tro bón đất Sống là cho mà chết cũng là cho. Bài thơ cuối cùng của Tố Hữu.[r]
Trang 3* Tên thật: Nguyễn Kim Thành
(1920 – 2002)
I- VÀI NÉT VỀ TIỂU SỬ
* Quê hương: Thừa Thiên – Huế Quê ông có phong cảnh đẹp, là
vùng văn hóa độc đáo, mang đậm bản sắc dân tộc.
* Gia đình: sinh ra trong một gia
đình nhà nho nghèo Cha thích
sưu tầm ca dao, tục ngữ Mẹ
thuộc nhiều ca dao, dân ca xứ
Huế.
Trang 4* Cuộc đời:
-1938 được kết nạp Đảng CS
-1939 bị bắt trải qua nhiều nha lao của Pháp
-1942 ông vượt ngục
-1945 là chủ tịch ủy ban khởi nghĩa ở Huế
-1945-1986 TH liên tục giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Đảng và nhà nước
Tố Hữu được Nhà nước trao tặng Giải thưởng
Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (đợt I -
1996).
Trang 51 Tập thơ: Từ ấy
* Thời gian: 1937 – 1946
* Nội dung chính
* Gía trị nghệ thuật
* Tác phẩm tiêu biểu
Niềm hân hoan của một tâm hồn trẻ gặp
ánh sáng lý tưởng, tìm thấy lẽ sống, sự
trưởng thành vững vàng của người thanh
niên cách mạng
Chất lãng mạn trong trẻo của một cái tôi
trữ tình mới; giai điệu thiết tha, sôi nổi,
chân thành
Từ ấy, Khi con tu hú, Nhớ đồng, Tâm tư
trong tù, Tiếng hát đi đày,
II- ĐƯỜNG CÁCH MẠNG, ĐƯỜNG THƠ
Trang 62 Tập thơ: Việt Bắc
* Thời gian: 1947 - 1954
* Nội dung chính
* Gía trị nghệ thuật
* Tác phẩm tiêu biểu
Phản ánh cuộc KC chống thực dân Pháp của dân tộc, phát hiện vẻ đẹp của nhân dân, thể hiện những tình cảm lớn của con người
VN mà bao trùm là lòng yêu nước
Tiếng hát ân tình, thủy chung của cái tôi chiến sĩ; cuối giai đoạn này thơ Tố Hữu phát triển trong cảm hứng sử thi - trữ tình
Việt Bắc, Ta đi tới, Sáng tháng Năm, Bầm
ơi, Lượm, Hoan hô chiến sĩ Điện Biên
Trang 73.Tập thơ : Gió lộng
* Thời gian: 1955 - 1961
* Nội dung chính
* Gía trị nghệ thuật
* Tác phẩm tiêu biểu
Ngợi ca cuộc sống mới, con người mới, ngợi ca Đảng - Bác Hồ; cổ vũ cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà; khẳng định tình cảm quốc tế vô sản
Cảm hứng lãng mạn, khuynh hướng sử thi, cái tôi trữ tình công dân, nhân danh Đảng và dân tộc
30 năm đời ta có Đảng, Mẹ Tơm, Người con gái VN, Bài ca xuân 61, Từ Cu Ba
Trang 84 Tập thơ : Ra trận – Máu và hoa
* Thời gian: 1962-1971 ; 1972 - 1977
* Nội dung chính
* Gía trị nghệ thuật
* Tác phẩm tiêu biểu
Là khúc ca ra trận; là ngợi ca chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam
Đậm tính chính luận và chất sử thi, mang âm hưởng hùng ca; cái tôi trữ tình công dân, nhân danh Đảng và dân tộc
Mẹ Suốt, Kính gửi cụ Nguyễn Du, Bài
ca xuân 68, Bác ơi, Theo chân Bác, Nước non ngàn dặm
Trang 95 Tập thơ : Một tiếng đờn – Ta với ta
* Thời gian: 1977 - 1992 ; 1993 - 1999
* Nội dung chính
* Gía trị nghệ thuật
* Tác phẩm tiêu biểu
Chiêm nghiệm về cuộc sống, về lẽ đời hướng tới những quy luật phổ quát và kiếm tìm những giá trị bền vững
Cái tôi nội cảm; giọng thơ trầm lắng, thấm đượm chất suy tư
Đảng và thơ, Hôn Anh, Một tiếng đờn, Lòng Anh,
Trang 10CHẶNG ĐƯỜNG THƠ
Một tiếng đờn
Ta với ta
Việt Bắc
Ra trận Máu và hoa
Năm
1937
-> 1946
Năm 1947 -> 1954
Năm 1955 -> 1961
Năm
62 -> 71
72 -> 77
Năm
77 -> 92
93 -> 99
Trang 11III PHONG CÁCH NGHỆ THUẬT
1 Tố Hữu là nhà thơ của lý tưởng cộng sản, tiêu biểu cho khuynh hướng thơ trữ tình - chính trị
Vai trò của nhà thơ : chiến sĩ - thi sĩ
Nguồn cảm hứng nghệ thuật
Nội dung trữ tình - chính trị: lẽ sống lớn, tình cảm lớn, niềm vui lớn của cách mạng
và con người cách mạng
Tố Hữu đã đưa thơ chính trị lên đến trình
độ là thơ rất đỗi trữ tình (Xuân Diệu)
Trang 122 Thơ Tố Hữu thiên về khuynh hướng
sử thi và cảm hứng lãng mạn
Sự vận động của cái tôi trữ tình: cái tôi trữ tình → cái tôi chiến sĩ, nhân danh cộng đồng, Đảng và dân tộc
Nhân vật trữ tình đại diện cho phẩm chất của giai cấp, dân tộc, thời đại
Cảm hứng hướng vào tương lai, khơi dậy niềm vui, lòng tin tưởng và niềm say mê
Trang 133 Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết.
Nguyên nhân:
Ảnh hưởng từ điệu tâm hồn con người xứ Huế
Quan niệm thơ: "Thơ là chuyện đồng điệu , thơ là tiếng nói đồng ý, đồng tình, tiếng nói đồng chí"
Biểu hiện:
Lời tâm sự, trò chuyện, kêu gọi, nhắn nhủ
Tố Hữu là ca sĩ của cách mạng, của thời đại Hồ Chí Minh.
Trang 144 Thơ Tố Hữu giàu tính dân tộc.
Nội dung:
Sự gắn bó hòa nhập giữa tình cảm chính trị, đạo lý cách mạng với truyền thống tinh thần tình cảm và đạo lý của dân tộc
Nghệ thuật:
Khai thác và sáng tạo trong thể thơ, cách lập ý, cách diễn ý, tính nhạc của thơ ca truyền thống
Trang 15Xin tạm biệt đời yêu quý nhất
Còn mấy vần thơ, một nắm tro
Thơ gửi bạn đường, tro bón đất
Sống là cho mà chết cũng là cho.
Bài thơ cuối cùng
của Tố Hữu